CB-radio i PMR

 

 
 

 
Jesteś początkujący, lub dopiero chcesz założyć 

CB

 . Poniżej znaj

dziesz szczegółowe wskazówki co zrobić, gdzie się udać, aby założy
ć i pracować na 

radiu CB

. 

 
 

CB-Radio

 to radio, z którego może korzystać każdy. Legalnie  

korzystać można z 

40

 tzw. 

kanałów

, czyli 

40 szczegółowo  

określonych częstotliwości, zawierających  
się w granicach od 26,960 do 27,400 MHz 

(tzw. podstawowa czter

dziestka).

 

 

Do rozmów na dowolne tematy służą prawie wszystkie kanały, 
 

28 - kanał wywoławczy 

 19 - kanał drogowy 

(kierowcy informują się o sytuacji poanującej 

na drogach itp.), 

kiedyś kanał 9 był kanałem ratunkowym, stacjonowały na nim 
sztaby i inne służby ratownicze, w razie potrzeby można było 
wezwać tam pomoc.

 

W celu włączenia sie do rozmowy na jakimś kanale należy powied
zieć słowo 

"break"

, najczęsciej ktoś nas usłyszy i wpuści na kanał.

 

 

PMR

-(z ang. Private Mobile Radio)

 - pasmo częstotliwości w 

zakresie 

446 MHz

 

(stąd znane również pod nazwa PMR 446)

 

na którym można prowadzić bezpłatną dwustronną foniczną 
łączność radiową.  
 

WAŻNE! W łącznościach radiowych amatorskich (CB i 
krótkofalarstwo) a nawet komercyjnych dyspozytorskich (TAXI) 
nie używa się zwrotów pan/pani tylko kolega/koleżanka.

  

 
 
 
 
 

Prawdziwy boom na 

CB

 w Polsce przypadł w latach 1990...96,  

kiedy to dużą część budynków mieszkalnych zdobiły  

charakterystyczne 

anteny

, w 

eterze

 trudno 

było znaleść wolny kanał  by z kims porozmawiać, zwłaszcza  
wieczorami, wtedy na 

CB

 przypada szczyt. Obecnie jest już 

 znacznie mniej aktywnych użytkowników 
jednak ci którzy wytrwali, raczej regularnie sie odzywają na 
 paśmie. Dominują mężczyźni 

(przynajmniej 90% użytkowników 

CB) 

większosc młodzi ludzie, 17-25 lat.

 

 
 

Zasięg 

łączności

 w przypadku używania 

anten

 dachowych przez o

bie stacje za pomocą najprostszego nawet radia z podstawową  

czterdziestką i mocą 4 W wynosi

 

ok 50-80 km

. Zależy to od 

 wysokości zainstalowanych 

anten

, ich  

zestrojenia

 

(SWR)

, odpowiedniej głośnej i wyrównanej tonacyjnie 

modulacji,czułości i selektywności

 

odbiornika oraz poziomu zakłóceń. 
Podany zasięg dotyczy łączności na fali bezpośredniej kiedy to 
 teoretycznie 

anteny

 powinny się widzieć, w paśmie 

CB

 i wogóle  

na falach krótkich występuje tzw.

 

 

 
 

Zasięg 

PMR 446 

Generalnie zasięg zależy od mocy nadajnika i konfiguracji 
otoczenia.  
Moc urządzenia 

PMR 446

 zgodnie z przepisami 

nie może 

przekraczać 500 mW.  

Dla porównania, moc domowego telefonu bezprzewodowego 
wynosi 

10 mW

. 

 

 

 

Konfiguracja otoczenia - Zasięg w km

  

 
Między szczytami gór, otwarta przestrzeń 10 km 
Idealne warunki 

(np.jeziora)

 

5-6 km 

Odkryty teren 

(pola, łąki)

 

4-5 km

  

Rzadka i niska zabudowa 

2-3 km

  

Teren zurbanizowany Do 

2 km

  

 

propagacja

, są to odbicia 

fali

 od 

jonosfery

 zależne od pory dnia,  

aktywności słońca które umożliwiają przeprowadzanie 

łączności

  

dalekiego zasięgu mierzonego w tys

 

km, ze stacjami zagranicznymi ,nawet z innych kontynentów. tzw

.

