MGR
Anna SKOLIMOWSKA
Warszawa 2011
1
AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ
WYDZIAŁ BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO
ZAKŁAD PODSTAW BEZPIECZEŃSTWA
tel.: 600 795 100
pokój WBN 223
a.skolimowska@aon.edu.pl
a.skolimowska@gmail.com
BEZPIECZEŃSTWO SPOŁECZNOŚCI
LOKALNYCH I KSZTAŁTOWANIE
BEZPIECZNYCH PRZESTRZENI
2
Akademia Obrony Narodowej
ZAJĘCIA W DNIU 19.10.2011 r.
Ś R O D A
3
Akademia Obrony Narodowej
PODSTAWOWE POJĘCIA
•
BEZPIECZEŃSTWO
•
BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE (PAŃSTWA)
•
BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE
•
BEZPIECZEŃSTWO LOKALNE
•
SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA
•
WIĘZI SPOŁECZNE
4
Akademia Obrony Narodowej
POCZUCIE EBZPIECZEŃSTWA
Czy bezpieczeństwo jest nam
potrzebne?
Czy czujemy się bezpiecznie?
Co wpływa na nasze poczucie
bezpieczeństwa?
5
Akademia Obrony Narodowej
POCZUCIE EBZPIECZEŃSTWA
6
Akademia Obrony Narodowej
BEZPIECZEŃSTWO - definicja
Naczelna i egzystencjalna WARTOŚĆ, POTRZEBA
narodowa oraz priorytetowy CEL działalności
państwa.
Służy:
•
zapewnieniu
przetrwania
wartości,
dziedzictwa, substancji narodowej
•
tworzeniu warunków pomyślnego bytu
i rozwoju obecnego i przyszłych pokoleń
obywateli RP
BEZPIECZEŃSTWO
7
Akademia Obrony Narodowej
PODSTAWOWE DEFINICJE
BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE
–
stan
osiągnięty
w rezultacie
działania organów państwa zmierzających do
zapewnienia jego
stabilności wewnętrznej i odporności na możliwe
zagrożenia wywołane przez przyrodę lub człowieka.
Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, AON, Warszawa 2008, s. 21.
BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE
– jeden z rodzajów
bezpieczeństwa, odnoszący się do zagrożeń i przeciwdziałań
wobec nich
występujących wewnątrz państwa. Zapewnienie
odpowiednio wysokiego poziomu
bezpieczeństwa wewnętrznego
jest
istotnym
elementem
polityki
wewnętrznej
państwa.
Bezpieczeństwo wewnętrzne jest jednym z dwóch, obok
bezpieczeństwa
zewnętrznego,
rodzajów
bezpieczeństwa
wyróżnianych ze względu stosunek do obszaru państwa.
8
Akademia Obrony Narodowej
POCZUCIE EBZPIECZEŃSTWA
Czego na co dzień boi się
Jan Kowalski?
Co jest
dla niego
ważne?
Gdzie
będzie
szukał
pomocy?
9
Akademia Obrony Narodowej
PODSTAWOWE DEFINICJE
BEZPIECZEŃSTWO W SKALI MAKRO
– bezpieczeństwo
państwa, układu państw, kontynentu czy całego świata.
BEZPIECZEŃSTWO W SKALI MIKRO
–
bezpieczeństwo
społeczności lokalnych
(bloku, osiedla, gminy, powiatu).
R A Z E M B E Z P I E C Z N I E J
10
Akademia Obrony Narodowej
PODSTAWOWE DEFINICJE
SPOŁECZNOŚĆ LOKALNA
– zbiorowość zamieszkująca
wyodrębnione, stosunkowo niewielkie terytorium, jak np. parafia,
wieś, czy osiedle, w której występują silne więzi wynikające ze
wspólnoty interesów i potrzeb, a także z poczucia zakorzenienia
i
przynależności do zamieszkiwanego miejsca.
WIĘZI SPOŁECZNE
– relacje i zależności wiążące jednostkę
z
grupą, zbiorowością, ośrodkami kontroli społecznej lub inną
jednostka. Czynnikiem
łączącym jednostki jest świadomość
przynależności do grupy oraz poczucie wspólnoty interesów
i
wartości.
• więzi naturalne (np. rodzina)
• więzi zrzeszeniowe (np. stowarzyszenia, związki zawodowe)
• stanowione (więzienie, internat, jednostka wojskowa)
11
Akademia Obrony Narodowej
PODSTAWOWE DEFINICJE
SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKIE
–
społeczeństwo
charakteryzujące
się
aktywnością
i
zdolnością
do
samoorganizacji oraz
określania i osiągania wyznaczonych
celów bez impulsu ze strony władzy państwowej.
12
Akademia Obrony Narodowej
PODSTAWOWE DEFINICJE
BEZPIECZEŃSTWO LOKALNE
– bezpieczeństwo w skali mikro;
bezpieczeństwo małej grupy społecznej, której członków łączy fakt
wspólnego zamieszkiwania określonego terytorium (np. blok,
osiedle, parafia,
wieś, dzielnica, gmina, powiat) oraz więzi
wynikające ze wspólnoty interesów i potrzeb (np. potrzeba
ochrony przed typowymi dla danego obszaru
zagrożeniami).
13
Akademia Obrony Narodowej
POCZUCIE EBZPIECZEŃSTWA
Czy okolica, w której
mieszkam/z której pochodzę
jest bezpieczna?
Jakie zauważam typowe
zagrożenia w mojej okolicy?
Jak radzi sobie z nimi moja
społeczność lokalna?
