background image

Podstawy Prawa 

Administracyjnego 

 
mgr Aleksandra Matukin-Szumlińska 

Katedra Kształtowania i Ochrony Środowiska 

 

Rok akademicki 2013/2014 

background image

Agenda na dzisiaj 

2. Podstawy ustrojowego prawa administracyjnego 

– Podmioty administracji publicznej.  
– Struktura administracji publicznej.  
– Rodzaje organów administracji publicznej.  
– Organy administracji rządowej i samorządowej.  
– Nadzór nad działalnością organów administracji samorządowej. 

– realizowanie a stosowanie prawa administracyjnego 

3.  Podstawy  materialnego  prawa  administracyjnego, 

czyli 

administracja 

publiczna 

wobec 

podmiotów 

zewnętrznych 

– Pojęcie stosunku administracyjnoprawnego.  
– Kategorie interesów chronionych przez prawo administracyjne.  
– Klasyfikacja prawnych form działania administracji.  
– Decyzja administracyjna – definicja, rodzaje, przykłady.  
– Milczenie administracji 

background image

PODSTAWY  

USTROJOWEGO PRAWA 

ADMINISTRACYJNEGO 

background image

Podmioty administracji publicznej 

1. organy administracji publicznej (administracyjne): 

– działa  za  państwo  lub  w  jego  imieniu  bezpośrednio 

(administracja  państwowa,  rządowa)  lub  pośrednio  -  z  którym 

państwo dzieli publiczną funkcję administracyjną  

– np. administracja rządowa, administracja samorządowa 

2. organy administrujące  

– podmioty,  które  funkcje  publiczną  pełnią  dodatkowo,  mają 

przyznaną kompetencje administracyjną 

– np. 

organy 

zakładów 

administracyjnych, 

kierownicy 

państwowych  osób  prawnych  i  innych  państw  jednostek 

organizacyjnych (rektorzy), agencje rządowe, banki państwowe, 

spółki  prawa  publicznego,  fundacje  prawa  publicznego, 

organizacje społeczne 

background image

Podmioty administracji publicznej 

• cechy organu administracji publicznej: 

– to zawsze człowiek, ludzie 
– wyodrębniony  organizacyjnie  w  strukturze  państwa  lub 

samorządu terytorialnego 

– powołany w celu realizacji norm prawa administracyjnego 

w  sposób  właściwy  temu  prawu  i  w  granicach 

kompetencji 

 prawnie umocowany do działania (materia 

ustawowa) – zob. KOMPETENCJA 

– wyposażony we władztwo administracyjnie 
– powołany  do  stosowania  norm  prawa  administracyjnego 

na podstawie odpowiednich kompetencji 

background image

Podmioty administracji publicznej 

w świetle k.p.a. 

• art.  5  §  1  k.p.a.: Ilekroć w przepisach k.p.a. jest mowa o 

organach administracji publicznej rozumie się przez to: 

– ministrów,  
– centralne organy administracji rządowej,  
– wojewodów,  
– działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy 

administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej),  

– organy jednostek samorządu terytorialnego,  
– organy  państwowe  i  inne  podmioty,  gdy  są  one  powołane  z 

mocy  prawa  lub  na  podstawie  porozumień  do  załatwiania 

indywidualnych  spraw  rozstrzyganych  w  drodze  decyzji 

administracyjnych 

background image

Rodzaje organów administracji 

publicznej 

• organy: 

– państwowe – np. Prezydent 
– rządowe – np. Minister 
– samorządowe – np. burmistrz/rada powiatu 

 

• organy: 

– naczelne – np. Minister Środowiska 
– niższego  szczebla  –  np.  Główny  Inspektor  Ochrony 

Środowiska 
 

• organy: 

– wyższego stopnia – np. Rektor 
– niższego stopnia – np. Dziekan Wydziału 

background image

Rodzaje organów administracji 

publicznej 

• organy: 

– centralne  –  np.  Główny  Inspektor  Ochrony  Środowiska, 

Prezes UOKiK, Prezes UKE, Prezes URE 

– terenowe  –  np.  wojewódzkie  inspektoraty  ochrony 

środowiska 

www.gios.gov.pl 

 

