background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

837 

 

dr Joanna Dyczkowska 
Politechnika Koszalińska, Wydział Nauk Ekonomicznych 
 

Determinanty funkcjonowania TSL na Pomorzu Środkowym - analiza 

 

Wstęp 

 

System  transportowy  wraz  z  gospodarką  magazynową  jest  ogniwem  łączącym 

nadawców  (producentów,  sprzedających)  i  odbiorców  (klientów),  magazyny  i  członków 

kanału  dystrybucji  w  logistyczny  łańcuch  dostaw.  Przedsiębiorstwa  TSL  organizują  i 

przewożą  towary  poprzez  sieć  własnych  połączeń  liniowych  i  centra  dystrybucyjne  między 

punktami  nadania  (producentami)  i  odbioru  (klientami),  mają  wpływ  nie  tylko  na  koszty 

transportu,  lecz  również  na  koszty  funkcjonowania  producentów.  Działalność  transportowa 

umożliwia sprawne i efektywne funkcjonowanie każdego działu gospodarki narodowej i wraz 

z  rozwojem  społeczno-  gospodarczym  poszczególnych  regionów  i  państw  stanowi  czynnik 

intensyfikujący  rozwój

1

.  Znajomość  systemu  transportu  ma  podstawowe  znaczenie  dla 

sprawnych  i  efektywnych  działań  logistycznych  w  przedsiębiorstwach

2

.  Celem  artykułu  jest 

analiza  danych  dotyczących  nakładów  inwestycyjnych    w  transporcie  i  gospodarce 

magazynowej na obszarze Pomorza Środkowego i wpływu nakładów na rozwój tego sektora 

gospodarki.  Metody  zastosowane  w  artykule  to  analiza  literatury,  analiza  danych 

statystycznych i analiza porównawcza. 

1.

 

Polityka transportowa UE i Polski  

Polityka  transportowa  Unii  Europejskiej  określa  ogólne  założenia,  cele  i  formy 

współpracy w dokumentach zwanych  Białymi Księgami,  gdzie opisane są główne kierunki i 

zarysowany  harmonogram  realizacji  traktatowych  ustaleń  dotyczących  rozwoju  sektora 

transportu w UE i jego integracji w strukturach jednolitego rynku

3

. Druga księga „Europejska 

polityka  transportowa  do  roku  2010:  czas  na  decyzje”  z  2001  r.  zawierała  program  budowy 

podstaw  wspólnej  unijnej  przestrzeni  transportowej,  opartej  na  zasadzie  zrównoważonej 

mobilność  w  perspektywie  do  2010  roku.  Trzecia  Biała  Księga

4

  stanowi  podstawę  do 

przygotowania  programu  projektu  Wspólnej  Polityki  Transportowej  (WPT)  w  perspektywie 

                                                

1

 W. Rydzkowski, K. Wojewódzka-Król, Transport, PWN, Warszawa 2007, s. 1. 

2

 J.J. Coyle, E.J. Bardi, C.J. Langley, Zarządzanie logistyczne, PWE, Warszawa 2007, s. 404. 

3

 The future development of the common transport Policy. A global approach to the construction of the 

Community framework for sustainable mobility”, COM (92) 494 final, Brussels, December 2.1992 –Pierwsza 
Biała Księga; European Transport Policy for 2010: time to decide. White paper.” COM (2001) 370 final, 
Brussels, 12.09.2001 – Druga Biała Księga.  

4

 Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i 

zasobooszczędnego systemu transportu, Bruksela, 28.03.2011 r. 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

838 

 

do  2020  roku

5

.  WPT  osiągnęła  cele  ustalone  w  podstawowych,  strategicznych  dokumentach 

wspólnotowych,  przyczyniając  się  do  rozwoju  gospodarki  europejskiej  i  wzrostu  jej 

konkurencyjności,  głównie  poprzez  ułatwienie  otwarcia  rynków  i  ich  integrację  dzięki 

ustanowieniu  wysokich  standardów  jakości  w  zakresie  bezpieczeństwa  przewozów,  ochrony 

praw pasażerów i doskonalenia warunków pracy. 

