I N S T R U K C J A B E Z P I E C Z N E G O W Y K O N Y W A N I A
R O B Ó T Z I E M N Y C H
1. Roboty ziemne powinny by
ć
prowadzone na podstawie projektu, okre
ś
laj
ą
cego
poło
Ŝ
enie instalacji i urz
ą
dze
ń
podziemnych, mog
ą
cych znale
źć
si
ę
w zasi
ę
gu
prowadzonych robót.
2. Wykonywanie robót ziemnych w bezpo
ś
rednim s
ą
siedztwie sieci, takich jak:
elektroenergetyczne, gazowe, telekomunikacyjne, ciepłownicze, wodoci
ą
gowe i
kanalizacyjne powinno by
ć
poprzedzone okre
ś
leniem przez kierownika budowy
bezpiecznej odległo
ś
ci, w jakiej, mog
ą
by
ć
one wykonywane od istniej
ą
cej sieci i
sposobu wykonywania tych robót.
Bezpieczn
ą
odległo
ść
wykonywania robót, ustala kierownik budowy w
porozumieniu z wła
ś
ciw
ą
jednostk
ą
, w której zarz
ą
dzie lub u
Ŝ
ytkowaniu znajduje
si
ę
ta instalacja.
Miejsca tych robót nale
Ŝ
y oznakowa
ć
napisami ostrzegawczymi i ogrodzi
ć
.
3. Prowadzenie robót ziemnych w pobli
Ŝ
u instalacji podziemnych, a tak
Ŝ
e gł
ę
bienie
wykopów poszukiwawczych powinno odbywa
ć
si
ę
r
ę
cznie.
4. W razie ujawnienia w czasie wykonywania robót ziemnych niewypałów lub
przedmiotów trudnych do identyfikacji nale
Ŝ
y wszelkie roboty przerwa
ć
, a miejsce
niebezpieczne ogrodzi
ć
i oznakowa
ć
napisami ostrzegawczymi.
5. O znalezieniu niewypału lub przedmiotów trudnych do identyfikacji nale
Ŝ
y
niezwłocznie powiadomi
ć
wła
ś
ciwy urz
ą
d gminny, miejski oraz policj
ę
.
6. Narz
ę
dzia do r
ę
cznego odspajania gruntu (łopaty, oskardy, dr
ą
gi, kliny stalowe,
młoty) nale
Ŝ
y odpowiednio dobra
ć
uwzgl
ę
dniaj
ą
c kategori
ę
gruntu.
7. Narz
ę
dzia powinny by
ć
ostre, dobrze obsadzone, a kliny i młoty nie mog
ą
posiada
ć
rozklepów (grzybków).
8. Przy wykonywaniu wykopów na placach, ulicach, podwórzach i innych miejscach
dost
ę
pnych dla osób niezatrudnionych przy robotach, nale
Ŝ
y wokół wykopów
ustawi
ć
balustrady i zaopatrzy
ć
je w napis „osobom postronnym wst
ę
p
wzbroniony” a w nocy w
ś
wiatło ostrzegawcze koloru czerwonego.
9. Por
ę
cze balustrad powinny znajdowa
ć
si
ę
na wysoko
ś
ci 1,10 m ponad terenem i
w odległo
ś
ci nie mniejszej ni
Ŝ
1,0 m od kraw
ę
dzi wykopu.
10. W miejscach przej
ść
dla pieszych nale
Ŝ
y ustawi
ć
mostki przeno
ś
ne, zaopatrzone
w balustrady.
11. W przypadkach uzasadnionych wzgl
ę
dami bezpiecze
ń
stwa wykop nale
Ŝ
y
szczelnie przykry
ć
w sposób uniemo
Ŝ
liwiaj
ą
cy wpadni
ę
cie do wykopu.
