Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

1 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

 

 

Vademecum dla osób niepełnosprawnych 

- przewodnik zawodowy 

Część I. Podstawowe pojęcia 

 

 

B. Orzekanie  

o niepełnosprawności  

i stopnie niepełnosprawności 

 

 

 

 

 

 

 

 

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

2 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

 

 

SPIS TREŚCI:………………………………………………………2 

 
 
B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 

 
Orzekanie o niepełnosprawności …………………………………………….......…….3 
Stopnie niepełnosprawności……………………………………………………………5 
Ocena niepełnosprawności dzieci, które nie ukończyły 16 r.Ŝ…………………………8 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

3 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

 

 

Orzekanie o niepełnosprawności  

 
 
Zgodnie  z  ustawą  z  dnia  27  sierpnia  1997r.  o  rehabilitacji  zawodowej  i  społecznej  osób 
niepełnosprawnych: 
Niepełnosprawnymi  są  osoby,  których  stan  fizyczny,  psychiczny  lub  umysłowy  trwale 
lub  okresowo  utrudnia,  ogranicza  bądź  uniemoŜliwia wypełnianie  ról  społecznych,  a  w 
szczególności zdolności do wykonywania pracy zawodowej, jeŜeli uzyskały orzeczenie:  
1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni 
niepełnosprawności określonych w art. 3, 
2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy - na podstawie odrębnych przepisów lub  
3) o niepełnosprawności przed ukończeniem 16 roku Ŝycia. 
 
Od  dnia  1  wrzenia  1997  r.  zmieniły  się  zasady  orzekania  o  niepełnosprawności.  
Przestały  funkcjonować  komisje  lekarskie  do  spraw  inwalidztwa  i  zatrudnienia  przy 
Zakładzie  Ubezpieczeń  Społecznych  (popularnie  zwane  KiZ).  Nie  ma  juŜ  I,  II  i  III  grupy 
inwalidzkiej,  ale  osoby,  które  przed  wejściem  w  Ŝycie  ustawy  zaliczono  do  jednej  z  grup, 
pozostają osobami niepełnosprawnymi oraz zachowują nabyte uprawnienia, jeśli orzeczenie o 
zaliczeniu do jednej z grup nie utraciło mocy przed tą datą. 
 
Obecnie  obowiązują  dwa  rodzaje  orzecznictwa,  regulowane  odrębnymi  ustawami  i 
prowadzonymi przez róŜne instytucje: 
1)  do  celów  rentowych  -  orzecznictwo  rentowe  prowadzone  przez  lekarza  orzecznika 
Zakładu  Ubezpieczeń  Społecznych,  komisje  lekarskie  Kasy  Rolniczego  Ubezpieczenia 
Społecznego, komisje lekarskie podległe MSWiA, 
2) do celów pozarentowych - orzecznictwo pozarentowe prowadzone przez zespoły do spraw 
orzekania o stopniu niepełnosprawności. 
 
ORZECZNICTWO RENTOWE  
 
Podstawa prawna: 

−

 

Ustawa  z  dnia  17  grudnia  1998r.  o  emeryturach  i  rentach  z  Funduszu  Ubezpieczeń 

Społecznych (Dz. U. z 1998r. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), 

−

 

Rozporządzenie  MPiPS  z  dnia  8  sierpnia  1997r.  w  sprawie  orzekania  o  niezdolności 

do pracy dla celów rentowych (Dz. U. z 1997r. Nr 99, poz. 612.) 

 
Orzekaniem o niezdolności do pracy dla celów rentowych zajmuje się lekarz orzecznik ZUS. 
Lekarz orzecznik ocenia stopień niezdolności do pracy. Wydaje on orzeczenie, na podstawie 

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

4 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

którego  ZUS  podejmuje  decyzję  w  sprawie  świadczeń  rentowych.  Lekarz  orzecznik  wydaje 
orzeczenie  o  "niezdolności  do  pracy".  Oznacza  to,  Ŝe  odpowiednio  do:  stanu  zdrowia, 
sprawności  organizmu,  wieku  zawodu,  wykonywanej  pracy,  moŜliwości  dalszego 
wykonywania pracy zarobkowej, a takŜe moŜliwości przywrócenia zdolności do pracy przez 
leczenie, rehabilitację lub przekwalifikowanie zawodowe, kwalifikuje osobę jako: 
1) całkowicie niezdolną do pracy oraz samodzielnej egzystencji, 
2) całkowicie niezdolną do pracy, 
3) częściowo niezdolną do pracy. 
 
Przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania 
zdolności do pracy lekarz orzecznik bierze pod uwagę: 

−

 

stopień naruszenia sprawności organizmu oraz moŜliwości przywrócenia sprawności 

w wyniku leczenia i rehabilitacji, 

−

 

moŜliwość wykonywania dotychczasowej lub podjęcia innej pracy,  

−

 

celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę m.in. dotychczas 

wykonywaną pracę, wykształcenie, wiek. 

 
W związku z tym lekarz orzecznik moŜe orzec: 

−

 

okresową niezdolność do pracy, 

−

 

trwałą niezdolność do pracy. 

 
Samo orzeczenie o niezdolności do pracy nie jest równoznaczne z prawem do renty.  
 
Prawo do renty ma osoba, która spełnia jednoczenie następujące warunki: 

−

 

jest niezdolna do pracy, 

−

 

ma wymagany okres zatrudnienia, 

−

 

niezdolność  do  pracy  powstała  w  czasie  zatrudnienia  lub  w  okresie  równorzędnym  z 

okresem zatrudnienia albo nie później niŜ w ciągu 18 m-cy od ustania tych okresów. 

 
Osobie, która spełnia wszystkie wymienione powyŜej warunki, przysługuje: 

−

 

renta stała - jeŜeli niezdolność do pracy jest trwała, 

−

 

renta okresowa - jeŜeli niezdolność do pracy jest okresowa, renta ta przysługuje przez 

okres wskazany w decyzji organu rentowego, 

−

 

renta  szkoleniowa  -  jeŜeli  wobec  tej  osoby  orzeczono  celowość  przekwalifikowania 

zawodowego, poniewaŜ nie moŜe ona pracować w dotychczasowym zawodzie. Renta 
szkoleniowa przysługuje przez 6 m-cy, z moŜliwością przedłuŜenia, ale nie dłuŜej niŜ 
o  30  m-cy  (o  ile  jest  to  niezbędne  do  przekwalifikowania  się).  Renta  szkoleniowa 
wynosi  75%  podstawy  renty,  a  jeŜeli  niezdolność  do  pracy  w  dotychczasowym 
zawodzie  spowodowana  jest  wypadkiem  przy  pracy  lub  chorobą  zawodową  wynosi 
ona 100% podstawy wymiaru renty. 

 

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

5 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

 
 
 
ORZECZNICTWO POZARENTOWE  
 
Podstawa prawna: 

−

 

Ustawa  z  dnia  27  sierpnia  1997r.  o  rehabilitacji  zawodowej  i  społecznej  oraz 

zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997r. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.); 

−

 

Rozporządzenie 

MPiPS 

z 

dnia 

21 

maja 

2002r 

w 

sprawie 

orzekania 

niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2002r Nr 66, poz. 604); 

−

 

Rozporządzenie  MPiPS  z  dnia  1  lutego  2002  r.  w  sprawie  kryteriów  oceny 

niepełnosprawności  u  osób  w  wieku  do  16  roku  Ŝycia.(.  Dz.  U.  z  2002r.  Nr  17,  poz. 
162); 

−

 

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1999r. w sprawie szczegółowych 

zasad  powoływania  i  odwoływania  oraz  sprawowania  nadzoru  nad  zespołami 
orzekającymi o stopniu niepełnosprawnoci, zakresu ich działania, a takŜe zakresu ich 
współdziałania  z  organami  administracji  rządowej  i  organami  jednostek  samorządu 
terytorialnego (Dz. U. z 1999r. Nr 8, poz. 72). 

 
Orzeczenie  o  stopniu  niepełnosprawności  dla  celów  pozarentowych  wydaje  zespół  do  spraw 
orzekania o niepełnosprawności. Zespół orzeka na wniosek: 

−

 

osoby zainteresowanej, 

−

 

przedstawiciela ustawowego tej osoby. 

Wniosek moŜna równieŜ złoŜyć za pośrednictwem CPR (Centrum Pomocy Rodzinie) lub 
OPS (Ośrodek Pomocy Społecznej). 
 

Stopnie niepełnosprawności 

 
Powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawności wydaje (w odniesieniu do osób, które 
ukończyły  16  rok  Ŝycia)  orzeczenia  o  znacznym,  umiarkowanym  lub  lekkim  stopniu 
niepełnosprawności. 
 
