background image

Przenoszenie acetylo-CoA z mit. do cyt. 

 

acetylo CoA powstaje z pirogronianu w mitochondrium.Jako 
że synteza kwasów tłuszczowych przebiega w 
cytozolu,Acetylo-CoA musi być przeniesiony z mitochondrium 
do cytozolu. Sam acetylo-CoA nie może przenikać przez 
wewnętrzną błonę mitochondrialną, dlatego dochodzi do 
kondensacji acetyloCoA ze szczawiooctanem prowadzącej do 
powstania cytrynianu,ten jest transportowany do cytozolu, 
gdzie ulega rozszczepieniu przez liazę cytrynianową,zależną 
od ATP,co umożliwia odtworzenie acetylo-CoA i 
szczawiooctanu,ten nie może jednak wrócić przez błonę 
mitochondrialną (u zwierząt), dlatego ulega przemianie do 
jabłczanu i pirogronianu

 

Przenoszenie CoA-SH z cytoplazmy do mitochondrium 
-cząsteczki acetylo-CoA o krótkich i średnio długich 
łańcuchach ( do 10 at.) łatwo przenikają przez wew. bł. 
mitochondrium , -przejście cząstek acetylo-CoA o dłuższych 
łańcuchach wymaga już specyficznego mechanizmu 
transportu, -reszty acylowe cząstek acetylo-CoA o dłuższych 
łańcuchach przekraczają wewnętrzną błonę po sprzężeniu z 
polarną cząsteczką karnityny, która występuje zarówno u 
roślina jak i u zwierząt 
-reakcja sprzęgania katalizowana jest przez enzym ulokowany 
na zewnętrznej części wewnętrznej błony mitochondrium 
(ACYLOTRANSFERAZA KARNITYNOWA I) i polega na usunięciu 
CoA oraz zastąpieniu go karnityną 
-translokaza karnityna/acylokarnityna transportuje 
acylokarnitynę przez wewnętrzną błonę mitochondrium do 
matrix, -cząsteczki karnityny są uwalniane do acylokarnityny 
a grupa acylowa z powrotem przenoszona jest na CoA 
-reakcja katalizowana jest przez acylotransferaze karnitynową 
II, znajdującą się na wewnętrznej błonie mitochodnium, od 
strony matrix.  

 

4. ENZYMY W REPLIKACJI DNA U PROCARYOTA I 
EUCARYOTA

 

Polimeraza RNA (prymaza) 
Primaza jest aktywowana przez helikazę DNA i po aktywacji 
syntezuje na obu niciach DNA krótkie (11 +/-1 zasad) 
komplementarne odcinki (primery) starterowego RNA 
wykorzystywane przez polimerazę DNA do rozpoczęcia 
syntezy nowych nici DNA w procesie replikacji DNA. Do 
syntezy RNA nie potrzebuje w odróżnieniu od polimeraz DNA 
odcinków starterowych z wolnym końcem 3'-OH. 

 

Polimeraza DNA I 
-wymaga udziału nukleozydówtrifosforanów 4 zasad,jonów 
Mg,Dna-matrycy,startera wolną gr.OH.Pełni f.kontrolną-
koryguje błędy w zapisie zasad,usuwa błędny nukleotyd 
dzięki aktywności 3’-5’egzonukleazy. Rozkłada łańcuch poli-d-
nukleotydów od końca 5’ dzięki aktywn. 5’-3’. Dysponje na 
jednym łań.polipeptyd. trzema centrami katalitycznymi : 5’-
3’polimerazową,5’-3’ i 3’-5’ egzonukleazowymi. 
Polimeraza DNA II i III 
II-pełni f.kontrolne i naprawcze, III- właściwa dla biosyntezy 
DNA,Pełni f. jak pol.I,NIE ma aktywn. 5’-3’. 
Helikaza DNA 
-rozplata dwuniciowy heliks poprzez degradację wiązań 
wodorowych między zasadami -wykorzystuje ATP jako źródło 
energii

 

Białko DBP i 5SB 
- zapobiega odtwarzaniu się par zasad.czyli ponownemu 
tworzeniu w.wodorowych -dzięki niemu każda z dwóch nici 
wyjściowego DNA jest gotowa do replikacji, działają bezpośr. 
przed tworzącymi się widełkami repl.utrwalają rozłączone 
łańcuchy.

