background image

F4  dynamika / 

 1 

DYNAMIKA 

 

„Phylosophiae naturalis principia mathematica” 

- Newton (1687) 

 

 

 

Pojęcia  przestrzeni, czasu, układu odniesienia, 

masy, siły, pędu, ... 

 
 

Układ  odosobniony  to  układ  zamknięty,  nie 
mogący  wymieniać  materii  z  otoczeniem  i  nie 
podlegający  Ŝadnym  oddziaływaniom  z  zewnątrz. 
Na  układ  taki  nie  moŜe  działać  siła  zewnętrzna, 
która 

powodowałaby 

jego 

przyciąganie 

lub 

odpychanie. 

background image

F4  dynamika / 

 2 

ZASADY DYNAMIKI NEWTONA 

 

I zasada dynamiki Newtona

 

Istnieje  taki  układ  odniesienia,  zwany  układem 
inercjalnym, 

którym 

ciało 

lub 

układ 

odosobniony  porusza  się  ruchem  jednostajnym 
prostoliniowym lub pozostaje w spoczynku. 

 

II zasada dynamiki Newtona:  

 

Siła F  działająca na ciało lub układ ciał jest 
przyczyn
ą zmiany jego pędu 

 

 

 

dp

F

dt

=





 

 

Siła  jest  miarą  oddziaływania,  jest  wielkością 
fizyczną  pochodną,  którą  definiujemy  przy 
pomocy  jej  skutków,  posługując  się  wcześniej 
zdefiniowanymi wielkościami.  

 

a

  m

 

F





=

 

 

2

1

1

kg m

N

s

=

 

 

F

 

 

F

 

 

F

2

1







+

=

background image

F4  dynamika / 

 3 

ZASADA PRZYCZYNOWOŚCI 

  

 

Z II zasady dynamiki mamy: 

            

 

/dt, t)

r

, d

r

 (

F

 

dt

r

d









=

2

2

 

 

Zasada przyczynowości: 

 

Znajomość  sił  działających  i  warunków 
początkowych  umoŜliwia  nam  znalezienie 
jednoznacznego  opisu  stanu  ruchu  cząstki  w 
dowolnej chwili. 

 

NiezaleŜność ruchów 

 

  

z

y

x

F

 

 

F

 

 

F

 

 

F









+

+

=

 

 to         

 

z

y

x

z

y

x

z

y

x

r

 

 

r

 

 

r

 

 

r

v

 

 

v

 

 

v

 

 

v

a

 

a

 

 

a

 

 

a

























+

+

=

+

+

=

+

+

=

    

w układach inercjalnych.  

background image

F4  dynamika / 

 4 

ZASADY DYNAMIKI NEWTONA 

 
 

III zasada dynamiki Newtona:  

 

(zasada akcji i reakcji) 

Gdy  dwa  ciała  na  siebie  oddziaływają  to  siła  F

12

 

wywierana  przez  ciało  (1)  na  ciało  (2)  jest  równa 
sile F

21 

wywieranej przez  ciało (2) na ciało (1) lecz 

jest przeciwnie skierowana.  

 

21

12

F

 -

 

F





=

 

 

Oddziaływania  między  cząstkami  są  przenoszone 
przez pola fizyczne i nie rozchodzą się momentalnie  

 
 

Transformacja Galileusza  

 

 

t

u

 

 

r

 

 

r







+

=

'

 

obserwacja 
prowadzona z 
poruszającego 
się układu 
odniesienia 
 
współrzędne 
x’,y’,z’ 

background image

F4  dynamika / 

 5 

NIEZMIENNICZOŚĆ GALILEUSZA 

 

 

x’ = x – ut     
y’ = y   

 

z’ = z 
t’ = t  

 

v

x

’ = v

x

 - u 

v

y

’ = v

y

 

v

z

’ = v

z

 

 

a

x

’ = a

x

 

a

y

’ = a

y            

 

a

z

’ = a

z

 

u

v

 

 

v







=

'

 

 

a

a





=

'

 

 

 

Odległość między dwoma punktami: 

 

L = [(x

2

 – x

1

)

2

 + (y

2

 – y

1

)

2

 + (z

2

 – z

1

)

2

]

1/2

 

L’ = [(x

2

 – x

1

’)

2

 (y

2

’ – y

1

’)

2

 + (z

2

‘ – z

1

’)

2

]

1/2 

 

L= L’ 

PoniewaŜ   

m’ = m

   oraz  

a

m

F





=

 

F

F





=

'

 

 

 

Zasady mechaniki newtonowskiej są takie same 

w kaŜdym inercjalnym układzie odniesienia.