Rola inwestycji w gospodarce 

europejskiej

Znaczenie kredytu wobec  inwestycji gospodarczej w UE

Skoro spełniając wymagane warunki można otrzymać kredyt inwestycyjny spełniając 

wymaganych warunków to warto wspomnieć i przedstawić kilka słów o inwestycji.  

Słowo „inwestować” pochodzi od łacińskiego  investire, co oznacza „przykrywać” , 

„odziewać”. Z biegiem czasu słowo to całkowicie zmieniło znaczenie. Początkowo określało 

każdy   nakład   kapitałowy,   który   skutkował   powstawaniem   środka   trwałego   w 

przedsiębiorstwie. Później słowo to oznaczało i oznacza nadal  poświęcenie to co jest teraz, 

by zapewnić to co będzie (czyli to co jest nie pewne).  

Definicja:  Inwestycja jest to dzisiejsze pewne poświęcenie (czegoś) dla osiągnięcia przyszłej 

niepewnej korzyści.  Można także powiedzieć czy też dodać, że “Inwestycja jest w istocie 

bieżącym wyrzeczeniem dla przyszłej korzyści. Jednak teraźniejszość jest względnie dobrze 

znana, natomiast przyszłość jest tajemnicą. Inwestycja jest zatem wyrzeczeniem się pewnego 

dla   niepewnej   korzyści”.   To     zestawienie   definicji   stworzył   słynny   Polak   Waldemar 

Rogowski   w   książce   „Rachunek   efektywności   przedsięwzięć   inwestycyjnych”   (wszyscy 

myśleli, że dostanie On Nobla za to).

Inwestycja ─ to nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego. 

Inwestycja to wydatki przedsiębiorstw na dobra, które mogą być użyte do produkcji innych 

dóbr i usług. Jest to tzw. "efekt korzyści odroczonych w czasie".

Inwestycja  jest to wyrzeczenie się bieżącej konsumpcji na rzecz przyszłych i czasem 

niepewnych korzyści. Wynika z tego, że inwestor dokonuje podziału swego budżetu na część 

przeznaczoną na inwestycje. Przy określonych dochodach zwiększenie części przeznaczonej 

na konsumpcję oznacza zmniejszenie inwestycji i odwrotnie. 

        Długość okresu inwestycji jest sprawą indywidualną każdego inwestora. W zasadzie 

powinien on podjąć decyzję o długości okresu inwestycji przed wyborem możliwości 

inwestycyjnych. Często długość tego okresu wynika z celu inwestycji.

Ze względu na czas trwania inwestycji można tu wyróżnić dwa rodzaje:



 Inwestycje proste, czyli takie inwestycje, które w trakcie ich trwania nie 

przynoszą dochodów, jedyny dochód pojawia się na końcu okresu inwestycji;



 Inwestycje kuponowe, czyli takie inwestycje, które w trakcie ich trwania 

przynoszą dochody, przy czym dochody te mogą być konsumowane lub 

inwestowane. 

Inwestor w tym kontekście to przedsiębiorstwo handlowe, które podejmuje

 działalność 

inwestycyjną za własne lub pożyczone pieniądze. Do podstawowych zadań inwestora należy:

1.  Opracowanie lub zlecanie opracowania i założeń zamierzonej inwestycji,

2.

Uzyskanie prawa realizacji na konkretnym terenie,

3.

 Zlecenie jednostce projektowej opracowania projektu zamierzonej inwestycji,

4. Nadzorowanie realizacji inwestycji,

5.

Koordynacja prac poszczególnych wykonawców (gdy nie ma generalnego 

wykonawcy odpowiedzialnego za cały obiekt).

Podstawowymi inwestycjami są:

a) inwestycje finansowe, 

b) inwestycje niematerialne i prawne,

        c) oraz inwestycje rzeczowe.

Inwestycje finansowe najbardziej stosowane ze wszystkich rodzajów inwestycji, 

odzwierciedlające ruch pieniądza i dotyczące aktywów finansowych. Wynika z tego, że 

mają charakter niematerialny i są również znane pod pojęciem inwestycji monetarnej. 

Mianem tych inwestycji określany jest celowo wydatkowany kapitał przez 

przedsiębiorstwo czyli przez inwestora, skierowany na powiększenie jego dochodów. 

Inwestowanie powinno przynosić korzyści, jednak żeby tak się stało należy 

wykorzystywać kapitał „dziś”, by później osiągnąć pożądane korzyści. W przypadku 

inwestycji finansowych wychodzi się z założenia, że pieniądz musi pracować na właściciela, 

musi przynosić mu dochód.

  Stąd też właściciel może wolny kapitał lokować w zakup obligacji, bonów skarbowych, 

akcji czy innych papierów wartościowych, ale także lokować je na rachunkach bankowych w 

formie lokat pieniężnych terminowych lub nieterminowych. Właściciele kapitału muszą sami 

lokować swoje pieniądze. Przy wyborze należy wziąć pod uwagę wielkość zgromadzonego 

kapitału i skali oczekiwanych korzyści. Od wielkości kapitału zależy skala pomnożenia jego 

wartości przez inwestycje. 

Podstawowe cele inwestycji finansowych to:



Zgromadzenie środków na zakup konsumpcyjny – w tym przypadku 

określona jest pożądana wartość końcowa inwestycji, np. równa 

przewidywanej cenie przedmiotu,

  Zwiększenie wielkości kapitału – w tym wypadku celem jest uzyskanie 

maksymalnej możliwości wartości kapitału na koniec inwestowania;

  Uzyskanie stałych dochodów – w tym wypadku inwestycja daje regularne, w 

przybliżeniu stałe dochody;

  Bezpieczeństwo – w tym wypadku celem jest uniknięcie częściowej lub 

całkowitej utraty kapitału;



 Zachowanie płynności – zapewnienie możliwości szybkiej zmiany 

instrumentu finansowego na gotówkę po oczekiwanej przez inwestora cenie.

Inwestycje niematerialne i prawne dotyczą takich aktywów jak licencje czy znaki handlowe.

                Trzecim rodzajem inwestycji są inwestycje rzeczowe, w których przedmiot 

inwestycji ma charakter materialny, a inwestor oczekuje, iż wartość przedmiotu inwestycji 

wzrośnie w okresie inwestycji. Mogą być to np. nieruchomości, dzieła sztuki, metale 

szlachetne. Nie chodzi tu jednak o wartość użytkową, jaką reprezentuje dane dobro, lecz o 

korzyści finansowe związane z posiadaniem dóbr rzeczowych, a więc przyrost wartości tych 

dóbr wraz z upływem czasu. Niestety na inwestowanie w dobra rzeczowe stać jedynie bardzo 

silne ekonomicznie przedsiębiorstwa o ugruntowanej pozycji na rynku. Inwestycje te są 

różnie klasyfikowane, według różnych kryteriów.

              Podstawową grupą inwestycji są inwestycje produkcyjne. Są one taką formą 

inwestycji, której istotą jest angażowanie środków finansowych w środki trwałe podmiotu 

gospodarczego. Inwestycje te polegają na powiększeniu zasobów środków trwałych w drodze 

ich zakupu lub tworzenia we własnym zakresie. Dzięki inwestycjom produkcyjnym, zwiększa 

się zdolność wytwórcza jednostki gospodarczej.

          Inwestycje nieprodukcyjne to przede wszystkim inwestycje w zakresie budownictwa 

mieszkaniowego i komunalnego oraz urządzeń socjalnych. Mają one znaczenie pomocnicze 

do rozwijania przedsiębiorstwa, a w małych firmach nie występują.

        Inwestycje podstawowe są to inwestycje skupione na bezpośrednim celu 

przedsiębiorstwa handlowego. Dotyczą budowy np. obiektu handlowego danej firmy. Jak 

sama nazwa mówi, inwestycje te są podstawą do rozpoczęcia większej działalności lub 

rozbudowy np. sieci handlowej. Do tych inwestycji możemy zaliczyć inwestycje 

towarzyszące, które warunkują prawidłowe funkcjonowanie tych obiektów. 

          Inwestycje rozwojowe mają na celu powiększenie majątku trwałego przede wszystkim 

przez budowę nowych obiektów, a także przez generalną rekonstrukcję obiektów istniejących 

w danej gałęzi gospodarki narodowej. Owe inwestycje zwiększają stan posiadanych środków 

trwałych, umożliwiają wzrost działalności firmy.

Inwestycje systemem robót zleconych są realizowane przez wyspecjalizowane 

przedsiębiorstwa budowlane, budowlano-montażowe lub inne.

        Inwestycje systemem gospodarczym wykonywane są przez ekipy własne 

przedsiębiorstwa handlowego.

        Inwestycje restrykcyjne (odtworzeniowe) polegają na podejmowaniu nakładów 

inwestycyjnych, których celem jest zastąpienie lub odtworzenie częściowo zużytych urządzeń 

produkcyjnych lub usługowych i utrzymywanie na nie obniżonym poziomie wartości 

środków trwałych w danej działalności handlowej.

        Inwestycje zagraniczne polegają na nabywaniu w jednym kraju przez rządy, instytucje 

oraz poszczególne osoby aktywów innego kraju. Inwestycje te obejmują inwestycje zarówno 

bezpośrednie jak i inwestowanie w papiery wartościowe.

       Inwestycje odtworzeniowe polegają na wymianie zużytego i przestarzałego sprzętu. Ich 

celem jest doprowadzenie do pierwotnego stanu środków trwałych, czyli do stanu, jaki miał 

miejsce przed zużyciem środków trwałych.

