dr Krzysztof Korotkich
ZBIiP „W-Z”
Kulturoznawstwo
Konwersatorium – I rok II st., semestr 1
30 godz.
2011/2012
Tabu w kulturze
Program
Spotkania odbywają się w trybie cotygodniowym.
Podzielone zostały na bloki problemowe:
Zagadnienia:
1. Tabu w kulturze – wprowadzenie.
2. Ciało: tajemnica – nagość – wyzwanie
3. Seks. Homoseksualizm, autoerotyzm, norma a odchylenie. O aulofobii, choreofilii i innych
tajemnicach pożądania.
4. Kalectwo – brzydota. Strach przed tolerancją
5. Brzuchomówstwo i słowo magiczne. O zaklęciach, magicznych rytuałach i odczynieniach.
Reakcje na tabu językowe: eufemizmy w językach, problem wulgaryzmów i przekleństw,
klątw, detabuizacja (łamanie tabu językowego). Magiczne rytuały słowne (stwarzające,
ochraniające, odczyniające)
6. Śmierć – samobójstwo – pogrzeb – kremacja
7. Religia – zabobon – magia – wróżby – grzech.
8. Natręctwa – choroby psychiczne – uzależnienia
9. Kultura jako ograniczenie – szukanie nowego, subkultury
10. Więzienie – wojsko – akademik – za innymi murami.
11. Strach (choroba – bieda – pech).
12. Inicjacje. Kultura magiczna – przegląd zagadnień. Ludowy antropokosmos. Biblia i
demonologia ludowa. Obrzędy przejścia wg A. van Gennepa. Apotropeion w kulturze
magicznej
13. Inny – obcy. Utopia tolerancji?
Literatura podstawowa (wybór):
- S. Connor, Kulturowa historia brzuchomówstwa, Kraków 2009.
- M. Buchowski, Magia i rytuał, Warszawa 1993.
- A. Dąbrowska, Eufemizmy współczesnego języka polskiego, Łask 2006.
- A. Engelking, Klątwa. Rzecz o ludowej magii słowa, Warszawa 2010.
- „Etnolingwistyka”, tom 13, Lublin 2001 (wybrane teksty).
- „Język a Kultura”, tom 21: Tabu w języku i kulturze, red. A. Dąbrowska, Wrocław 2009.
