background image

Dz.U.93.96.438  

ROZPORZ

Ą

DZENIE  

MINISTRA GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I BUDOWNICTWA  

z dnia 1 pa

ź

dziernika 1993 r.  

w sprawie bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy w oczyszczalniach 

ś

cieków.  

(Dz. U. z dnia 15 pa

ź

dziernika 1993 r.)  

Na podstawie art. 208 § 2 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141, z 1975 r. Nr 16, poz. 91, z 1981 r. Nr 
6, poz. 23, z 1982 r. Nr 31, poz. 214, z 1985 r. Nr 20, poz. 85 i Nr 35, poz. 162, z 1986 r. Nr 42, poz. 201, z 1987 
r. Nr 21, poz. 124, z 1988 r. Nr 20, poz. 134, z 1989 r. Nr 20, poz. 107 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 4, poz. 19, 
Nr 43, poz. 251 i Nr 55, poz. 319 oraz z 1991 r. Nr 53, poz. 226 i Nr 55, poz. 236 i 237) zarz

ą

dza si

ę

, co 

nast

ę

puje:  

Rozdział 1  

Przepisy ogólne  

§ 1. Rozporz

ą

dzenie okre

ś

la warunki bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy osób zatrudnionych w zakładach pracy 

zajmuj

ą

cych si

ę

 oczyszczaniem 

ś

cieków w oczyszczalniach, zbieraniem i gromadzeniem oraz usuwaniem 

ś

cieków ze zbiorników gnilnych (szamb) oraz przetłaczaniem ich w przepompowniach.  

§ 2. Zakład pracy obowi

ą

zany jest sporz

ą

dzi

ć

 wykaz stanowisk pracy i okre

ś

li

ć

 dla nich warunki bezpiecze

ń

stwa i 

higieny pracy oraz wykaz stanowisk pracy wymagaj

ą

cych dwuosobowej obsługi, szczególnie w porze nocnej.  

§ 3. Stosowanie 

ś

rodków chemicznych do oczyszczania 

ś

cieków reguluj

ą

 odr

ę

bne przepisy.  

§ 4. Pracownicy oczyszczalni 

ś

cieków, stykaj

ą

cy si

ę

 bezpo

ś

rednio ze 

ś

ciekami, powinni korzysta

ć

 z oddzielnych 

urz

ą

dze

ń

 higienicznosanitarnych, takich jak ust

ę

py, natryski, umywalnie, szatnie przepustowe.  

§ 5. 1. Poszczególne obiekty i urz

ą

dzenia oczyszczalni 

ś

cieków powinny mie

ć

 ustalone nazwy, zgodnie z 

dokumentacj

ą

 techniczn

ą

, uwidocznione na przymocowanych tablicach, oraz informacje o zagro

Ŝ

eniach.  

2. Instalacje stosowane w oczyszczalniach 

ś

cieków i przepompowniach powinny posiada

ć

 oznaczenia 

umo

Ŝ

liwiaj

ą

ce łatwe rozró

Ŝ

nienie przesyłanych mediów.  

3. Instalacje powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w urz

ą

dzenia kontrolno-pomiarowe umo

Ŝ

liwiaj

ą

ce łatw

ą

 ocen

ę

 

prawidłowo

ś

ci pracy.  

4. Wszystkie zasuwy i zawory powinny mie

ć

 oznaczone poło

Ŝ

enie, w którym otwieraj

ą

 lub zamykaj

ą

 przewód. 

Poło

Ŝ

enie tych zasuw i zaworów powinno odpowiada

ć

 schematom technologicznym, wywieszonym w 

pomieszczeniach stałej obsługi.  
§ 6. W poszczególnych obiektach oczyszczalni 

ś

cieków i w samodzielnych przepompowniach 

ś

cieków, w których 

s

ą

 stałe stanowiska robocze, powinny znajdowa

ć

 si

ę

 podr

ę

czne apteczki ze 

ś

rodkami do udzielania pierwszej 

pomocy, wraz z instrukcj

ą

 ich stosowania.  

§ 7. Pracownicy z uszkodzon

ą

 skór

ą

 r

ą

k i innych nie osłoni

ę

tych cz

ęś

ci ciała nie powinni by

ć

 dopuszczani do 

pracy, przy której istnieje mo

Ŝ

liwo

ść

 bezpo

ś

redniego stykania si

ę

 ze 

ś

ciekami.  

§ 8. Wszystkie zauwa

Ŝ

one odst

ę

pstwa od normalnego toku pracy obiektu, urz

ą

dzenia lub instalacji powinny by

ć

 

ka

Ŝ

dorazowo odnotowywane w raportach dziennych.  

§ 9. Teren oczyszczalni, przepompowni oraz zlewni 

ś

cieków powinien by

ć

 ogrodzony i niedost

ę

pny dla osób 

postronnych oraz o

ś

wietlony.  

§ 10. 1. Poszczególne oczyszczalnie 

ś

cieków i samodzielne przepompownie powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w 

ł

ą

czno

ść

 telefoniczn

ą

 lub bezprzewodow

ą

. Nie dotyczy to oczyszczalni kontenerowych i zblokowanych, nie 

maj

ą

cych stałej obsługi.  

2. W miar

ę

 potrzeby stanowiska pracy, w których mog

ą

 wyst

ę

powa

ć

 zagro

Ŝ

enia w postaci zatrucia lub wybuchu, 

powinny mie

ć

 zapewnion

ą

 wewn

ę

trzn

ą

 ł

ą

czno

ść

 telefoniczn

ą

 lub bezprzewodow

ą

.  