Do  znacznego  stopnia  niepełnosprawności  zalicza  się  osobę  z  naruszoną  sprawnością 
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i 
wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych 
osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.  
 
Standardy  w  zakresie  kwalifikowania  do  znacznego  stopnia  niepełnosprawności  zawierają 
kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące: 

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

6 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

1)

 

niezdolność  do  pracy  -  co  oznacza  całkowitą  niezdolność  do  wykonywania  pracy 

zarobkowej  z  powodu  fizycznego,  psychicznego  lub  umysłowego  naruszenia 
sprawności organizmu; 

2)

 

konieczność  sprawowania  opieki  -  co  oznacza  całkowitą  zaleŜność  osoby  od 

otoczenia,  polegającą  na  pielęgnacji  w  zakresie  higieny  osobistej  i  karmienia  lub  w 
wykonywaniu  czynności  samoobsługowych,  prowadzeniu  gospodarstwa  domowego 
oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem; 

3)

 

konieczność  udzielania  pomocy,  w  tym  równieŜ  w  pełnieniu  ról  społecznych  -  co 

oznacza  zaleŜność  osoby  od  otoczenia,  polegającą  na  udzieleniu  wsparcia  w 
czynnościach  samoobsługowych,  w  prowadzeniu  gospodarstwa  domowego, 
współdziałania  w  procesie  leczenia,  rehabilitacji,  edukacji  oraz  w  pełnieniu  ról 
społecznych właściwych dla kaŜdego człowieka, zaleŜnych od wieku, płci, czynników 
społecznych i kulturowych. 

 
Przez  długotrwałą  opiekę  i  pomoc  w  pełnieniu  ról  społecznych  rozumie  się  konieczność  jej 
sprawowania przez okres powyŜej 12 miesięcy w zakresie, o którym mowa w pkt 2 i 3.  
 
Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością 
organizmu, niezdolną do pracy  albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy  chronionej 
lub  wymagającą  czasowej  albo  częściowej  pomocy  innych  osób  w  celu  pełnienia  ról 
społecznych. 
 
Standardy  w  zakresie  kwalifikowania  do  umiarkowanego  stopnia  niepełnosprawności 
zawierają kryteria określające naruszenie sprawności organizmu powodujące: 

1)

 

czasową  pomoc  w  pełnieniu  ról  społecznych,  co  oznacza  konieczność  udzielenia 

pomocy, o której mowa w pkt 3, w okresach wynikających ze stanu zdrowia; 

2)

 

częściową  pomoc  w  pełnieniu  ról  społecznych,  co  oznacza  wystąpienie  co  najmniej 

jednej okoliczności, o których mowa w pkt 3.  
 

Do  lekkiego  stopnia  niepełnosprawności  zalicza  się  osobę  o  naruszonej  sprawności 
organizmu,  powodującej  w  sposób  istotny  obniŜenie  zdolności  do  wykonywania  pracy,  w 
porównaniu  do  zdolności,  jaką  wykazuje  osoba  o  podobnych  kwalifikacjach  zawodowych  z 
pełną  sprawnością  psychiczną  i  fizyczną,  lub  mająca  ograniczenia  w  pełnieniu  ról 
społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposaŜenia w przedmioty ortopedyczne, 
ś

rodki pomocnicze lub środki techniczne.  

 
Standardy  w  zakresie  kwalifikowania  do  lekkiego  stopnia  niepełnosprawności  określają 
kryteria naruszonej sprawności organizmu powodujące: 

1)

 

istotne obniŜenie zdolności do wykonywania pracy,  co oznacza naruszoną sprawność 

organizmu  powodującą  ograniczenia  w  wykonywaniu  pracy  zarobkowej  znacznie 
obniŜające wydajność pracy na danym stanowisku w porównaniu do wydajności, jaką 

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

7 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

wykazują  osoby  o  podobnych  kwalifikacjach  zawodowych  z  pełną  sprawnością 
psychiczną i fizyczną; 

2)

 

ograniczenia  w  pełnieniu  ról  społecznych,  co  oznacza  trudności  doświadczane  przez 

osobę  zainteresowaną  w  relacjach  z  otoczeniem  i  środowiskiem  według  przyjętych 
norm społecznych, jako skutek naruszonej sprawności organizmu; 

3)

 

moŜliwość  kompensacji  ograniczeń  oznacza  wyrównywanie  dysfunkcji  organizmu 

spowodowanej  utratą  lub  chorobą  narządu  odpowiednio  przez  przedmioty 
ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.  