2
12. W przypadku przykrycia wykopu, zamiast balustrad, teren robót mo
Ŝ
na oznaczy
ć
za pomoc
ą
balustrad z lin lub ta
ś
m z tworzywa sztucznych umieszczonych
wzdłu
Ŝ
wykopu na wysoko
ś
ci 1,10 m i w odległo
ś
ci 1,0 m od kraw
ę
dzi wykopu.
13. Je
Ŝ
eli teren, na którym wykonywane s
ą
roboty ziemne, nie mo
Ŝ
e by
ć
ogrodzony,
wykonawca robót powinien zapewni
ć
stały jego dozór.
14. Wykopy o
ś
cianach pionowych nieumocnionych, bez rozparcia lub podparcia
mog
ą
by
ć
wykonywane tylko do gł
ę
boko
ś
ci 1,0 m w gruntach zwartych, w
przypadku, gdy teren przy wykopie nie jest obci
ąŜ
ony w pasie o szeroko
ś
ci
równej gł
ę
boko
ś
ci wykopu. Wykopy bez umocnie
ń
o gł
ę
boko
ś
ci wi
ę
kszej ni
Ŝ
1,0
m, lecz nie wi
ę
kszej od 2,0 m mo
Ŝ
na wykonywa
ć
, je
Ŝ
eli pozwalaj
ą
na to wyniki
bada
ń
gruntu i dokumentacja geologiczno-in
Ŝ
ynierska.
15. Bezpieczne nachylenie
ś
cian wykopów powinno by
ć
okre
ś
lone w dokumentacji
projektowej wówczas, gdy:
1) roboty ziemne wykonywane s
ą
w gruncie nawodnionym;
2) teren przy skarpie wykopu ma by
ć
obci
ąŜ
ony w pasie równym gł
ę
boko
ś
ci
wykopu;
3) grunt stanowi
ą
iły skłonne do p
ę
cznienia;
4) wykopu dokonuje si
ę
na terenach osuwiskowych;
5) gł
ę
boko
ść
wykopu wynosi wi
ę
cej ni
Ŝ
4,0 m.
16. Zakładanie obudowy lub monta
Ŝ
rur w uprzednio wykonanym wykopie o
ś
cianach
pionowych i na gł
ę
boko
ś
ci poni
Ŝ
ej 1,0 m wymaga tymczasowego zabezpieczenia
osób klatkami osłonowymi lub obudow
ą
prefabrykowan
ą
.
17. Zabezpieczenie a
Ŝ
urowe
ś
cian wykopów mo
Ŝ
na stosowa
ć
tylko w gruntach
zwartych. Stosowanie zabezpieczenia a
Ŝ
urowego
ś
cian wykopów w okresie
zimowym jest zabronione.
18. Osoby wykonuj
ą
ce prace w wykopach o gł
ę
boko
ś
ci wi
ę
kszej od 2,0 m powinny
posiada
ć
asekuracj
ę
drugiej osoby ze wzgl
ę
du na mo
Ŝ
liwo
ść
wyst
ą
pienia
szczególnego zagro
Ŝ
enia dla
Ŝ
ycia lub zdrowia ludzkiego.
19. W czasie wykonywania kopark
ą
wykopów w
ą
skoprzestrzennych nale
Ŝ
y
wykonywa
ć
obudow
ę
wył
ą
cznie z zabezpieczonej cz
ęś
ci wykopu lub zastosowa
ć
obudow
ę
prefabrykowan
ą
, z u
Ŝ
yciem wcze
ś
niej przewidzianych urz
ą
dze
ń
mechanicznych.
20. Je
Ŝ
eli wykop osi
ą
gnie gł
ę
boko
ść
wi
ę
ksz
ą
ni
Ŝ
1,0 m od poziomu terenu, nale
Ŝ
y
wykona
ć
zej
ś
cie (wej
ś
cie) do wykopu.
3
21. Odległo
ść
pomi
ę
dzy zej
ś
ciami (wej
ś
ciami) do wykopu nie powinna przekracza
ć
20 m.