3. Wszystkie instalacje słu

Ŝą

ce do zapobiegania lub usuwania awarii powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w sygnalizacj

ę

 

zdoln

ą

 do przekazywania informacji na odległo

ść

.  

4. Procesy technologiczne niebezpieczne i szkodliwe dla zdrowia lub 

Ŝ

ycia pracowników powinny by

ć

 w miar

ę

 

technicznych mo

Ŝ

liwo

ś

ci mechanizowane, automatyzowane i hermetyzowane, a kontrola tych procesów powinna 

by

ć

 prowadzona bez bezpo

ś

redniego udziału człowieka, przy zastosowaniu zdalnego sterowania i kontroli.  

5. Prace niebezpieczne powinny by

ć

 wykonywane co najmniej przez 2 osoby.  

§ 11. Na całym terenie oczyszczalni 

ś

cieków i wokół samodzielnych przepompowni nale

Ŝ

y utrzymywa

ć

 i 

piel

ę

gnowa

ć

 ziele

ń

, a wały i groble ziemne obsiewa

ć

 traw

ą

.  

background image

§ 12. 1. Konserwacje bie

Ŝą

ce i okresowe obiektów, urz

ą

dze

ń

 i instalacji powinny by

ć

 przeprowadzane zgodnie z 

wytycznymi zawartymi w instrukcjach eksploatacyjnych opracowywanych przez u

Ŝ

ytkownika lub w dokumentacji 

techniczno-ruchowej dostarczanej przez producentów tych urz

ą

dze

ń

.  

2. Przej

ę

cie obiektu do eksploatacji po pracach remontowo-budowlanych mo

Ŝ

e nast

ą

pi

ć

 po całkowitym ich 

zako

ń

czeniu i odebraniu przez komisj

ę

 powołan

ą

 przez u

Ŝ

ytkownika.  

3. Odbiór obiektu lub urz

ą

dzenia powinien by

ć

 poprzedzony rozruchem.  

4. Prace konserwacyjno-remontowe i monta

Ŝ

owe powinny by

ć

 organizowane i prowadzone pod fachowym 

nadzorem oraz zgodnie z przepisami bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy w budownictwie.  

§ 13. 1. Prace konserwacyjne i remontowe, prowadzone w miejscach, w których wyst

ę

puj

ą

 lub mog

ą

 wyst

ą

pi

ć

 

zagro

Ŝ

enia zatruciem, wybuchem lub po

Ŝ

arem, powinny by

ć

 wykonywane na pisemne polecenie.  

2. Polecenia, w których powinny by

ć

 okre

ś

lone warunki wykonywania pracy i 

ś

rodki techniczno-organizacyjne, 

mog

ą

 wydawa

ć

 kierownicy oczyszczalni 

ś

cieków lub osoby przez nich upowa

Ŝ

nione.  

3. Prace okre

ś

lone w ust. 1, prowadzone przez pracowników przedsi

ę

biorstw obcych, powinny by

ć

 wykonywane 

pod nadzorem osób wyznaczonych przez kierownika oczyszczalni lub przepompowni.  
4. Wchodzenie do wszelkich pomieszcze

ń

 technologicznych powinno by

ć

 poprzedzone badaniami, o jakich mowa 

w § 33.  
5. Wszelkie prace wykonywane w kanałach zamkni

ę

tych nale

Ŝ

y prowadzi

ć

 zgodnie z odr

ę

bnymi przepisami.  

§ 14. 1. Pomieszczenia technologiczne nale

Ŝ

y utrzymywa

ć

 w czysto

ś

ci i w porz

ą

dku.  

2. Powierzchnie podłóg, schodów i pomostów roboczych w pomieszczeniach technologicznych nie powinny by

ć

 

ś

liskie i nasi

ą

kliwe oraz powinny by

ć

 łatwo zmywalne, a podłogi ponadto wyposa

Ŝ

one w kratki 

ś

ciekowe. 

Powierzchnie 

ś

cian powinny by

ć

 łatwo zmywalne.  

3. W pomieszczeniach urz

ą

dze

ń

 technologicznych powinny si

ę

 znajdowa

ć

 zawory czerpalne ze zł

ą

czk

ą

 do 

przewodu gi

ę

tkiego.  

§ 15. Stanowiska stałej obsługi urz

ą

dze

ń

 na otwartej przestrzeni powinny by

ć

 chronione przed szkodliwymi 

wpływami czynników atmosferycznych.  
§ 16. 1. Otwarte obiekty technologiczne o gł

ę

boko

ś

ci wi

ę

kszej od 0,5 m, jak zbiorniki, kanały lub osadniki, 

powinny posiada

ć

 

ś

ciany wyniesione nad teren co najmniej do wysoko

ś

ci 0,3 m.  

2. W przypadku gdy wysoko

ść

 

ś

cian, o których mowa w ust. 1, jest mniejsza ni

Ŝ

 1,1 m, nale

Ŝ

y j

ą

 uzupełni

ć

 do tej 

wysoko

ś

ci barier

ą

 lub inn

ą

 osłon

ą

; bariery i osłony ze wzgl

ę

dów eksploatacyjnych mog

ą

 by

ć

 rozbieralne.  

3. Pomosty nad kanałami i otwartymi zbiornikami, je

ś

li słu

Ŝą

 za przej

ś

cia lub s

ą

 stanowiskiem obsługi, powinny 

by

ć

 ogrodzone barierami o wysoko

ś

ci co najmniej 1,1 m oraz wyposa

Ŝ

one w kraw

ęŜ

niki o wysoko

ś

ci 0,15 m i 

o

ś

wietlone.  