 
Stopień  niepełnosprawności  osoby  zainteresowanej  orzeka  się  na  czas  określony  (jeŜeli 
według wiedzy medycznej moŜe nastąpić poprawa stanu zdrowia) lub na stałe (jeŜeli według 
wiedzy medycznej stan zdrowia nie rokuje poprawy); 
W  przypadku  zmiany  stanu  zdrowia  osoba  niepełnosprawna  posiadająca  orzeczenie  o 
niepełnosprawności  lub  o  stopniu  niepełnosprawności  moŜe  wystąpić  z  wnioskiem  o 
ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. 
 
Orzeczenie  o  znacznym  albo  umiarkowanym  stopniu  niepełnosprawności  nie  stanowi 
przeciwwskazania  do podjęcia zatrudnienia przez osobę niepełnosprawną na otwartym 
rynku pracy! Pracodawca musi jednak zapewnić odpowiednie warunki pracy uwzględniające 
potrzeby  wynikające  z  niepełnosprawności.  Warunki  takie  powinny  być  potwierdzone 
pozytywną opinią Państwowej Inspekcji Pracy. 
 
Orzeczenie  wydane  przez  zespół  ds.  orzekania  o  niepełnosprawności  słuŜy  do  celów 
pozarentowych.  Oznacza  to,  Ŝe  posiadanie  orzeczenia  pozwala  korzystać  z  następujących 
form pomocy bądź uprawnień: 

−

 

korzystanie  z  ulg  np.:  podatkowych,  komunikacyjnych,  zwolnienia  z  opłat  radiowo-

telewizyjnych, na podstawie odrębnych przepisów, 

−

 

w zakresie rehabilitacji - moŜliwość uczestniczenia w terapii zajęciowej, 

−

 

w  zakresie  rehabilitacji  zawodowej  i  zatrudnienia  -  moŜliwość  uzyskania 

odpowiedniego 

zatrudnienia, 

moŜliwość 

korzystania 

ze 

szkoleń, 

w zakresie pomocy społecznej (Szerzej w pkt. I. C Prawa osób niepełnosprawnych

)

 

 
Odpowiadające sobie orzeczenia stopnia niepełnosprawności 
 

Dawny system 
orzecznictwa 

OBECNY SYSTEM ORZECZNICTWA 
(od dnia 1 września 1997 r.) 

orzeczenie 
komisji 
lekarskiej ds. 
inwalidztwa 
i zatrudnienia 

orzeczenie lekarza 
orzecznika ZUS 

orzeczenie 
powiatowego zespołu 
do spraw orzekania o 
niepełnosprawności 

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

8 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

 

I grupa 
inwalidzka 

całkowita niezdolność 
do pracy oraz 
samodzielnej 
egzystencji 

znaczny stopień 
niepełnosprawności 

II grupa 
inwalidzka 

całkowita niezdolność 
do pracy 

umiarkowany stopień 
niepełnosprawności 

III grupa 
inwalidzka 

częściowa niezdolność 
do pracy lub celowość 
przekwalifikowania 
zawodowego 

lekki stopień 
niepełnosprawności 

 
 

Ocena niepełnosprawności dzieci, które nie ukończyły 16 r.Ŝ. 

 
Z dniem 1 stycznia 2002 r. wprowadzono orzekanie o niepełnosprawności dla dzieci poniŜej 
16  roku  Ŝycia  dla  celów  m.in.  uzyskania  zasiłku  pielęgnacyjnego,  zasiłku  stałego  z  tytułu 
opieki  nad  niepełnosprawnym  dzieckiem  z  pomocy  społecznej,  dla  celów  rehabilitacyjno-
leczniczych.  Orzekaniem  o  niepełnosprawności  dzieci  zajmują  się  powiatowe  zespoły  do 
spraw  orzekania  o  niepełnosprawności.  Tryb  postępowania  jest  identyczny  jak  w  przypadku 
postępowania o uzyskanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. 
 
Zaświadczenia  lekarskie,  które  w  przeszłości  stanowiły  podstawę  do  ustalenia  prawa  do 
zasiłku  pielęgnacyjnego  (które  pełniły  równieŜ  rolę  dokumentu  potwierdzającego  status 
dziecka niepełnosprawnego) zachowują waŜność do upływu okresu na jaki zostały wydane. 
 
