. 
BADANIE POMP WTRYSKOWYCH 
 

 
Cel ćwiczenia: 

Pompy wtryskowe w przeważający sposób decydują o prawidłowości 

spalania w cylindrze. Regulacji pomp wtryskowych dokonuje się po uprzednim 
wyeliminowaniu pozostałych czynników mogących mieć wpływ na 
nieprawidłową pracę silnika. Jest to ostatni etap regulacji silnika. Regulacji 
pomp wtryskowych dokonuje się według protokołu ustawienia silnika. W razie 
konieczności należy regulować pompy wtryskowe poszczególnych cylindrów 
aby maksymalne różnice parametrów pracy silnika 

)

(

max

sp

t

i

P

 nie przekraczały 

3% wartości przyjętych za średnie. 
 

Kontrola ustawienia i regulacji pompy wtryskowej na silniku polega na 

sprawdzeniu parametrów regulacyjnych i porównaniu ich z kartą ustawienia 
silnika np. protokół prób z hamowni. W protokole tym jest podane dokładne 
położenie dźwigni paliwowej (wskaźnika obciążenia) odpowiadające 
nominalnemu obciążeniu silnika. Dla tego położenia dźwigni paliwowej 
dokonuje się sprawdzenia i porównania następujących parametrów: 

•

 

skok tłoka efektywny (mm), 

•

 

początek tłoczenia paliwa mierzony kątem obrotu wału korbowego przed 
GMP danego cylindra(˚ OWK), 

•

 

koniec tłoczenia paliwa mierzony kątem obrotu po GMP danego cylindra     
(˚ OWK), 

•

 

koniec tłoczenia paliwa mierzony kątem obrotu wału korbowego po GMP 
danego cylindra (˚ OWK). 

Przebieg ćwiczenia:  

 

Kontrola ustawienia i regulacja pompy wtryskowej z zaworkiem 

przelewowym na ssaniu. 

W warunkach okrętowych przed przystąpieniem do kontroli ustawienia należy 
odłączyć dźwignie regulatora obrotów , ustawić elementy sterujące w położeniu 
odpowiadającemu kierunkowi pracy silnika „naprzód” i dźwignię paliwową 
pomp wtryskowych ustawić w położeniu odpowiadającemu pracy nominalnej 
silnika , zgodnie z protokołem ustawienia silnika. 
Kolejność czynności podczas ustawiania: 
a)

 

po zamontowaniu czujników zegarowych należy obracać silnikiem aż 
stwierdzi się , że tłok pompy jest w swym najwyższym położeniu.Na 
czujniku zegarowym umieszczonym nad zaworem zamkniętym teraz 
zaworem przelewowym ustawić dowolną zaokrągloną wartość wysokości 
np.5mm ; 

b)

 

obracać silnikiem aż do chwili , gdy zawór przelewowy po uniesieniu się na 
największą wysokość zacznie opadać i na czujniku zegarowym 

umieszczonym nad zaworem przelewowym osiągniemy wartość 5,02 mm. 
Jest to moment rozpoczęcia efektywnego procesu tłoczenia paliwa. Na 
podziałce kątowej wału korbowego odczytać kąt przed GMP danego 
cylindra. W takim położeniu należy wyzerować czujnik zegarowy 
umieszczony nad tłokiem pompy (ustawić na nim wartość 0,00 mm); 

c)

 

obracać silnikiem ponownie aż do zarejestrowania maksymalnego położenia 
tłoka pompy. Wartość odczytana na czujniku zegarowym umieszczonym nad 
tłokiem pompy jest wartością skoku efektywnego pompy; 

d)

 

w celu znalezienia momentu końca procesu tłoczenia należy ponownie 
obrócić wałem korbowym silnika , ale zatrzymać w momencie , gdy czujnik 
nad tłokiem pompy wskaże wartość wartość S=0,02 mm. Na podziałce 
kątowej odczytać wartość kąta β po GMP danego cylindra. 

Dopuszczalne odchyłki w stosunku do wartości podanych w protokóle 
ustawienia wynoszą: 

 

dla kątów α i β ±0,25ºOWK , 

 

dla skoku efektywnego ±0,05 mm. 