      Inwestycje modernizacyjne są to inwestycje, których celem jest ulepszanie posiadanych 

środków trwałych poprzez wprowadzenie postępu technicznego. 

        Aby dobrze przeprowadzić inwestycję należy postępować według zasad działalności 

inwestycyjnej. Do takich należy zasada celowości, koncentracji środków i zasada typowości i 

powtarzalności obiektów i wyposażenia.

        Jak wiadomo cel to świadome dążenie do celu. Podobnie działa zasada celowości 

inwestycji. W prakseologii oznacza odpowiedniość dobieranych środków do wytyczonych 

celów i w zasadzie efektywności jest podobnie. Podmiot gospodarczy chcąc dobrze 

przeprowadzić działalność inwestycyjną musi dokładnie przewidzieć efekty inwestycji i 

zdawać sobie sprawę z wysokością kosztów niezbędnych do jej podjęcia. Przemyślenia te 

muszą być podjęte przed rozpoczęciem inwestycji. Efektywność inwestycji określa stosunek 

efektu gospodarczego do nakładów poniesionych na inwestycję.

        Potrzeby inwestycyjne przedsiębiorstwa handlowego są z reguły większe niż 

posiadane na nie środki co sprawia, że w działalności inwestycyjnej należy szczególną uwagę 

poświęcić zasadzie koncentracji środków. Konieczne jest więc koncentrowanie posiadanych 

środków na tych inwestycjach, które zgodnie z zasadą celowości przyniosą najlepsze efekty. 

Zasada ta mówi o doprowadzeniu inwestycji do końca przy czym nie inwestować w inne. Jest 

to tłumaczone z reguły szczupłym budżetem na inwestycje, rozpoczęcie więc kilku inwestycji 

zmuszałoby do podziału niskich środków na ten cel.

      Zasada kompleksowości polega na całościowym podejściu do inwestycji. Zasada ta 

mówi o tym, że wykonanie jednej inwestycji, pociąga za sobą kolejne, bez których 

poprzednia inwestycja nie jest w stanie prawidłowe funkcjonować. 

      Zasada typowości i powtarzalności obiektów i wyposażenia polega na stosowaniu 

typowych rozwiązań, czyli takich, które powtarzają się. Typowe rozwiązania w 

rozbudowanych przedsiębiorstwach handlowych i obiektach produkcyjnych przynoszą wiele 

korzyści, z których najważniejsze to obniżka kosztów inwestycji uzyskana dzięki stosowaniu 

typowych obiektów i łatwość wymiany zużytych elementów typowych dla maszyn i 

urządzeń.

      Przy realizacji każdej inwestycji niezbędna jest jej dokumentacja. Do podstawowych 

dokumentów inwestycji należą:

A)

Dokumentacja projektowa, obejmująca zbiór

 

rysunków i opisów technicznych 

pokazujących rozwiązania techniczne inwestycji dotyczące: rozmiaru inwestycji, jej 

przeznaczenia, lokalizacji i terminów wykonania,

B)

 Dokumentacja kosztorysowa, która obejmuje zestawienie kosztów zamierzonej 

inwestycji w każdym etapie realizacji,

C)

 Dokumentacja prawna, będąca potwierdzeniem prawa inwestora do prowadzenia 

robót na określonym terenie.

Cykl inwestycyjny to okres obejmujący trzy etapy działalności inwestycyjnej. Należy do 

nich przygotowanie inwestycji, wykonanie inwestycji i jej odbiór. Realizacją inwestycji 

zajmuje się generalny wykonawca, który przeważnie zleca wykonanie innym wykonawcom 

(podwykonawcy). Długość cyklu jest różna, często jednak trwa dość długo; aby go skrócić 

należy właściwie wykonać inwestycję i skoncentrować na nią środki. Długość cyklu 

inwestycyjnego ma bardzo duże znaczenie. Wynika to z faktu, że środki na daną inwestycję 

są w niej zamrożone, a pieniądze na działanie to najczęściej oprocentowane kredyty. Im 

krótszy jest cykl inwestycyjny, tym krócej zamrożone są fundusze. Skracanie więc cyklu 

inwestycyjnego niesie ze sobą wiele korzyści, między innymi przyspieszenie i zwiększenie 

efektywności nakładów inwestycyjnych.

       Przygotowanie inwestycji obejmuje jej programowanie i projektowanie. Programowanie 

inwestycji polega na zbadaniu przez przedsiębiorstwo handlowe ekonomicznej potrzeby 

podejmowania inwestycji. Następnym krokiem jest określenie rodzaju inwestycji, jej 

wielkości i efektywności ekonomicznej. Projektowanie inwestycji to w szczególności 

ustalenie lokalizacji obiektu i to zarówno lokalizacji ogólnej, jak i szczegółowej, a następnie 

ustalenie konkretnych rozwiązań technicznych.

      Wykonanie inwestycji jest zasadniczym etapem procesu polegającego na realizacji 

inwestycji robót zlecanych lub systemem gospodarczym. Po zakończeniu tego etapu następuje 

odbiór inwestycji. Przy odbiorze ustala się zgodność wykonanych prac z umową. Odbiór 

może być częściowy (dotyczy tylko części robót) i końcowy (dotyczy całej inwestycji). W 

wyniku odbioru następuje przekazanie inwestycji do użytkowania.

           Inwestycje dzielą się na inwestycje w kapitał trwały oraz inwestycje w zapasy.

 Inwestycje w kapitał trwały są to inwestycje mieszkaniowe (zakup mieszkań i bloków 

mieszkalnych niezależnie od podmiotu nabywającego) oraz inwestycje niemieszkaniowe, 

gdzie wchodzą pozostałe zakupy przedsiębiorstw niepowiększające zapasów.

Generalnie inwestycje są strumieniem nowego kapitału w ciągu roku i są dodawane do 

zasobu kapitału. Są to inwestycje brutto. Inwestycje brutto pomniejszone o amortyzację  

tworzą inwestycje netto. Do grupy inwestycji długoterminowych należą:



Nieruchomości,



wartości niematerialne i prawne, 



długoterminowe aktywa finansowe. 

Przeciwieństwem inwestycji jest konsumpcja.

Rodzaje inwestycji 

Ze względu na termin realizacji wyróżnia się:

1.

inwestycje długoterminowe (ponad 1 rok), 

2.

inwestycje krótkoterminowe (do 1 roku). 

Ze względu na to czego dotyczą wyróżnia się:

1.

inwestycje infrastrukturalne, 

2.

inwestycje produkcyjna,

3.

inwestycje restrukturyzacyjne (udoskonalenia). 

Ze względu na formę:

1.

inwestycje pośrednie — inwestycje o charakterze finansowym (np. akcje, obligacje), 

2.

inwestycje bezpośrednie — mają charakter rzeczowy (np. nieruchomości). 

Determinanty poziomu inwestycji

Przedsiębiorstwa podejmują decyzje inwestycyjne w oparciu o trzy czynniki:

1.

przychody, których wielkość zależy bezpośrednio od popytu na określony produkt. 

2.

koszty, których wyznacznikiem jest poziom stóp procentowych.  Wyższa stopa 

procentowa oznacza wyższy koszt inwestycji przy finansowaniu zewnętrznym oraz 

wyższy koszt alternatywny (np. korzystne lokaty) w przypadku finansowania 

wewnętrznego. 

3.

oczekiwania, czyli "stan zaufania" przedsiębiorcy do gospodarki. Przewidywana 

recesja zniechęca przedsiębiorców do inwestowania, przeciwnie oddziałuje ekspansja 

gospodarcza. 

Podział środków inwestycyjnych

Z punktu widzenia wpływu inwestycji na potencjał produkcyjny, inwestycje w środki trwałe 

można podzielić na: 

 odtworzeniowe, polegające na zastąpieniu zużytego lub przestarzałego środka 

trwałego nowym środkiem; inwestycje te nie wpływają na zwiększenie zdolności 

produkcyjnych (postęp techniczny powoduje, że nowy środek trwały jest zazwyczaj 

bardziej wydajny, więc kryterium to odnosi się bardziej do ilościowego wyposażenia 

w środki trwałe niż do jakościowego), 

 modernizacyjne, polegające na wprowadzeniu do produkcji ulepszonych środków 

trwałych. Najczęściej są to inwestycje modernizacyjno-odtworzeniowe, które 

przynoszą efekt w postaci obniżki kosztów produkcji lub unowocześnienia produktu 

przedsiębiorstwa. Inwestycje te generalnie nie zwiększają zdolności produkcyjnej, 



rozwojowe, których głównym celem jest zwiększenie zdolności produkcyjno-

handlowej przedsiębiorstwa, zarówno w zakresie dotychczas wytwarzanych 

produktów, jak i wprowadzania nowych produktów dotychczas nie wytwarzanych. 

W przedsiębiorstwie mogą być również realizowane inwestycje, które bezpośrednio nie 

przynoszą przedsiębiorstwu dochodu, np. inwestycje służące ochronie środowiska, 

zwiększające bezpieczeństwo i higienę pracy itp. 

Z punktu widzenia rodzaju nakładów inwestycje mogą polegać na: 

 zakupach gotowych dóbr inwestycyjnych, 

 robotach budowlano-montażowych. 

Największym ryzykiem objęte są inwestycje rozwojowe, stąd decyzja inwestycyjna 

rozwojowa powinna być poprzedzona odpowiednim procesem przygotowawczym, 

przedinwestycyjnym. 

