background image

1 

Mateusz Popiel 

 

 

Indie 

Japonia 

USA 

Wlk. Bryt 

Niemcy 

Francja 

System 

Parlamentarny 

Parlamentarno-gabinetowy 

Prezydencki 

Monarchia-
parlamentarna 

Kanclerski 

Semi-prezydencki 

Konstytucja 

1949 

1946 

17.09.1787 

 

8.05.1949 

04.10.1958 

Zmiana konstytucji 

2/3 w obu izbach, 
tylko poprawki 

 

a) 2/3 w obu izbach + ¾ 
Legislatur Stanowych 
b) Konwencja 
Konstytucyjna (2/3 L.S.) + 
¾ L.S. 

 

2/3 w obu izbach 
Inicjatywa: Br, rząd, frakcja 5% 
deputowanych 

Prezydent na wn. Rządu, 
deputowani 
Referendum lub ZN i S 
3/5 kongresu 

Prezydent/ głowa 
państw/ wybory 

Pratibha Patil 
C30lat B35 lat 
/5lat 
Kol. Elektorów 
(deputowani do DPR i 
DPD oraz delegaci) 

Cesarz Akihito 

Barrack Obama 
B35, urodzenie USA, 14 
domicyl 
/4 lata max 2 kadencje 
a) 538 elektorów 
(większość bezwzględna 
270) 
b) IR – 1 stan – 1 głos, za 
26 

Elżbieta II 

Christian Wulff 
B40 
/5 lat max 2 kadencje 
Zgromadzenie Federalne (1244 – BS + 
delegaci Landtagów) 

Nicolas Sarkozy 
B23, 500 000 poparcia 
/5 lat 
Powszechne, 
bezpośrednie 

Impeachement/ 
odpowiedzialność 
prezydenta 

 

 

Za przekroczenie 
konstytucji, za złamanie 
prawa; do senatu (2/3) 

 

Delikt konstytucyjny, ¾ Bt lub ¼ Br – 
wniosek jednej z izb, decyduje druga 2/3; 
orzeka ZTK (16), 23 aby opuścić urząd 

Weto 

 

 

Decyzja >10 dni 
Obalenie 2/3 obu izb 

 

 

15 dni 

Władza 
ustawodawcza 

Izba Ludu  
 /5 lat C18 B 
 
 
Rada Stanów  
/6lat-co 2 1/3 składu; 
pośrednie (wybierają 
parlamenty stanowe) 
B30 

Izba Reprezentantów  
480 /4lata C20 B25 
300 jednomandatowe 180 
większościowe – 2 głosy 
Izba Radców 242 /6 lat co 3 
zmiana ½ składu B30; 96 okręgi 
jednomandatowe; 136 
proporcjonalne - d’Hondta 
>Kokai 

Izba Reprezentantów 
435 /2 lata, C18 B25 
Obywatelstwo 7 lat, 
domicyl 7 
Senat 100(2 ze stanu)  
/6 lat – co 2 zmiana 1/3 
składu B30, obywatelstwo 
9 lat, domicyl 14,  
Razem: Kongres 

Izba Gmin (659) 
jednomandatowe 
/Max 5 lat  
C18, B21, nie może 
służba cywilna 
Izba Lordów
  
  
 
 
 
 

Bundestag (Bt) 598 (622-nadwyżkowe) 
/4 lata, 2 głosy - na osobę i na listę; C18; 
ważność stwierdza Bt 
Bundesrat 
69 Lantagi 3-6 delegatów, niekadencyjne 

Zgromadzenie 
Narodowe
 577/ 5 lat 
jednomandatowe 12,5 % 
C18 B23 
Senat 343/ 6lat - co 3 
zmiana 1/3 C18 B 
Wybiera kolegium 
wyborcze, przedst. sam. 
Terytorialnego 

Premier 

Manmohan Singh 

Naoto Kan 

 

David Cameron 

Kanclerz Angela Merkel 

Francois Fillon 

TK 

 

Sąd Najwyższy – 15 
(przewodniczący -cesarz na 
wniosek Premiera; resztę premier) 
/10 lat, kasatoryjny (brak TK i 
RPO) 

Sąd Najwyższy – 9 
Prezydent za zgodą senatu 
Kadencja nieograniczona 

 

Związkowy Trybunał Konstytucyjny – 
16 (8+8) - I senat skarga konstytucyjna; 
II senat konstytucyjność ustaw, 
odpowiedzialność prezydencka /12 lat 
wybór Bt 

Rada Konstytucyjna – 9 
(3Prez. 3ZN, 3S) /9 lat, 
co 3 odnawianie składu 

 

background image

2 

Mateusz Popiel 

 

 

Rosja 

Ukraina 

Litwa  

Czechy 

Słowacja 

System rządów 

Semi-prezydencki 

Parlamentarny 

 