22. Wchodzenie do wykopu i wychodzenie po rozporach oraz przemieszczanie osób
urz
ą
dzeniami słu
Ŝą
cymi do wydobywania urobku jest zabronione.
23. Ka
Ŝ
dorazowe rozpocz
ę
cie robót w wykopie wymaga sprawdzenia stanu jego
obudowy lub skarp.
24. Składowanie urobku, materiałów i wyrobów jest zabronione:
1) w odległo
ś
ci mniejszej ni
Ŝ
0,60 m od kraw
ę
dzi wykopu, je
Ŝ
eli
ś
ciany wykopu
s
ą
obudowane oraz je
Ŝ
eli obci
ąŜ
enie urobku jest przewidziane w doborze
obudowy,
2) w strefie klina naturalnego odłamu gruntu, je
Ŝ
eli
ś
ciany wykopu nie s
ą
obudowane.
25. Koparka w czasie pracy powinna by
ć
ustawiona w odległo
ś
ci od wykopu co
najmniej 0,60 m poza granic
ą
klina naturalnego odłamu gruntu.
26. Przy wykonywaniu robót ziemnych sprz
ę
tem zmechanizowanym nale
Ŝ
y
wyznaczy
ć
w terenie stref
ę
niebezpieczn
ą
i odpowiednio j
ą
oznaczy
ć
.
27. Przebywanie osób pomi
ę
dzy
ś
cian
ą
wykopu a kopark
ą
, nawet w czasie postoju,
jest zabronione.
28. Wł
ą
czanie mechanizmu obrotowego koparki przed zako
ń
czeniem napełniania
ły
Ŝ
ki gruntem – jest zabronione.
29. Ruch
ś
rodków transportowych obok wykopów powinien odbywa
ć
si
ę
poza
granic
ą
klina naturalnego odłamu gruntu.
30. W czasie zasypywania obudowanych wykopów zabezpieczenie nale
Ŝ
y
demontowa
ć
od dna wykopu i stopniowo usuwa
ć
je, w miar
ę
zasypywania
wykopu.
31. W czasie prowadzenia robót ziemnych metod
ą
bezodkrywkow
ą
nale
Ŝ
y zapewni
ć
pracownikom bezpieczne poł
ą
czenie podziemnych stanowisk pracy ze
stanowiskami pracy zlokalizowanymi na powierzchni terenu, za pomoc
ą
szybów i
tuneli, obudowanych w sposób uwzgl
ę
dniaj
ą
cy parcie ziemi i wód gruntowych.
32. Podczas wykonywania robót tunelowych nale
Ŝ
y zapewni
ć
stały nadzór nad
działaniem wentylacji.
33. W czasie wykonywania robót tunelowych nale
Ŝ
y zapewni
ć
na powierzchni
terenu, odpowiednio wyposa
Ŝ
ony w
ś
rodki medyczne, punkt pierwszej pomocy
medycznej, czynny w czasie ka
Ŝ
dej zmiany roboczej, a na poszczególnych
4
odcinkach, na których trwaj
ą
roboty, punkty winny by
ć
wyposa
Ŝ
one w niezb
ę
dne
ś
rodki opatrunkowe i nosze.
34. Prawidłowa organizacja pracy przy robotach ziemnych (sprawdzenie i dobór
wła
ś
ciwych narz
ę
dzi, odpowiednie rozmieszczenie zabezpieczenia
ś
cian
wykopu, instruowanie o bezpiecznych metodach pracy i dopilnowanie
przestrzegania przez pracowników przepisów bhp) nale
Ŝ
y do podstawowych
obowi
ą
zków mistrza budowlanego oraz kierownika robót, za
ś
kierownik budowy
powinien przeprowadza
ć
kontrole stanu bhp i zgodno
ś
ci post
ę
pu robót z
dokumentacja techniczn
ą
.
Opracował:
mgr in
Ŝ
. Grzegorz Wysmulski
upr.bud.nr 1942/Lb/83
WZDP/19/906/upr./74