Maksymalizacja zysku 

Wiąże się ona z koniecznością ponoszenia wyższego ryzyka związanego z realizowaną 

inwestycją w papiery wartościowe. W praktyce  nie można, działając zgodnie z normami 

prawnymi, zwiększać stopy zwrotu z inwestycji, bez ponoszenia wyższego ryzyka. Można 

powiedzieć,   ze   relacja   ryzyko   -   zwrot   z   inwestycji   jest   rosnąca.   Każdy   z   inwestorów 

charakteryzuje się indywidualną odpornością na ryzyko utraty zainwestowanych pieniędzy. 

Każdy inwestor ma także różną sytuację materialną, różne możliwości zarabiania pieniędzy 

poza rynkiem kapitałowym, inne preferencje konsumpcyjne oraz sytuację rodzinną. Dlatego 

nie można ustalić jednej uniwersalnej zasady działania, możliwej do wykorzystania przez 

każdego   inwestora.   Poszczególna   osoba   musi   zatem   dopasować   do   siebie   indywidualną 

strategię   działania,   korzystając   z   szeregu   ogólnych   zasad   inwestycyjnych.   Strategia   musi 

upraszczać   skomplikowaną   rzeczywistość   oraz   zakładać   stabilizację   uzyskiwanych   w 

przyszłości   zysków.  Strategia   nieprzynosząca   stabilnych   dochodów   powinna   zostać 

zweryfikowana, ponieważ stanowi potencjalne zagrożenie dla inwestora w przyszłości.

Każdy   inwestor   musi   odpowiedzieć   sobie   na   pytanie,   ile   łącznie   czasu   jest  gotów 

poświęcić   na   prowadzenie   swoich   inwestycji   w   papiery   wartościowe.   Należy   wziąć   pod 

uwagę   zarówno   czas   przeznaczony   na   gromadzenie   informacji,   potrzebnych   do   analizy, 

przetwarzanie ich, jak i czas potrzebny na uzupełnianie  wiedzy oraz na wszelkie techniczne 

czynności   związane   z   inwestycjami.   Poświęcanie   zbyt   małej   ilości   czasu   na   czynności 

dotyczące   działań   na   rynku   papierów

 wartościowych   znacznie   zwiększa 

prawdopodobieństwo   porażki   i   utraty   zainwestowanych   pieniędzy.   Wiedza   o   rynku 

kapitałowym i zasób posiadanych informacji zwiększają szansę korzystnej lokaty.

Zasady inwestowania

Wiele   rodzajów   informacji   związanych   bezpośrednio   i   pośrednio   z   rynkiem 

kapitałowym  stwarza  określony jego obraz i zarysowujące  się możliwe  tendencje, jednak 

potrzebne   jest   jeszcze   wyczucie   rynku,   które   ma   istotny   wpływ   na   efektywność 

podejmowanej   decyzji   inwestycyjnej.   Wyraża   się   to   w   dobrej   synchronizacji 

przeprowadzanych   operacji   giełdowych   czy   pozagiełdowych   ze   zmianami   na   rynku   i 

zapewnia osiągnięcie sukcesu. Szczególnie duże znaczenie ma wyczucie momentów zmian 

koniunktury na rynku, zwłaszcza pojawienie się hossy lub bessy i szybkie oraz zdecydowane 

dostosowanie decyzji inwestycyjnych.

Innym ważnym kierunkiem działań jest zweryfikowane zestawianie pakietu papierów 

wartościowych.   Podstawowymi   ich   grupami   są   papiery   dłużne   krótkoterminowe   rynku 

pieniężnego   oraz   obligacje   i   akcje,   stanowiące   instrumenty   bazowe   rynku   kapitałowego. 

Efektywne strategie inwestycyjne powinna cechować zdolność dostosowania do zmieniającej 

się sytuacji na rynku. Zatem struktura portfela inwestycyjnego uzależniona jest od relacji 

opłacalność, inwestycji w dane papiery wartościowe oraz ryzyka i powinna być kształtowana 

odpowiednio   elastycznie.   Wyceniając   dochody   z   różnych   grup   papierów   wartościowych 

długoterminowych   i   krótkoterminowych,   mechanizmy   współczesnego   rynku   kapitałowego 

pozwalają   na   efektywne   przenoszenie   kapitału   z   jednych   na   drugie.   W   zależności   od 

opłacalności   inwestycji,   co   może   być   uwarunkowane   zmianami   stóp   procentowych, 

przewartościowaniem lub niedowartościowaniem danych papierów wartościowych (np. akcji) 

czy też innymi przyczynami.

Do fundamentalnych zasad inwestowania należy również zaliczyć potrzebę posiadania 

długofalowej koncepcji, wynikającej z preferencji inwestora, jego predyspozycji, skłonności 

do ryzyka i innych czynników, które można zaliczyć do filozofii inwestowania.  Te ogólne 

czynniki określają podstawy inwestowania na rynku kapitałowym, ich znaczenie zależy od 

charakteru   i   rodzaju   inwestora.   Z   reguły   inne   możliwości,   warunki   inwestowania   i   inne 

podejście do wyboru strategii inwestycyjnej mają różne grupy inwestorów instytucjonalnych 

oraz inwestorów indywidualnych (osób fizycznych). W tym aspekcie duży wpływ na wybór 

strategii inwestycyjnej przez inwestora mają następujące jego uwarunkowania i preferencje:

 Sytuacja finansowa inwestora i oczekiwania,

 Profesjonalizm podejmowania decyzji inwestycyjnych,

 Możliwości zaangażowania czasowego inwestora,

 Horyzont czasowy inwestycji,

 Skłonność do ryzyka.

Sytuacja finansowa inwestora i oczekiwania

Strategia   inwestowania   silnie   uzależniona   jest   od   sytuacji   finansowej   inwestora,   a 

mianowicie od tego, jaką wielkością kapitału (oszczędności) dysponuje, a jednocześnie, jakie 

sobie stawia cele. Z reguły większy kapitał stwarza dogodniejsze warunki w kształtowaniu 

zróżnicowanego portfela inwestycyjnego oraz profesjonalnego nim zarządzania. Istotne jest 

również sformułowanie  celów inwestowania. Odnosi się to nie tylko  do oczywistej  chęci 

osiągnięcia   zysku,  ale   również   określenia  bardziej  skonkretyzowanych  oczekiwań.   Często 

wypływają one z założeń, jakie przyjmuje inwestor, decydując się na lokaty kapitałowe. Na 

przykład   wielu   indywidualnych   inwestorów,   dokonując   określonych   lokat   swoich 

oszczędności   na   terminowych   rachunkach   bankowych   lub   kupując   papiery   wartościowe, 

przede   wszystkim   zabezpiecza   się   przed   inflacją,   ponadto   liczy   na   powiększenie   swoich 

zasobów finansowych  (na przyszłe  inwestycje,  nieprzewidziane  zdarzenia  losowe, zmianę 

stylu życia itp.).

Natomiast głównym celem inwestycji kapitałowych inwestorów instytucjonalnych jest 

działalność dochodowa, chociaż jej konkretne cele mogą być bardzo różne. Inne założenia 

będzie mieć np. fundusz inwestycyjny, którego zarządzanie aktywami na rynku kapitałowym 

stanowić będzie jego profesjonalną działalność,  a inne firma  produkcyjna,  która czasowo 

tylko angażuje wolny kapitał w zakup papierów wartościowych.

Profesjonalizm podejmowania decyzji inwestycyjnych

Współczesne rynki finansowe, a zwłaszcza zmienny rynek papierów wartościowych, 

wymagają coraz większego profesjonalizmu. W rzeczywistości na tych rynkach występują 

inwestorzy o różnym poziomie wiedzy i profesjonalizmu. Jest to czynnik ważny, ale nie jest 

on wystarczający do osiągania sukcesu. Można go uznać za jeden z istotnych komponentów 

efektywnego inwestowania i uczestnictwa w operacjach na rynku papierów wartościowych 

(omawianych   w   tym   rozdziale).   Jak   wykazuje   praktyka,   na   każdym   rynku   lokalnym   czy 

krajowym   obecna   jest   liczna   grupa   inwestorów   indywidualnych   (nazywanych   często 

nieprofesjonalnymi), którzy inwestycje w papiery wartościowe uznają za bardziej opłacalne 

od   innych   rodzajów   lokat.   Umożliwia   to   w   dużym   stopniu   odpowiednia   dywersyfikacja 

portfela, wysoka elastyczność w podejmowaniu efektywnych decyzji inwestycyjnych, a przy 

mniejszym   pakiecie   papierów   wartościowych   zapewnia   ich   większą   płynność   i   szybkie 

dostosowywanie się do zmian koniunktury rynkowej.

Dla   mniej   zorientowanych   i   ryzykownych   inwestorów   na   współczesnym   rynku 

kapitałowym   istnieją   także   szerokie   możliwości   pośredniego   uczestnictwa   w   operacjach 

finansowych   -   poprzez   nabywanie   jednostek   funduszy   inwestycyjnych,   korzystanie   z 

doradztwa inwestycyjnego, udział w klubach inwestorów indywidualnych czy też zlecanie 

firmom   maklerskim   zarządzania   aktywami.   Korzystanie   z   tych   form   pośredniego 

uczestnictwa   wynikać   może   również   z   braku   czasu   niezbędnego   inwestorowi   na   bieżącą 

analizę   wskaźników   giełdowych,   kondycji   finansowej   spółek   giełdowych   i   wielu   innych 

istotnych danych ekonomiczno-finansowych.