 

Ligaza DNA -spaja nić,uzupełnia brakujące w.fosfodiestr.w 
szkielecie nowo zsynt.nici.wspaja fragmenty Okazaki.

 

Topoizomeraza I (tylko prokaryota) -enzym rozkładający 
wiązania fosfodiestrowe w jednej z nici DNA (umożliwia to 
swobodną rotację nici wokół drugiej roziętej nici)

 

Topoizomeraza II (tylko prokaryota)

-enzym rozkładający dwa 

złączone pierścienie tworzące szczelinę przez którą może się 
wydostać drugi enzym -następnie ten sam enzym spaja 
rozcięte kręgi i w rezultacie tworzą się dwa koła,dodaje skręty 
do DNA.

 

Telomeraza – u eukariota.kat.odbudowę końców 
telomerowych,zawiera odcinek RNA-służy jako matryca do 
syntezy brakującego odcinka DNA,odwrotna transkryptaza. 

 

Polimeraza alfa – działa na terenie jądra.kom.katalizuje 
syntezę nici opóźnionej DNA, Pol.delta-kat,.synteze nici 
wiodącej DNA,ma aktywn,egzonukleazową. Pol.Beta i 
elipson
 – aktywne przy naprawie błędów lub 
uszkodzeń,działają na terenie jądra kom.Pol. Gamma –bierze 
udz.w synt.DNA mitochondriów.

 

Degradacja Edmana

 

Służy do oznaczania N-końcowych aminokwasów w białkach 

 

Fosfor.substr. w CKTK 

 

 

Proces ten katalizowany jest przez syntetazę byrsztynylo-CoA 
-energia uwalniana podczas rozerwania wiązania byrsztynylo-
CoA jest wykorzystywana do syntezy: -GTP (u zwierząt)  -ATP 
(wyłącznie u roślin)  
Fosforylacja substratowa – przeniesienie P ze związku 
ufosforyl.-substrtu,bezpośrednio na ADP lub GDP,w wyniku 
czego powstaje zw.wys.energet.-ATP,GTP, 

 

fosforyl. sybstr, w glikolizie są 

dwa miejsca fosforylacji 

substratowej:

 

 

 

B-utlenianie kwasów tłuszczowych

 

-rozpad kwasów tłuszczowych,polega na utlenieniu 
długołańcuchowych kwasów tłuszczowych, czemu towarzyszy 
wytworzenie ATP -cykl B-oksydacji obejmuje powtarzającą się 
sekwencję 4 reakcji, z czego reakcjami, w których następuje 
utlenianie to reakcje nr 1 i nr 3 
1) utlenianie acylo-CoA do enoilo-CoA, zawierającego w 
łańcuchu kwasu tłuszczowego wiązanie podwójne trans- B, 
czemu towarzyszy powstanie FADH2 (redukcja katalizowana 
przez dehydrogenazę acylo-CoA) 

 

3) utlenianie 3-hydroksyacylo-CoA do 3-ketoacylo-CoA, 
czemu towarzyszy powstanie NADH (reakcja katalizowana 
przez dehydroksyacylo-CoA)

 

 

Przemiany glicerolu prowadzące do glukoneogenezy

 

 

Z których metabolitów cyklu Krebsa powstają aminokwasy 
monoaminodikarboksylowe (reakcje) 
*ze szczawioictanu -> asparaginian 
 

 

*z a-ketoglutaranu -> glutaminian 
 

 

*redukcyjna aminacja a-ketoglutaranu 
 

 

*z fumaranu -> asparaginian 

 

 
Hemoglobina-przykład białka allosterycznego

 