 

• organy: 

– jednoosobowe – np. prezydent miasta 
– kolegialne  –  np.  samorządowe  kolegium  odwoławcze, 

zarząd województwa 

background image

Rodzaje organów administracji 

publicznej 

• organy: 

– pochodzące z wyboru, np. wójt 
– pochodzące z powołania, np. wojewoda 
– pochodzące z nominacji, np. dyrektor urzędu celnego 
– kreowane z mocy prawa – np. starosta jako przewodniczący 

zarządu powiatu 

 

• organy: 

– decydujące vs. pomocnicze 
– zawodowe vs. społeczne 
– zespolone vs. niezespolone 

background image

Organ a urząd 

• wiele znaczeń i definicji: 

– urząd jako stanowisko zajmowane przez urzędnika 
– urząd jako instytucja 
– urząd jako zestaw kompetencji 

 

• URZĄD:  zorganizowany  zespół  ludzi  związany  z 

organem  administracji  publicznej  i  przydzielony 

mu do pomocy w realizacji jego funkcji i zadań 

10 

background image

Związki pomiędzy podmiotami 

administrującymi 

Sposób oddziaływania na siebie podmiotów 

administracji: 

• kierownictwo 
• nadzór 
• kontrola 
• zwierzchnictwo 
• zespolenie 
• koordynacja 
• współdziałanie 

CENTRALIZACJA – hierarchiczne 

podporządkowanie organu/organów innemu 

organowi 

DECENTRALIZACJA – zagwarantowana 

prawnie samodzielność i niezależność 

jednych organów względem drugich  

(zob. art. 15 ust. 1 Konst.) 

KONCENTRACJA – układ skoncentrowany w 

rękach jednego organu 

DEKONCENTRACJA – układ 

zdekoncentrowany w rękach wielu organów 

organ 

organ 

organ  

11 

background image

Struktura administracji publicznej 

• resortowa (pionowa)  

– resort administracyjny, działy administracji rządowej 

• struktura terytorialna (pozioma) 

– podział zasadniczy – trójstopniowość: 

1. gminy/miasta 
2. powiaty/miasta na prawach powiatu 
3. województwa 

• Zasadniczy  podział  terytorialny  państwa  uwzględniający 

więzi 

społeczne, 

gospodarcze 

lub 

kulturowe  

i  zapewniający  jednostkom  terytorialnym  zdolność 

wykonywania zadań publicznych określa ustawa. 

– zob.  ustawa  z  28  lipca  1998  r.  o  wprowadzeniu  zasadniczego  trójstopniowego 

podziału terytorialnego państwa (Dz. U. Nr 96 poz. 603 z późn. zm.) 

 

12 

background image

Struktura administracji publicznej 

• struktura terytorialna (pozioma) 

– podział pomocniczy 

• w gminach wiejskich – sołectwa 
• w gminach miejskich – dzielnice, osiedla 
• delegatury  urzędów  wojewódzkich  na  obszarach 

wchodzących w skład województw 

– podziały  specjalne  i  obszary  specjalne  –  tworzone 

na  potrzeby  administracji  niezespolonej,  dla  potrzeb 

wymiaru 

sprawiedliwości 

lub 

dla 

samorządów 

zawodowych, wojska, kolei, lasów państwowych 

 

13 

background image

Mapa administracyjna Polski  

z zaznaczonymi województwami, 

powiatami i gminami. 

LEGENDA

czarne granice - granice województw 

czerwone granice - granice powiatów 

zielone granice - granice gmin 

14 

background image

Podział terytorialny 

Polski zmieniał się 

wielokrotnie, od II 

wojny światowej 

reformy miały 

miejsce w latach: 

1946, 1950, 1957, 

1975 oraz obecny 

trójstopniowy 

podział 

administracyjny 

obowiązujący od  

1 stycznia 1999 r. 

