glutation

 

N-

Glu-Cys-Gly 

# koenzymy 
 
 

FAD 

FMN + AMP 
dinukleotyd flawinoadeninowy 
pochodna  witaminy B2 
 
 

FMN 

H

3

PO

4

 + wit.B

2 

ester kw. fosforowego i ryboflawiny 
mononukleotyd  flawinowy 
pochodna  witaminy B2 
 
 

Folian 

pterydyna + PABA + od 1 do 7 reszt Glu 
(folacyna, wit B

9

, wit M, wit B

11

, kwas listny) 

pterydyna + PABA = kw. pteroinowy 
* Tetrahydrofolian – pochodna  kwasu foliowego 
 
 

Koenzym A (CoA) 

ADP + wit B

5

 + cysteamina 

wit B5 = β-alanina + kw. pantoinowy = kw. pantotenowy 

 

 

Koenzym Q10 (CoQ10, ubichinon) 

10 jednostek  izoprenowych 

 

NAD – pochodna witaminy B3 

wit B

3

 + AMP 

wit B

3

 = niacynamid = amid kw. nikotynowego 

 

NADP – pochodna  witaminy B3 

NAD + fosforan 
 
 

Fosforan pirydoksalu (PLP) – pochodna  wit. B6 

wit B

6

 + PO

4

2- 

 
 

Pirofosforan tiaminy (TPP) 

wit B

1

 + PPi 

wit B

1

 = pirymidyna + tiazol 

 
 

S-adenozylometionina (SAM) 

Met + adenozyna 
 
 

Liponian/lipoamid 

kwas z 8 C i 1 COOH 
liponian ma mostek S-S 
 
 

ATP, UTP, CTP, GTP 

 

trifosforany: 

adenozyny  (ATP) 
guanozyny (GTP) 
cytydyny (CTP) 
urydyny (UTP) 

deoksyadenozyny  (dATP) 
deoksyguanozyny  (dGTP) 
deoksycytydyny  (dCTP) 
deoksytymidyny  (dTTP)

 

aktywne ugrupowania 

UDP-glukoza, UDP-galaktoza, UDP-glukuronian, UDP-
NacGlu/NacGal/NacMan,  CDP-cholina, CDP-diacyloglicerol 
 

laktoza 

β-galaktoza + β-glukoza 
wiązanie β-1,4 
 

glikogen 

α-D-glukoza 
wiązanie α-1,4 + α-1,6 co 8-12 reszt 
 
glikloaminoglikany 
S. Heparanu - głównie 
GlcUA-GlcN, 
mniej reszt 
siarczanowych  od 
heparny 
 

kwasy żółciowe 

*pierwotne 
- cholowy 
- chenodeokscholowy 
*wtórne 
- deoksycholowy 
- litocholowy 
**pierwotne  - -OH = wtórne 
brak podwójnego wiązania, charakter amfipatyczny 
po 24 at. C, 1-3 gr OH 

# fosfolipidy 
** kw. fosfatydowy (podst. składnik) 
glicerol + kw. tł. w C

1

 i C

2

 + kw. fosforowy w C

3 

 

palmitooiloglicerofosfocholina (w surfaktancie) 

 

fosfatydyloinozytol 

glicerol + 2 kw. arachidonowy + (fosforan + inozytol) <- w C

3 

 

kardiolipina 

glicerol + 2 kw. fosfatydowy 
 
# plazmalogeny 
 

glicerofosfolipidy z 

C

1

 eterowo zw. długołańc. nienas. alkohol

 

C

2

 kw. tłuszczowy 

C

3

 pochodna  kw. fosforowego.   

* Grupa fosforanowa jest najczęściej podstawiona choliną (m. 
sercowy), etanoloaminą (osł. mielinowe) lub seryną = plazmalogeny 
cholinowe itd. lub inaczej fosfatydylocholinowe itd. 

 

NAJWAŻNIEJSZY: 

 

PAF 

C

2

 kw. octowy   

który zwiększa jego rozpuszczalność w wodzie 

 
# sfingolipidy

 

- tego nie było w wymaganiach, ale nigdy nie wiadomo, więc wrzucam

 

to lipidy zawierające sfingozyna/dihydrosfingozyna zamiast 
glicerolu 

 

ceramid kw. tł. + sfingozyna 

 

sfingomielina ceramid + fosfocholina w C

1 

 

cerebrozyd ceramid + cukier w C

1

 

*cerebrozyd  - w. O-glikozydowe;  najcz. galaktoza

 

*sfingomieliny w osł. mielonowych  - głównie długie kw. tł. 
- lignocerynowy, nerwonowy 
*sfingomieliny ist. szarej mózgu - kw. stearynowy 
 
# glikolipidy 

z części lipidowej (sfingozyny lub kw. tł.) do której przyłączone 
są fragmenty cukrowe, najczęściej galaktoza lub glukoza 

 
# eikozanoidy 
* głównym źródłem kw. arachidonowego  (20C:4Δ) jest: 
1. przemiana kw. linolowego (18C:2Δ) 
2. hydroliza fosfolipidów błonowych  - fosfolipaza A

2

 

odłącza kwas z C

2

 glicerolu w fosfolipidach 

 

prostaglandyny 

kw. tł. z 20 at. C zawierające pierścień cyklopentanowy 
można uważać za pochodne kw. prostanowego 
 łańcuchu ω - podwójne wiązanie trans C

13

/C

14

 i gr. COOH w C

15α

 

 

tromboksany 

jak prostaglandyny tylko mają pierścień sześcioczłonowy zaw. 
at. tlenu 
wyst. w postaciach A i B 

 

leukotrieny 

ten burdel już sobie sami przeczytacie z Bańkowskiego - strona 
449 

 

sugestie,  poprawki,  podziękowania  i hejty: macieksmola@gmail.com