(wyjaśnienie pojęcia "allosteria" + rodzaje 
hemoglobiny
)mechanizm hamowania przez efektory 
allosteryczne polega na ich oddziaływaniu na plastyczną 
konformację cząsteczki białka w obrębie centrum 
aktywnego.Centrum allosteryczne jest zdolne do 
przyłączenia specyficznego efektora. Pod wpływem 
przyłączonego efektora następuje zmiana struktury wtórnej 
białka allosterycznego, która może polegać na rozerwaniu lub 
wytworzeniu wiązań między poszczególnymi podjednostkami 
białka, następuje zahamowanie aktywności enzymu.zjawisko 
allosterii występuje zarówno przy hamowaniu, jak i przy 
aktywacji reakcji enzymatycznych. Tlen dołącza się do jonu 
żelaza II hemu „utlenowując” go, co oznacza, że nie następuje 
tu zmiana wartościowości żelaza, w wyniku tego powstaje 
oksyhemoglobina, polączenie to jest odwracalne, a kierunek 
reakcji zależy od aktualnego stężenia tlenu w danej tkance. W 
naczyniach krwionośnych tkanki płucnej stężenie to jest duże 
i reakcja jest przesunięta w kierunku przyłączenia tlenu, a w 
tkankach oddalonych stężenie tlenu jest małe i następuje  w 
nich jego oddawanie.

 

 
Miejsca regulatorowe w cyklu Krebsa 
Regulowane są 3 enzymy wchodzące w cykl i dehydrogenza 
pirogronianowa; -syntaza cytrynianowa, -dehydrogenaza 
cytrynianowa, -dehydrogenaza α-ketoglutaranu,

 

 

background image

 

 

1. 

reakcja hamowana przez ATP i  NADH, sty-
mulowana przez ADP

 

2. 

reakcja hamowana przez bursztynylo-CoA i 
NADH

 

3. 

reakcja hamowana przez ATP i cytrynian

 

 

Na regulacje cyklu mają wpływ: -dostępność do substratów

 

-hamujące działanie nagromadzonych produktów -
allosteryczne hamowanie przez następne intermediaty cyklu 
oparte na mechanizmie sprzężania zwrotnego -enzymy

 

1. Syntetaza cytrynianowa -> hamowana przez cytrynian i ATP 
2. Dehydrogenaza izocytrynianowa -> hamowana przez NADH 
i ATP, lecz aktywowana ADP 3. Dehydrogenaza α-
ketoglutaranowa -> hamowana przez NADH i bursztynylo-CoA 
4. Dehydrogenaza pirogronianowa -> hamowana przez NADH 
i acetylo-CoA (hamowanie produktu)

 

Podsumowując, cykl przebiega szybciej, gdy poziom energii w 
komórce jest niski (duże stężenie ADP, małe stężenie ATP i 
NADH), a zwalnia swój przebieg, gdy dochodzi do akumulacji 
ATP (a zatem także NADH, busztynylo-CoA i cytrynianu)  
 

Czółenko jabłczanowo- asparaginianowe 
Czółenko to funkcjonuje w sercu i wątrobie 

 

Szczawiooctan w cytozolu ulega przekształceniu w jabłczan 
przez cytoplazmatyczną dehydrogenazę jabłczanową. Na tym 
etapie następuje reoksydacja NADH do NADH+. 
Jabłczan przeniesiony do mitochondriom przez przenośnik 
jabłczanowo-α-ketoglutaronowy. U zwierząt szczawiooctan 
nie przechodzi przez wewnętrzną błonę mitochondrialną, 
dlatego też w reakcji transaminacji zostaje przekształcony w 
asparaginian, który wówczas wychodzi z mitochondriom i w 
cytozolu ulega powtórnemu przekształceniu w szczawiooctan, 
dzięki transaminacji. Rezultatem netto tego cyklu reakcji jest 
przeniesienie elektronów z NADH wytworzonego w cytozolu 
do NADH wytworzonego w matrix mitochondrialnym.

 

 

Pomost łączący glikolizę z cyklem Krebsa  
*glikolizę z cyklem Krebsa łączy oksydacyjna dekarboksylacja 
pirogronianu zachodząca w matrix mitochondrialnym 
To nieodwracalne przekazanie produktu glikolizy do cyklu 
kwasu cytrynowego jest katalizowane przez kompleks 
dehydrogenazy pirogronianowej 

 

*pirogronian (glikoliza) ulega redukcyjnej karboksylacji 
 

 

-powstały jabłczan włącza się do CKTK, gdzie z udziałem 
dehydrogenazy jabłczanowej ulega odwodornieniu do 
szczawiooctanu 

 

Fosfoenolopirogronian -> to jeden z końcowych produktów 
glikolizy 

 

Czółenko glicerolo-3-fosforanowe

 

Czółenko błonowe to połączone reakcje enzymatyczne 
pozwalające obejść barierę przepuszczalności. Takie reakcje 
są konieczne gdyż wewnętrzna błona mitochondrialną jest 
nieprzepuszczalna dla NADH, dlatego NADH wytworzone w 
cytoplazmie podczas glikolizy musi być z powrotem utleniony. 

