HYDROLOGIA, 

METEOROLOGIA  

I KLIMATOLOGIA

 

 

Cz. II – HYDROLOGIA 

W 4 – Wody podziemne 1

  

 

 

M. Nawalany 

WODY PODZIEMNE

 

te wody, które wypełniają w sposób naturalny 

(częściowo lub całkowicie)  

pory i szczeliny ośrodka skalnego 

pod powierzchnią ziemi. 

Zagadnienia zwi

ązane z wodami podziemnymi: 

• ilościowe: dystrybucja zasobów, zmienność 

czasowa i przestrzenna 

• jakościowe: chemizm, biologia, temperatura 

(zanieczyszczenia. chemiczne, biologiczne, 
termiczne) 

• strukturalne: układ warstw wodonośnych, 

parametry warstwy (np. kształt/wymiary 
geometryczne, przepuszczalność warstwy, wodo-
pojemność, etc.), dostępność warstwy 

• interakcje z innymi systemami: lasy, rzeki, jeziora 

- zagadnienia zasilania warstwy 

. 

Antropogeniczne wpływy na wody podziemne: 

• pobory wody, wykopywanie wody (pobory większe niż zasilanie) 
• emisje przemysłowe i komunalne do wód podziemnych  
• rolnictwo  
• budowy hydrotechniczne – zaburzanie stosunków wodnych 
• eksploatacja zasobów naturalnych, kopalnie. 

Źródła zanieczyszczeń wód podziemnych – przykłady: 

• punktowe: wysypiska nie  izolowane, zbiorniki ścieków, wypływy 

punktowe, nielegalne składowiska 

• liniowe: drogi, rurociągi, kanalizacja, zanieczyszczone rzeki; 
• obszarowe (rozłożone): 

• bezpośrednie: infiltracja wód opadowych zanieczyszczonych, 

zanieczyszczenia z roślinnej hodowli rolnej, zanieczyszczenia z 
działalności górniczej, pobór ropy naftowej i gazów, emisje z 
poligonów, itd.; 

• indukowane zanieczyszczenia gleby: zasolenie wskutek 

podchodzenia zwierciadła wody do powierzchni gruntu, odwrotny lej 
depresji 

– podchodzenie wody słonej do zafiltrowania studni. 

Tezy wykładu: 
 

1.

Ludzka działalność na powierzchni i pod powierzchnią ziemi 
prowadzi do: 

•

zaburzenia bilansu wód podziemnych 

•

zaburzenia chemizmu wód podziemnych 

•

zmian geometrii ośrodka 

– np. osiadanie budynków. 

 

2.

Naturalna stabilność wód podziemnych i brak turbulencji przy 
przepływie, czyli brak mieszania związanego z turbulencją, 
powoduje, że woda raz zanieczyszczona może zostać 
oczyszczona, ale albo odbędzie się to wysokim kosztem, albo 
będzie trwało bardzo długo (kilkadziesiąt – kilkaset lat) 

 
3.   Przyspieszenie procesów oczyszczania wód podziemnych jest 

bardzo drogie 

– trzeba bowiem usunąć zanieczyszczenie nie 

tylko z wody, ale i z ośrodka porowatego. 

Ośrodek porowaty i szczelinowy  

 

 

Ośrodek porowaty/szczelinowy

 

– ośrodek w którym 

występuje faza stała tworząca połączone między sobą 
wolne przestrzenie zwane porami lub szczelinami. 

       
       

Szczeliny

 

– wolne przestrzenie w skale, których jeden 

z wymiarów jest znacząco różny od dwóch 

pozostałych 

       

Pory 

- 

wolne przestrzenie w skale, charakteryzujące 

się brakiem wyróżnienia któregokolwiek z wymiarów.  

 
 

Pory / szczeliny mogą być wypełnione gazami, 

cieczami lub mieszaninami składającymi się z różnych 
faz. 

Podział ośrodków porowatych: 

• naturalne, 
• sztuczne (np. filtry, wypełnienia). 

Przepływy w ośrodkach porowatych: 

• ciecze: ropa naftowa, woda słodka, woda słona 
• gazy: powietrze, gaz ziemny, inne 
• mieszaniny: ciecz + ciało stałe. 

Zagadnienia hydrogeologiczne 

– pojęcia: 

• strefa aeracji 
• strefa saturacji 
• warstwa o zwierciadle napiętym (naporowym) 
• warstwa o zwierciadle swobodnym 
• przepływ naporowy 
• przepływ o zwierciadle swobodnym.