4. W razie gdy odległo

ść

 zbiornika od dróg lub przej

ść

 jest mniejsza ni

Ŝ

 2 m, nale

Ŝ

y zastosowa

ć

 ogrodzenie 

dodatkowe.  
5. W zej

ś

ciach lub wej

ś

ciach do obsługi i kontroli urz

ą

dze

ń

 wykorzystywanych co najmniej raz na zmian

ę

 zamiast 

stopni włazowych, klamer lub drabin nale

Ŝ

y stosowa

ć

 schody.  

§ 17. 1. Obiekty oczyszczalni 

ś

cieków powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w sprz

ę

t ratunkowy i ga

ś

niczy, dostosowany do 

wyst

ę

puj

ą

cego zagro

Ŝ

enia po

Ŝ

arowego.  

2. Sprz

ę

t ratunkowy i ga

ś

niczy powinien by

ć

 utrzymywany w stanie zdatnym do u

Ŝ

ytku oraz kontrolowany raz w 

kwartale, je

ś

li instrukcja eksploatacji tego sprz

ę

tu nie stanowi inaczej. Wyniki kontroli powinny by

ć

 odnotowywane 

w specjalnym dzienniku.  
§ 18. Ka

Ŝ

da oczyszczalnia 

ś

cieków powinna by

ć

 wyposa

Ŝ

ona w dostarczone przez u

Ŝ

ytkownika:  

1) instrukcj

ę

 eksploatacji całej oczyszczalni wraz ze schematem technologicznym,  

2) instrukcj

ę

 bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy dla całej oczyszczalni 

ś

cieków, ze szczególnym uwzgl

ę

dnieniem 

miejsc i obiektów najbardziej zagro

Ŝ

onych zatruciami, wybuchem lub utoni

ę

ciem,  

3) instrukcje stanowiskowe obsługi maszyn, urz

ą

dze

ń

 i instalacji, zarówno technologiczne, jak i słu

Ŝą

ce do 

zapobiegania lub usuwania skutków awarii oraz dotycz

ą

ce sposobów i dróg ewakuacji załogi,  

4) zakładowy plan ratownictwa chemicznego, szczególnie w tych zakładach, które u

Ŝ

ywaj

ą

 

ś

rodków 

chemicznych, jak np. chloru, z wykazem telefonów pogotowia ratunkowego, chemicznego, stra

Ŝ

y po

Ŝ

arnej, policji, 

obrony terytorialnej itp.,  
5) instrukcj

ę

 przeciwpo

Ŝ

arow

ą

,  

6) instrukcj

ę

 stosowania, przechowywania i eksploatacji sprz

ę

tu ochrony dróg oddechowych,  

7) instrukcj

ę

 udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku,  

8) tablice ostrzegaj

ą

ce przed niebezpiecze

ń

stwem dla 

Ŝ

ycia lub zdrowia,  

9) sprz

ę

t ratunkowy, jak koła ratunkowe z rzutk

ą

, linki asekuracyjne, bosaki, rozmieszczone na obrze

Ŝ

ach 

zbiornika otwartego, w odległo

ś

ciach nie wi

ę

kszych ni

Ŝ

 100 m,  

10) przyrz

ą

dy kontrolno-pomiarowe i sygnalizacyjne, słu

Ŝą

ce do ostrzegania przed substancjami szkodliwymi i 

niebezpiecznymi dla 

Ŝ

ycia i zdrowia.  

Rozdział 2  

Zagro

Ŝ

enia wybuchem pomieszcze

ń

, stref i przestrzeni zewn

ę

trznych  

background image

§ 19. Pomieszczenia, strefy i przestrzenie zewn

ę

trzne, zagro

Ŝ

one wybuchem, oraz ich kategorie okre

ś

la si

ę

 na 

etapie projektowania, przebudowy, rozbudowy, modernizacji lub remontu i eksploatacji w celu ustalenia 
niezb

ę

dnych 

ś

rodków prewencyjnych zapobiegaj

ą

cych wybuchom.  

§ 20. 1. Do ustalenia kategorii zagro

Ŝ

enia wybuchem pomieszcze

ń

, stref i przestrzeni zewn

ę

trznych wła

ś

ciwa jest 

komisja kwalifikacyjna, powoływana przez kierownika zakładu pracy lub jednostki projektowej.  
2. W skład komisji kwalifikacyjnej powinni wchodzi

ć

: przewodnicz

ą

cy oraz jej członkowie - specjali

ś

ci do spraw 

ochrony po

Ŝ

arowej, bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy, technologii oczyszczania 

ś

cieków oraz zainteresowani 

kierownicy obiektów lub pracowni projektowych.  
§ 21. Przyst

ą

pienie do klasyfikacji pomieszcze

ń

, stref lub przestrzeni zewn

ę

trznych, zagro

Ŝ

onych wybuchem, 

powinno by

ć

 poprzedzone:  

1) ustaleniem szczegółowego składu 

ś

cieków doprowadzanych do oczyszczalni, ze specjalnym uwzgl

ę

dnieniem 

substancji palnych lub wybuchowych, mog

ą

cych stworzy

ć

 zagro

Ŝ

enie wybuchem w czasie normalnego stanu 

pracy i w czasie stanu awaryjnego,  
2) ustaleniem 

ś

rednich zrzutów substancji mog

ą

cych stwarza

ć

 zagro

Ŝ

enie wybuchem w czasie doby, miesi

ą

ca i 

roku.  
§ 22. Szczegółowe zasady przeprowadzania klasyfikacji pomieszcze

ń

, stref i przestrzeni zewn

ę

trznych, 

zagro

Ŝ

onych wybuchem, reguluj

ą

 odr

ę

bne przepisy.  