 

1) fosfodihydroksyaceton jest redukowany w CYTOZOLU do 
glicerolo-3-fosforanu  przez dehydrogenazę glicerolo-3-
fosforanową. Na tym etapie następuje również reoksydacja 
NADH do NAD+. 
2) glicerolo-3-fosforan dyfunduje do wewnętrznej błony 
mitochondriom gdzie ulega przekształceniu do 
dihydroksyacetonu przez mitochondrialną dehydrogenazę 
glicerolo-3-fosforanową, która zamiast z NAD+ współpracuje 
z FAD. FADH2 związany jest z enzymem (E. FADH2) ulega 
reoksydacja przez przeniesienie jego elektronów do 
ubichinonu znajdującego się w wew. bł. 
mitochondrialnej.Czółenko przenosi do mitochondriom 2e z 
NADH i wprowadza je do łańcucha transportu elektronów. 

 

Powiązanie syntezy fosforanu kreatyny (fosfagenu) z cyklem 
ornitynowym 
1) arginina – produkt pośredni cyklu mocznikowego; ulega 
kondensacji z glicyną i powstaje guanidynooctan, 2) 
guanidynooctan – jest etylowany przez dawcę reszty 
metylowej (S-adenozynometioninę) do keratyny 
3) keratyna – ulega fosforyzowaniu i przechodzi w fosforan 
keratyny, Fosforan keratyny występuje w mięśniach, stanowi 
zapas łatwo mobilizowanej wysokiej energii. Bierze udział w 
przemianie energii w mięśniach. 

 

Cykl Aktywnego Metylu 

 

Grupa Ado-adenozylowa pochodząca z ATP, Rola: S-
adenozylometionina, -donor grup metylowych w licznych 
reakcjach biologicznych, np. fosforan kreatyny i synteza 
kwasów nukleinowych. 
 

Powiązanie cyklu mocznikowego i Krebsa  (reakcje 
prowadzące do wspólnych metabolitów) 
Oba cykle połączone są przez fumaran i transaminacje 
szczawiooctanu do asparaginian. -synteza fumaranu przez 
liazę argininobursztynianową łączy cykl mocznikowy z cyklem 
Krebsa 
-fumaran jest produktem pośrednim cyklu Krebsa, który po 
uwodnieniu tworzy jabłczan, który utlenia się do 
szczawiooctanu -powstały szczawiooctan może ulegać 
transaminacji np. do asparaginian i powrócić do cyklu 
mocznikowego. 
 

Rola asparaginianu w cyklu mocznikowym 

 

Asparaginian kondensuje się z cytruliną, do 
argininobursztynianu za pomocą syntetazy 
asparaginobursztynianowej. 
Przemiany szczawiooctanu w komórce: 1) Transaminacja do 
asparaginianu, który może następnie powrócić do cyklu 
mocznikowego 2) Kondensacja z acetylo-CoA do cytrynianu, 
który dalej ulega przekształceniom w CKTK 

3) Przekształcenie w glukozę podczas glukoneogenezy 4) 
Przekształcenie w pirogronian 

 

Glukoneogeneza  
– proces, w którym zachodzi synteza glukozy z prekursorów 
nie będących cukrami -ma duże znacznie dla podtrzymania 
zawartości glukozy we krwi podczas głodowania lub 
intensywnego wysiłku fizycznego -zachodzi w wątrobie, w 
mniejszym stopniu w nerkach -większość enzymów 
glukoneogenezy znajduje się w cytozolu, natomiast 
karboksylaza pirogronianowa jest w matrix mitochondrialnym 

 

2 nukleotydy purynowe poł. wiązaniem 
międzycząsteczkowym. 