 łączności DX

. Wielu ludzi się fascynuje właśnie tymi 

łącznościami

 zrzeszają się oni w kluby z reguły 
używają jakiegoś umownego kanału 

(tzw. monitor klubowy). 

organizują czasem spotkania, itp. Jako potwierdzenie takich  
łączności stosuje się specjalne kartki wysyłane 
pocztą 

(karty QSL)

 łączności te są prowadzone w języku 

 angielskim, w zasadzie wystarczy znać tylko podstawy by moc sie 
porozumiec z zagraniczną stacją. 
często podwyższone warunki 

propagacyjne

 utrudniają łączność 

 lokalną, co jest rzeczą normalną na 

CB 

zależnie od 

aktywności słonca

, najczęsciej pod wieczór zapada 

cisza i wtedy włączamy nasze 

radyjka;-),

choć często są okresy, 

gdy warunki 

propagacyjne

 nie podnoszą się całymi dniami.

 

 

Rodzaje emisji.

  

W 

łącznościach

 radiowych używa się kilka rodzajów emisji, które 

się nieco od siebie różnią :

 

 

AM

 

(modulacja amplitudy)

 najbardziej popularna 

modulacja

,  

stosowana w Polsce 

(i innych krajach tez)

 , obowiązuje na 

 

podstawowej czrterdziestce

, ponieważ  

praktycznie wszystkie 

radia CB

 mają ten rodzaj 

modulacji

; moga 

mieć też inne, ale zawsze mają 

AM

.  

(bywają i takie bez AM, jednak są to radiotelefony sprowadzane z 
krajów gdzie AM nie obowiązuje i są u nas rzadkością)

 

FM

 

(modulacja częstotliwości)

 bardziej odporna na zakłócenia,  

lecz o nieco mniejszym zasięgu od 

AM

-

 dobra do łączności ze stacjami które maja w miarę silny sygnał 
wówczas często jakość 

łączności

 jest lepsza niż w 

AM

, idealna do 

wszelkich łączności 

cyfrowych

 

(pakiet radio itp.)

 stosowana także 

we wszystkich 

pasmach 

 

łączności prócz 

pasma lotniczego

. Wszystkie służby 

profesjonalne

,

radiofonia programowa na UKF,fonia telewizji naziemnej, 
wszelkiego typu telefony bezprzewodowe i 
inne używające fal radiowych,urządzenia łączności na pasmo inne

 niż CB , wszystkie one pracują w FM.

 

SSB

 

(modulacja jednowstęgowa) 

o ile 

AM

 składa się z dwóch 

 

wstęg bocznych

 oraz 

fali nośnej

 o tyle 

SSB

 jest tylko jedną 

wstęgą

 boczną 

(USB-górna wstęga,LSB-dolna) 

 z wytłumioną 

falą nośną

, więc nadajnik pracuje tylko wtedy,gdy 

mówimy coś do mikrofonu. 
Jest to emisja o 

największym zasięgu

, obowiązuje we  

wspomnianych wyżej łącznościach 

DX

, 

(choc na AM/FM też są  

one możliwe),

 także na 

fali przyziemnej

 osiaga  

się wyraźnie większe zasięgi 

łączności

. 

Ze względu na jej 
 właściwości konieczne jest dokładne 

dostrojenie

 się do 

 korespondenta

, do czego służy 

specjalne pokrętło

. 

Emjsję

 tą posiadają bardziej rozbudowane 

radia CB

. 

 
Większość prostych 

radii CB

 ma niezbyt głośną 

modulację

 przy  

uzyciu oryginalnego 

mikrofonu

, co 

ujemnie

 wpływa na 

zasięg

 

 

łącznośc

i i utrudnia odbiór w przypadku 

dalekich stacji, poleca się wtedy jego wymianę lub zainstalowanie 

płytki wzmocnienia

, czy też podkręcenie poziomu 

modulacji w 

 radiu 

 
 

Jeżeli problemem są zakłócenia:

 

Jeżeli drogi czytelniku po przeczytaniu tego tekstu założysz sobie 
radyjko, i przyjdzie do Ciebie sasiad stwierdzając że słyszy cię w 
 telewizorze,radiu, czy też innym  
urządzeniu 

to wiedz że nie zawsze wina leży po stronie twojego

  

radia

, i ze istnieje szereg sposobów na zmniejszenie lub wyelimino

wanie takich zakłóceń.