Podział I stopnia  

– 16 województw 

15 

background image

66 miast na prawach powiatu  

– gmina o statucie miasta,  

wykonująca zadania powiatu,  

czasami potocznie zwane "powiatami 

grodzkimi" lub "powiatami miejskimi", 

314 powiatów – skupiające od kilku do 

kilkunastu sąsiadujących ze sobą gmin, 

czasami potocznie zwane "powiatami 

ziemskimi", 

Podział  

II stopnia  

– 380 powiatów 

16 

background image

305 miejskich – gmina, która zawiera się w administracyjnych 

granicach miasta 

608 miejsko-wiejskich – gmina,  

w skład której wchodzi miasto oraz kilka wsi 

1566 wiejskich – gmina, która na swoim terytorium nie zawiera 

miasta 

Podział  

III stopnia  

– 2479 gmin 

17 

background image

Struktura administracji rządowej  

i samorządowej w Polsce 

Organy 

administracji 

publicznej 

organy 

administracji 

rządowej [OAR] 

centralne OAR 

naczelne OAR 

centralne 

terenowe OAR 

wojewoda 

administracja 

zespolona 

organy 

administracji 

samorządowej 

gminy 

rada gminy 

wójt/burmistrz 

/prezydent 

powiatu 

rada powiatu 

zarząd 

województwa 

sejmik 

województwa 

zarząd 

18 

background image

zarząd 

zarząd 

19 

background image

Rada Ministrów i administracja rządowa  

• W skład Rady Ministrów: 

– Prezes Rady Ministrów, 
– Wiceprezesi Rady Ministrów, 
– ministrowie, 
– przewodniczący określonych w ustawach komitetów. 

 
• ministrów można podzielić na:  

ministrów  kierujących  określonymi  działami  administracji 

rządowej, 

ministrów  wypełniających  zadania  wyznaczone  im  przez 

Prezesa RM (ministrowie bez teki) 

20 

background image

Administracja 

rządowa w terenie 

Administracja 

zespolona 

wojewoda 

urząd 

wojewódzki 

Administracja 

niezespolona 

wojsko 

urzędy i 

izby celne 

izby i urzędy 

skarbowe 

urzędy 

górnicze 

urzędy 

miar 

urzędy 

pobiercze 

regionalne 

zarządy 

gospodarki 

wodnej 

urzędy 

morskie 

urzędy 

statystyczne 

urzędy 

żeglugi 

śródlądowej 

lekarze 

weterynarii 

straż 

graniczna 

rybołóstwo 

morskie 

inspektorzy 

sanitarni 

ochrona 

środowiska 

Organy terenowej 

administracji rządowej 

Statut i regulamin urzędu wojewódzkiego 

  

Organizację  wojewódzkiej  administracji  zespolonej 

określa  statut  urzędu  wojewódzkiego  nadany  przez 

wojewodę.  Statut  ten  podlega  zatwierdzeniu  przez 

Prezesa 

Rady 

Ministrów. 

statucie 

urzędu 

wojewódzkiego  zamieszcza  się  nazwy  i  zakresy 

działania  poszczególnych  wydziałów  i  innych  komórek 

organizacyjnych 

urzędu 

wojewódzkiego, 

jego 

delegatur. 

21 

background image

Kategorie spraw zaliczane do zakresu 

terenowej administracji rządowej 

• sprawy  wykraczające  poza  zakres  interesów  lokalnej  i 

regionalnej społeczności, 

– np.: obronność kraju, statystyka, spisy powszechne 

• sprawy,  których  jednostki  samorządu  terytorialnego  nie 

byłyby w stanie wykonać ze względów technicznych,  

– np. energetyka , budowa autostrad 

• sprawy  reglamentacji  administracyjnej  nie  związane 

bezpośrednio z zaspokajaniem potrzeb lokalnej i regionalnej 

wspólnoty,  

– np. sprawy z zakresu administracji miar i pomiarów 

22 

background image

Administracja niezespolona 

• w  Polsce  jest  częścią  administracji  rządowej  w  terenie  

i w przeciwieństwie do administracji zespolonej nie jest podległa 

wojewodzie 

• to  terenowe  organy  administracji  rządowej  podporządkowane 

właściwemu 

ministrowi 

lub 

centralnemu 

organowi 

administracji  rządowej,  a  także  kierownicy  państwowych  osób 

prawnych 

kierownicy 

innych 

państwowych 

jednostek 

organizacyjnych  wykonujących  zadania  z  zakresu  administracji 

rządowej  na  obszarze  województwa  (jeżeli  jest  to  uzasadnione 

ogólnopaństwowym  charakterem  wykonywanych  zadań  lub 

terytorialnym zasięgiem działania przekraczającym obszar jednego 

województwa) 