Parlamentarno-gabinetowy 

Parlamentarno-gabinetowy 

Konstytucja 

12.12.1993 

28.06.1996 

13.10.1992/ 25.10.1992 

16.11.1992 

01.09 1992 

Zmiana konstytucji 

Ustawy konstytucyjne – 
zgromadzenie narodowe (kworum 
połowy liczby członków w RF i 
DP. Wymaga ¾ w RF i 2/3 w DP 

 

Inicjatywa: ¼ ogólnej liczby posłów i 
300000 wyborców. Podwójne 
uchwalenie przez Sejm w odstępie 3 
mies. Większością 2/3 ogólnej liczby 
posłów (art.1, rozdz. I – referendum ¾ 
obywateli) 

Ustawa konstytucyjna – 3/5 
wszystkich posłów i senatorów 

Do uchwalenia konstytucji, jej 
zmiany – 3/5 wszystkich posłów 
(90 głosów) 

Prezydent/głowa 
państwa/ wybory 

Dimitrij Miedwiediew 
Obywatel rosyjski, 35 lat, 10 
domicyl  
/6 lat (2 kadencje z rzędu) 
Powszechne, bezpośrednie 

Wiktor Janukowicz 
B35, 10 domicyl, 1 mln poparcia 

Dalia Grybauskaite 
B40 domicyl 3 lata, 20 tys. podpisów  
Powszechne, bezpośrednie równe– 
bezwzględna większością głosów (50% 
frekwencja 50%> - zwykła w.) 

Vaclav Klaus 
B40 /5 lat 
Większością bezwzględna 
ogólnej liczby obu izb 

Ivan Gasparovic 
B40 
Powszechne (od 1999) 
Kand.: 15 posłów / 15 tys. 
obywateli 

Odpowiedzialność 
prezydenta 

Oskarżony za złamanie konstytucji 
DP wniosek 1/3 i większością 2/3 
występuje do DSK, RF 
większością 2/3 uznaje, że składa 
urząd, ma na to 3 miesiące 

Inicjatywa większości w RN > 
komisja śledcza > RN większością 
2/3 podejmuje decyzję o 
zaskarżeniu. Decyzję o złożeniu 
urzędu ¾ i orzeczeniu SN. 90 dni na 
wybór nowego 

Poważne naruszenie konstytucji, 
złamanie przysięgi, popełnienie 
przestępstwa – pozbawienie urzędu 
przez Sejm większością 3/5 ogólnej 
liczby posłów 

Odp. Konstytucyjna za zdradę 
stanu: stawia senat na wniosek 
1/3 senatorów przed Sąd 
Konstytucyjny (bezwzględna 
większość gł. 1/3 członków) 

Za zawinione naruszenie 
konstytucji i zdradę stanu: 
parlament oskarża przed Sądem 
Konstytucyjnym 

Weto 

 

15 dni <milcząca zgoda – obalane 
2/3 głosów RN 

10 dni > obalane więcej niż ½ ogólnej 
liczby członków Sejmu (ustawy 
konstytucyjne 3/5) 

15 dni > obalane bezwzględna 
większość ogólnej liczby IP 

Bezwzględna większość głosów 
wszystkich członków 
parlamentu (76) 

Władza 
ustawodawcza 

Duma Państwowa 
450/ 4 lata 
System mieszany (225 
jednomandatowe; 225 
proporcjonalne) – 2 głosy C18, 
B21 
Rada Federacji 
178 (po 2 na każdy podmiot 
Federacji) 
 Zgromadzenie Federalne 

Rada Najwyższa 
450/ 5lat  
System mieszany (225 
proporcjonalny (4%) + 225 
większościowy) C18 B21; duże 
wymogi, większość z 24 obwodów 

Sejm  
141 /4 lata C18 B25 - s. mieszany (71 
okręgi jednomandatowe – system 
większościowy; 70–1 okręg 
wielomandatowy – system 
proporcjonalny) - dwa głosy 

Izba Poselska 
200 /4lata proporcjonalny C18 
B21 
Senat 
81 /6 lat – co 2 1/3 system 
większościowy B40 

Rada Narodowa  
150 /4 lata C18 B21 

Premier 

Władimir Putin 

Mykoła Azarow 

Andrius Kubilius 

Petr Necas 

Iveta Redicova 

Sądownictwo 

Sąd Konstytucyjny – 19 (zgłasza 
prezydent, powołuje/ mianuje RF 
/12 lat 

 

Sąd Konstytucyjny – 9  
/9 lat mianuje Sejm po 3 (kandydaci: 
Prez., Przew. Sejmu i Przewodniczący 
SN) co 3 lata odnawiana 1/3 składu. 
Przewodniczący SK – Sejm na wniosek 
Prezydenta 

Sąd Konstytucyjny – 15 /10lat 
Mianuje prezydent za zgodą 
Senatu kontrola następcza 

Sąd Konstytucyjny - 13/12 lat 
Mianuje Przewodniczący RN; 
kandydatury: posłowie, rząd, 
przewodniczący Sądu; 
Prok.Gen., organizacje 
zrzeszające sędziów, inst. 
naukowe