 

co możesz zrobić u siebie:

  

1) zacząć używać 

emisji FM

 zamiast 

AM 

2) zainstalować tzw. 

skrót mocy

, czyli płynną regulacje 

mocy w.cz. 

3) 

antenę

 dachową powinieneś zainstalować jak najwyżej, 

 przynajmniej ponad 

antenami TV

; sprawdzic ew. skorygować jej 

zestrojenie 
4) użyć filtru dolnoprzepustowego 

co można poradzić sąsiadowi:

 

(o ile jest to człowiek kontaktowy) 

1) jeżeli używa 

siatkowej anteny szerokopasmowej TV

(jeszcze na

 

dodatek ze wzmacniaczem;),

 wymianę jej na 

wąskopasmową ante

nę kierunkową, np typu yagi 

lub inną przy której nie będą występowały zakłócenia 
2) zastotsowania 

filtru górnoprzepustowego

 

Wiekszość telewizorów strarszej generacji jest o wiele bardziej po
datna na zakłócenia, niż te współczesne

 

,renomowanych firm. 

 

inne rodzaje zakłóceń to 

szumy, trzaski

 w 

radiu

 powodowane  

rozmaitymi przyczynami, 

linie wysokiego napięcia,iskrzące siliki

, 

czasem komputery i niesprawne

  

urządzenia elektroniczne

 ,ich 

redukcji

 slużą 

filtry w radiu CB

, np 

przelacznik NB\ANL, pokrętło RF-gain

 

 
 
 

Jeżeli problemem jest brak zgody administracji na zainstalowanie
 anteny CB na dachu budynku ,najczęsciej bloku

-

  (nie dotyczy budynków indywidualnych);

 

Do poprawnego działania 

radia CB

 potrzebna jest odpowiednia 

 

antena

, zainstalowana na odpowiedniej wysokości, im wyżej tym 

 lepsze osiągi i mniej zakłóceń; 
nie zaleca się montażu 

anten

 dachowych na balkonach; zasięg 

 będzie mocno ograniczony i prawie na pewno 

antena

 sie nie  

zestroi

, przez co będą występowały 

 

zakłócenia

 u sąsiadów... 

Jeśli administrator odmówi zgody na 

instalacje/nakaże 

 deinstalacje już zamontowanej anteny, to czyni to bezpodstawnie,
 i bezprawnie

,ale: 

antena 

musi być 

zainstalowana solidnie

 

(jej mocowanie,maszt)

 w 

 sposób 

nie zagrażający uszkodzeniu

 w razie silnego wiatru,  

nie może być 

uszkodzone pokrycie dachu

; wszelkie otwory w  

papie, pod maszt, odciągi.. należy zalać gorącym lepikiem. 
tak samo jak na zainstalowanie 

anteny TV

 nie jest potrzebna 

 zgoda administracji

, tak też jest w przypadku 

anten CB

 

 

Jak zestroić anenę CB:

 

należy mieć 

reflektometr

 ,czyli 

SWR-

miarkę

 

(można od kogoś pożyczyc),

 do 

strojenia

 używa się  

kanałów 

1 ; 19 i 40 

 

opiszę to na przykładzie popularnego miernika SWR K 145 

 

Przełącznik 

PWR/SWR

 ustawić na 

SWR

, drugi przełącznik 

FWD/

REF 

na

 FWD 

ustawić 

radio

 na kanał środkowy 

(19,20)

 , wcisnąć przycisk nadawania i ustawić 

pokrętłem 

 kalibracji

 na 

SWR-

miarce 

wskazówke do napisu 

set

 czyli do konca skali, ale nie tak 

 aby wskasowka sie 

opierala o scianke

. 

przełączyć przełącznik na 

REF

 i odczytać wartość 

SWR

, powinien

 być 

jak najmniejszy

, czynność 

powtórzyc

 na kanałach 

1

 i 

40

,  

jeżeli 

SWR

 będzie miał większą 

wartość

 na 

1

 kanale niż na 

40

 to 

antene 

nalezy 

wydłużyc

  

(najczęsciej tuleją przy podstawie),

 jeżeli na 

1

 kanale 

SWR

 będzie 

mniejszy niż na 

40

, należy 

skrócic

 antene  

aż do 

uzyskania

 równej 

wartosci

 na kanale 

1

 i 

40

 i mniejszej na 

19

, np 

SWR=1,5

 na 

1

 i 

40

 k, i 

SWR=1,2

 na 19 k.  