§ 23. W razie zakwalifikowania obiektów, stref i przestrzeni zewn

ę

trznych oczyszczalni 

ś

cieków do jednej z 

kategorii zagro

Ŝ

enia wybuchem, nale

Ŝ

y je oznakowa

ć

 odpowiednimi znakami bezpiecze

ń

stwa.  

§ 24. Urz

ą

dzenia elektryczne w obiektach zagro

Ŝ

onych wybuchem powinny by

ć

 wykonane zgodnie z 

wymaganiami przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada

ć

 urz

ą

dzenia 

elektroenergetyczne instalowane w pomieszczeniach, strefach i przestrzeniach zewn

ę

trznych, zagro

Ŝ

onych 

wybuchem, przy uwzgl

ę

dnieniu wilgoci wyst

ę

puj

ą

cej w miejscu pracy urz

ą

dze

ń

.  

§ 25. W przestrzeniach zagro

Ŝ

onych wybuchem zabrania si

ę

 palenia tytoniu, u

Ŝ

ywania otwartego płomienia oraz 

wykonywania prac mog

ą

cych spowodowa

ć

 zapłon mieszaniny wybuchowej.  

§ 26. Przed wej

ś

ciem do pomieszcze

ń

 zagro

Ŝ

onych wybuchem nale

Ŝ

y uruchomi

ć

 awaryjn

ą

 wentylacj

ę

 

mechaniczn

ą

 na okres co najmniej 10 minut.  

§ 27. Uruchamianie wentylatorów powinno by

ć

 mo

Ŝ

liwe z wn

ę

trza, jak i na zewn

ą

trz pomieszcze

ń

 zagro

Ŝ

onych 

wybuchem.  

Rozdział 3  

Kraty  

§ 28. 1. Kratami w rozumieniu rozporz

ą

dzenia s

ą

 urz

ą

dzenia słu

Ŝą

ce do zatrzymywania ciał stałych, pływaj

ą

cych 

i wleczonych (kratek). Kraty mog

ą

 funkcjonowa

ć

 jako obiekty lub urz

ą

dzenia samodzielne albo elementy 

technologiczne innego obiektu, np. przepompowni 

ś

cieków. Kraty mog

ą

 wyst

ę

powa

ć

 jako obiekty obudowane lub 

nie obudowane, wolno stoj

ą

ce lub poł

ą

czone z innymi obiektami.  

2. Doj

ś

cia do krat powinny zapewnia

ć

 bezpieczne usuwanie kratek oraz przemieszczanie ich na miejsce 

czasowego składowania.  
§ 29. 1. Pomieszczenia krat obudowanych powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w wentylacj

ę

 grawitacyjn

ą

 i mechaniczn

ą

zapewniaj

ą

c

ą

 utrzymanie czysto

ś

ci powietrza poni

Ŝ

ej granic najwy

Ŝ

szych dopuszczalnych norm st

ęŜ

enia 

substancji szkodliwych dla zdrowia w czasie przebywania w nich ludzi.  
2. Układ wentylacji grawitacyjnej w budynku nale

Ŝ

y tak zró

Ŝ

nicowa

ć

, aby około 50% usuwanego powietrza 

posiadało wloty usytuowane 0,15 m nad poziomem podłogi pomieszczenia najni

Ŝ

ej poło

Ŝ

onego lub nad 

najwy

Ŝ

szym poziomem 

ś

cieków w budynku krat. Przewody te nie powinny mie

ć

 przepustnic. Pozostałe 

wywietrzniki powinny posiada

ć

 wloty powietrza usytuowane pod stropem.  

3. Nawiew wentylacji grawitacyjnej w około 30% powinien by

ć

 usytuowany nad podłog

ą

, a w około 70% - pod 

stropem pomieszczenia.  
4. Wentylacja mechaniczna powinna zapewnia

ć

 nast

ę

puj

ą

cy układ wymiany powietrza:  

1) wywiew: 70% dołem, 30% gór

ą

,  

2) nawiew: 30% dołem, 70% gór

ą

.  

5. W budynku krat w chłodnej porze roku nale

Ŝ

y zapewni

ć

 temperatur

ę

 co najmniej +5[o]C.  

6. W budynku krat nale

Ŝ

y przewidzie

ć

 umywalk

ę

 z ciepł

ą

 wod

ą

, kabin

ę

 ust

ę

pow

ą

 i pomieszczenie do 

składowania 

ś

rodków do dezynfekcji kratek, wyposa

Ŝ

one w wentylacj

ę

 grawitacyjn

ą

 co najmniej o dwóch 

wymianach na godzin

ę

 oraz zawór czerpalny z ko

ń

cówk

ą

 umo

Ŝ

liwiaj

ą

c

ą

 podł

ą

czenie przewodu do mycia podłóg i 

ś

cian.  

7. Podłogi i 

ś

ciany do wysoko

ś

ci co najmniej 2 m powinny by

ć

 wykonane z materiałów łatwo zmywalnych.  

§ 30. W przypadku krat znajduj

ą

cych si

ę

 w innym kompleksie, np. w przepompowni 

ś

cieków, urz

ą

dzenia 

higienicznosanitarne dla obsługi mog

ą

 by

ć

 wspólne.  