• mogą  one  wydawać  akty  prawa  miejscowego  (obowiązujące  na 

terenie województwa lub jego części) 

23 

background image

Administracja niezespolona 

• katalog jest określony ustawowo – aktualny wykaz 

organów  administracji  niezespolonej  wskazuje 

ustawa  z  dnia  23  stycznia  2009  r.  

o  wojewodzie  i  administracji  rządowej  

w województwie (Dz.U. 2009 Nr 31 poz. 206 

z późn. zm.) 

24 

background image

Administracja zespolona 

Organy rządowej administracji zespolonej: 
• Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej 
• Komendant Wojewódzki Policji 
• Kurator Oświaty 
• Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny 
• Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa 
• Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego 
• Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego 
• Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska 
• Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 
• Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych 
• Wojewódzki Lekarz Weterynarii 
• Wojewódzki Konserwator Zabytków 
Wymienione  organy 

dysponują  aparatem 

pomocniczym  w 

postaci 

wojewódzkich komend, inspektoratów, oddziałów i kuratoriów 

 

25 

background image

Samorząd terytorialny 

Art. 16 ust. 1-2 Konst. 
• Ogół 

mieszkańców 

jednostek 

zasadniczego 

podziału 

terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową. 

• Samorząd  terytorialny  uczestniczy  w  sprawowaniu  władzy 

publicznej.  Przysługującą  mu  w  ramach  ustaw  istotną  część 

zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na 

własną odpowiedzialność. 

Art.  163  Konst.  Samorząd  terytorialny  wykonuje  zadania 

publiczne  nie  zastrzeżone  przez  Konstytucję  lub  ustawy  dla 

organów innych władz publicznych. 
Art. 165 ust. 1-2 Konst.:  
• Jednostki  samorządu  terytorialnego  mają  osobowość  prawną. 

Przysługują im prawo własności i inne prawa majątkowe. 

• Samodzielność  jednostek  samorządu  terytorialnego  podlega 

ochronie sądowej. 

26 

background image

Samorząd terytorialny 

• W  stosunku  do  jednostek  samorządu  terytorialnego 

obowiązują odrębne ustawy: 

• z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. 

Dz. U. z 2013 r. poz. 594) 

• z  dnia  5  czerwca  1998  r.  o  samorządzie 

powiatowym (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 595)  

• z  dnia  5  czerwca  1998  r.  o  samorządzie 

wojewódzkim (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 596) 

• z  dnia  23  stycznia  2009  r.  o  wojewodzie  

i  administracji  rządowej  w  województwie  (Dz.  U.  z 

2009 r. Nr 31, poz. 206 z późn. zm.) 

 

• Spory 

kompetencyjne 

między 

organami 

jednostek 

samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej 

rozstrzyga sąd administracyjny.

 

27 

background image

Gmina 

• Art.  164  ust.  1  Konst.  Podstawową  jednostką  samorządu 

terytorialnego jest 

gmina

– 2.  Inne  jednostki  samorządu  regionalnego  albo  lokalnego  i 

regionalnego określa ustawa. 

– 3. Gmina wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego 

nie zastrzeżone dla innych jednostek samorządu terytorialnego. 

• Pojęcie  gminy  -  art.  1  ustawy  o  samorządzie  gminnym 

gmina  stanowi  wspólnotę  samorządową  oraz  odpowiednie 

terytorium; 

mieszkańcy 

gminy 

tworzą 

wspólnotę 

samorządową z mocy prawa. 

• Gmina  posiada  osobowość  prawną.  Wykonuje  zadania 

publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. 

Samodzielność gminy podlega ochronie sądowej. 
 

