Legenda filmowa Orsona Wellesa 

1915-1985 

Do kina trafił przez teatr i radio, założył kompanię MercuryTheatre (Makbet w czarnoskórzej 
oprawie), radio -> wojna światów, panika. Potem kontrakt z RKO, miał prawo do ostatecznego 
obrazu. 

1941 – Obywatel Kane, scenariusz Mankiewicza, oparty na życiu Williama Hearsta. Historia Charlesa 
Kane’a, który stają się magnatem prasowym zgubił szczęście i idealizm, popadając w mizantropię.  
krytyka amerykańskich mitów. Nowoczesna oprawa narracyjna – epoka nowoczesnego kina, 
retrospekcje, struktura kryminału, akcentowanie subiektywizmu, eliptyczność opowiadania. 
Legendarne nisko wiszące sufity, żabia perspektywa. 

1942 – Wspaniałość Ambersonów – jedyny negatywny bohater to CZAS. Nieudany w sumie film, 
odebrali go Wellesowi, dodali banalny happy end. Od tego filmu zaczyna się konflikt Wellesa z 
producentami, reżyser wrócił do kręcenia dopiero w 1946 roku. 

1946 – Obcy, o nazistowskim zbrodniarzu, który uciekając przed odpowiedzialnością osiada w 
prowincjonalnym mieście jako nauczyciel w szkole, potem zostaje rozpoznany, w ostatniej scenie 
próbuje zabić żonę,  ale jego zabijają wcześniej 

1948 – Dama z Szanghaju, sfinansowana bo Hayworth była żoną Wellesa. Skomplikowana intryga 
rozgrywająca się na jachcie, super finał – strzelanina w gabinecie luster.  nakręcony dla pieniędzy 

1948 – Makbet, nakręcony z artystycznych pobudek  kostiumowa wersja filmu noir, mroczna, pełna 
celtyckich krzyży i eklektycznych rekwizytów, eksponująca słabość tytułowego bohatera – również 
względem lady Makbet. 

 

Następne utwory Orson chciał realizować  już w Europie 

1958 – Dotyk zła, W amerykańskim miasteczku przy granicy z Meksykiem dochodzi do eksplozji 
samochodu, w wyniku którego ginie lokalny biznesmen ze swoją kochanką. Świadkiem całego 
zdarzenia jest meksykański policjant ds. narkotyków Vargas (Charlton Heston) i jego świeżo 
poślubiona żona Susie (Janet Leigh). Vargas decyduje się więc przerwać miesiąc miodowy i pomóc w 
śledztwie, które ma poprowadzić HankQuinlan (Orson Welles), "gwiazda" miejscowej policji. Stróże 
prawa nie przypadają sobie do gustu, a Vargas nabiera dodatkowych podejrzeń, gdy przyłapuje 
Quinlana na fabrykowaniu dowodów w sprawie. Postanawia przyjrzeć się bliżej jego wcześniejszym 
śledztwom i odkrywa, że uprawia on taki proceder od lat.  

Tymczasem Quinlan postanawia się bronić i "udowodnić", że to jego przeciwnik prowadzi nieczystą 
grę. W tym celu wchodzi w układ z miejscowym bossem mafijnym Joe Grandim (Akim Tamiroff). Jego 
ludzie porywają żonę Vargasa i wywożą na meksykańską stronę. Kiedy policja znajduje ją w 
hotelowym pokoju, oprócz podrzuconych narkotyków, znajduje się tam także ciało Grandiego 

Klęska Wellesa w Hollywood – bo chciał za dużo i z za dużym rozmachem.