§ 31. Kraty nie obudowane, usytuowane bezpo

ś

rednio w kanale otwartym, nale

Ŝ

y obudowa

ć

 barierami, jak 

zbiorniki otwarte.  
§ 32. 1. Kraty usytuowane w budynkach powinny by

ć

 ogrodzone w sposób zabezpieczaj

ą

cy pracowników przed 

wpadni

ę

ciem do zagł

ę

bie

ń

.  

2. Do obsługi krat powinny by

ć

 wykonane pomosty robocze i ociekowe dla ods

ą

czania skratek.  

background image

3. Szeroko

ść

 pomostu roboczego powinna by

ć

 dostosowana do rozmiarów kraty, lecz nie mniejsza ni

Ŝ

 0,7 m.  

§ 33. 1. Wej

ś

cie do pomieszcze

ń

 lub zagł

ę

bie

ń

 przy kratach powinno by

ć

 poprzedzone zbadaniem czysto

ś

ci 

powietrza i zawarto

ś

ci tlenu. Badania nale

Ŝ

y dokonywa

ć

 za pomoc

ą

 przyrz

ą

dów kontrolno-pomiarowych 

słu

Ŝą

cych do wykrywania gazów szkodliwych i niebezpiecznych oraz lamp bezpiecze

ń

stwa.  

2. Pracownicy wchodz

ą

cy do pomieszczenia zagł

ę

bionego przy kratach powinni by

ć

 wyposa

Ŝ

eni w urz

ą

dzenia do 

wykrywania gazów niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia oraz posiada

ć

 szelki bezpiecze

ń

stwa z link

ą

 

asekuracyjn

ą

 o odpowiedniej długo

ś

ci.  

3. Pracownik schodz

ą

cy do pomieszcze

ń

 lub zagł

ę

bie

ń

 przy kratach powinien by

ć

 asekurowany co najmniej 

przez dwie osoby.  
4. Nad wej

ś

ciem lub włazem do pomieszczenia lub zagł

ę

bienia powinno znajdowa

ć

 si

ę

 urz

ą

dzenie umo

Ŝ

liwiaj

ą

ce 

wydobycie pracownika w razie zasłabni

ę

cia lub utraty przytomno

ś

ci.  

5. Osoby asekuruj

ą

ce powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one co najmniej w dwa aparaty powietrzne, linki asekuracyjne oraz w 

przewo

ź

ne urz

ą

dzenia do wydobywania poszkodowanego z miejsca zagro

Ŝ

onego, w pozycji głow

ą

 do góry.  

6. Liczb

ę

 osób asekuruj

ą

cych i aparatów powietrznych, w zale

Ŝ

no

ś

ci od warunków pracy, okre

ś

la kierownik 

zakładu pracy.  

Rozdział 4  

Przepompownie 

ś

cieków  

§ 34. 1. Pomieszczenia pomp i armatury powinny mie

ć

 zapewnione wygodne i bezpieczne do nich doj

ś

cia o 

szeroko

ś

ci co najmniej 0,6 m, je

Ŝ

eli wzgl

ę

dy technologiczne nie stawiaj

ą

 ostrzejszych wymaga

ń

. Nie dotyczy to 

przepompowni z pompami zatapialnymi.  
2. Budowa schodów ł

ą

cz

ą

cych poziom pomieszczenia pomp z poziomem terenu jest wymagana wówczas, gdy 

pompy lub inne urz

ą

dzenia przepompowni wymagaj

ą

 wej

ś

cia obsługuj

ą

cego przynajmniej raz w czasie zmiany.  

3. Przepompownie jednokomorowe i przepompownie z pompami zatapialnymi powinny posiada

ć

 włazy 

kanalizacyjne i monta

Ŝ

owe, dostosowane do wymiarów pomp i armatury oraz ewakuacji pracownika w razie 

zasłabni

ę

cia.  

4. Przepompownie z wydzielonymi zbiornikami czerpalnymi powinny posiada

ć

 

ś

ciany szczelne, oddzielaj

ą

ce 

zbiornik czerpalny od pomieszczenia pomp.  
5. Je

Ŝ

eli do pomieszcze

ń

 pomp nie przewidziano schodów, to nale

Ŝ

y zapewni

ć

 otwory ewakuacyjne. Otworami 

takimi mog

ą

 by

ć

 otwory monta

Ŝ

owe, je

Ŝ

eli znajduj

ą

ce si

ę

 pod nimi urz

ą

dzenia nie b

ę

d

ą

 stanowiły przeszkody w 

ewakuacji pracownika.  
§ 35. 1. W przepompowniach jednokomorowych wyposa

Ŝ

onych w krat

ę

, w których dobowa masa kratek nie 

przekracza 100 kg, dopuszcza si

ę

 r

ę

czne czyszczenie kraty. W przypadku gdy ilo

ść

 kratek przekracza 100 kg, 

usuwanie ich powinno by

ć

 zmechanizowane.  

2. Praca pomp w przepompowniach jednokomorowych powinna by

ć

 zautomatyzowana.  

3. Zasuwy odcinaj

ą

ce przepływ 

ś

cieków powinny by

ć

 obsługiwane z poziomu terenu.  

4. Obiekty, o których mowa w ust. 1, powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w urz

ą

dzenia zapewniaj

ą

ce bezpieczny monta

Ŝ

 i 

demonta

Ŝ

 pomp.  