 

W skład jakiego koenzymu wchodzi wit. PP? Napisz jej wzór 
-witamina PP (niacyna) wchodzi w skład koenzymów 
przenoszących protony i elektrony współdziałających z 
oksydoreduktazami, a konkretniej dehydrogenazą, a 
mianowicie: dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy (NAD+) i 
fosforan dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego 
(NADP+)=>cząsteczki obu koenzymów składają się z 2 
nukleotydów powiązanych przez fosforany ->pierwszym, 
nukleotydem jest AMP -> drugim nukleotydem jest amid 
kwasu nikotynowego = niacyna (Wit. PP) *zapobiega 
chorobie skóry (pelagra) *bogatym źródłem są Ryny, mleko, 
nasiona roślin *Trp zapobiega brakom wit. PP, bo jest jej 
prekursorem w biosyntezie 
 

 

Glutation- budowa i funkcje 
Budowa: 
*tripeptyd o nazwie 5-glutamylo-cysteino-glicyna (5-Glu-Cys-
Gly) *symbol formy zredukowanej/utlenionej = 2G-SH/G-S-S-
G *jedno z wiązań jest nietypowe, gdyż tworzy je grupa 5-
karboksylowa Glu (glutaminian), a nie jak w białkach grupa 
przy C1, Funkcje: *dzięki grupie hydroksylowej pochodzącej z 
Cys, łatwo ulega odwodornieniu z wytworzeniem glutationy 
utlenionego 
2G-SH <-> G-S-S-G + 2H+ +2e *ze względu na odwracalność 
reakcji 2G-SH/G-S-S-G jest biologicznym przenośnikiem 
elektronów *koenzym liazy laktoiloglutationowej, 
katalizującej przemianę metyloglioksalu do kwasu 
mlekowego 
*jego biosynteza zachodzi w wątrobie *występuje w żółtku jaj 
i czerwonych ciałkach krwi *wyizolowany po raz  pierwszy w 
drożdżach 
 

 

 

Elongacja w procesie biosyntezy białka 

-na tym etapie kodon inicjujący (AUG) znajduje się w miejscu 

P z tMet-tRNA związanym przez sparowanie kodonu z 

antykodonem -cząsteczka aminoacylo-tRNA odpowiadająca 

drugiemu kodonowi wiąże się w miejscu A rybosomy w 

reakcji wymagającej GTP i katalizowanej przez czynnik 

elongacyjny EF-T -wiązanie peptydowe jest tworzone prze 

peptydotransferazę między końcem C grupy aminoacylo-

tRNA w miejscu P, a grupą aminową aminoacylo-tRNA w 

miejscy A. Koniec karboksylowy zostaje odłączony od tRNA w 

miejscy P i dołączony do N-końca aminokwasu z tRNA w 

miejscu A -w ostatniej reakcji etapu translokacji uwolniony 
tRNA opuszcza miejsce P, nowo utworzony peptydylo-tRNA 

przemieszcza się z miejsca A do P a rybosom przesuwa się 

wzdłuż mRNA o 3 nukleotydy, aby umieścić następny kodon 

background image

w miejscu A 

-kompleks z metionylo-tRNA umieszczony w obszarze P 

rybosomy, jest gotowy do wydłużenia łańcucha peptydowego 
1) związanie tRNA pasującego do kodonu znajdującego się w 

obszarze A rybosomy i niosącego aminokwas następny w 

łańcuchu peptydowym 

2) wytworzenie wiązania peptydowego z uwolnieniem tRNA z 

obszaru P i przeniesieniem rosnącego peptydu na tRNA w 

obszarze A 
3) translokacja peptydylo-tRNA z obszaru A do P, usunięcie 
uwolnionego tRNA z rybosomu i przeniesienie mRNA o jeden 
kodon do przodu w celu umieszczenia następnego kodonu w 
obszarze  
Etap elongacji w kom. prokariotycznych -po zakończeniu 
inicjacji transkrypcji podjednostka sigma opuszcza centrum 
aktywne, odłącza się od holoenzym -etap elongacji syntezy 
RNA rozpoczynający się po utworzeniu pierwszego wiązania 
fosfodiestrowego jest katalizowany przez rdzeń polimerazy 
RNA -w powstającym transkrypcje pierwszym nukleotydem 
jest zawsze pppG lub pppA -polimeraza RNA dokonuje 
syntezy łańcuchów RNA w kierunku 5’-3’, wykorzystując jako 
substraty 5’-trifosforany czterech rybonukleozydów (ATP, CTP, 
GTP, UTP) -grupa 3’OH znajdująca się na końcu rosnącego 
łańcucha RNA atakuje fosforan alfa nowo wchodzącego 5’-
trifosforanu rybonukleozydu -> co prowadzi do powstania 
wiązania 3’,5’-fosfodiestrowego i uwolnienia pirofosforanu -
kompleks utworzony przez polimeraze RNA, matrycę DNA 
oraz rosnący transkrypt jest określany jako bąbel 
transkrypcyjny => to rejon DNA, w którym dwuniciowa helisa 
DNA ulega otwarciu, umożliwiając zajście transkrypcji -
dwuniciowy DNA ulega rozplataniu przed bąblem 
transkrypcyjnym i ponownemu splataniu po przeciwnej jego 
stroni