Podstawowe  założenia  polityki  transportowej  dotyczące  sfery  rozwoju  systemu 

transportowego Trzeciej Białej Księdze sprowadzają się do

6

-  wzrastająca  zdolność  europejskich  systemów  transportowych,  wspierających 

rozwiązania  z  zakresu  logistyki  oraz  zarządzania  logistycznymi  łańcuchami  dostaw  do 

sprawnej  i  efektywnej  obsługi  rosnących  potoków  masy  towarowej  oraz  strumieni  ruchu 

pasażerskiego, 

-  wzrostu  rangi  tego  sektora  gospodarki  wspólnotowej  w  tworzeniu  PKB (obecnie  około 

7%) oraz w ogólnym zatrudnieniu (ponad 5%), 

-  znacznej  poprawy  układu  sieci  infrastruktury  transportu  –  we  wszystkich  aspektach  

ilościowych  i  jakościowych,  rozbudowy  priorytetowych  składników,  zaliczanych  do  sub-

układu TEN-T, nastąpiło usprawnienie procesów koordynacji planowania rozwoju projektów 

infrastrukturalnych w krajach członkowskich, 

wyraźnego  wzrostu  we  wszystkich  obszarach  transportu,  standardach  bezpieczeństwa  i 

ochrony środowiska (zapewnienie wzrostu sektora transportu i wspieranie mobilności przy  

jednoczesnym osiągnięciu celu obniżenia emisji o 60 %),

 

-  ograniczono  negatywne  skutki  oddziaływania  transportu  na  środowisko  naturalne  w 

stopniu o wiele mniejszym od oczekiwań. 

W  polityce  regulacji  UE  rynku  transportowego  uzyskano  efekty  w  postaci  budowy 

wspólnej  przestrzeni  transportowej.  Główne  osiągnięcia  w  zakresie  powiązań  z  innymi 

rynkami sprowadzają się do: 

1.  Otwierania  kolejnych  segmentów  rynku  na  konkurencję  oraz  usprawnienie 

mechanizmów  funkcjonowania  rynków  transportowych  –  przede  wszystkim  w  transporcie 

lotniczym  i  drogowym.  Rezultatem  tych  działań  był  postępujący  proces  integracji  tych 

rynków oraz wzrost ich efektywności. 

2.  Wzrostu  jakości  oferowanych  użytkownikom  usług  TSL  potwierdzonej  w  badaniach 

oceny obsługi klientów przez operatorów logistycznych. 

                                                

5

 A sustainable future for transport: Toward an integrated, technology-led and user friendly system. COM 

(2009) 279/4. 

6

 A.S. Grzelakowski, Polityka transportowa UE na II dekadę XXI w. wobec nowych wyzwań rozwoju transportu, 

Logistyka nr 1/2010, s. 16-17. 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

839 

 

3.  Ujednolicania  poszczególnych  aspektów  socjalnych  i  zagadnień  kwalifikacyjno  – 

zawodowych  w  transporcie,  celem  utworzenia  jednolitych  standardów  dostępu  do  rynku  i 

zawodu  przewoźnika,  co  ułatwia  przepływ  zasobów  pracy  i  kapitału  w  sektorze  transportu 

oraz zwiększa mobilność. 

4.  Budowy  nowej  formy  organizacji  i  zarządzania  rynkiem  transportowym,  opartej  na 

modelu organizacji rynków przemysłów sieciowych w UE. 

Transport  umożliwia  techniczną  realizację  przemieszczania  dóbr  materialnych,  pozwala 

zapewnić  właściwą  obsługę  przedsiębiorstw  znajdujących  się  na  terenie  kraju  i  zagranicą. 

Jakość  obsługi  transportowej  w  LSP  (Logistyczny  System  Polski)  jest  bezpośrednio  zależna 

od rozwoju transportu – sieci połączeń i integracji różnych gałęzi transportu. Przemieszczenie 

ładunków  w  krajowym  systemie  logistycznym  realizowane  jest  z  wykorzystaniem  różnych 

ś

rodków  transportowych.  Oznacza  to,  że  wzrost  efektywności  systemu  logistycznego  Polski 

można  osiągnąć  przede  wszystkim  przez  racjonalne  wykorzystanie  infrastruktury 

transportowej,  co  wpływa  na  koszty  obsługi  logistycznej  i  jakość  realizowanych  zadań. 

