Politechnika Wrocławska 

Laboratorium Chemii Fizycznej (I-30) 

Przewodnictwo mocnych elektrolitów 

17 

 

I n s t r u k c j a   s z a f k o w a   d o   z a d a ń   1   i   2  

  

Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  należy  sprawdzić  czy  wyposażenie 
stanowiska jest zgodne z rewersem szafkowym (ewentualne braki zgłosić laborantce), 
pobrać  sprzęt  pomocniczy  wskazany  w  rewersie.  Wpisać  się  do  rewersu  (data, 
nazwisko i imię, grupa zespół) i podpisać rewers.  

 

Zadanie 1 Pomiar granicznej przewodności molowej  

Przygotowanie doświadczenia i cechowanie sondy 

1.  Włączyć termostat (obieg wody chłodzącej, mieszanie i termoregulator). 
2.  Do  jednego  z  gniazd  termostatu  wstawić  naczynko  pomiarowe  napełnione  do  2/3 

wysokości wzorcowym roztworem KCl o stężeniu 0,01 M (σ

298

 = 0,141 Ω

–1

·m

–1

). 

3.  Wstawić do naczynka czujnik (sondę) konduktometryczną. Sprawdzić czy elektrody 

są całkowicie zanurzone w roztworze a na ich powierzchniach nie pozostał banieczki 
powietrza. Włączyć konduktometr (patrz instrukcja obsługi). Odczekać ok. 15 minut 
dla ustalenia się temperatury roztworu (25 

o

C).  

4.  W  tym  czasie  przygotować  sześć  roztworów  silnego  elektrolitu  do  badań,  o  różnych 

stężeniach (przez rozcieńczenie otrzymanego roztworu o stężeniu c

0

) tak, aby stężenie 

każdego kolejnego był dwukrotnie mniejsze od poprzedniego (użyć pipety à 25 cm

3

 i 

kolbek miarowych à 50 cm

3

). 

5.  Postępując  zgodnie  z  instrukcją  obsługi  konduktometru  skalibrować  przyrząd 

(wyznaczenie stałej oporowej sondy). 

Wykonanie pomiarów 

6.  Napełnić  naczynka  pomiarowe  kolejno  przygotowanymi  roztworami  (zacząć  od 

najbardziej  rozcieńczonego).  Po  wstawieniu  ich  do  gniazd  termostatu  zanurzać  do 
pierwszego  nich  sondę  pomiarową  i  zmierzyć  przewodność  elektrolityczną  (patrz 
instrukcja obsługi konduktometru). 

7.   Kolejno  zmierzyć  przewodność  elektrolityczną  roztworów.  Pomiary  przewodności 

elektrolitycznej zacząć od roztworu najbardziej rozcieńczonego (1/32c

0

) a zakończyć 

na nie rozcieńczonym (c

0

). W gniazdach termostatu można pomieścić równocześnie 3 

roztwory.  Należy  pamiętać  aby  od  wstawienia  roztworów  do  termostatu,  do 
wykonania  pierwszego  pomiaru  upłynęło  przynajmniej  10-15  minut.  Przy 
przenoszeniu  sondy  z  roztworu  do  roztworu  należy  dokładnie  ją  opłukać  wodą 
bidestylowaną i osuszyć skrawkiem czystej suchej bibuły. Każdy pomiar powinno się 
powtórzyć przynajmniej trzykrotnie.  

8.  Po  zakończeniu  pomiarów  opróżnić  naczynka,  umyć  je  wodą  destylowaną,  opłukać 

wodą bidestylwaną i wysuszyć.  

 

Zadanie 2 Pomiar iloczynu rozpuszczalności 

Cechowanie sondy i wykonanie pomiarów 

9.  W  zadaniu  2  używa  się  tej  samej  sondy,  zaleca  się  jednak  powtórnie  skalibrować 

konduktometr,  jakkolwiek  i  nie  jest  to  bezwzględnie  konieczne  (punkt  11  można 
ewentualnie pominąć).  

10. Trzy naczynka pomiarowe napełnić: a) roztworem wzorcowym KCl 0,01 M, b) wodą 

podwójnie destylowaną i c) roztworem trudno rozpuszczalnej soli (może dostać się do 
naczynka trochę osadu, co nie przeszkadza w pomiarach). Naczynka wstawić do gniazd 
termostatu.  

11. Sondę umieścić w naczynku z roztworem KCl i odczekać ok. 10-15 minut  i powtórzyć 

proces kalibracji  (patrz punkt 9). 

12. Zmierzyć  przewodność  elektrolityczną,  wody  podwójnie  destylowanej  (bidestylo-

wanej)  i  roztworu  trudnorozpuszczalnej  soli  (powtórzyć  każdy  pomiar  kilkakrotnie). 
Pamiętać  aby  przy  przenoszeniu  sondy  z  roztworu  do  roztworu  za  każdym  razem 
dokładnie ją opłukać wodą bidestylowaną i osuszyć świeżym skrawkiem bibuły. 

Zakończenie pomiarów 

13. Po  zakończeniu  pomiarów  wyłączyć  konduktometr,  sondę  .pomiarową  dokładnie 

obmyć wodą destylowaną, opłukać wodą bidestylowaną i zanurzyć w zlewce z wodą 
bidestylowaną (wymienić w zlewce  wodę bidestylowaną na świeżą) i pozostawić na 
stanowisku.  

14. Wyłączyć  termostat  (termoregulator  i  obieg  mieszania),  zakręcić  kurek  wody 

chłodzącej. 

15. Szkło  laboratoryjne  dokładnie  umyć.  Zlewki  oraz  naczynka  pomiarowe  przemyć 

dodatkowo wodą bidestylowaną i wysuszyć. Uporządkować stanowisko. 

16. Zwrócić do dyżurki butelki z nie zużytymi roztworami. 
17. Zdać sprzęt laborantce i uzyskać jej podpis na sprawozdaniu. 
18. Wyniki pomiarów pokazać prowadzącemu ćwiczenia i uzyskać ich akceptację. 

 

Uwaga: 

Wskazania  konduktometru  wyświetlane  są  w  jednostkach  układu  praktycznego 

(µ

µ

µ

µS/cm,  lub  mS/cm),  aby  otrzymać  wyniki  w  jednostkach  legalnych  (w  układzie  SI): 

S/m ≡ Ω

Ω

Ω

Ω

–1

·m

–1

, należy wynik podawany w µ

µ

µ

µS/cm mnożyć przez 10

–4

, a wynik podawany 

w mS/cm przez 10

–1

.  

 

Stanowisko  włącza  i  wyłącza  laborantka,  samodzielnie  można  włączać  tylko  zasilanie 
termostatu i ewentualnie konduktometr.