Możliwości zaangażowania czasowego inwestora

Wybór strategii inwestycyjnej łączy się ściśle z czynnikiem czasu. Określenie długości 

okresu lokat kapitałowych  jest podstawowym  składnikiem  strategii  inwestycyjnej.  Istnieje 

prawidłowość, że im dłuższy jest okres lokat kapitału (oszczędności), tym stopa dochodu jest 

bliższa   średniej   wartości   oczekiwanej.   Czynnik   czasu   inwestowania   ma   duży   wpływ   na 

strukturę portfela inwestycyjnego. W literaturze na temat inwestycji w papiery wartościowe 

przyjmowana jest zasada, że w miarę wydłużania ich horyzontu czasowego, zwiększa się 

udział instrumentów bardziej ryzykownych. 

Skłonność do ryzyka 

Równie ważnym czynnikiem jest skłonność do ryzyka. Każdy inwestor posiada określony 

stosunek do ryzyka i z reguły określa granice ryzyka, co z kolei ma wpływ na wybór portfela i 

strategii inwestycyjnej. 

Inwestycje kapitałowe

Podstawową   funkcją,   jaka   spełnia   rynek   kapitałowy,   jest   pozyskiwanie   środków 

finansowych   na   działalność   inwestycyjną.   Inwestycje   kapitałowe   mogą   mieć   charakter 

inwestycji bezpośrednich i inwestycji portfelowych.

Inwestycje bezpośrednie

Inwestycje   bezpośrednie   polegają   na   angażowaniu   przez   inwestora   kapitału  

w   określone   przedsięwzięcie   gospodarcze,   na   przykład   na   zakup   całości   lub   części 

określonego   majątku   rzeczowego   (przedsiębiorstwa),   finansowanie   budowy   obiektu, 

działalności   firmy   –   samodzielnie   lub   przy   udziale   partnerów   itp.   Inwestycje   portfelowe 

charakteryzuje   natomiast   lokowanie   kapitału   w   nabycie   praw   majątkowych   w   postaci 

papierów wartościowych. Ten rodzaj inwestowania na rynku kapitałowym jest szczególnie 

szeroko rozpowszechniony i ma charakter publiczny nabywanie papierów wartościowych na 

rynku pierwotnym i wtórnym.

Zasadniczym   celem   decyzji   inwestycyjnej   jest   dążenie   do   uzyskania 

satysfakcjonującego   dochodu   z   zainwestowanego   kapitału.   O   ile   cel   wydaje   się   w   pełni 

oczywisty,   o   tyle   jego   osiągnięcie   nie   jest   tak   pewne   z   uwagi   na   ryzyko   związane   z 

inwestycjami  na rynku kapitałowym.  Uznaje się, że strategie inwestowania na tym rynku 

należą do najtrudniejszych spośród wszelkich decyzji gospodarczych. Stąd często mówi się o 

inwestowaniu na rynku kapitałowym jako o sztuce inwestowania. Przyczyny tego zjawiska 

tkwią   w   dużej   różnorodności   czynników,   które   mają   wpływ   na   koniunkturę   na   rynku 

kapitałowym.  Rynek ten bardzo szybko reaguje zarówno na zjawiska makroekonomiczne, 

polityczne, jak i mikroekonomiczne odnoszące się do określonej branży czy spółki akcyjnej 

oraz na różne aspekty psychologiczne, określające zachowania jego uczestników.

Wysokie   ryzyko   inwestycji   na   rynku   kapitałowym   wynika   również   stąd,   że   ten 

właśnie rynek najszybciej reaguje na zmianę koniunktury, co z jednej strony stwarza duże 

możliwości   zyskownej   lokaty   kapitału,   z   drugiej   jednak   wiąże   się   z   ewentualnością 

ponoszenia strat.

Na podstawie opracowań teoretycznych  oraz empirycznych  badań zagadnień rynku 

kapitałowego   można   wskazać   na   wiele   zasad   i   metod,   które   umożliwiają   poznanie   jego 

specyfiki oraz stwarzają podstawy do aktywnego i racjonalnego na tym rynku działania.

Inwestycje portfelowe

Istnieje   bardzo   wiele   metod   inwestowania,   ale   nie   ma   uniwersalnej,   jedynie 

efektywnej. Pogodzenie oczekiwanej maksymalizacji stopy zysku przy minimalizacji ryzyka 

nie   jest   zadaniem   prostym,   gdyż   możliwościom   osiągania   większego   dochodu   z   reguły 

towarzyszy większe ryzyko.

Doświadczenia   w   zakresie   inwestycji   kapitałowych   dowiodły,   że   racjonalnym 

sposobem   jest   stosowanie   rozwiązań   dywersyfikujących   lokaty   kapitałowe.   Na   rynku 

papierów   wartościowych   jest   to   inwestowanie   w   określony   zestaw   instrumentów 

finansowych. Stanowi on portfel papierów wartościowych.

Dywersyfikacja   posiadanych   przez   inwestora   papierów   wartościowych   zmniejsza 

stopień ryzyka, zapewniając większe bezpieczeństwo operacji giełdowych. W takim podejściu 

bierze górę znana zasada  „nie kładź wszystkich jaj do jednego koszyka".  Stąd inwestycje 

portfelowe   na   rynku   papierów   wartościowych   są   szeroko   stosowane   zarówno   przez 

inwestorów indywidualnych, jak i instytucjonalnych.

Portfele inwestycyjne  mogą być  zestawiane bardzo różnie, od jednoskładnikowego 

papieru wartościowego do dowolnych pakietów wieloskładnikowych. Jednym z najprostszych 

portfeli papierów wartościowych może być zestaw dwuskładnikowy, na przykład jeden rodzaj 

obligacji skarbowej i akcji określonej spółki akcyjnej.

Do   podstawowych   kryteriów   wyboru   zestawu   portfela   papierów   wartościowych 

można zaliczyć:

 Sformułowanie strategii inwestowania na rynku papierów wartościowych, głównie w 

aspekcie   oczekiwanego   dochodu   i   ryzyka   inwestycyjnego   (strategia   bezpieczna, 

umiarkowane bądź wysokie ryzyko),



Analiza papierów wartościowych, znajdujących się na rynku i uporządkowanie ich  

w grupy według ustalonych cech, na przykład akcje solidnych spółek  (blue chips),  

niestabilnych czy spółek dużych i małych,



Określenie   horyzontu   czasowego   inwestycji   portfelowych   (długookresowy, 

krótkookresowy),



Dokonanie wyboru zestawu portfela z różnych grup papierów wartościowych i wybór 

z  licznych   dostępnych   na   rynku   papierów   wartościowych   zestawu   ograniczonego 

według ustalonych wcześniej kryteriów,

 Okresowa   ocena   posiadanego   portfela   i   wprowadzanie   korekt,   wynikających  

z bieżącej analizy rynku papierów wartościowych.

Wykorzystując   różne   metody   budowania   portfeli   inwestycyjnych,   można 

zaprojektować  zestawy,   które  charakteryzować  będzie   równoważna  efektywność.  Mianem 

portfeli efektywnych określa się te, dla których nie istnieje portfel o tej samej oczekiwanej 

stopie zysku mniejszym ryzyku lub o tym samym ryzyku i większej stopie zysku.

Badania   statystyczne   wykazują,   że   na   rynku   papierów   wartościowych   inwestycje 

portfelowe   są   bardzo   korzystną   strategią,   ale   wybór   zestawu   portfela   jest   zagadnieniem 

złożonym, zależnym od wielu czynników preferencji inwestora. 

Istnieje   wiele   możliwości   kształtowania   portfeli   inwestycyjnych,   jednak   można   je 

usystematyzować w pięciu podstawowych grupach:

 Portfele inwestycyjne zrównoważone,

 Portfele inwestycyjne instrumentów finansowych rynku pieniężnego,

 Portfele inwestycyjne obligacji,

 Portfele inwestycyjne akcji,

 Portfele inwestycyjne mieszane.

Każdy   z   wymienionych   rodzajów   portfeli   inwestycyjnych   charakteryzuje   się 

swoistymi   cechami,   głównie   w   zakresie   oczekiwanego   poziomu   stopy   zwrotu   od 

zainwestowanego kapitału i ryzyka.

Portfele inwestycyjne zrównoważone 

Charakteryzują się one względnie proporcjonalnym rozłożeniem kapitału inwestycyjnego na 

instrumenty   o   wysokim   stopniu   bezpieczeństwa   i   umiarkowanym   stałym   dochodzie 

(obligacje,   bony   skarbowe)   oraz   na   instrumenty   ryzykowne,   ale   stwarzające   możliwości 

osiągnięcia   znaczenia   wyższych   zysków   (akcje).   Faktyczne   proporcje   portfela 

zrównoważonego w każdym przypadku zależą od decyzji osoby zarządzającej kapitałem i 

kształtują   się   pod   wpływem   analizy   koniunktury   rynków.   Ten   rodzaj   portfeli   należy   do 

względnie bezpiecznych.

