16. Ekonomia - Wstęp i probl makro

EKONOMIA

Wprowadzenie do makroekonomii.
Podstawowe problemy makroekonomii

Opracowanie: Dr Dariusz Prokopowicz

© Copyright by Dariusz Prokopowicz

Literatura podstawowa

D. Begg, S. Fischer, R. Dornbusch,

Ekonomia-

Makroekonomia

, PWE, Warszawa 1998 oraz tych

samych autorów

Ekonomia-Zbiór zadań

, PWE,

Warszawa 1999 (lub nowsze).

M. Nasiłowski,

System rynkowy. Podstawy mikro- i

makroekonomii

, Key Text, Warszawa 1996

(lub nowsze)

J. Beksiak (red.),

Ekonomia

, PWN, Warszawa 2000

(lub

nowsze)

Makroekonomia

Dział ekonomii zajmujący się analizą

gospodarki

jako całości

Bada wzajemne zaleŜności pomiędzy agregatowymi

wielkościami ekonomicznymi i czynniki wpływające

na ich kształtowanie się.

Przedmiot badań makroekonomii

Głównym przedmiotem zainteresowań makroekonomii
jest analiza zmierzająca do zrozumienia podstawowych
czynników wyznaczających tendencje występujące w
skali

całej gospodarki

w zakresie produkcji dóbr i

usług, bezrobocia, inflacji, bilansu płatniczego itp.

Makroekonomia zajmuje się więc strukturą,
osiągnięciami i zachowaniem

gospodarki jako

całości.

Cel badań makroekonomii

Głównym celem badań makroekonomicznych jest
rozwijanie moŜliwie pełnego zrozumienia

jak

funkcjonuje gospodarka

i jakich reakcji moŜna się

spodziewać z jej strony na konkretne środki polityki
gospodarczej.

Teoria makroekonomiczna, będąca zbiorem,
poglądem na sposób funkcjonowania gospodarki
stanowi podstawę, na której kształtuje się i realizuje

politykę gospodarczą

. Osiągnięcia

makroekonomiczne i polityka są ze sobą ściśle
związane.

Makroekonomia bada gospodarkę

Wyraźniejsze problemy makroekonomiczne są
przedmiotem stałego zainteresowania środków przekazu i
odgrywają centralną rolę w debatach politycznych (np.:
przy wyborach - inflacja, bezrobocie i wzrost gospodarczy).

Makroekonomia bada gospodarkę, uwzględniając
wszechstronne

współzaleŜności występujące między

poszczególnymi jej sektorami

i elementami składowymi.

Analizuje wpływ otoczenia międzynarodowego na
poszczególne kraje. Jej zakres jest więc globalny.

W obszarach badawczych makroekonomii istnieje wiele
problemów o kluczowym znaczeniu dla gospodarki,
przedsiębiorstw, państwa a takŜe dla społeczeństwa
jako całości, róŜnych jego grup społecznych i
poszczególnych ludzi.

Makroekonomia jest gałęzią ekonomii próbującą
wyjaśnić jak i dlaczego z upływem czasu gospodarka
rozwija się podlega fluktuacjom i zmianom.

Próbuje ona zarówno wyjaśnić zjawiska ekonomiczne
jak i odpowiednio kształtować politykę gospodarczą w
celu ulepszenia i usprawnienia działalności
gospodarczej.

Główne płaszczyzny zainteresowań

makroekonomii to:

problematyka wzrostu gospodarczego i równowagi

w ujęciu makroekonomicznym (metody mierzenia
efektów działalności gospodarczej w skali kraju, czynniki
wpływające na poziom i wzrost tych efektów, równowaga
pomiędzy globalną podaŜą i globalnym popytem
w procesie wzrostu i czynniki kształtujące ją, cykliczność
wzrostu gospodarczego);

problematyka

inflacji

(istota, sposób pomiaru, przyczyny,

skutki, sposoby przeciwdziałania);

problematyka

zatrudnienia

bezrobocia

(przyczyny,

skutki, metody przeciwdziałania);

makroekonomiczna polityka państwa

(kierunki

i instrumenty oddziaływania państwa na
gospodarkę w celu złagodzenia niekorzystnych
efektów działania mechanizmu rynkowego
i przyspieszenia rozwoju gospodarki).

Problemy makroekonomiczne

Inflacja

Bezrobocie

Produkt Krajowy Brutto

Cykl koniunkturalny

Pieniądz

Papiery wartościowe

BudŜet

Podmioty gospodarcze

Prywatyzacja

Handel zagraniczny

Bilans handlowy

Integracja europejska

Globalizacja

Emerytura

Polityka monetarna

Instytucje państwa

Problemy makroekonomiczne

W kontekście problematyki makroekonomicznej

istotna jest m.in.

inflacja

Przedstawione zostaną róŜnicę między nią a

deflacją

, róŜne sposoby

przeciwdziałania

zjawisku

inflacji oraz

dane statystyczne

dotyczące Polski i

innych państw.

Inflacja

Bezrobocie jest powaŜnym

problemem społecznym

ale jest ono równieŜ zjawiskiem ekonomicznym.