§ 36. Pomieszczenia technologiczne przepompowni, w których czasowo mog

ą

 przebywa

ć

 ludzie, powinny 

posiada

ć

 skuteczn

ą

 wentylacj

ę

 grawitacyjn

ą

 i mechaniczn

ą

 oraz temperatur

ę

 +5[o]C.  

§ 37. 1. Zbiorniki czerpalne w przepompowniach 

ś

cieków, zlokalizowane poza budynkiem pomp, powinny 

posiada

ć

 dwa rodzaje włazów: kanalizacyjne oraz monta

Ŝ

owe, dostosowane do potrzeb ewakuacyjnych.  

2. Zej

ś

cia na dno zbiorników czerpalnych, których gł

ę

boko

ść

 nie przekracza 6 m, powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w 

klamry złazowe.  
3. Zej

ś

cia i wyj

ś

cia ze zbiorników, o których mowa w ust. 2, mog

ą

 równie

Ŝ

 odbywa

ć

 si

ę

 za pomoc

ą

 drabin 

opuszczonych.  
4. W zbiornikach czerpalnych o gł

ę

boko

ś

ci ponad 6 m nale

Ŝ

y stosowa

ć

 pomosty dodatkowe (stropy po

ś

rednie, 

galerie, spoczniki).  
5. Wej

ś

cie pracownika do zbiornika czerpalnego powinno by

ć

 poprzedzone czynno

ś

ciami wymienionymi w § 33.  

6. Zbiorniki czerpalne w przepompowniach powinny posiada

ć

 wentylacj

ę

 grawitacyjn

ą

 zapewniaj

ą

c

ą

 co najmniej 

dwie wymiany powietrza w czasie godziny oraz mo

Ŝ

liwo

ść

 zainstalowania wentylatorów przewo

ź

nych, 

zapewniaj

ą

cych co najmniej 10 wymian w czasie godziny.  

§ 38. 1. Przepompownie 

ś

cieków ze stał

ą

 obsług

ą

 powinny spełnia

ć

 wymagania przepisów budowlanych, 

okre

ś

lonych dla pomieszcze

ń

 przeznaczonych na stały pobyt ludzi.  

2. Je

Ŝ

eli przepompownia nie jest poł

ą

czona obudowanymi przej

ś

ciami z innymi obiektami, w których znajduj

ą

 si

ę

 

pomieszczenia socjalno-bytowe oraz higienicznosanitarne, w obiekcie przepompowni nale

Ŝ

y urz

ą

dzi

ć

 co 

najmniej:  
1) ust

ę

p z umywalk

ą

,  

2) stanowisko 

ś

niadaniowe z mo

Ŝ

liwo

ś

ci

ą

 podgrzania posiłku,  

3) szafk

ę

 na odzie

Ŝ

 własn

ą

 i robocz

ą

.  

§ 39. Je

Ŝ

eli zamiast pomp do podnoszenia 

ś

cieków stosowane s

ą

 przeno

ś

niki 

ś

limakowe lub podno

ś

niki 

kubełkowe, urz

ą

dzenia te powinny by

ć

 obudowane.  

background image

§ 40. W przypadku dokonywania przegl

ą

du, konserwacji lub remontu pomp, przeno

ś

ników 

ś

limakowych i 

podno

ś

ników kubełkowych urz

ą

dzenia nap

ę

dowe powinny by

ć

 wył

ą

czone i skutecznie zabezpieczone przed 

przypadkowym wł

ą

czeniem.  

Rozdział 5  

Komory fermentacyjne otwarte  

§ 41. 1. Zbiorniki otwartych komór fermentacyjnych powinny by

ć

 ogrodzone barierami, zgodnie z wymaganiami 

okre

ś

lonymi w § 16.  

2. Doj

ś

cia i przej

ś

cia wokół otwartych komór fermentacyjnych powinny by

ć

 utwardzone.  

3. W pobli

Ŝ

u zej

ś

cia na dno zbiornika powinny znajdowa

ć

 si

ę

 koła ratunkowe z rzutk

ą

 lub pływaj

ą

ca tratwa 

ratunkowa.  
4. Zej

ś

cie na dno komory mo

Ŝ

e odbywa

ć

 si

ę

 za pomoc

ą

 schodów i drabin.  

5. Wej

ś

cie na dno zbiornika powinno by

ć

 poprzedzone opró

Ŝ

nieniem komory i zmyciem schodów oraz 

sprawdzeniem st

ęŜ

enia substancji szkodliwych dla zdrowia w powietrzu na dnie zbiornika.  

Rozdział 6  

Komory fermentacyjne zamkni

ę

te  

§ 42. 1. Komory fermentacyjne zamkni

ę

te ze wzgl

ę

du na wyst

ę

powanie metanu i siarkowodoru klasyfikuje si

ę

 

jako obiekty szczególnie niebezpieczne.  
2. Zasi

ę

g strefy zewn

ę

trznej zagro

Ŝ

onej wybuchem ustala komisja, o której mowa w § 20.  

§ 43. Osad z komory fermentacyjnej nale

Ŝ

y doprowadza

ć

 i odprowadza

ć

 w sposób kontrolowany, aby nie 

dopu

ś

ci

ć

 do powstania nadmiernego nadci

ś

nienia lub podci

ś

nienia w komorze fermentacyjnej i w zbiorniku gazu.  

§ 44. Urz

ą

dzenia zabezpieczaj

ą

ce instalacj

ę

 gazow

ą

 komór fermentacyjnych powinny by

ć

 systematycznie 

przegl

ą

dane i kontrolowane, a wyniki kontroli zapisywane w dziennikach eksploatacji tych urz

ą

dze

ń

.  