Portfele inwestycyjne instrumentów finansowych rynku 

pieniężnego 

Obejmują   krótkoterminowe   wierzycielskie   papiery   wartościowe   (bony   skarbowe,   bony 

komercyjne,   certyfikaty   depozytowe   i   inne).   Cechuje   je   zapewnianie   stałego   dochodu,   z 

reguły wyższego niż z lokat terminowych  na rachunkach bankowych, przy jednoczesnym 

wysokim   stopniu   bezpieczeństwa   inwestycji.   Ten   rodzaj   portfeli   inwestycyjnych 

charakteryzuje  ograniczone  ryzyko  zmian  wartości papierów wartościowych  wchodzących 

w ich skład.

Portfele inwestycyjne obligacji 

Zalicza się je do strategii defensywnych, niewielkiego ryzyka. Zorientowane są na osiąganie 

umiarkowanego   stałego   dochodu,   jednak   z   reguły   przekraczającego   oprocentowanie 

bankowych   lokat   terminowych.   Portfele   te   mogą   obejmować   różne   rodzaje   emitowanych 

obligacji.

Portfele inwestycyjne akcji 

Należą do ryzykownych, charakteryzujących się możliwościami wysokiego zysku, ale także 

poniesienia   strat.   W   zależności   od   koniunktury   giełdowej   rynek   akcji   podlega   znacznym 

wahaniom.   Jednak,   jak   wykazują   badania   statystyczne,   w   perspektywie   długoterminowej 

dochody z inwestycji w akcje kształtują się na dużo wyższym poziomie niż w przypadku 

innych, mniej ryzykownych inwestycji portfelowych. Istnieje wiele możliwości zestawiania 

portfeli inwestycyjnych akcji. 

Portfele inwestycyjne mieszane 

Charakteryzują   się   większym   zdywersyfikowaniem   różnych   rodzajów   papierów 

wartościowych,   zarówno   rynku   pieniężnego,   jak   i   kapitałowego.   Z   reguły   w   skład   tego 

rodzaju portfeli wchodzą obligacje i akcje oraz krótkoterminowe papiery wartościowe. Są to 

portfele zindywidualizowane, tworzone według strategii i preferencji danego inwestora lub 

osoby zarządzającej kapitałem.

Rodzaje strategii inwestycyjnych

Na rynku kapitałowym stosowane są bardzo różne strategie inwestowania. Zmienna 

koniunktura, kształtowana pod wpływem wielu trudno przewidywalnych czynników, nie daje 

możliwości   jednoznacznego   wskazania   strategii   niezawodnych   i   efektywnych.   Wszystko 

zależy tu od konkretnych warunków danego rynku, relacji ekonomicznych, okresu inwestycji, 

oczekiwanego dochodu, skłonności do ryzyka  i wielu innych uwarunkowań obiektywnych 

oraz subiektywnych. 

Klasyfikacja według rodzaju inwestorów:

Strategie   działania   na   rynku   papierów   wartościowych   są   odmienne   dla  różnych 

rodzajów   inwestorów.   Rozróżnia   się   strategie   dealerów   i   inwestorów   działających  

spekulacyjnie   oraz   strategie   inwestorów   drobnych.   Podstawowa   różnica   dotyczy 

intensywności podejmowanych działań i stopnia ponoszonego ryzyka.

 

  

    

   Inwestorzy działający spekulacyjnie

 

 

Inwestorzy działający spekulacyjnie  wykorzystują cykle krótkookresowe  (dzienne) i 

cykle sekularne (miesięczne). Liczy się bardzo często intuicja i refleks. Charakteryzują się oni 

doświadczeniem   i   umiejętnościami   syntetyzowania   informacji   z   okresów   poprzednich 

dotyczących   korelacji   między   kursami   poszczególnych   papierów   wartościowych   i   ich 

związków   z   innymi   wielkościami   ekonomicznymi.   W   wyborze   strategii   wykorzystują 

zarówno analizę fundamentalną, jak i analizę techniczną.

 

  

    

   Strategie drobnego inwestora

 

 

Strategie drobnego inwestora, działającego samodzielnie, zajmującego się jednocześnie 

innymi sprawami, np. zawodowymi, muszą mieć uproszczony charakter. Drobny inwestor 

nie   ma   możliwości   ani   ochoty   na   stałe   badania  rynku.   Szuka   inwestycji   o   dłuższym 

horyzoncie   czasowym.   Najlepszą   inwestycją   jest   zakup   akcji   spółek   wzrostowych,   tj. 

takich,   dla   których   długookresowa   stopa   wzrostu   kształtuje   się   na   wysokim   poziomie. 

Wśród spółek wzrostowych należy wyróżnić dwie grupy:



Pierwszą tworzą spółki działające w nowych  dziedzinach (mikrobiologia, 

elektronika)   lub   dziedzinach   przezywających   swój   renesans   (spółki 

producenci   ubrań   sportowych),   ewentualnie   znane   spółki   wchodzące   na 

rynek z nowym, trafionym produktem. Należy spodziewać się przejścia na 

nowe   rozwiązania   w   elektronice   (plazma),   przemyśle   samochodowym, 

energetycznym. Moment zakupu papierów ma mniejsze znaczenie niż wybór 

spółki.   Wahania   koniunkturalne   mają   znacznie   mniejsze   znaczenie   niż 

aspekty ekonomiczne.



Do drugiej grupy należy zaliczyć duże znane firmy wchodzące w fazę nowej 

ekspansji,   sięgające   po   nowe   rynki   zbytu.   Należy   trafie   na   moment 

wzrostowy,  dynamiczny rozwój. Wybór  spółki oraz momentu zakupu akcji 

mogą   być   obarczone   ryzykiem.   Ważną   rolę  odgrywa  także  skala  i   rozgłos 

rozwoju   branży,   konkretnej   spółki.   Często   może   być   wykorzystywana   w 

takich sytuacjach informacja poufna.

W odniesieniu do horyzontu czasowego inwestowania możemy wyróżnić:

 

  

    

   Strategie krótkookresowe

 

 

Na rynku papierów wartościowych do inwestycji krótkookresowych będą należały przede 

wszystkim takie, których horyzont czasowy będzie mieścił się w przedziale od kilku sesji 

giełdowych do kilku miesięcy. Decyzje inwestycyjne w takim przedziale czasowym opierają 

się na aktualnych i krótkookresowych relacjach między popytem a podażą na rynku papierów 

wartościowych   przy   jednoczesnym   mniejszym   przywiązywaniu   wagi   do   trendów 

długookresowych.   Strategie   przy   tego   rodzaju   inwestycjach   kładą   duży   nacisk   na 

indywidualną ocenę i wyczucie tendencji, koncentrując się na skali mikrowahań kursowych. 

Szersze   zastosowanie   do   kreowania   strategii   krótkookresowych   znajdują   metody   analiz 

technicznych, opierających się na przewidywaniu przyszłych zdarzeń na prawidłowościach 

wyprowadzonych z okresów minionych.

Inwestycje   krótkookresowe  cechują   głównie   inwestorów   operujących   kapitałem 

spekulacyjnym   oraz   część   inwestorów   indywidualnych,   których   decyzje   inwestycyjne 

obliczone są na osiągnięcie zysku w drodze wykorzystania lokalnej zmiany koniunktury cen 

giełdowych i szybkiej realizacji zysków (zakup papierów na zniżce i sprzedaż na zwyżce cen 

giełdowych). Duży udział inwestorów krótkookresowych może oddziaływać destabilizująco 

na koniunkturę giełdową na giełdach o małej kapitalizacji, rozwijających się. Istotną cechą 

inwestycji   krótkoterminowych   jest   względnie   duża   płynność,   co   wyraża   się   łatwością   i 

szybkością zamiany papierów wartościowych na gotówkę.

 

  

    

   Strategie długookresowe

 

 

Inwestowanie   długookresowe  wymaga   innych   strategii,   biorących   pod   uwagę   trendy 

koniunktury   giełdowej   w  ciągu   kilku   lat.   Podstawą   takich   decyzji   inwestycyjnych   nie   są 

bieżące wskaźniki, lecz oceny poszczególnych emitentów i grup papierów wartościowych, 

wynikające   z   analizy   fundamentalnej,   określającej   długookresową   koniunkturę 

makroekonomiczną   i   mikroekonomiczną.   Do   inwestorów   długookresowych   należą   przede 

wszystkim inwestorzy instytucjonalni (fundusze inwestycyjne). Takie inwestycje, obliczone 

na dochody w skali wielu lat, są czynnikiem stabilizującym koniunkturę giełdową.

Z punktu widzenia skali ryzyka inwestycyjnego:

 Strategie dochodowe

 

 

Obejmują inwestycje  w papiery wartościowe, zapewniając  względnie pewne dochody. 

Inwestorzy   preferujący   strategie   dochodowe   są   mniej   skłonni   do   ryzyka,   skupiają   swoją 

uwagę na papierach wartościowych przynoszących bardziej umiarkowany, ale stały i pewny 

dochód. Stąd orientują się oni na inwestycje w obligacje o pewnym  dochodzie i znanym 

wcześniej   oprocentowaniu   oraz   w   akcje   spółek   o   dobrej   reputacji   systematycznie 

wypłacających   dywidendę.   Strategie   dochodowe   są   mniej   skomplikowane,   można 

stosunkowo łatwo obliczyć możliwość uzyskania dochodu z kapitału.