28 

background image

Samorząd terytorialny 

Zadania

 

 

 

 
 

zadania własne 

 

zadania zlecone  

Zadaniami  własnymi  są  zadania  publiczne  służące  zaspakajaniu 

zbiorowych  potrzeb  ludności  w  drodze  świadczenia  usług  powszechnie 

dostępnych,    o  charakterze  użyteczności  publicznej;  ich  celem  jest 

bieżące  i  nieprzerwane  zaspokajanie,  np.  zaopatrzenie  w  wodę, 

utrzymanie czystości i porządku, lokalny transport zbiorowy. 

 

Zadania  zlecone  stanowią  inne  zadania  inne  zadania  publiczne, 

których 

wykonywanie 

ustawa 

zleca 

jednostkom 

samorządu 

terytorialnego, gdy to wynika „z uzasadnionych potrzeb państwa”.  

29 

background image

Zadania gminy 

zadania własne gminy 

 
 
 

obowiązkowe  

 

pozostałe 

Zaspokajanie  zbiorowych  potrzeb  wspólnoty  należy  do  zadań  własnych 

gminy. 
• obowiązkowe  zadania  własne  gminy  to  takie,  przy  których  gmina 

tylko w pewnym zakresie ma swobodę co do formy załatwiania danej 

sprawy,  ale  załatwić  ją  musi.  Zadania  własne  gminy  finansują  w 

zasadzie  ze  swoich  dochodów,  uzupełnianych  dotacjami  i 

subwencjami z budżetu państwa 

• zadania  pozostałe  –  to  gmina  sama  decyduje,  czy  je  podejmuje, 

czy nie 

Ustawa o samorządzie 

gminnym stanowi, że 

do zakresu działania 

gminy należą 

wszystkie sprawy 

publiczne o znaczeniu 

lokalnym, nie 

zastrzeżone ustawami 

na rzecz innych 

podmiotów. 

30 

background image

Organy gminy i jej jednostek 

pomocniczych 

• rada  gminy  –  wybierany  przez  mieszkańców  organ  gminy  jest 

organem  uchwałodawczym  i  kontrolnym.  Rada  gminy  powołuje 

komisję  rewizyjną,  która  służy  radzie  pomocą  przy  dokonywaniu 

kontroli działalności wójta oraz jednostek pomocniczych. 

• wójt  (burmistrz,  prezydent  miasta)  -  jest  organem 

wykonawczym  gminy.  Wójt,  podobnie  jak  rada  gminy  jest 

wybierany  w  wyborach  powszechnych,  równych,  bezpośrednich,  w 

głosowaniu  tajnym.  Kadencja  wójta  rozpoczyna  się  w  dniu 

rozpoczęcia kadencji rady gminy lub wyboru go przez radę gminy i 

upływa z dniem upływu kadencji rady gminy. 
 

• W  jednostkach  pomocniczych  powołuje  się  również  ich  organy.  I 

tak  np.  w  sołectwie  działa  zebranie  wiejskie,  jako  organ 

uchwałodawczy  i  sołtys  jako  organ  wykonawczy,  wspomagany 

przez radę sołecką.  

31 

background image

przykładowa 

struktura 

gminy 

32 

background image

Samorząd powiatowy 

• Powiat  jest  to  lokalna  wspólnota  samorządowa,  funkcjonująca 

na  terenie  określonego  terytorium.  Powiat  posiada  osobowość 

prawną.  Powiat  wykonuje  określone  ustawami  zadania 

publiczne  w  imieniu  własnym  i  na  własna  odpowiedzialność. 

Powiatowi jako jednostce samorządu terytorialnego przysługują 

prawo własności i inne prawa majątkowe. 

Organami powiatu są: 
• rada  powiatu  -  jest  organem  stanowiącym  i  kontrolnym 

powiatu 

• zarząd  powiatu  (w  jego  skład  wchodzi 

starosta 

jako  organ 

administracji zespolonej) - jest organem wykonawczym powiatu 

i  podlega  wyłącznie  radzie  powiatu  -  wykonuje  uchwały  rady 

powiatu i zadania powiatu określone przepisami prawa 

33 

background image

Zadania powiatu 

• Powiat  wykonuje  określone  ustawami  zadania  publiczne  o 

charakterze ponadgminnym w 22 dziedzinach wymienionych 

w ustawie o samorządzie powiatowym, m.in. w zakresie: 

– edukacji publicznej,  
– przeciwdziałanie bezrobociu i aktywizacja lokalnego rynku pracy 
– promocji i ochrony zdrowia,  
– pomocy społecznej,  
– gospodarki nieruchomościami,  
– administracji architektoniczno-budowlanej,  
– gospodarki wodnej,  
– ochrony środowiska i przyrody,  
– porządku publicznego. 