§ 45. Czyszczenie lub remont wn

ę

trza komory fermentacyjnej zamkni

ę

tej powinny si

ę

 odbywa

ć

 zgodnie z 

opracowan

ą

 instrukcj

ą

 eksploatacji oraz wymaganiami rozdziału 8.  

Rozdział 7  

Zbiorniki gazu i instalacje gazowe  

§ 46. Zbiornik gazu dopuszczony do eksploatacji powinien mie

ć

 odpowiedni

ą

 dokumentacj

ę

 techniczn

ą

obejmuj

ą

c

ą

:  

1) sposób przeprowadzania prób szczelno

ś

ci,  

2) zestaw niezb

ę

dnego sprz

ę

tu przeciwpo

Ŝ

arowego wraz ze szczegółow

ą

 instrukcj

ą

 przeciwpo

Ŝ

arow

ą

,  

3) szczegółow

ą

 instrukcj

ę

 eksploatacji wraz z wymaganiami bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy.  

§ 47. Do zbiornika gazu nale

Ŝ

y zapewni

ć

 dojazd drog

ą

 o utwardzonej nawierzchni.  

§ 48. Hydranty lub zbiorniki przeciwpo

Ŝ

arowe powinny by

ć

 zlokalizowane przy zbiornikach gazu w odległo

ś

ciach 

zgodnych z wymaganiami polskich norm.  
§ 49. Zbiorniki gazu i odsiarczalnie powinny posiada

ć

 instalacj

ę

 piorunochronn

ą

.  

§ 50. 1. Zbiorniki gazu powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one we wska

ź

niki stanów napełnienia i sygnalizatory 

ś

wietlne oraz 

akustyczne tych stanów.  
2. Przed opró

Ŝ

nieniem zbiornika z wody, stanowi

ą

cej jego zamkni

ę

cie, nale

Ŝ

y sprawdzi

ć

, czy wn

ę

trze zbiornika 

jest poł

ą

czone bezpo

ś

rednio z atmosfer

ą

.  

§ 51. W czasie zimy, a szczególnie podczas mrozów lub obfitych opadów 

ś

niegu, zbiorniki gazu konstrukcji 

teleskopowej nale

Ŝ

y codziennie kontrolowa

ć

 i usuwa

ć

 z nich 

ś

nieg i lód.  

§ 52. 1. Zakład pracy powinien prowadzi

ć

 miesi

ę

czne i roczne kontrole pracy urz

ą

dze

ń

 gazowych, a wyniki ich 

rejestrowa

ć

 i przechowywa

ć

 dla celów kontrolnych.  

2. Codziennie nale

Ŝ

y kontrolowa

ć

 prawidłowo

ść

 działania urz

ą

dze

ń

 pomiarowo-kontrolnych, prawidłowo

ść

 

działania zaworów gazowych przy tych urz

ą

dzeniach i inne elementy instalacji.  

§ 53. W odsiarczalni gazu, na przewodach doprowadzaj

ą

cych i odprowadzaj

ą

cych gaz, nale

Ŝ

y zainstalowa

ć

 

urz

ą

dzenia do pomiaru ci

ś

nienia.  

§ 54. Napełnianie odsiarczalników gazu i wł

ą

czanie ich do ruchu mo

Ŝ

e si

ę

 odbywa

ć

 tylko przy zamkni

ę

tych 

zaworach na przewodach odprowadzaj

ą

cych gaz.  

§ 55. Wykonywanie prac naprawczych w obr

ę

bie strefy zagro

Ŝ

enia wybuchem i po

Ŝ

arem mo

Ŝ

e si

ę

 odbywa

ć

 tylko 

na podstawie pisemnego polecenia kierownictwa zakładu i pod fachowym nadzorem.  

background image

§ 56. Roboty spawalnicze w odsiarczalniach i przy instalacjach gazowych nale

Ŝ

y prowadzi

ć

 zgodnie z 

opracowan

ą

 instrukcj

ą

, przez osoby przeszkolone oraz pod fachowym nadzorem i zgodnie z odr

ę

bnymi 

przepisami.  

Rozdział 8  

Zbiorniki zamkni

ę

te  

§ 57. 1. Prace w zbiornikach zamkni

ę

tych wymagaj

ą

 specjalnych przygotowa

ń

 organizacyjnych i technicznych, 

okre

ś

lonych w instrukcji eksploatacji.  

2. Prace w zbiornikach zamkni

ę

tych powinny by

ć

 wykonywane na polecenie pisemne kierownika zakładu lub 

osoby przez niego upowa

Ŝ

nionej.  

3. Polecenie wej

ś

cia do zbiornika lub pracy w nim powinno zawiera

ć

 klauzul

ę

 "zezwalam na rozpocz

ę

cie robót" 

oraz okre

ś

la

ć

:  

1) miejsce i czas pracy (miesi

ą

c, dzie

ń

, godzina),  

2) rodzaj i zakres pracy oraz - je

Ŝ

eli zachodzi taka potrzeba - kolejno

ść

 wykonywania poszczególnych czynno

ś

ci,  

3) rodzaj zagro

Ŝ

e

ń

, jakie mog

ą

 wyst

ą

pi

ć

 podczas wykonywanej pracy, oraz sposób post

ę

powania w razie ich 

wyst

ą

pienia,  

4) sposób sygnalizacji i porozumiewania si

ę

 mi

ę

dzy pracuj

ą

cymi a ubezpieczaj

ą

cymi,  

5) drogi i sposoby ewakuacji,  
6) sposób prowadzenia akcji ratowniczej i udzielania pierwszej pomocy.  
4. W poleceniu nale

Ŝ

y poda

ć

 osoby odpowiedzialne za przygotowanie i wykonanie pracy zarówno od strony 

wykonawcy, jak i słu

Ŝ

b eksploatacyjnych.  