14
Akademia Obrony Narodowej
BADANIA SPOŁECZNE
• są elementem demokracji
• dostarczają wiedzy o woli społeczeństwa
• wyniki sondaży są ważnym głosem w publicznych debatach
• znajdują zastosowanie wszędzie tam gdzie ważna jest jakość
relacji
między społeczeństwem a podmiotami życia publicznego
• dostarczają informacji, które z proponowanych rozwiązań jest
najbardziej preferowane przez
społeczeństwo
• pokazują reakcję na podjęte decyzje, co pozwala budować
wnioski na
przyszłość
15
Akademia Obrony Narodowej
BADANIA SPOŁECZNE
Po co przeprowadza
się badania opinii
społecznej w zakresie
bezpieczeństwa?
16
Akademia Obrony Narodowej
PRZESTĘPCZOŚĆ
•
PRZESTĘPCZOŚĆ
- zjawisko
społeczne.
•
PRZESTĘPSTWO
-
czyn
człowieka
zabroniony pod
groźbą kary przez ustawę
obowiązującą w czasie jego popełnienia,
społecznie szkodliwy (w stopniu wyższym
niż znikomy) oraz zawiniony.
•
ROZMIAR PRZESTĘPCZOŚCI
-
udział
zachowań przestępczych w całokształcie
działalności członków społeczeństwa.
17
Akademia Obrony Narodowej
PRZESTĘPCZOŚĆ
•
PRZESTĘPCZOŚĆ RZECZYWISTA
•
PRZESTĘPCZOŚĆ UJAWNIONA (POZORNA)
•
PRZESTĘPCZOŚĆ STWIERDZONA
•
PRZESTĘPCZOŚĆ OSĄDZONA
•
PRZESTĘPCZOŚĆ NIEUJAWNIONA („CIEMNA”)
18
Akademia Obrony Narodowej
PRZESTĘPCZOŚĆ
•
PRZESTĘPCZOŚĆ RZECZYWISTA
– ogół czynów przestępczych,
jakie
zostały popełnione w danej jednostce czasu na określonym terenie.
•
PRZESTĘPCZOŚĆ UJAWNIONA (POZORNA)
– ogół czynów,
o
których informacje uzyskały organy ścigania i na ich podstawie wszczęły
postępowanie przygotowawcze. W tej grupie są także te, które zostały
zakwalifikowane jako
przestępstwa w chwili wszczęcia postępowania,
chociaż w rzeczywistości nie są przestępstwami.
•
PRZESTĘPCZOŚĆ STWIERDZONA
-
ogół czynów, których
charakter jako
przestępstwa został potwierdzony w wyniku postępowania
przygotowawczego.
•
PRZESTĘPCZOŚĆ OSĄDZONA -
ogół czynów, których charakter
jako
przestępstwa został potwierdzony w wyniku postępowania sądowego.
•
PRZESTĘPCZOŚĆ NIEUJAWNIONA (UKRYTA)
– przestępstwa,
o
popełnianiu których nie dotarły do policji informacje, czy też nie zostały
przez
nią zarejestrowane.
19
Akademia Obrony Narodowej
PRZESTĘPCZOŚĆ
•
PRZESTĘPCZOŚĆ NIEUJAWNIONA (tzw. CIEMNA LICZBA
PRZESTĘPSTW)
– przestępstwa, o popełnianiu których nie dotarły do
policji informacje, czy
też nie zostały przez nią zarejestrowane.
Co wpływa na
rozmiar przestępczości
nieujawnionej?
PRZESTĘPCZOŚĆ
art. 304 § 1 k.p.k.
każdy ma społeczny obowiązek powiadomienia
o
przestępstwie
art. 240 k.k.
NIEDENUNCJACJA
–
nie
zawiadomienie
o
przestępstwie
21
Akademia Obrony Narodowej
PRZESTĘPCZOŚĆ
Informacje o jakich przestępstwach
najczęściej nie docierają do Policji?
22
Akademia Obrony Narodowej
PRZESTĘPCZOŚĆ
Leon Radzinowicz
– wydał książkę w której opublikował swoje badania
przeprowadzone w latach 1924
– 1933 z których wynikało, że liczba przestępstw
ujawnionych jest i
ciągle pozostaje w stałej proporcji do rzeczywistej liczby
przestępstw. Stwierdził, że policja wie tylko o 5% przestępstw seksualnych.
Mayer
– kryminolog niemiecki – przeprowadził badania ciemnej liczby, w latach
1923
– 1935, z których wynikało, że proporcja przestępstw ujawnionych do
nieujawnionych
będzie różna w różnych kategoriach przestępstw:
1
kradzież – 20 nieznanych
1
poważna kradzież – 8 nieznanych
1 oszustwo
– 20 nieznanych
1 aborcja
– 100 nieznanych
Ustalił, że policja dowiaduje się o 18% wszystkich popełnionych przestępstw.
R. Ennis
– Amerykanin , który prowadził badania o ciemniej liczbie wykazał, że
w
zależności od rodzaju przestępstwa ujawnione jest od 1,3% do 13% przestępstw,
natomiast w supermarketach ciemna liczba wynosi
aż 90%.
23
Akademia Obrony Narodowej
WYTYCZNE DO ZAJĘĆ
C Z W A R T E K
1.
Przestępczość – definicja.
2.
Przestępczość ujawniona - definicja.
3.
Obraz
przestępczości ujawnionej – dane, statystyka.
4.
Miejsca
popełniania przestępstw – dane, gdzie dochodzi do
największej liczby przestępstw, przyczyny „atrakcyjności”
danych miejsc.
5.
Pomiar
przestępczości - dane zawarte w statystykach
kryminalnych i
sposób ich interpretacji.
Warszawa 2011
24