 

Glikogen i celuloza 

 

GLIKOGEN

 

Budowa:-zbudowana z jednostek glukozowych połączonych 
wiązaniem 

α-1,4-glikozydowym, w ten sposób tworzy się 

długi łańcuch 

 

-co 10 jednostek następuje rozgałęzienie łańcucha (wiązanie 
α-1,6-glikozydowe) -zakończeniem każdego łańcucha jest 
koniec nieredukujący z wolną grupą 4’OH 
Enzymy: -wiązania α-1,4-glikozydowe rozkłada fosforylaza 
glikogenowa,  α-1,6-glikozydowe rozkładają enzymy 
usuwające rozgałęzienia 
-każdy wyprostowany odcinek łańcucha glikogenu tworzy 
konformacje otwartej helisy, która zwiększa jego dostępność 
dla enzymu 
 
CELULOZA 

 

Budowa: 
-nierozgałęziony łańcuch -zbudowany z jednostek glukozy 
połączony wiązaniem  β-1,4-glikozydowym -wiązania β 
między resztami glukozy tworzą długie, proste łańcuchy 
ułożone równolegle we włókna

 

Enzymy: -ssaki, włącznie z człowiekiem, nie mają enzymów 
rozkładających celulozę -przeżuwacze nie mają takiego 
problemu, posiadają enzym – celulazę -> wytwarzają go 
bakterie żyjące w ich przewodzie pokarmowym 
 

Wspólne elementy strukturalne dla wszystkich tRNA 
Każdy z tRNA ma strukturę drugorzędową przypominającą 
liść koniczyny 
Struktury typu spinka do włosów nazywane są ramionami 
tRNA: -ramię antykodonowi – zawiera w swojej pętli 3 
nukleotydy tworzące antykodon, parujące się w trakcie 
translacji z komplementarnym kodonem w MRNA 
-ramię D (lub DHU) – zawiera dihydrouracyl (zmodyfikowany 
nukleozyd pirymidynowy) -ramię T (

TΨC

) – zawiera jeszcze 

inny zmodyfikowany nukleozyd (pseudourycynę) leżącą w 
sekwencji 

TΨC, za względu na zawartość specyficznej 

sekwencji nukleozydofosforanów, służy ona jako punkt 
zaczepu dla enzymu aktywującego aminokwasy

 

-niektóre 

tRNA mają również dodatkowe ramię (zmienne), którego 
długość waha się od 3 do 21 nukleotydów -cząsteczki tRNA 
mają też ramię aminokwasowi (to właśnie do tego ramienia, 
do gr. 3’OH adenozyny występującej w sekwencji CCA, 
przyłączany jest aminokwas w aminoacylo-tRNA.

 

Przeniesienie zaktywowanych aminokwasów na mRNA 
znajdujące się na rybosomie (w celu wytworzenia aktywnej 
formy aminokwasu, czyli aminoacylo-tRNA, następuje 
działanie specyficznego enzymu – syntezy – aminoacylo-tRNA 
z wybranym aminokwasem i ATP). 

