WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA 

Podstawy Metrologii 

Ćwiczenie nr 2 

Temat: Błędy przy pomiarach przyrządami analogowymi 

Data wykonania 

ć

wiczenia:  

 

................................. 

Data oddania sprawozdania:  
 

.............................. 

 
Grupa nr:   .............................. 
 
1. ...................................................................... 
 
2. ...................................................................... 
 
3. ...................................................................... 

 

Ocena: 

1. .................. 
 
2. .................. 
 
3. .................. 

 

Prowadz

ą

cy:  

 

...................................... 

Uwagi prowadzącego:  
 
 

 

1. Zapoznanie z wyposaŜeniem stanowiska pomiarowego 

Na podstawie oględzin przyrządów na stanowiskach, wskazówek prowadzącego oraz instrukcji 

obsługi przyrządów pomiarowych sporządzić wykaz przyrządów pomiarowych wykorzystywanych 
w ćwiczeniu oraz wykaz ich parametrów i wypełnić tabelę 1.1 i 1.2. 

Tabela 1.1. Wykaz przyrządów pomiarowych. 

Lp. 

Nazwa  

przyrządu 

Typ 

Producent 

Oznaczenia  

na schematach 

1. 

Zasilacz 

stabilizowany 

 

 

 

2. 

Multimetr 

analogowy 

 

 

 

3. 

Rezystor 

dekadowy 

 

 

 

 

Tabela 1.2. Zestawienie parametrów wykorzystywanych przyrządów pomiarowych 

Lp. 

Nazwa i typ 

przyrządu 

Funkcja 

pomiarowa 

Nazwa parametru 

Wartość parametru przyrządu 

Napięciowe 

Prądowe 

1. 

 

Zasilacz 

stabilizowany 

 

Zakresy pomiarowe 

 

 

Wybrane podzakresy 

 

 

 

 

 

R

wew 

 

U „-„ 

Klasa dokładności 

 

Wybrane podzakresy 

 

 

 

 

 

I „-„ 

Klasa dokładności 

 

Wybrane podzakresy 

 

 

 

 

 

2. 

 
 

Multimetr 

analogowy 

R 

Klasa dokładności 

 

Podzakresy 
rezystancji 

 

Dekada        x  Ω 

 

 

 

 

 

 

 

3. 

Rezystor 

dekadowy 

 

Klasa dekady 

 

 

 

 

 

 

 

Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych ISE WEL WAT 

 

2 

2. Pomiar napięcia stałego  
2.1. Dobór zakresu pomiarowego woltomierza analogowego do wartości mierzonej 

 

Z a s i l a c z  

V

A  

U

 

 

Rys. 1. Schemat układu do pomiaru napięcia woltomierzem analogowym.  

 

- Połączyć układ zgodnie z rysunkiem 1;  
- Przygotować multimetr do pracy jako woltomierz tj. ustawić przełącznik na płycie czołowej:  

- Pomiar napięcia stałego V oraz ustawić podzakres pomiarowy zgodnie z tabelą 2.2. 

- Ustawiać kolejno napięcie wyjściowe z zasilacza zgodnie z danymi w tabeli 2.2.  
- Dokonać odczytu wskazań woltomierza analogowego w działkach;  
- Obliczyć wymagane wielkości wg tabeli 2.2.  

Tabela 2.2 

U

NA 

U

zasilacza 

α

max 

α

 

S

UA

 

U

mA 

∆

g

U

A 

δ

%

U

mA 

V 

V 

dz 

dz 

V/dz 

V 

V 

% 

0,2 

 

 

 

 

 

 

0,3 

 

 

 

 

 

 

0,4 

 

 

 

 

 

 

0,5 

 

 

 

 

 

 

0,7 

 

 

 

 

 

 

0,8 

 

 

 

 

 

 

1,2 

1,0 

 

 

 

 

 

 

0,5 

 

 

 

 

 

 

1,0 

 

 

 

 

 

 

2,0 

 

 

 

 

 

 

2,5 

 

 

 

 

 

 

3 

3,0 

 

 

 

 

 

 

0,5 

 

 

 

 

 

 

1,0 

 

 

 

 

 

 

3,0 

 

 

 

 

 

 

5,0 

 

 

 

 

 

 

12 

8,00 

 

 

 

 

 

 

-  Wykreślić  zaleŜność  dokładności  pomiaru  od  wartości  mierzonej  dla  poszczególnych  zakresów 

woltomierza analogowego w jednym układzie współrzędnych.  

Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych ISE WEL WAT 

 

3 

3. Pomiar natęŜenia prądu stałego  
3.1. Dobór zakresu pomiarowego amperomierza analogowego do wartości mierzonej  

 

Z a s ila c z  

A

A  

R

 

I

 

U

 

 

Rys. 2. Schemat układu do pomiaru prądu amperomierzem analogowym.  
 

- Połączyć układ pomiarowy zgodnie z rysunkiem 2.  
- Ustawić przełączniki multimetru analogowego do pomiaru natęŜenia prądu, jak w tabeli 3.  
- Ustawić wymaganą rezystancję na rezystorze dekadowym;  
- Ustawić napięcie wyjściowe z zasilacza o wartości równej 2 V.  
- Odczytać wartości na amperomierz w działkach i zapisać je w tabeli 3. 

Tabela 3 

I

NA 

DR6-16 

α

max

 

α

a

 

S

iA 

I

mA 

∆

g

I

A 

δ

%

I

mA 

mA 

k

Ω

 

dz 

dz 

mA/dz  

mA 

mA 

% 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0,3 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

30 

 

 

 

 

 

 

 

 
-  Wyznaczyć  błędy  graniczne  dla  poszczególnych  pomiarów  w  o  parciu  o  wyniki  z  tabeli  3  oraz 

parametry przyrządów z tabeli 1.2.  

 

 

 

- Wykreślić zaleŜność dokładności pomiaru od wartości mierzonej dla poszczególnych zakresów w 

jednym układzie współrzędnych. 

 

Zakład Systemów Informacyjno-Pomiarowych ISE WEL WAT 

 

4 

4. Dobór zakresu pomiarowego omomierza analogowego do wartości mierzonej 

 

Ω

Ω

Ω

Ω

A  

R

 

 

Rys. 4. Schemat układu do pomiaru rezystancji omomierzem analogowym.  

Gdzie: 

Ω

Ω

Ω

Ω

A

 – omomierz analogowy;  

R

 – rezystor dekadowy. 

 
- Połączyć układ zgodnie z rysunkiem 4.

 

- Ustawić przełączniki multimetru w połoŜeniach odpowiadających pomiarowi danej rezystancji. 
- Dokonać pomiaru rezystancji zadanych na rezystorze dekadowym omomierzem analogowym. 
- Wyniki pomiarów i obliczeń umieścić w tabeli 4. 

 

Tabela 4 

R

NA 

R

w 

α

’ 

∆α

 

∆

R 

Rmin 

R

mA

 

δ

%

R

mA 

∆

g

R

A 

k

Ω

 

k

Ω

 

dz 

dz 

k

Ω

 

k

Ω

 

k

Ω

 

% 

k

Ω

 

0,1 

 

 

 

 

 

 

 

1 

 

 

 

 

 

 

 

x 1 

 

10 

 

 

 

 

 

 

 

0,1 

 

 

 

 

 

 

 

1 

 

 

 

 

 

 

 

x 10 

10 

 

 

 

 

 

 

 

0,1 

 

 

 

 

 

 

 

1 

 

 

 

 

 

 

 

x 100  

10 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

-  Wykreślić  krzywe  dokładności  pomiaru  w  funkcji  wartości  mierzonej  dla  poszczególnych 

zakresów w jednym układzie współrzędnych.  

 

6

. Opracowanie sprawozdania. 

Oprócz wyŜej sporządzonych treści sprawozdanie powinno zawierać:  

- wykorzystywane w obliczeniach wzory oraz przykłady obliczeń;  
- wymagane wykresy;  
- interpretację uzyskanych wyników (wnioski i spostrzeŜenia) oraz zwrócenie uwagi na:  

 - sposób włączania przyrządów pomiarowych do układu pomiarowego;  
 -  sposób  odczytywania  wyniku  pomiaru,  wyznaczaniu  błędu  i  dokładności  pomiaru  dla 

róŜnych przyrządów;  

 -  dobór  zakresu  pomiarowego  do  wartości  mierzonej  oraz  moŜliwości  minimalizowania 

błędu pomiaru.