Dr hab. prof. UW Dorota Zdunkiewicz-Jedynak,  KJP:   POPRAWNOŚĆ FONETYCZNA I 

 
 

Źródło: Formy i normy, red. K. Mosiołek-Kłosińska; archiwum własne                  

 

1 

 

1. 

AKCENT 

Przekręcił się na bok. Od jakiegoś czasu skarży się  na bok. 
Założył szelki na krzyż.  Patrzył na krzyż na ścianie. 
Pół na pół. Przekrój pół na pół!  
coś za coś  
Przyszedł akurat, kiedy wychodziliśmy – Sam to zrobiłeś? Akurat!  
Poszliśmy  wczoraj    na  operę  Moniuszki.  Zapraszamy  do  warszawskiej  opery!      Z  tym 
egzaminem  to dopiero opera!  
fizyka, sofistyka, botanika:  
robiliśmy, czytaliście, robiłbym, mówiłbyś, poszedłby, kochaliby    
abyśmy, gdybyśmy, jeśliby, gdybyście

 

śpiewalibyśmy, opowiadalibyście  
czterysta, osiemset, sześciokroć  
technikum, liceum  
rendez-vous, vis-à-vis, à propos, exposé, tournée 
KPN, PO, PSL, ZNP 
arcyłotr, wicemistrz, arcyleń, supermąż, supergracz, arcymistrz 
Ahoj!, Apsik! Ojej! Łubu-du!  
fabuła,    reguła,  prezydent,  analiza,  fabryka,  minimum,  maksimum,  komitet,  rzeczpospolita, 
uniwersytet, klinika, formuła, biblioteka, repertuar, nauka,  kronika 
atmosfera, liceum, muzeum, kapitan, wizyta, episkopat, oficer, ekipa, manifest, sceptycyzm, 
formuła, biblioteka, kamera, prawnicy, pijatyka, bijatyka 
Afryka, Ameryka, Meksyku, Nazaret, Nikaragua, Mantua, Magdeburg, Johannesburg, 
Kostaryka, Kartagina, Heliopolis, Jerozolima, Amsterdam, Antarktyda, Arktyka 
Molier, Belmondo, Borodin, Lermontow,  Brandstaetter,  Lelewel;  D. Bunina, Lenina, Judina, 
Leskowa (←Bunin, Lenin, Judin, Leskow) 
 

Kandydata na prezydenta miasta – Roman Judina, prawnika i byłego informatyka – mieliśmy okazję poznać na 
spotkaniu  z  wyborcami,  które  odbyło  się  w  sali  konferencyjnej  muzeum  miejskiego  niedaleko  biblioteki 
publicznej  i  fabryki  rowerów,  naprzeciw  nowej  kliniki  okulistycznej.  Sala  była  przeznaczona  na  maksimum 
czterysta osób, tymczasem na spotkanie przyszło ponad siedemset.  Na szczęście organizatorzy przewidzieli  tak 
liczne  zainteresowanie  i  szybko    część  gości  została  przeniesiona  do  sal  gimnastycznych  w  budynkach 
pobliskiego    technikum  i  liceum,    gdzie    spotkanie  było  na  żywo  transmitowane  na  telebimach.  Atmosfera 
spotkania była gorąca. Niespodziewanie zawitała także  ekipa Polskiej Kroniki  Filmowej, która przygotowywała 
dokument  dotyczący  przebiegu  wyborów.  Dowiedzieliśmy  się,  że  kapitan  Roman  Judin  poza  żyłką  
społecznikowską    jest  prawdziwym  miłośnikiem  nauki.  Repertuar  jego  zainteresowań    wykracza  poza 
informatykę.  Okazało  się,  że  studiował  nie  tylko  na  Uniwersytecie,  ale  także  na  Politechnice.      Jest  ponadto 
zamiłowanym podróżnikiem. Zwiedził m.in. Afrykę, Arktykę, Afganistan, Ukrainę. Wiele opowiadał o wizytach w 
takich miastach, jak:  Amsterdam, Menchester,  Bazylea, Nazaret, Mantua, Betlejem.  Pasjonująco mówił także 
o swoich fascynacjach techniką, a także muzyką, zwłaszcza operą, i grafiką. Słuchacze jednak wykazali pewien 
sceptycyzm. Czy możemy mieć pewność, że wszystko to pomoże kandydatowi  w zarządzaniu naszym miastem? 
Niestety nie jest regułą, że arcymistrz podróży może być dobrym zarządcą. 
 

 

 

 

 

Dr hab. prof. UW Dorota Zdunkiewicz-Jedynak,  KJP:   POPRAWNOŚĆ FONETYCZNA I 

 
 

Źródło: Formy i normy, red. K. Mosiołek-Kłosińska; archiwum własne                  

 

2 

 

Wczoraj  uczestniczyliśmy  w  niezwykłym  spotkaniu.  Uniwersytet  miał  okazję  gościć  wybitnego 

matematyka – profesora White’a z Ameryki. Spotkanie odbyło się w gmachu uniwersyteckiej biblioteki, tym w 
pobliżu fabryki lamp. Przyjechała także ekipa Polskiej Kroniki Filmowej. Przyszli uczniowie sąsiedniego  liceum. 
Okazało  się,  że  repertuar  zainteresowań  gościa  wykracza  poza  matematykę  i  w  ogóle  naukę.  Niegdysiejszy 
kapitan marynarki wojennej jest zamiłowanym podróżnikiem. Afryka, Arktyka, Nazaret, Nikaragua, Afganistan, 
Mantua,  Amsterdam  –  to  tylko  niektóre  miejsca  na  mapie  świata,  o  których  mówił  w  swoim  pasjonującym 
wykładzie, przypominającym formą  raczej  exposé. Atmosfera wśród słuchaczy ożywiła  się, gdy okazało się, że 
profesor  jest  także  autorem  powieści  science  fiction.  Jej  fabułę  autor  pokrótce  streścił.  Potem  mówił  także  o 
swoich  fascynacjach  techniką,  a  także  muzyką,  zwłaszcza  operą.  Słuchaliśmy  z  zapartym  tchem.  Formuła 
spotkania przewidywała wykład, a po nim otwarcie w uniwersyteckim muzeum wystawy grafiki, na której miało 
być prezentowanych ok. czterystu prac White’a. Niestety musieliśmy ograniczyć nasze rozbudzone apetyty do 
minimum, ponieważ do otwarcia wystawy nie doszło, gdyż obrazy nie dojechały z Ameryki na czas. Gdybyśmy 
wiedzieli  o  tym  wcześniej,  próbowalibyśmy  interweniować  w  dyrekcji  LOT-u,  która  odpowiadała  za  przewóz 
grafik. 

 

2. WPŁYWY REGIONALNE I GWAROWE W WYMOWIE 

panienka, okienko, szynka 
trzeba, drzewo, drzazga 
bukiet róż ,  brat ojca   
bez mamy, od Ewy, nad ranem 
intensywny, personalny 
trwały, krwawy, trwonić 

 

Panienka w sukience z koronki stała pod drzwiami i jadła już trzecią  kanapkę z szynką. 

 
 

herbata 
ławka 
pies, piwo, piasek, miasto, mieszkanie por. biologia, biocenoza, biolog 
oczami, nogami, kiedy, sroki, kiełbasa, muchy, nachyla się 
 
3.WYMOWA PRZESTARZAŁA 
 geografia, geometria,  
inteligencja, ewangelia