tRNA - budowa i funkcje 
Budowa: -typowa cząstka zawiera 70-90 nukleotydów, będąc 
przez to najmniejszą cząsteczką w komórce -występuje w 
cytoplazmie podstawowej -masa cząsteczkowa 25kDa -
struktura pierwotna i wtórna dobrze poznana 
-ma strukturę II rzędową => w formie liścia koniczyny, w 
której to antykodon jest dostępny na końcu pętli 
antykodonowej *antykodon to trójka nukleotydów, którymi 
tRNA dopasowuje się do właściwego kodonu mRNA 
Funkcje: -wiąże i transportuje zaktywowane aminokwasy z 
cytoplazmy do miejsc syntezy białka -> rybosomów 8dla 
poszczególnych aminokwasów istnieją różne tRNA różniące 
się swym antykodonem -każda cząstka tRNA niesie tylko 
jeden aminokwas -cząstka tRNA przyjmuje strukturę „liścia 
koniczyny” zawierającą wewnątrzcząsteczkowe rejony 
sparowane tworzące cztery ramiona tej struktury => 3 
spośród tych ramion są strukturami typu spinki (trzon + pętla) 
=> w pętli ramienia antykodonowego jest zawarta sekwencja 
antykodonu => każda cząsteczka tRNA na końcu 5’ zawiera 
grupę fosforanową, a na końcu 3’ znajduje się sekwencja CCA 
z wolną grupą 3’-OH 

 
 

Wyjaśnij pojęcia struktur białek: a-heliks, b-heliks, struktura 
beta 
=> należą do III-rzędowych struktur 
Za względu na stopień zwinięcia łańcucha polipeptydowego 
wyróżnia się: 

-α helisę (prawoskrętną) – struktura regularna 

-

β helisę (lewoskrętna) – struktura regularna

 

-strukturę β (pasmowa, pofałdowane kartki)  α helisa: forma 
śruby prawej 
-stanowi cylindryczne, spiralne ułożenie aminokwasów w 
łańcuchu polipeptydowym, utrzymywane dzięki wiązaniom 

wodorowym -na 1 obrót α helisy przypada 3,6 aminokwasów 
(0,54nm)

 

-odległość między dwoma aminokwasami wzdłuż α helisy = 
0,15nm -wszystkie łańcuchy boczne aminokwasów znajdują 
się na zewnątrz cylindrycznej helisy

 

Struktura β: 
-wiązania wodorowe powstają między przylegającymi 
częściami polipeptydu -płaskie wiązanie peptydowe sprawia, 
że łańcuch polipeptydowy przyjmuje postać pofałdowanej 
kartki z łańcuchami bocznymi znajdującymi się niżej lub wyżej 
płaszczyzny -łańcuchy polipeptydowe sąsiadujące ze sobą w 
strukturze β mogą być: a) równoległe b) antyrównoległe -
struktury β są zawsze lekko zakrzywione i w obecności kilku 
łańcuchów polipeptydowych mogą się ścieśnić i tworzyć 
beczułkę => kilka struktur β to podstawa wytrzymałości

 

 
Enzymy:  
oKsydoredyktazy : 1.dehydrogenazy,reduktazy, 
hydroksylazy,oksydazy,oksygenazy,peroksydazy, Utleniana gr. 
w donorze: Ch-OH, CHO, CH-CH2,Ch=CH, akceptor: Nad+, 
nadp+fad, cytochromy,O2,Katalizują reakcje 
oksydoredukcyjne, a więc przemiany związane z 
przeniesieniem elektronów, protonów i tlenu. 
Transferazy –amino,fosfo(kinzy),acylo,glikozylo-transferazy. 
Przenoszona grupa:C1,C=O,acyl,glikozyl,PO3H2,alkile,NH2, 
akceptor:NH2, OH, -C=O 
Hydrolazy: glikozydazy, paptydazy,amidazy, esterazy, : 
hydrolizowane wiązania : 
glikozydowe,peptydowe,amidowe,estrowe, typ estru:O-i N-
glikozydy, Peptydy, amidy, katalizują reakcje hydrolizy, czyli 
rozkład wiazań z udziałem wody.nie wymagają 
współdziałania wody. 
Liazy : dekarboksylazy aminokwasów, deaminazy. 
Rozczepiane wiązania : C-C, C-O, C-N, C-S.odwracalnie lub nie, 
katalizują odłączenie grup od substratu bez udziału wody. 
Izomerazy: Typ izomeryzacji: racemizacja, epimeryzacja, 
izomeryzacja, cis trans, wewnątrzcząsteczkowe przemiany 
oksydoredukcyjne i przeniesienia grup. 
Ligazy: acetylo-s coa + co2 + atp >hooc-ch2-coScoa