 Strategie wzrostowe

 

 

Zorientowane   są   na   zakup   papierów   wartościowych,   zakładając   osiągnięcie   zysku   w 

wyniku wzrostu cen giełdowych. Ich istotą jest określenie możliwości uzyskania dochodu ze 

zmian   kursowych   wartości   rynkowej   papierów   wartościowych.   Wiąże   się   to   z   ryzykiem 

trudnych do przewidzenia zmian globalnych trendów na rynkach finansowych, zmieniającą 

się kondycją ekonomiczną spółek giełdowych, często także błędną oceną inwestora sytuacji 

na   rynku   papierów   wartościowych.   Chociaż   strategie   wzrostowe   są   ryzykowne,   wielu 

inwestorów   wiąże   z   nimi   swoje   decyzje   inwestycyjne,   gdyż   dają   one   szansę   osiągnięcia 

wyższego  zysku  niż strategie  dochodowe. Znaczącym  czynnikiem  w tych  strategiach  jest 

dobre   wyczucie   sytuacji   rynkowej   i   element   określonych   zdarzeń   losowych,   które   mogą 

wywierać duży wpływ na sukces inwestycyjny.

Inwestor na rynku papierów wartościowych ma do wyboru wiele możliwości stosowania 

różnych strategii, w tym rozwiązań pośrednich, takich jak strategie dochodowo-wzrostowe, 

zorientowane przy inwestycjach portfelowych na dochód z obligacji, dywidendy, a także na 

zmiany cen giełdowych.

Najczęściej stosowane strategie inwestycyjne:

Inwestor   niezajmujący   się   lokowaniem   nadwyżek   finansowych   na   rynku   papierów 

wartościowych   może   aktywnie   stosować   prostsze   techniki   działania   inwestora   na   rynku 

akcji:

 Metodę regularnego inwestowania, 

 Metodę stałej kwoty kapitału akcyjnego, 

 Metodę stałej relacji ofensywnego i dynamicznego pakietu,

 Metodę cenowo-wskaźnikową.

 

  

    

   Metoda regularnego inwestowania 

 

 

Metoda   regularnego   inwestowania  (zakup   po   przeciętnej   cenie)   polega  na 

przeznaczaniu stale tej samej sumy pieniędzy w równych odstępach czasu. Zaletą metody jest 

osiągnięcie   w   dłuższym   okresie   statystycznie   średniej   wartości   akcji   portfela.   Nie   ma  

znaczenia, w którym momencie zaczyna się kupować akcje. Nawet rozpoczęcie kupna w 

okresie wysokich cen nie jest błędem. Kolejne zakupy doprowadzą do osiągnięcia średniej. 

Po zakończeniu dokupywania papierów należy wyczekać na moment ich wysokich cen, tj. 

wyższych niż średnia. Taki sposób lokowania pieniędzy w papiery wartościowe odpowiada 

inwestorom nie nastawionym na szybki zwrot zainwestowanych pieniędzy, a jednocześnie, 

ze  względu   na   stabilne   dochody,   mogą   regularnie   kupować   papiery.   W   metodzie   tej 

całkowicie   eliminuje   się   potrzebę   oceny   rynku.  Drugą   zaletą   jest   pozbycie   się   bariery 

psychologicznej, która nie pozwala inwestorom na kupno akcji wtedy, kiedy są one drogie. 

Strategia ta umożliwia zakup większej liczby akcji w czasie bessy i mniejszej liczby w czasie 

hossy.

 

  

    

   Metoda stałej kwoty kapitału akcyjnego 

 

 

Metoda stałej kwoty kapitału akcyjnego polega na utrzymywaniu stale tej samej kwoty 

ulokowanej   w   akcjach   i   innych   niepewnych   papierach   wartościowych.   Jeżeli   ceny   tego 

pakietu wzrosną powyżej poziomu określonego na początku, to sprzedaje się ich część ponad 

tę   wielkość.   Za   uzyskane   pieniądze   kupuje   się   papiery   o   niższym   poziomie   ryzyka 

(obligacje).   W   sytuacji   odwrotnej,  gdy ceny akcji spadną,  sprzedaje  się część  obligacji i 

dokupuje się brakującą do początkowego poziomu liczbę akcji.

W   metodzie   tej   inwestor   dysponuje   dwoma   rodzajami   papierów   wartościowych: 

niepewnymi (akcje tworzące część ofensywną portfela) i pewniejszymi  (obligacje tworzące 

część   defensywną).   Obligacje   utrzymuje   się   w   celu   uzupełniania   pakietu   akcji   oraz 

przechowywania   zysków   w   sytuacji,   gdy   ceny   akcji   wzrosną.   W   powyższej   metodzie 

proporcje pomiędzy częściami utrzymywane są często na stabilnym poziomie – 50/50%.

Zaletą metody jest automatyzm działania. Nie nadaje się ona do inwestycji w akcje, 

których  ceny ulegają częstym  zmianom.  Wówczas trzeba wykonywać  szereg zakupów 

podrażających stosowanie metody.

 

  

    

   Metoda stałej relacji

 

 

Metoda stałej relacji  jest zbliżona do metody stałej kwoty kapitału akcyjnego. Polega 

ona na utrzymywaniu proporcji między funduszem ulokowanym w akcjach a funduszem 

ulokowanym w obligacjach. Jeżeli ceny obligacji wrastają, to sprzedaje się ich część, a 

uzyskane   pieniądze   lokuje   się   w   akcjach.   Jeżeli   rosną   ceny   akcji,   to   postępuje   się  

odwrotnie.   W   metodzie   tej   ważne   jest   osiągnięcie   w   punkcie   startu   poziomu   cen 

zbliżonego do średniej. Dopiero wówczas osiąga się korzyści, jakie dają zmiany cen akcji 

i obligacji.

 

  

    

   Metoda cenowo-wskaźnikowa

 

 

Metoda   cenowo-wskaźnikowa  polega   na   automatycznym   sprzedawaniu   lub 

kupowaniu papierów wartościowych, jeżeli cena lub inny stosowany wskaźnik związany 

z   konkretnym   papierem   wartościowym   (stopa   dywidendy,   stopa   zysku,   wskaźnik 

pokrycia)   przekroczy   określony  poziom.   Stosuje   się   także   rozszerzenie,   polegające   na 

stosowaniu w tej metodzie innych wskaźników: rynku kapitałowego (np.: WIG lub rynku  

finansowego), stopy procentowej, cen obligacji. Najważniejsze jest umiejętne określenie  

poziomów wskaźników, które stają się sygnałem do kupna lub sprzedaży. Do tego celu  

służą wieloletnie analizy, mające określić średni poziom ceny dla poszczególnych akcji 

lub oczyszczony z wahań okresowych trend wzrostu kursu akcji. W metodzie tej stosuje 

się   także   podział   portfela   na   część   aktywną   i   część   pasywną,   która   ma   na   celu 

zachowanie bezpieczeństwa inwestycji.

Podział strategii inwestycyjnych na rodzaje związany z celami przedsiębiorstwa, 

wyrażonymi w przesłankach inwestowania:



Inwestycyjne strategie rozwojowe

 

   (aktywne i ofensywne), inicjatywa 

decyzyjna   może   pochodzić   z   danego   przedsiębiorstwa,   od   władz   lokalnych 

(samorządowych)   lub   od   innych   przedsiębiorstw.   Decyzje   inwestycyjne   zależą   od 

przedsiębiorstwa   lub   jego   współudziału   w   tych   decyzjach.   Wśród   przyczyn 

inwestowania   w   rozwój   można   wyróżnić   np.   tworzenie   nowych   miejsc   pracy, 

możliwość pomnażania kapitału finansowego poprzez inwestowanie go w opłacalne 

przedsięwzięcia gospodarcze oraz potrzebę „stawiania czoła” konkurencji.



Inwestycyjne   strategie   nierozwojowe

 

     (pasywne   i   defensywne), 

wynikają z tego, iż nie wszystkie cele rozwoju jednostek gospodarczych są w pełni 

realizowane.   Niekiedy   rozwój   przedsiębiorstwa   bywa   jedną   z   przesłanek 

inwestowania,   lecz   zostaje   on   jednak   zdominowany   przez   inne   motywy.   Cechą 

strategii   nierozwojowych   jest   przewaga   presji   warunków   nad   swobodą   decyzyjną 

inwestora, który nie jest tak mocny, by je przezwyciężyć działaniem ekspansywnym i 

ryzykować inwestowanie w rozwój.

Kryterium   podziału   strategii   nierozwojowych   według   przyczyn   niezrealizowania 

rozwoju:



Strategie likwidowania barier wewnętrznych i zewnętrznych;



Strategie   ograniczeń   finansowo-   rzeczowo-   wykonawczych   oraz   inwestycyjne 

strategie oczekiwań;



Strategie braku wizji rozwoju.

Pozostałe strategie inwestycyjne:

 Nie walcz z bankiem centralnym

Strategia ta oparta jest na wskaźniku monetarnym podstawowej stopy procentowej.  

Obserwacja comiesięcznych zmian stopy pozwala określić ogólny kierunek zmian stopy 

procentowej. Inwestuje się w zależności od sytuacji w najbardziej korzystny instrument  

(akcje lub obligacje). Gdy stopa procentowa spada to inwestuje się w akcje i odwrotnie.

 Nie walcz z trendem rynku

 Podstawowe założenie tej strategii to hossa wiodąca do większej siły rynku i bessa  

prowadząca   do   większej   słabości.   Oparta   jest   na   określeniu   progu  zmiany   wskaźnika 

określającego   tendencje   rynkowe.   Zaletą   jest   łatwość   w   śledzeniu   wahań   rynkowych. 

Wadą może być duża częstotliwość transakcji.