Wykorzystanie  w  Polsce  środków  przewozowych  o  dużej  pojemności  to  jedna  z 

podstawowych  możliwości  ograniczenia  kosztów  transportu  oraz  jego  negatywnego  wpływu 

na środowisko i podejmuje się następujące kwestie

7

- system transportowy realizuje zadania przewozowe dotyczące specyfiki przedsiębiorstw 

i rynków zbytu wynikających z LSP, 

-  każde  zadanie  przewozowe  zgłaszane  do  systemu  transportowego  jest  optymalizowane 

przy uwzględnieniu kryteriów właściwych dla poszczególnych podsystemów LSP, 

-  dla  ustalonej  struktury  i  wielkości  zadań  przewozowych  występujących  w  LSP 

konieczne  jest  podejmowanie  działań  zmierzających  do  racjonalnego  kształtowania 

potencjału systemu transportowego, 

- kształtowanie systemu transportowego powinno obejmować przede wszystkim działania 

związane z rozwojem liniowej i punktowej infrastruktury transportu ze względu na dążenie do 

podnoszenia efektywności transportu oraz ograniczenia obciążenie środowiska naturalnego, 

-  należy  uwzględnić  rozwój  punktów  przejścia,  które  umożliwiają  zmianę  postaci 

transportowej ładunków i środków transportu (centra dystrybucyjne, regionalne i logistyczne) 

wpływające na efektywność transportu. 

Rozwijająca  się  pod  wpływem  transportu  polska  gospodarka  narodowa  stawia  coraz  to 

większe  zadania,  wynikające  z  większego  obszaru  sprzedaży  oraz  z  rosnącego  poziomu 

                                                

7

 M. Jacyna, System logistyczny Polski. Uwarunkowania techniczno- technologiczne komodalności transportu, 

Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2012, s. 29-30. 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

840 

 

specjalizacji  i  kooperacji  produkcji.  Bez  rozwoju  transportu  i  nakładów  na  inwestycji  w 

transport nie występuje wzrost produkcji. 

2.

 

Analiza przedsiębiorstw w sektorze transportu i gospodarki magazynowej 

Analizę  kierunków  współczesnych  badań  rynku  usług  transportowych  należy  ustalić  pod 

kątem  określenia  perspektywy  i  klasyfikacji.  Badania  transportowe  w  UE  realizowane  są 

programy  ramowe,  projekty  zamawiane  przez  instytucje  unijne,  czy  też  wspólne  projekty  w 

ramach  Europejskiej  Przestrzeni  Badawczej.

8

  Wymiar  badań  transportowych  w  Polsce  i 

Europie przedstawia się następująco ze względu na cele polityki zrównoważonego rozwoju: 

- aspekt ekonomiczny i efektywności, 

- aspekty środowiskowe z punktu widzenia użytkownika i bezpieczeństwa. 

Badania  i  rozwój  stanowią  istotny  element  europejskiej  polityki  gospodarczej, 

dynamicznie  rozwijającej  się  polityki  innowacji  oraz  polityki  transportowej.  Na  rysunku  1 

przedstawiono dynamikę przewozów transportowych w latach 2003-2012 w tysiącach ton. 

Wielko

ść

 ładunków

1 231 609 1 286 294

1 385 851 1 426 943

1 532 728

1 655 965 1 712 826

1 795 573

1 912 172 1 844 070

0

500 000

1 000 000

1 500 000

2 000 000

2 500 000

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Wielko

ść

 ładunków

 

Rysunek 1. Przewozy ładunków w tysiącach ton w Polsce w okresie 2003-2012 

Ź

ródło:  Opracowanie  własne  na  podstawie  Transport.  Wyniki  działalności.  Warszawa  2013,  s.  78-79. 

http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/tl_transport_wyniki_dzialalnosci_2012.pdf (dostęp 27.08.2013). 

Stały  wzrost,  pomimo  pesymistycznych  ocen  popytu,  pokazuje,  że  rynek  transportowy 

zachowuje  stałą  dynamikę.  Miejsce  i  rolę  transportu  w  procesie  gospodarowania  Polski 

wyznaczają  czynniki,  od  których  uzależniony  jest  wzrost  na  zapotrzebowanie  na  usługi 

przewozowe:  rozmiar  i  struktura  potencjału  produkcyjnego,  stopień  aktywizowania  życia 

społecznego,  stopień  specjalizacji  i  kooperacji  czynności  wynikających  ze  społecznego 

podziału  pracy,  preferencje  przyznane  poszczególnym  dziedzinom  gospodarki.  Wzrost 

sprzedaży  w  transporcie  wyprzedza  swoim  tempem  rozwój  innych  działów  gospodarki, 

przyznawane  są  mu  cechy  wtórne  w  stosunku  do  potrzeb  innych  działów  gospodarki.  W 

                                                

8

 M. Bąk, P. Borkowski, Kierunki współczesnych badań transportowych na świecie, Logistyka nr 2/2008, s. 16-

17. 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

841 

 

związku z tym należy poddać analizie przychody i koszty w sektorze transportu i gospodarki 

magazynowej w ostatnim podanym okresie przez GUS 2011-2012 (tabela 1). 