(bardziej rozbudowane radiotelefony np. Alan 87 mają 
wbudowany reflektometr).

 

Należy wiedzieć że 

fabryczne anteny CB

 zamontowane ściśle wg.  

instrukcji, z reguły nie wymagają 

strojenia

, najwyżej  

minimalnego 

dostrojenia

. 

 

Radio CB

 należałoby 

zarejestrować

 w Urzędzie 

Regulacji Teleko

munikacji

 

i Poczty

 

(URTiP)

, zwłaszcza jeśli ma być używane w samochodzie. 

Rejestracja

 odbywa się na poczekaniu, i jest z tym podobnie jak z 

rejestracją zwykłych odbiorników radiowych i TV 
wówczas powinno 

posiadać

 ono 

świadectwo homologacji.

 

 

Częstotliwości kanałów CB :

 

kanał     częstotliwość (MHz)               kanał     częstotliwość (MHz) 

1                     26.960                                  21                     27.210 
2                     26.970                                  22                     27.220 
3                     26.980                                  23                     27.250 
4                     27.000                                  24                     27.230 
5                     27.210                                  25                     27.240 

6                     27.020                                  26                     27.260 
7                     27.030                                  27                     27.270

 

8                     27.050                                  28                     27.280 
9                     27.060                                  29                     27.290 
10                   27.070                                  30                     27.300 
11                   27.080                                  31                     27.310 
12                   27.100                                  32                     27.320 
13                   27.110                                  33                     27.330 
14                   27.120                                  34                     27.340 
15                   27.130                                  35                     27.350 
16                   27.150                                  36                     27.360 
17                   27.160                                  37                     27.370 
18                   27.170                                  38                     27.380 
19                   27.180                                  39                     27.390 
20                   27.200                                  40                     27.400 

 

Częstotliwości kanałów PMR :

 

 

kanał     częstotliwość (MHz)                kanał    częstotliwość (MHz)

 

1                    446.00625                               5                    446.05625 
2                    446.01875                               6                    446.06875 
3                    446.03125                               7                    446.08125 
4                    446.04375                               8                    446.09375

 

 

Odstęp międzykanałowy wynosi 

10 KHz

 dla 

CB

 i 

12,5 KHz

 dla 

PMR

. 

 
Częstotliwości 

26.990;27.040;27.090;27.140;27.190

 to 

dziury  

pomiedzykanałowe

, na tych 

częstotliwościach

 pracują 

niektóre alarmy, zdalne sterowania,radiowe urządzenia 
przeznaczone do podsłuchu dziecinnego pokoju,

 

niektóre myszki i klawiatury bezprzewodowe i inne urządzenia

.  

Mogą być wykorzystane jako dodatkowe 
kanały do rozmów, po zainstalowaniu w radiu przełącznika 

 +10 KHz

 

Na zachodzie i w niektorych krajach europejskich przyjęto  
standart 

`5`

 tzn że 

częstotliwosci

 kanałów konczą sie na 

5

  

np 

39

 kanał będzie 

27.395

 zamiast 

27.390

, dlatego 

radia sprowadzone z zagranicy nalezy 

przestroić w `0`.

 

 
 

Podstawowy sprzęt CB-Radio to:

 

 

Radiotelefon

 , czyli urządzenie 

nadawczo-

odbiorcze

, służące do nawiązywania kontaktów z innymi stacjami.

 

Wyróżnia się 3 rodzaje radiotelefonów:

 

- bazowe:

 najdroższe, lecz najlepsze, służące do wykorzystywania  

tylko i wyłącznie w budynkach; wymagają zasilania bezpośrednio 
z sieci 

(220V),

 przeważnie dużych rozmiarów, 

- samochodowe

 lub 

przewoźne

: najczęściej wykorzystywane  

(w Polsce stanowią ok. 90% wszystkich radiotelefonów CB)

 jako 

 bazowe, czyli w budynkach, choć 
 przeznaczone są do samochodów. Wymagają zasilania z zasilacza 
o wartości 

13,8 V

 

(można stosować zasilanie z prostowników lub 

 

akumulatorów, jednak należy przy  

tym pamiętać, iż wartość napięcia powinna być 
 w granicach od 12 do 14 V, oraz o tym, że standardowe 
 samochodowe CB-Radio pobiera - przy nadawaniu -
 prąd o wartości około 3A !!!),

 

-

 ręczne

 lub 

noszone

, wykorzystywane przeważnie w terenie, gdzie 

nie ma możliwości korzystania z zasilacza. Posiada własne  
akumulatory oraz antenę - całość jako 
 jedno urządzenie. Ze standardową anteną jego zasięg przy 

4W

 to 

około 

10 km

, czyli najmniejszy z wszystkich rodzajów 

 

radiotelefonów CB

.