• Do  zadań  publicznych  powiatu  należy  również  zapewnienie 

wykonywania  określonych  w  ustawach  zadań  i  kompetencji 

kierowników powiatowych służb inspekcji i straży. 

34 

background image

Samorząd województwa 

• jest regionalną wspólnotą samorządową oraz największą jednostka 

zasadniczego  podziału  terytorialnego  w  celu  wykonywania 

administracji  publicznej.  Tę  regionalną  wspólnotę  samorządową 

tworzą z mocy prawa mieszkańcy województwa  

• województwo posiada osobowość prawną 
• samodzielność  województwa,  podobnie  jak  samodzielność  gminy  i 

powiatu podlega ochronie sądowej 

• wykonuje  zadania  publiczne  o  charakterze  wojewódzkim, 

niezastrzeżonych  ustawami  na  rzecz  organów  administracji 

rządowej 

• UWAGA!!!  Zakres  działania  samorządu  województwa  nie  narusza 

samodzielności  powiatu  i  gminy.  Organy  samorządu  województwa 

nie stanowią wobec powiatu i gminy organów nadzoru lub kontroli, 

ani  nie  są  organami  wyższego  stopnia  w  postępowaniu 

administracyjnym. 

35 

background image

Zadania województwa 

• określanie  strategii  rozwoju  województwa,  uwzględniającej 

w  szczególności  pielęgnowanie  polskości  oraz  rozwój 

kształtowanie 

świadomości 

narodowej, 

obywatelskiej 

kulturowej mieszkańców, pielęgnowanie i rozwijanie tożsamości 

lokalnej,  pobudzanie  aktywności  gospodarczej,  zachowanie 

wartości  środowiska  kulturowego  i  przyrodniczego,  oraz 

kształtowanie i utrzymanie ładu przestrzennego 

• ponadto  samorząd  wojewódzki  wykonuje  zadania  w  zakresie 

m.in.:  

– edukacji publicznej,  
– promocji i ochrony zdrowia,  
– pomocy społecznej,  
– ochrony środowiska,  
– dróg publicznych i transportu publicznego,  
– bezpieczeństwa publicznego.   

36 

background image

Organy samorządu województwa 

Organami samorządu województwa są:  
• sejmik  województwa  -  jest  organem  stanowiącym  

i  kontrolnym  województwa  (rozpatrywanie  sprawozdań  

z  działalności  zarządu  województwa  i  realizacji  strategii 

rozwoju  oraz  wieloletnich  programów  wojewódzkich, 

rozpatrywanie sprawozdań z realizacji budżetu i sprawozdań 

finansowych);  

• zarząd  województwa  (w  skład  zarządu  województwa 

wchodzi 

marszałek  województwa

)  –  jest  organem 

wykonawczym województwa 

37 

background image

ZADANIA SEJMIKU WOJEWÓDZTWA 

• stanowienie aktów prawa miejscowego,  
• uchwalanie: strategii rozwoju województwa oraz wieloletnich 

programów 

wojewódzkich, 

budżetów 

województwa, 

podatków  i  opłat  lokalnych,  zasad  nabywania  zbywania  i 

obciążania  nieruchomości,  zasad  emitowania  obligacji  oraz 

określania  ich  zbywania,  nabywania  i  wykupu,  zasad 

zaciągania 

długoterminowych 

pożyczek 

kredytów, 

przepisów  dotyczących  organizacji  wewnętrznej  oraz  trybu 

pracy organów samorządu województwa 

• podejmuje uchwały w sprawie powierzenia zadań samorządu 

województwa  innym  jednostkom  samorządu  terytorialnego 

oraz  w  sprawie  uczestnictwa  w  międzynarodowych 

zrzeszeniach  regionalnych  i  innych  formach  współpracy 

regionalnej 

38 

background image

Organy ochrony środowiska 

wójt, burmistrz lub prezydent miasta; 

starosta; 

sejmik województwa; 

marszałek województwa; 

wojewoda; 

minister właściwy do spraw środowiska; 

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska; 

regionalny dyrektor ochrony środowiska. 