Kontrola ustawienia i regulacji pompy wtryskowej z zaworem przelewowym 

na tłoczeniu. 

Kolejność czynności podczas kontroli ustawienia: 
a)

 

po zamontowaniu czujników zegarowych nad tłokiem pompy i nad zaworem 
przelewowym należy tak obracać wałem aż stwierdzi się że tłok pompy 
znajduje się w swym najniższym położeniu. Obydwa czujniki zerujemy z 
napięciem wstępnym 1 mm ; 

b)

 

obracamy wałem korbowym aż do momentu wskazania na czujniku 
umieszczonym nad tłokiem pompy wartość 1,1 mm. Jest to moment zejścia 
rolki popychacza tłoka pompy z koła podstawowego krzywki czyli początek 
procesu tłoczenia paliwa. Należy odnotować wartość kąta przed GMP 
danego cylindra na podziałce kątowej wału korbowego ; 

c)

 

obracać wałem dalej do momentu wskazania przez czujnik wartości         
1,02 mm. Jest to  moment otwarcia się zaworu przelewowego na tłoczeniu  
czyli koniec procesu tłoczenia paliwa. Odnotowujemy wskazania czujnika 

zamontowanego nad tłokiem 

e

S

i na podziałce kątowej wału korbowego 

wartość kąta β po GMP danego cylindra. 

Kontrola ustawienia i regulacja pompy wtryskowej z zaworkami 

przelewowymi na ssaniu i tłoczeniu. 

Kolejność czynności podczas kontroli ustawienia: 
a)

 

obracać wałem korbowym do momentu gdy tłok pompy znajdzie się w swym 
najwyższym położeniu i ustawić na czujniku zamontowanym nad zaworem 
przelewowym na ssaniu wartość 0,00 mm ; 

b)

 

obracać dalej wałem korbowym do momentu gdy tłok pompy znajdzie się w 
swym najniższym położeniu i ustawić na czujniku zegarowym 
zamontowanym nad zaworem przelewowym na tłoczeniu wartość 0,00 mm. 

Na czujniku zamontowanym nad tłokiem pompy ustawić również wartość 
0,00 mm ; 

c)

 

obracać wałem korbowym do chwili wskazania przez czujnik nad zaworem 
przelewowym na ssaniu wartość 0,02 mm. Odnotować wartość kąta początku 
tłoczenia paliwa ze skali kątowej wału korbowego i odnotować wartość 
wskazania czujnika zamontowanego nad tłokiem pompy - 

o

S

 jest to wartość 

skoku jałowego; 

d)

 

obracać wałem korbowym do momentu gdy czujnik zamontowany nad 
zaworem przelewowy na tłoczeniu wskaże wartość 0,02 mm. Odnotować ze 
skali kątowej wartość kąta końca tłoczenia paliwa i wartość wskazaną przez 
czujnik nad tłokiem pompy S. Wartość skoku efektywnego wyniesie       

                                        

o

e

S

S

S

−

=

 

 

Kontrola ustawienia i regulacja pomp wtryskowych z pokrętnym 

tłoczkiem.  

Kolejność czynności podczas kontroli pomp z pokrętnym tłoczkiem: 
a)

 

do pompy doprowadzić paliwo pod ciśnienie ok. o,45 (kPa)-w wypadku 
naszych badań było to sprężone powietrze ; 

b)

 

obrócić wałem korbowym tak aby rolka popychcza tłoka pompy znalazła się 
na kole podstawowym krzywki (najniższe wartości położenia tłoka).Ustawić 
wtedy na czujniku wartość 0,00 m ; 

c)

 

obracać wałem korbowym do chwili gdy paliwo przestanie wpływać z 
tulejki. Jest to moment początku tłoczenia paliwa. Wartość odczytana na 
czujniku podaje skok jałowy. Na podziałce kątowej wału korbowego 
odczytać wartość kąta α przed GMP ; 

d)

 

obracać silnikiem dalej aż do chwili ponownego wypływu paliwa z tulejki. 
Jest to moment końca podawania paliwa. Na czujniku należy odczytać 
wartość S , obliczyć skok efektywny , z podziałki kątowej należy odczytać 
wartość kąta β za GMP>