Tabela 1. Przychody i koszty w sektorze transportu i gospodarki magazynowej oraz wynik 

finansowy w okresie 2011-2012 w milionach złotych 

Wyszczególnienie 

2011 

2012 

Przychody z całokształtu działalności transportowej 

80 607,3  

87 055,7 

Koszty uzyskania przychodów 

78 690,2  

84 897,1 

Wynik finansowy netto 

1 365,3 

1 432,9 

Ź

ródło:  Opracowanie  własne  na  podstawie  Transport.  Wyniki  działalności.  Warszawa  2013,  s.  84. 

http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/tl_transport_wyniki_dzialalnosci_2012.pdf (dostęp 27.08.2013). 

Przychody  ze  sprzedaży  usług  we  wszystkich  przedsiębiorstwach  transportu  w  2012  r.  były 

większe  o  10,1%  w  porównaniu  z  2011  r.  i  wyniosły  162,3  mld  zł  (w  sektorze  publicznym 

nastąpił  spadek  o  0,3%,  a  w  sektorze  prywatnym  wzrost  o  12,3%).  Udział  przedsiębiorstw, 

gdzie  liczba  pracujących  jest  powyżej  49  osób  stanowił  ok.  47%  w  przychodach  ogółem,  a 

wzrost  sprzedaży  usług  wynosił  9,5%.  Poważnym  problem  w  przedsiębiorstwach  TSL  jest 

utrzymujący się wysoki poziom kosztów działalności

9

 

Pomorze Środkowe obejmuje swoim zasięgiem subregiony koszaliński i słupski, które 

strukturalnie są bardzo podobne, a różnią się od metropolii Szczecina i Trójmiasta. Struktura 

podmiotów  gospodarki  narodowej  zarejestrowanych  w  rejestrze  regon  w  sekcji  transport  i 

gospodarka  magazynowa  w  okresie  2003-2011  przedstawiona  jest  w  tabeli  2.  Podmioty 

przedstawione  są  z  podziałem  na  osoby  fizyczne  prowadzące  działalność  TSL  i  ogółem 

przedsiębiorstwa tej sekcji zarejestrowane na tym obszarze. 

Tabela 2. Podmioty  gospodarki narodowej zarejestrowane  w rejestrze regon według sekcji – 

transport i gospodarka magazynowa w okresie 2003-2011 w subregionach Koszalin i Słupsk. 

Subregion 

Koszalin 

/rok 

2003 

2004 

2005 

2006 

2007 

2008 

2009 

2010 

2011 

Ogółem  

4319 

4277 

4317 

4266 

4211 

4247 

4523 

4530 

4230 

Osoby fizyczne 

3938 

3948 

3973 

3917 

3850 

3898 

4240 

4245 

3942 

Subregion Słupsk/ rok 

2003 

2004 

2005 

2006 

2007 

2008 

2009 

2010 

2011 

Ogółem  

3302 

3209 

3049 

3022 

3032 

3108 

3146 

3174 

2920 

Osoby fizyczne  

3061 

2954 

2785 

2744 

2749 

2814 

2923 

2944 

2694 

                                                

9

 Szerzej zob. R. Rolbiecki, Wyniki ekonomiczne przedsiębiorstw w sektorze transportu i gospodarki 

magazynowej w Polsce, Logistyka nr 1/2013, s. 45-47. 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

842 

 

Ź

ródło:  Opracowanie  własne  na  podstawie:  Województwo  zachodniopomorskie.  Podregiony,  powiaty,  gminy  – 

archiwum.  Dostęp:  http://www.stat.gov.pl/szczec/69_1591_PLK_HTML.htm  (24.08.2013)  oraz  Województwo 

pomorskie. 