§ 58. W przypadku prac wewn

ą

trz zbiornika słu

Ŝ

by eksploatacyjne s

ą

 obowi

ą

zane:  

1) opró

Ŝ

ni

ć

 zbiornik i odł

ą

czy

ć

 go od innych instalacji i zabezpieczy

ć

 przed przypadkowym ich wł

ą

czeniem lub 

uruchomieniem urz

ą

dze

ń

 wewn

ą

trz zbiornika,  

2) przeprowadzi

ć

 kontrol

ę

 składu powietrza wewn

ą

trz zbiornika przed wej

ś

ciem pracowników oraz zapewni

ć

 jego 

kontrol

ę

 podczas pracy.  

§ 59. Do obowi

ą

zków wykonawcy robót nale

Ŝ

y:  

1) zastosowanie niezb

ę

dnych 

ś

rodków bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy, które powinny by

ć

 okre

ś

lone szczegółowo 

w projekcie organizacji robót,  
2) zabezpieczenie miejsca pracy przed po

Ŝ

arem,  

3) zapewnienie urz

ą

dze

ń

 zabezpieczaj

ą

cych i 

ś

rodków ochrony indywidualnej.  

§ 60. Pracownik wchodz

ą

cy do wn

ę

trza zbiornika powinien pracowa

ć

 w zespole co najmniej trzyosobowym oraz 

posiada

ć

 sprz

ę

t zabezpieczaj

ą

cy, jak:  

1) szelki bezpiecze

ń

stwa z link

ą

 ewakuacyjn

ą

,  

2) hełm ochronny,  
3) aparat powietrzny lub przewód doprowadzaj

ą

cy powietrze,  

4) lampa bezpiecze

ń

stwa.  

§ 61. W czasie przebywania pracowników wewn

ą

trz zbiornika powinny by

ć

 otwarte wszystkie włazy, a je

Ŝ

eli 

byłoby to niewystarczaj

ą

ce dla utrzymania wła

ś

ciwej jako

ś

ci powietrza, nale

Ŝ

y zastosowa

ć

 mechaniczny dopływ 

ś

wie

Ŝ

ego powietrza.  

§ 62. Je

Ŝ

eli podczas wykonywania pracy wewn

ą

trz zbiornika znajduj

ą

 si

ę

 materiały w stanie płynnym lub sypkim, 

zagra

Ŝ

aj

ą

ce zasypaniem lub utoni

ę

ciem pracownika, nale

Ŝ

y usun

ąć

 te zagro

Ŝ

enia lub zastosowa

ć

 odpowiednie 

zabezpieczenia, np. w postaci ruchomego pomostu opuszczanego.  
§ 63. Prace spawalnicze lub stosowanie otwartego płomienia wymagaj

ą

 zastosowania specjalnych warunków i 

ś

rodków, zabezpieczaj

ą

cych przed wybuchem lub po

Ŝ

arem. Prace te powinny by

ć

 wykonywane pod fachowym 

nadzorem oraz zgodnie z odr

ę

bnymi przepisami.  

§ 64. Zako

ń

czenie pracy w zbiorniku powinno by

ć

 potwierdzone przez osob

ę

, która wydała to polecenie.  

Rozdział 9  

Przepisy przej

ś

ciowe i ko

ń

cowe  

§ 65. Obiekty istniej

ą

ce, w których wymagania bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy w dniu wej

ś

cia w 

Ŝ

ycie niniejszego 

rozporz

ą

dzenia nie odpowiadaj

ą

 jego wymaganiom, nale

Ŝ

y dostosowa

ć

 do nowych wymaga

ń

 w okresie 5 lat.  

§ 66. 1. Dla obiektów b

ę

d

ą

cych w budowie lub rozruchu, a nie przekazanych u

Ŝ

ytkownikowi do eksploatacji przed 

wej

ś

ciem w 

Ŝ

ycie rozporz

ą

dzenia, nale

Ŝ

y dokona

ć

 komisyjnego przegl

ą

du, który pozwoli ustali

ć

 zakres prac 

zwi

ą

zanych z dostosowaniem oczyszczalni do wymaga

ń

 niniejszego rozporz

ą

dzenia.  

2. Komisj

ę

, o której mowa w ust. 1, powołuje inwestor w porozumieniu z przyszłym u

Ŝ

ytkownikiem, wykonawc

ą

biurem projektowym oraz z przedstawicielami wła

ś

ciwych terytorialnie organów Pa

ń

stwowej Inspekcji Pracy i 

Pa

ń

stwowej Inspekcji Sanitarnej.  

3. Obiekty b

ę

d

ą

ce w trakcie projektowania powinny by

ć

 dostosowane do wymaga

ń

 niniejszego rozporz

ą

dzenia.  

background image

§ 67. Traci moc rozporz

ą

dzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 17 lutego 1970 r. w sprawie 

bezpiecze

ń

stwa i higieny pracy w komunalnych oczyszczalniach 

ś

cieków (Dz. U. Nr 6, poz. 51 i z 1984 r. Nr 10, 

poz. 43).  
§ 68. Rozporz

ą

dzenie wchodzi w 

Ŝ

ycie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.