Organy  Inspekcji  Ochrony  Środowiska  działające  na 

podstawie przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska 

wykonują  zadania  w  zakresie  ochrony  środowiska,  jeżeli 

ustawa tak stanowi. 

39 

background image

PODSTAWY  

MATERIALNEGO PRAWA 

ADMINISTRACYJNEGO, 

CZYLI ADMINISTRACJA 

PUBLICZNA WOBEC 

PODMIOTÓW 

ZEWNĘTRZNYCH 

40 

background image

Stosunek administracyjnoprawny 

• to  stan  faktyczny,  w  którym  ze  względu  na  jakąś 

obowiązującą  normę  (prawo  przedmiotowe),  w  określonych 

warunkach  (warunki  te  są  zawsze  określone  przez  prawo, 

które  wiąże  skutki  prawne  z  niektórymi  tylko  faktami,  a 

innym  odmawiając  znaczenia  prawnego)  sytuacja  prawna 

jednego  podmiotu  jest  połączona  w  pewien  sposób  z 

sytuacją drugiego 

• może  powstać  tylko  wtedy  kiedy  wiąże  się  on  z  jakimś, 

przewidzianym przez obowiązujące prawo, tłem faktycznym 

41 

background image

Stosunek administracyjnoprawny 

42 

Organ administracji publicznej  

(organ administrujący) 

obywatel /podmiot/jednostka 

(podmiot administrowany) 

definicja:  

to stan faktyczny, w którym ze 

względu na jakąś obowiązującą 

normę prawną

, w określonych 

warunkach 

(zawsze wskazanych 

przez prawo) sytuacja prawna 

jednego podmiotu 

jest 

połączona 

w pewien sposób z 

sytuacją drugiego 

 

elementy: 

• podmiot 

(nierównorzędność) 

• przedmiot i treść  

(wzajemne  

uprawnienia i obowiązki) 

interes 

stosunki 

materialnoprawne 

stosunki  

procesowe 

background image

Interes w prawie administracyjnym   

• pojęcie interesu – relacja między istniejącym obiektywnie, 

zastanym,  sprawdzalnym  stanem  rzeczy,  a  czyjąś  oceną 

(obiektywną  bądź  subiektywną)  czy  stan  też  może  za 

pośrednictwem  administracji  publicznej  przynieść  zmiany  w 

sytuacji jednostki  

– jest dopiero oczekiwaniem żeby coś się stało 

• kategorie interesów: 

– interes publiczny

 vs. 

interes prywatny

 – zestawienie stanu 

faktycznego a jego oceną, zrelatywizowany do korzyści – ogółu 

albo jednostki 

 
 

43 

background image

Kategorie interesów chronionych przez 

prawo administracyjne 

Interes 

faktyczny 

własny pogląd podmiotu 

zewnętrznego na 

działalność administracji 

publicznej, że powinna 

podjąć na jego rzecz 

jakieś działania lub 

powstrzymać się od 

jakiegoś działania 

tylko impuls do 

działania, 

ewentualnie 

skargi i wnioski 

Interes 

prawny 

to interes faktyczny, 

(osobisty, własny, 

indywidualny, 

konkretny, aktualny, 

oparty na normie 

prawnej) 

podlega 

ochronie  

(k.p.a, sądy 

administr.)  