Analiza obejmuje rodzaje bezrobocia,

sposoby jego

ograniczania

i doświadczenia róŜnych krajów w

walce z nim.

Problemy makroekonomiczne

Bezrobocie

Często nie zauwaŜamy róŜnicy między

Produktem

Krajowym Brutto

dochodem narodowym

, a są to

wskaźniki powszechnie stosowane.

W treści wykładów określimy - dlaczego

PKB

jest

tak szeroko wykorzystywanym

miernikiem rozwoju

jaka jest jego wysokość w róŜnych państwach.

Problemy makroekonomiczne

Produkt

Krajowy Brutto

Poziom produkcji

jak i wiele innych zjawisk ulega

ciągłym wahaniom.

W ekonomii wyjaśnia to pojęcie cyklu

koniunkturalnego.

Przeanalizujemy róŜne opinie dotyczące zjawiska

cykliczności w gospodarce

Problemy makroekonomiczne

Cykl

koniunkturalny

W treści wykładów omówione zostaną podstawowe

informacje o pieniądzu mi. in. jakie warunki musi

spełniać jednostka aby mogła zostać

zaklasyfikowana jako pieniądz.

Ponadto lista

jednostek monetarnych

najwaŜniejszych państw świata.

Problemy makroekonomiczne

Pieni

W obszarze tym przeanalizowane zostaną

podstawowe cechy róŜnych papierów

wartościowych.

Omówione zostaną cechy

czeków

weksli

obligacji

oraz

akcji

Ponadto wymienimy korzyści płynące z ich zakupu

i źródła dochodów dla nabywców.

Problemy makroekonomiczne

Papiery

warto

ciowe

W Ŝyciu gospodarczym waŜną rolę odgrywa

budŜet

państwa

O jego kształcie decydują politycy, warto jednak

wiedzieć jakimi zasadami powinni się kierować i

jak konstruują budŜet pochodzący z naszych

podatków

Problemy makroekonomiczne

Bud

Podmiotów gospodarczych jest w Polsce ponad

2 miliony.

Są wśród nich nieefektywne

przedsiębiorstwa

państwowe

, zaradne osoby fizyczne prowadzące

samodzielną działalność i nowoczesne

spółki

Jakie wymogi muszą spełniać i jakie są między

nimi róŜnice przedstawiamy w tym opracowaniu.

Problemy makroekonomiczne

Podmioty

gospodarcze

Od kilku lat jesteśmy świadkami

procesów

prywatyzacyjnych

. Problematyka prywatyzacji

przeanalizowana zostanie celem określenia

odpowiedzi odnośnie celu i znaczenia oraz w jaki

sposób przebiega ten

waŜny dla gospodarki

proces

Problemy makroekonomiczne

Prywatyzacja

Istotna jest równieŜ problematyka wymiany
międzynarodowej.
Odpowiadamy na pytanie dlaczego przedsiębiorcy
z róŜnych państw handlują towarami.
Opisujemy ponadto

róŜne podejście organów

państwowych

do handlu zagranicznego;

począwszy od nakładania ceł do nieskrępowanej

polityki wolnego handlu

Problemy makroekonomiczne

Handel

zagraniczny

Z tendencji kształtujących się w międzynarodowej

wymianie handlowej wynika

bilans płatniczy

. Z

czego on się składa i dlaczego w Polsce kształtuje

się na

niekorzystnym poziomie

Problemy makroekonomiczne

Bilans

handlowy

W naszym rejonie geopolitycznym istotne jest

przeanalizowanie motywów

łączenia się róŜnych

podmiotów

, a zwłaszcza państw. Omówimy

gospodarcze aspekty wstąpienia Polski w

struktury

Unii Europejskiej

- przeanalizujemy

zalety integracji jak i jej powaŜne problemy.

Problemy makroekonomiczne

Integracja

europejska

Globalizacja dla jednych jest doniosłym

zjawiskiem dziejowym, dla drugich katastrofą.

Problematyka ta zawiera analizę - jak przebiegały i

przebiegają

procesy globalizacyjne

na róŜnych

płaszczyznach, nie tylko ekonomicznej.

Problemy makroekonomiczne

Globalizacja

Prawie kaŜdy uczestniczył, uczestniczy lub będzie

uczestniczył w zreformowanym

systemie

emerytalnym

. Dlaczego Polska musiała

zdecydować się na tą

reformę

i jakie są jej

załoŜenia, wyjaśniamy w niniejszych eseju.

Problemy makroekonomiczne

Emerytura

W zakresie tej problematyki znajdziemy m.in.

odpowiedź na pytanie

czym jest polityka

monetarna

i za pomocą jakich instrumentów jest

prowadzona. Ponadto omówione zostaną

sposoby wspierania i ograniczania tempa

rozwoju

gospodarczego

przy jej pomocy.

Polityka

monetarna

Problemy makroekonomiczne

W tym przeanalizujemy, na podstawie

Konstytucji

uprawnienia i zadania organów państwa w Polsce

takich jak

rząd

NBP

Rada Polityki PienięŜnej

czy

NIK

Instytucje

stwa

Problemy makroekonomiczne