Osoby,  które  nie  ukończyły  16  roku  Ŝycia  zaliczane  są  do  osób  niepełnosprawnych,  jeŜeli 
mają  naruszoną  sprawność  fizyczną  lub  psychiczną  o  przewidywanym  okresie  trwania 
powyŜej  12  miesięcy,  z  powodu  wady  wrodzonej,  długotrwałej  choroby  lub  uszkodzenia 
organizmu,  powodującą  konieczność  zapewnienia  im  całkowitej  opieki  lub  pomocy  w 
zaspokajaniu podstawowych potrzeb Ŝyciowych w sposób przewyŜszający wsparcie potrzebne 
osobie w danym wieku.  
 
Przy  orzekaniu  o  niepełnosprawności  osoby,  która  nie  ukończyła  16  roku  Ŝycia,  bierze 
się pod uwagę: 

−

 

zaświadczenie  lekarskie  zawierające  opis  stanu  zdrowia,  wydane  przez  lekarza,  pod 

którego opieką lekarską znajduje się dziecko, oraz inne posiadane dokumenty mogące 
mieć wpływ na ustalenie niepełnosprawności; 

−

 

ocenę  stanu  zdrowia  wystawioną  przez  lekarza  -  przewodniczącego  składu 

orzekającego,  zawierającą  opis  przebiegu  choroby  zasadniczej  oraz  wyniki 

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej 

Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie 

w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie                     

 

9 

Opracowano w CIiPKZ w Tarnowie na  podstawie: 
Ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób 
niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). 

http://www.unic.un.org.pl/niepelnosprawnosc/index.php

 

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/

 

http://www.idn.org.pl/

 

Gazeta Podatnika, Magdalena Stec, „Stopnie niepełnosprawności”11.05.2007 r. 

Październik 2009 

dotychczasowego  leczenia  i  rehabilitacji,  opis  badania  przedmiotowego,  rozpoznanie 
choroby  zasadniczej  i  chorób  współistniejących  oraz  rokowania  odnośnie  do 
przebiegu  choroby,  a  takŜe  ograniczenia  w  funkcjonowaniu  występujące  w  Ŝyciu 
codziennym  w  porównaniu  do  dzieci  z  pełną  sprawnością  psychiczną  i  fizyczną 
właściwą dla wieku dziecka; 

−

 

moŜliwość poprawy zaburzonej funkcji organizmu poprzez zaopatrzenie w przedmioty 

ortopedyczne, środki techniczne, środki pomocnicze lub inne działania.  

 
Wśród kryteriów, na podstawie których dokonuje się oceny niepełnosprawności u osoby 
w wieku do 16 lat, wymienia się m.in.: 

−

 

przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia przekraczający 12 miesięcy,  

−

 

niezdolność  do  zaspokajania  podstawowych  potrzeb  Ŝyciowych,  takich  jak: 

samoobsługa, samodzielne poruszanie się, komunikowanie z otoczeniem, powodującą 
konieczność  zapewnienia  stałej  opieki  lub  pomocy,  w  sposób  przewyŜszający  zakres 
opieki nad zdrowym dzieckiem w danym wieku, albo  

−

 

znaczne  zaburzenie  funkcjonowania  organizmu,  wymagające  systematycznych  i 

częstych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych w domu i poza domem.  

 
Ponadto, przy ocenie niepełnosprawności dziecka bierze się pod uwagę:  

−

 

rodzaj  i  przebieg  procesu  chorobowego  oraz  jego  wpływ  na  stan  czynnościowy 

organizmu,  

−

 

sprawność fizyczną i psychiczną dziecka oraz stopień jego przystosowania do skutków 

choroby lub naruszenia sprawności organizmu,  

−

 

moŜliwość poprawy stanu funkcjonalnego pod wpływem leczenia i rehabilitacji.  

 
W orzeczeniu o niepełnosprawności zawarte są wskazania dotyczące m.in.: 

−

 

konieczności  zaopatrzenia  w  przedmioty  ortopedyczne,  środki  pomocnicze  oraz 

pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie, konieczności stałej lub długotrwałej 
opieki  lub  pomocy  innej  osoby  w  związku  ze  znacznie  ograniczoną  moŜliwością 
samodzielnej egzystencji, 

−

 

konieczności  stałego  współudziału  na  co  dzień  opiekuna  dziecka  w  procesie  jego 

leczenia, rehabilitacji i edukacji, 

−

 

spełniania przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997  r. - 

Prawo o ruchu drogowym. 

 
 
 

 

 

Opracowała: Wioletta Niewola – Inspektor wojewódzki