Strategie marketingowe. 

Celem każdej działalności w dłuższym przedziale czasu jest wzrost wartości firmy. Jest to 

podstawowy   miernik   sukcesu   rynkowego.   W   hierarchii   czynników   determinujących 

osiągnięcia na rynku, najważniejsze zajmuje strategia. 

Zdobywcy Niemieckiej Nagrody Marketingu uważają, że aby odnieść sukces rynkowy trzeba 

uwzględnić: 

1. aspekt filozoficzny - nowy sposób myślenia o kliencie i jego potrzebach 

2. aspekt zachowawczy - zachowanie, oczekiwania i odczucia klientów 

3. aspekt informacyjny - oparcie wszystkich decyzji na wynikach badań marketingowych 

4. aspekt segmentacji - oferty dostosowane do wydzielonych grup klientów 

5. aspekt akcji - integracja instrumentów marketingowych 

6. aspekt koordynacji - wygranie czynników czasu i miejsca, dzięki dużej elastyczności i 

nadążności 

7. aspekt społeczny - uwzględnienie okoliczności społecznych i ekologicznych 

Wszyscy przyznają, że mapą i kompasem były dla nich strategiczne plany marketingowe 

zawierające opis celów i sposobów ich osiągania. Określając strategię rynku firmy 

uwzględnić należy różne aspekty i punkty odniesienia.

Wyróżnikami działań strategicznych w stosunku do innych są: 



podstawowe znaczenie dla sukcesu firmy 



horyzont czasowy - większy niż dla działań operacyjnych i autentycznych. W 

zależności od dziedziny, planowanie strategiczne odnosi się do okresów 3-5 letnich 9 

do 15-20 letnich w przemyśle wydobywczym) 



strategia odpowiada na pytanie: co robić? Sukces można odnieść, gdy robi się rzeczy 

właściwie 

Aby   odnieść   sukces   i   robić   rzeczy   właściwie   przedsiębiorstwo   działające   na   określonym 

obszarze po przeprowadzeniu segmentacji może podjąć decyzje w zakresie obszaru swojej 

aktywności gospodarczej czyli dobrania odpowiedniej strategii marketingowej. Dlatego jest to 

ważny element polityki marketingowej przedsiębiorstwa. Strategie marketingowe oparte są na 

danych (badaniach, wiedzy o rynku i jego segmentach, prognozach i planach marketingowych 

lub w przypadku małej firmy na analizie dobrych i słabych stron, bardzo słabych elementów) 

sposoby przygotowania i prowadzenia działalności firmy w określonych miejscach i w czasie. 

Każda strategia zawiera elementy działań marketingowych: 

1. ustalenie grupy klientów ( nabywców) firmy 

2. ustalenie i opracowanie elementów marketingu mix, co ma wyraz w planie 

marketingowym i biznes planie firmy 

W   literaturze   można   spotkać   się   z   kilkoma   definicjami   strategii   marketingowej.   Według 

Andrzeja   Krzymińskiego   "Strategia   marketingowa   obejmuje   decyzje,   sposoby   i   środki 

realizacji   celów   marketingowych   oraz   ich   dóbr   i   kombinacje,   zapewniające   osiągnięcie 

zamierzonych celów. Zakładając, że każdy podmiot gospodarczy kieruje się w postępowaniu 

celem   długookresowym   -   tj.   utrzymaniem   i   umocnieniem   swojej   pozycji   na   rynku". 

Przygotowanie i realizacja badań marketingowych ma za zadanie dostarczenie przesłanek do 

sformułowania  decyzji marketingowych  i opracowania strategii przedsiębiorstwa. Jest ona 

jako zbiór decyzji, sposobów, środków realizacji jego celów marketingowych  i przyjmuje 

zazwyczaj   postać   marketingu-mix   (produkt,   cena,   system   dystrybucji,   system   popierania 

sprzedaży,   ludzie).   Pięcioelementowa   strategia   marketingu-mix   wiąże   się   z   pojęciem 

marketingu   wewnętrznego.   Wyniki   instytucji   finansowej   zależą   głównie   od  postępowania 

personelu,   która   kontaktując   się   z   odbiorcą   powinna   polepszać   opinie   o   firmie   i   ich 

zadowolenie. Według Andrzeja Wiśniewskiego strategią marketingową (marketing strategy) 

nazywa "z reguły pisemny, zwięzły dokument zawierający opis wszystkich działań, których 

podjęcie   planuje   się   dla   osiągnięcia   określonego   celu   marketingu,   określający   również 

wzajemne relacje w czasie między tymi  działaniami oraz ich propozycje (rozmiary). Taki 

plan-strategia zawiera przede wszystkim krótko i długookresowe prognozy sprzedaży, cele w 

zakresie   produkcji   i   zysku,   zasady   polityki   cenowej,   strategię   promocji   i   sprzedaży, 

zapotrzebowanie na pracowników, koncepcje marketing-mix oraz koszty (budżet) realizacji 

danej strategii (planu) marketingu".

Strategie marketingowe przedsiębiorstwa mogą być wyróżnione na podstawie 

różnorodnych kryteriów w zależności od przyjętych celów i warunków działania 

przedsiębiorstw. Mogą to być np.: 



strategie formułowane z punktu widzenia relacji zachodzących między rynkiem a 

produktem 



strategie konkurencyjne 



strategie formułowane ze względu na udział przedsiębiorstwa na rynku 

Wyróżnienie strategii marketingowych spośród całokształtu strategii przedsiębiorstwa jest 

zabiegiem ważnym. Jest to ważne dlatego, że problemy strategiczne różnią się w zależności 

od szczebla zarządzania przedsiębiorstwem i przedmiotowego zakresu działalności 

gospodarczej, dla którego są formułowane strategie. Trudność polega na wzajemne 

ukierunkowanie i przenikanie się problemów strategicznych w całej strukturze organizacyjnej 

przedsiębiorstwa. Dla określenia miejsca strategii marketingowej w strukturze 

przedsiębiorstwa istotne znaczenie ma zakres przedmiotowy tych strategii. Ze względu na 

swój zakres przedmiotowy, strategie marketingowe nie mogą być utożsamiane ze wszystkimi 

strategiami przedsiębiorstwa. Na strukturę strategii przedsiębiorstwa składają się trzy 

hierarchiczne uporządkowane elementy. Są to: 

1. globalna strategia przedsiębiorstwa 

2. strategie poszczególnych obszarów działalności (strategicznych jednostek 

gospodarczych) 

3. strategie funkcjonalne 

Strategie   te   różnią   się   między   sobą   zakresem,   celami   i   zadaniami,   sposobem   alokacji 

zasobów, źródłami przewagi konkurencyjnej oraz głównymi obszarami decyzyjnymi. Miejsce 

podejmowania decyzji odnosi się do szczebla w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa, 

na   którym   decyzje   strategiczne   są   podejmowane.   Hierarchiczne   podejmowanie   decyzji   w 

przedsiębiorstwie nie oznacza, że miejsce strategii i miejsce podejmowania decyzji zwykle 

korespondują   ze   sobą.   Przykładem   są   decyzje   dotyczące   wydatków   na   reklamę.   Są   one 

podejmowane   na   najwyższym   szczeblu   zarządzania.   W   praktyce   mamy   do   czynienia   ze 

zjawiskiem nakładania się strategii, dlatego ważne jest rozgraniczenie miejsca strategii oraz 

wybranie właściwej strategii do określonego celu.

Podział strategii marketingowych: 

1. strategie rozwoju firmy, których wydziela się 

o

trzy rodzaje strategii normatywnych: 

a. ekspansji-wzrostu i inwestycji 

b. eksploatacji pozycji rynkowej 

c. selektywnego rozwoju 

o

strategie wynikające z relacji miedzy produktem a rynkiem 

a. penetracja rynku 

b. rodzaj rynku 

c. rozwój rynku 

d. dywersyfikacja (przegrupowanie zasobów) 



inwestycja 



schodzenia z branży 



podtrzymująca 



zapewniająca przetrwanie 

2. Strategie oparte na segmentacji rynku 

o

strategia działań niezróżnicowanych ( rynek jako całość) 

o

strategia działań zróżnicowanego ( różne segmenty rynku i oddzielna struktura 

marketingu-mix dla każdego segmentu) 

o

strategia działania skoncentrowanego (działanie na wyodrębnionym(ch) 

segmentach 

3. Strategie konkurencyjne 

o

strategia przywództwa w zakresie kosztów 

o

strategia przywództwa w zakresie zróżnicowania z (produktu, ceny, 

dystrybucji) 

o

strategia koncentracji na wybranych segmentach rynku 

o

strategia wynikająca z pozycji rynkowej firmy (lidera rynku, naśladowcy, 

poszukiwacza luk rynkowych) 

4.

Strategie firm na rynku międzynarodowym. 

Strategie rozwoju firmy

Przedsiębiorstwo działające na określonym obszarze produktowo-rynkowym po 

przeprowadzeniu segmentacji może podjąć różne decyzje w zakresie obszarów swoje 

aktywności gospodarczej. W każdym przypadku pojawiające się w otoczeniu zmiany 

(okazje czy zagrożenia) oraz wzrost własnych zasobów (siła, czy słabość) powodują, 

że przedsiębiorstwa muszą rozważać kierunki własnego rozwoju (wzrost wartości 

firmy).