 

 

Antena 

 

od której zależy nasz 

zasięg

. Możliwe jest podłączenie każdego z 

w/w radiotelefonów do każdej z poniższych anten, czyli nawet 
 radia ręcznego z anteną bazową.  

Podstawowe rodzaje anten:

  

-

 bazowe

, o długości około 

5 -

 

6

 metrów, przy mocy radiotelefonu 

4 W

 zasięg naszej stacji  

wyniesie około 

50 km

, 

- balkonowe

, o długości około 

1,5

 

-

 2,5

 metra, przy mocy radiotelefonu 

4 W

 dają zasięg około 

25 km

, 

- 

samochodowe

, o długości około 

1 -

 

3

 metrów, przy mocy radiotelefonu 

4 W

 dają zasięg około 

10 -

 20 km,

 

-

 do 

radiotelefonów ręcznych

, metalowe 

(teleskopowe o dł. do około

 1,5 m, przy mocy radiotelefonu 4 W dają zasięg około 15 -

 

20 km)

 oraz 

helikalne

 zwane 

 

(gumowymi, o długości kilkunastu 

 centymetrów, przy mocy radiotelefonu 4 W dają zasięg około  
10 km).

  

 
 

Zasilacz

 

 służący do zasilania radiotelefonów samochodowych, lub  
ewentualnie ręcznych. Na wyjściu posiada napięcie około 

13,8 V

. 

 Produkuje 

się zasilacze

 o różnych 

 prądach maksymalnych. 
 Jaki 

zasilacz

 będziemy potrzebować zależy już od tego, jakie  

radio samochodowe lub ręczne kupimy. Jeżeli będzie to radio z 
 mocą wyjściową 

4 W

, wystarczy zasilacz do 

3 A

.

 

 
 

Przewód antenowy 

 służący do połączenia 

radiotelefonu

 z 

anteną

 

(nie dotyczy radiotel

efonów

 

ręcznych).

 Produkuje się przewody o różnej średnicy 

 przekroju.

  

Antenowy

 przewód koncentryczny o 

impedancji falowej= 50 ohm

, 

np. popularny 

RG-58

 

(cienki)

 i 

RG-213

 

(gruby),

 nie zaleca się 

używania przewodów koncentrycznych 
od anten 

TV impedancja to 75 ohm

. 

 

Nie trzeba zezwolenia!

 

 

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24 
października 2005 r. w sprawie urządzeń radiowych 

nadawczych 

lub 

nadawczo-odbiorczych

, które mogą być używane bez 

pozwolenia 

(Dz.U.Nr 230, poz. 1955)

, nie wymaga pozwolenia 

radiowego używanie na terytorium Polski urządzeń 

CB

 wyłącznie 

w zakresie częstotliwości 

26,96...27,41MHz

 pracujących z mocą 

wyjściową nadajnika do 

4W

 dla 

FM

 i 

AM

, oraz z mocą 

12W

 dla 

SSB

.

 

 

Nie wymaga uzyskania pozwolenia radiowego używanie 
radiowych urządzeń 

nadawczo-odbiorczych

 typu 

PMR 446

, 

przeznaczonych do używania 

wyłącznie

 w zakresie częstotliwości 

446,0 - 446,1 MHz

 w ośmiu kanałach radiowych z odstępem 

12,5

 

kHz

, gdzie najniższa częstotliwość 

fali nośnej wynosi 446,00625

 

MHz

, pracujących z zastępczą mocą 

promieniowaną nadajnika

 

(e.r.p.)

 nieprzekraczającą 

500 mW

, wyposażonych tylko w 

antenę 

zintegrowaną

 i spełniających wymagania określone w normach 

przenoszących normę 

ETSI EN 300 296-2.

  

 

Zapraszamy do grona użytkowników 
                   CB-radio i PMR!