Publiczne 

prawa 

podmiotowe 

interes prawny + 

roszczenie podmiotu 

względem 

administracji 

publicznej 

podlega 

ochronie (k.p.a, 

sądy administr., 

TK, RPO)  

44 

background image

Formy działania administracji 

• administracja  publiczna  działa  za  pomocą  bardzo  różnych 

sposobów  i  instrumentów  prawnych  (sądownictwo  działa 

tylko  za  pomocą  ujednoliconych  metod,  tylko  wyroki  i 

postanowienia) 

• dla  określenia  tych  sposobów  działania  administracji 

publicznej 

używa 

się 

nazwy: 

forma 

działania 

administracji 

• formą  działania  administracji

  jest  zatem  określony 

przepisem  prawa  typ  konkretnej  czynności  organu 

administracji publicznej 
 

• formy działania =/= metody działania 

45 

background image

Klasyfikacja form działania administracji 

Formy działania 

administracji 

władcze  

(tzw. imperium) 

niewładcze  

(tzw. akty gestii) 

46 

Kryterium  

władztwa 

background image

Klasyfikacja prawnych form działania 

administracji 

Formy działania administracji publicznej 

 
 
 

 
 

czynności prawne 

 

 

 

 

inne działania administracji 

 

 

 

 

 

 

 

nie polegające na wydawaniu aktów prawnych 

 

 

 

 

 

 

 

 

i nie będące czynnościami prawnymi  

47 

Kryterium 

skutku 

prawnego 

działanie prawne 

zmierzające do 

ustanowienia, zmiany 

albo zniesienia 

stosunku prawnego, 

wywołują skutki prawne 

działania faktyczne nie wywołują skutków 

prawnych, lecz czasem mogą wywoływać 

pośredni skutek prawny w sferze praw i 

obowiązków jednostki. Nie są nastawione na 

wywoływanie takich skutków, ale poprzez 

określone fakty mogą spowodować określoną 

zmianę stosunku prawnego 

background image

Czynności administracyjnoprawne - 

przykłady 

Czynności administracyjnoprawne 

 
 
 

  

 

akty generalne 

akty planowania 

 

akty tworzące uprawnienia 
lub obowiązki dla oznaczonego 
adresata 

 

akty tworzące sytuacje 

 

akty egzekucyjne, 

 

 

prawne dla obywateli  

 

o ile są czynnościami 

 

 

 

 

 

 

 

prawnymi 

 

48 

background image

Czynności administracyjnoprawne 

• akty  administracyjne  generalne  –  tworzą  normy  ogólne,  np. 

rozporządzenia, określają metody postępowania, np.: „ każdy kto – to...” 

• akty  planowania  –  w  tym  przypadku  norma  prawna  nakłada  obowiązek 

wykonania planu. Moc wiążąca takiego aktu kończy się z chwilą wykonania 

zadania  bądź  z  upływem  okresu,  na  jaki  plan  został  ustalony,  np.  z 

upływem roku budżetowego 

• akty tworzące uprawnienia lub obowiązki dla oznaczonego adresata 

–  akty  te  tworzą  normę  indywidualną  dla  określonego  adresata.  Stwarzają 

one  bądź  trwały  status  określonej  osoby,  bądź  regulują  jedną  konkretna 

sprawę. Są to przeważnie 

decyzje administracyjne 

• akty  tworzące  sytuacje  prawne  dla  obywateli  –  akty  te  regulują 

prawnie  konkretne,  indywidualne  sytuacje,  ale  nie  są  skierowane  do 

określonego  adresata,  nie  stwarzają  uprawnień  dla  danego,  określonego 

podmiotu 

• akty  egzekucyjne  –  zadaniem  tych  aktów  jest  doprowadzenie  do 

wykonania prawa, a zwłaszcza obowiązku prawnego 

49 

background image

Formy działania administracji 

Przykłądy działań faktycznych: 
• działania  społeczno-organizatorskie,  które  polegają  na 

organizowaniu  wszelkiego  rodzaju  akcji  społecznych  -  są 

społeczne  formy  administrowania  nie  poparte  przymusem 

państwowym 

• działania  materialno-techniczne  –  np.  prowadzenie 

rożnych rejestrów, ewidencji, kartotek, ale także utrzymanie 

czystości na ulicach i placach publicznych 

• zaświadczenia/poświadczenia 

– 

poświadczeniom 

urzędowym  towarzyszy  szczególna  moc  dowodowa  przed 

sądem i innymi organami administracji publicznej. 

50 

background image

Klasyfikacja form działania administracji 

Formy działania 

administracji 

działania indywidualne 

działania generalne 

51 

Kryterium  

adresata  

skutku prawnego 

background image

Dziękuję za uwagę.