Możliwe są opcje strategiczne: 

1. strategie rozwoju wewnętrznego - dotyczą przedsiębiorstw, które nie w pełni 

wykorzystują możliwości dotychczasowego produktów i rynków oraz własne zasoby - 

są to strategie kształtowania pola rynkowego lub normatywne strategie rozwoju firmy 

2.

strategie integracyjnego rozwoju sprzedaży - dotyczą rozwoju przedsiębiorstwa 

poprzez integrację z innymi przedsiębiorstwami (umowna, kapitałowa, wymuszona), 

działającymi na rynku. W zależności od kierunku integracji wyróżnia się: 

o

integracja pionowa wprzód, 

o

integracja pionowa wstecz 

o

integracja pozioma 

Istotnymi, z marketingowego punktu widzenia, czynnikami determinującymi wybory strategii 

firmy są: atrakcyjność sektora rynku oraz pozycja konkurencyjna jaką zajmuje 

przedsiębiorstwo w sektorze. Porównanie tych dwóch czynników pozwala wyodrębnić 3 

grupy strategii dostępnych dla firm znajdujących się w określonej sytuacji. Pierwsza grupa 

strategii to strategie rozbudowy. Mogą one być stosowane w przypadku korzystnej pozycji 

zajmowanej przez przedsiębiorstwo - jest szansa rozwoju i można inwestować. W tej grupie 

można wyróżnić: 

1. strategie ekspansji - obszary produktowo-rynkowe wymagają dużego wsparcia 

techniczno- organizacyjnego, badawczego oraz finansowego 

2. strategia budowy udziału rynku - inwestycje powinny być kierowane głównie na 

rozwój najbardziej rentownych segmentów danego rynku, co zwiększy tempo i udział 

w rynku 

3. strategia budowy pozycji - poprawianie konkurencyjności firmy , wymaga znacznych 

nakładów na usprawnienie procesów wytwarzania. 

Strategie rozbudowy pozwalają na uzyskanie znacznych zasobów i wyznaczają kierunki 

rozwoju firmy w dłuższym okresie.

Druga grupa strategii to strategie utrzymania i selektywnego rozwoju pola, do nich zaliczają 

się: 

1. strategia obrony osiągniętej pozycji - w celu zwiększenia efektywności zalecana jest 

użycie instrumentów marketingowych oraz nakłady na modernizację produktu, 

2. strategia przejściowa- utrzymanie działalności na dotychczasowym poziomie, 

3. strategia pokonywania słabości - wymaga znacznych nakładów na usprawnienie 

procesu wytwarzania i proces sprzedaży 

Trzecia grupa normatywnych strategii rozwoju firmy to strategie eksploatacji pozycji 

rynkowej i wycofania się. Są wśród nich: 

1. strategia ograniczonej eksploatacji pozycji - oparta na między innymi wysokiej jakości 

produktu lub dobrej reputacji firmy, 

2. strategie ograniczonej eksploatacji rynku - prawie bezinwestycyjna prowadząca do 

wzrostu rentowności, jednak zgodnie z regułą U. Pareto ma ograniczenia, 

3. strategia likwidacji - nie nakazuje natychmiastowego zaprzestania działalności, polega 

na obniżeniu kosztów stałych i uzyskaniu krótkotrwałego wzrostu rentowności, aż do 

momentu całkowitej likwidacji aktywności firmy. 

Normatywne   strategie   rozwoju   firmy   związane   z   alokacją   zasobów   muszą   współgrać   z 

odpowiednimi   strategiami   oraz   uwzględniać   ryzyko   związane   z   istniejącymi   barierami 

rynkowymi.

Strategie finansowania przedsiębiorstw 

Pojęcie Finansowania 

Dla określenia tego pojęcia przyjmuje się zróżnicowane punkty odniesienia:

  strukturę kapitału przedsiębiorstwa, tj. relację między kapitałem własnym i 

obcym,

  gwarancje prawne, tj. zabezpieczenia przyznane pożyczkodawcom,

  pojęcie kapitału,

  okres angażowania kapitału,

  przekształcenia w strukturze kapitału.

W zależności od tego, czy przy definiowaniu pojęcia 'finansowanie' uwzględnimy więcej lub 

mniej płaszczyzn odniesienia, mówi się o finansowaniu w węższym bądź w szerszym ujęciu. 

Finansowanie węższe ogranicza się do pozyskiwanie kapitału:

  podejmowanie przedsięwzięć prowadzących do otrzymywania kapitału długo 

i krótkookresowego,

  lokowanie kapitału w przedsiębiorstwie na określony czas, w konkretnej 

formie, na określony cel (zdobywanie kapitału długookresowego na 

finansowanie inwestycji za pomocą udziałów).

Finansowanie szersze - pozyskiwanie kapitału oraz dysponowanie nim:

- codzienne dyspozycje prowadzące do utrzymania równowagi finansowej, 

wyboru stosowanych metod regulowania wydatków, korzystnej lokaty 

wolnych środków finansowych oraz sporządzenia sprawozdań finansowych.

Na tle takiego podziału odróżnia się również:

  finansowanie aktywne,

  i finansowanie pasywne.

Kiedy mowa o aktywnym finansowaniu oznacza ono umieszczenie kapitału w innym 

przedsiębiorstwie. W przypadku pasywnego finansowania, polega ono na finansowaniu 

własnego przedsiębiorstwa.

Formy finansowania 

Kapitał wykorzystywany w przedsiębiorstwie może pochodzić z różnych źródeł. Przyjmując 

źródło pochodzenia jako kryterium można wyróżnić finansowanie zewnętrzne i wewnętrzne.  

Finansowanie zewnętrzne charakteryzuje się tym, że przedsiębiorstwo otrzymuje środki 

finansowe - kapitał, spoza przedsiębiorstwa. W ramach tego finansowania wyróżniamy:

 finansowanie własne,

  poprzez wkłady (które mogą pochodzić od przedsiębiorstw, 

których właścicielem jest jedna osoba lub spółek osobowych, 

bądź w formie papierów wartościowych) lub udziały,

 finansowanie obce - dopływ kapitału odbywa się poprzez:

 rynek kapitałowy i pieniężny,



krótkookresowe kredyty bankowe (kredyt w rachunku 

bieżącym,  kredyt pod zastaw ruchomości, kredyt 

wekslowy, kredyt na poręczenie osoby trzeciej) i 

długookresowe pożyczki (obligacje, pożyczki, pożyczki bez 

gwarancji),

  obrót kredytowy i towarowy - kredyt dostawcy i odbiorcy, 

tzw. przedpłaty,

  poprzez szczególne formy finansowania - leasing i 

factoring.

Finansowanie wewnętrzne polega na uzyskiwaniu bądź zwiększaniu środków w drodze 

przekształcenia dóbr rzeczowych w środki finansowe (kapitał wzrasta bez dopływu środków z 

zewnątrz) Ž jeśli środki wpływają w postaci zysku z tytułu obrotu bądź wcześniej 

zaangażowanych środków, to jest to też finansowanie wewnętrzne. Sposoby pozyskiwania 

środków: przekształcenia majątkowe - zmiana struktury majątku w wyniku:

 finansowania dodatkowych i okresowych inwestycji z odpisów amortyzacyjnych,

  przyspieszenia obrotu kapitału,

  w drodze zmniejszenia majątku przez racjonalizację i sprzedaż zbędnych 

elementów zasobów majątkowych przedsiębiorstwa,

  kształtowanie kapitału - tworzenie długookresowych rezerw i zatrzymanie zysku 

w przedsiębiorstwie, czyli nie wypłacenie akcjonariuszom lub udziałowcom reszty 

zysku pozostającego po opodatkowaniu.

Według kryterium pozycji prawnej dawcy kapitału wyróżnić można: finansowanie własne i 

obce. Finansowanie własne - finansowanie z zysku, z wkładów, z udziałów, z  otrzymywanie 

dodatkowego kapitału własnego. Finansowanie obce - finansowanie za pomocą kredytów, 

środków zgromadzonych na długookresowych rezerwach - np. środki na funduszach 

emerytalnych i rentowych.

Cechy kapitału własnego i obcego 

Każde przedsiębiorstwo do wykonania swoich zadań potrzebuje określonego kapitału. Może 

to być kapitał własny lub obcy.

Cechy kapitału własnego to:

  podmiot wnoszący kapitał do przedsiębiorstwa staje się jego współwłaścicielem 

lub właścicielem, z reguły nie ma prawa jednak jego zwrotu i otrzymywania 

odsetek, ale uczestniczy w podziale zysku przedsiębiorstwa lub jego stratach,

  podmiot angażujący kapitał do własnego przedsiębiorstwa powinien być 

zainteresowany jego rentownością - bardziej, niż dawca kapitału obcego,

Cechy kapitału obcego:

  musi on być zwrócony w ustalonym terminie,

  pożyczkodawca ma prawo do odsetek, które ustalane są na podstawie stopy 

dyskontowej banku centralnego,

  pożyczkodawca z reguły nie ma prawa głosu przy podejmowaniu decyzji w 

przedsiębiorstwie,

  przyznawanie gwarancji w warunkach inflacji - wierzyciel uzyskuje dodatkowe 

gwarancje, które chronią go przed realną utratą pożyczonego kapitału,

  może on być oddawany przedsiębiorstwu na krótki, bądź długi okres.

Z punktu widzenia obciążeń podatkowych angażowanie kapitału obcego może okazać się 

korzystne, gdy odsetki od kredytu mają charakter potrącany, są zaliczane w koszty uzyskania 

przychodu.