DZIEŃ/GODZ.
Poniedziałek 11:00
WYDZIAŁ
INŻYNIERIA
Ś
RODOWISKA
DATA
07.05.2007 r.
NR ZESPOŁU
4
NAZWISKO I IMIĘ
1. STRZAŁKA ANNA
2. KĘPA DARIUSZ
3. MAJ RAFAŁ
OCENA Z
PRZYGOTOWANIA
OCENA
PROWADZĄCY
PODPIS
TEMAT:
BADANIE
WŁAŚCIWOŚCI
MAGNETYCZNYCH
CIAŁ
STAŁYCH. WYZNACZANIE TEMPERATURY CURIE.
Cel doświadczenia:
Celem ćwiczenia było badania wpływu temperatury na magnetyczne właściwości próbki
ferromagnetyka, badanie zmian magnetyzacji próbki w zewnętrznym polu magnetycznym
oraz wyznaczenie temperatury Curie.
Podstawy teoretyczne:
Ferromagnetyki charakteryzują się dużą podatnością
magnetyczną i jej dużą zależnością od natężenia
zewnętrznego pola magnetycznego. Ferromagnetyki
po namagnesowaniu i usunięciu pola magnesującego
zachowują trwale pewien moment magnetyczny,
który nosi nazwę pozostałości magnetycznej.
Ferromagnetyzm występuje w tych ciałach, w których
występuje silne oddziaływanie między spinowymi momentami magnetycznymi; jest on
własnością kryształów, a nie pojedynczych atomów. W wyniku tego oddziaływania stabilnym
energetycznie stanem elektronów w krysztale jest stan, w którym spinowe momenty
magnetyczne są uporządkowane równolegle. W pewnych kryształach stan uporządkowania
charakteryzuje się tym, że spinowe momenty magnetyczne są zorientowane antyrównoległe;
ciała takie są nazywane antyferromagnetykami. Strukturę magnetyczną kryształu
antyferromagnetyka można rozpatrywać jako złożoną- składającą się z dwóch podsieci
namagnesowanych przeciwnie względem siebie. Podatność magnetyczna ferromagnetyków
zależy od temperatury; stają się one paramagnetykami w temperaturze wyższej od pewnej
temperatury
C
T
>>
θ
. Zależność tę ujmuje prawo Curie- Weissa:
θ
χ
−
=
T
C
Wraz z ogrzewaniem ferromagnetyka zaczyna zanikać uporządkowanie domen oraz zbliżając
się do temperatury Curie spadek napięcia staje się coraz bardziej gwałtowny.
Wykonanie ćwiczenia:
Do wykonania doświadczenia posłużyliśmy się układem złożonym z próbki ferromagnetyka z
nawiniętą na nią cewką pierwotną, która magnesowała próbkę, spirali grzejnej oraz cewki
wtórnej. W trakcie pomiaru korzystałyśmy z układu całkującego elektronicznego EUC,
termopary oraz woltomierza.
Podczas ogrzewania próbki ferromagnetyka zaobserwowaliśmy następujące zmiany
indukowanego przezeń prądu na cewce wtórnej:
L.p.
T [°C]
U [V]
6
160
±
8
0,421
±
0,011
7
165
±
8
0,392
±
0,011
8
167
±
8
0,373
±
0,011
9
168
±
8
0,358
±
0,010
10
169
±
8
0,337
±
0,010
11
170
±
8
0,317
±
0,010
12
171
±
8
0,302
±
0,010
13
172
±
8
0,275
±
0,009
14
173
±
8
0,248
±
0,009
15
174
±
8
0,225
±
0,008
16
175
±
8
0,205
±
0,008
17
176
±
8
0,179
±
0,008
18
178
±
8
0,146
±
0,007
19
180
±
8
0,124
±
0,007
20
181
±
8
0,117
±
0,007
21
183
±
8
0,097
±
0,006
22
184
±
8
0,087
±
0,006
23
187
±
8
0,064
±
0,006
24
189
±
8
0,050
±
0,006
25
197
±
8
0,031
±
0,005
26
203
±
9
0,026
±
0,005
27
215
±
9
0,023
±
0,005
Wykres zależności napięcia od temperatury
0,000
0,100
0,200
0,300
0,400
0,500
150
160
170
180
190
200
210
T [°C]
U
[
V
]
Korzystając z powyższego wykresu wyznaczamy graficznie wartość temperatury Curie oraz
jej niedokładność.
C
T
C
°
±
=
9
172
L.p.
T [°C]
1/U [V]
1
172
±
8
3,636
±
0,121
2
173
±
8
4,032
±
0,142
3
174
±
8
4,444
±
0,165
4
175
±
8
4,878
±
0,192
5
176
±
8
5,587
±
0,240
6
178
±
8
6,849
±
0,337
7
180
±
8
8,065
±
0,446
8
181
±
8
8,547
±
0,493
9
183
±
8
10,309
±
0,686
10
184
±
8
11,494
±
0,833
11
187
±
8
15,625
±
1,455
12
189
±
8
20,000
±
2,300
13
197
±
8
32,258
±
5,687
14
203
±
9
38,462
±
7,973
15
215
±
9
43,478
±
10,104
16
228
±
9
43,478
±
10,104
Wykres zależności odwrotności Napięcia od Temperatury
0
10
20
30
40
50
60
170
180
190
200
210
220
230
T [°C]
1
/U
[1
/m
V
]
Z powyższego wykresu odczytaliśmy wartość temperatury Θ = 177 ± 8 ˚C
Powyższy wykres obrazuje zależność
A
M
U
+
1
~
1
, jednak prosta, z której wyznaczyliśmy
temperaturę Θ nie uwzględnia składowej A, która powoduje, że wykres powyżej pewnej
temperatury (~ 200 ˚C) ulega „wypłaszczeniu”.
Korzystając z prawa Curie – Weisa wyznaczamy temperaturę Curie:
U
C
T
T
C
U
C
C
−
Θ
=
⇒
Θ
−
=
503
,
173
358
,
0
252
,
1
177
=
+
=
C
T
147
,
8
1
1
=
∆Θ
⋅
Θ
∂
∂
+
∆
⋅
∂
∂
+
∆
⋅
∂
∂
=
∆
C
C
C
C
T
U
U
T
C
C
T
T
C
T
C
°
±
=
9
174
Wnioski:
Według naszych spostrzeżeń (przy pomocy metody graficznej) punkt Curie dla badanego
przez nas ferromagnetyka znajduje się w temperaturze 172 ± 9 °C, jest to środek przedziału,
w którym zaobserwowaliśmy gwałtowne spadki napięcia indukowanego przez badaną próbkę
ferromagnetyka.
Zgodnie z prawem Curie – Weisa wykonaliśmy obliczenia, z których wynika, że punkt Curie
dla zadanego ferromagnetyka znajduje się w temperaturze 174 ± 9 °C.
Wyniki wyznaczenia temperatury Curie przy pomocy metody graficznej oraz z prawa Curie –
Weisa wyszły zgodne, więc można śmiało przyjąć, że temperatura Curie badanej przez nas
próbki ferromagnetyka znajduje się w przedziale 172 ± 9 °C. Niedokładność naszych
pomiarów jest spowodowana niedokładnością przyrządów pomiarowych (głównie miernika
temperatury, którego błąd systematyczny wynosił ± 5°C), jakimi dysponowaliśmy podczas
wykonywania doświadczenia oraz bardzo szybkim ogrzewaniem przez nas próbki
ferromagnetyka.