Podregiony, 

powiaty, 

gminy 

– 

archiwum. 

Dostęp: 

http://www.stat.gov.pl/gdansk/69_1409_PLK_HTML.htm (22.08.2013). 

Osoby  fizyczne  prowadzące  działalność  gospodarczą  w  zakresie  transportu  i  gospodarki 

magazynowej  na  obszarze  subregionów  stanowią  powyżej  90  procent  wszystkich 

przedsiębiorstw  TSL.  Wzrost  zarejestrowanych  podmiotów  odnotowano  w  okresie  kryzysu 

2009-2010,  a  w  2011  r.  nastąpił  spadek  w  tej  sekcji  w  subregionie  Koszalin  o  6,62%  i  w 

subregionie  słupskim  o  8%.  Na  uwagę  zasługuje  wartość  środków  trwałych  w  transporcie  i 

gospodarce  magazynowej  w  okresie  2003-2011  oraz  tendencje  dynamiki  wzrostu  wartości 

tych środków w sektorze prywatnym (tabela 3). 

Tabela  3.  Wartość  brutto  środków  trwałych  w  transporcie  i  gospodarce  magazynowej 

ogółem i w sektorze prywatnym w okresie 2003-2011 w milionach złoty –subregion Koszalin 

i Słupsk 

Subregion Koszalin 

2003 

2004 

2005 

2006 

2007 

2008 

2009 

2010 

2011 

Ogółem  

264,2  267,6  277,1  294,2  321,5  307,1  254,4  324,7  349,4 

Sektor prywatny 

78,5 

88,3 

122,0  137,4  155,0  153,0  141,7  173,4  183,2 

Subregion Słupsk 

2003 

2004 

2005 

2006 

2007 

2008 

2009 

2010 

2011 

Ogółem  

169,0  232,1  239,4  267,5  329,7  373,4  275,9  323,2  267,6 

Sektor prywatny  

39,8 

110,3  153,6  176,7  223,5  271,2  166,3  211,7  153,7 

Ź

ródło:  opracowanie  własne  na  podstawie:  Województwo  zachodniopomorskie.  Podregiony,  powiaty,  gminy  – 

archiwum.  Dostęp:  http://www.stat.gov.pl/szczec/69_1591_PLK_HTML.htm  (21.08.2013)  oraz  Województwo 

pomorskie. 

Podregiony, 

powiaty, 

gminy 

– 

archiwum. 

Dostęp: 

http://www.stat.gov.pl/gdansk/69_1409_PLK_HTML.htm (20.08.2013). 

W  subregionie  koszalińskim  wartość  środków  trwałych  brutto  ogółem  stale  rośnie,  przy 

czym  wysoką  dynamikę  wzrostu  wykazuje  sektor  prywatny.  W  2003  r.  wartość  środków 

trwałych sektora prywatnego do ogółu stanowi niecałe 30 procent (29,71%). W 2011 r. sektor 

prywatny to już ponad połowa wartości środków trwałych (52,43%).    

W  subregionie  słupskim  rośnie  wartość  środków  trwałych  od  2003  do  2010  roku,  by  w 

2011  roku  zanotować  spadek  –  17,2%.  W  2003  roku  wartość  środków  trwałych  w  sektorze 

prywatnym stanowi zaledwie 23,55%, gdy w 2008 r. kształtuje się na najwyższym poziomie 

271,2 mln zł -72,63% ogółu środków trwałych w transporcie i gospodarce magazynowej.  

Wartość  środków  trwałych  przedstawia  zaangażowanie  finansowe  podmiotów  i 

możliwości modernizacji w transporcie przedsiębiorstw, które inwestują w nowoczesny tabor 

transportowy. 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

843 

 

3.

 

Nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach TSL Pomorza Środkowego 

Rozwój  gospodarczy  wymaga  nakładów  na  reprodukcję  środków  transportowych  i 

gospodarkę  magazynową.  Jeżeli  następuje  rozwój  transportu  we  właściwym  kierunku  i  w 

sposób  zaplanowany,  to  umożliwia  rozwój  innych  działów  gospodarki  narodowej  jak 

produkcji,  handlu,  turystyki  i  innych  usług.  Nakłady  inwestycyjne  na  rozwój  infrastruktury 

transportu  powinny  się  kształtować  na  wysokim  poziomie,  minimum  10%  przychodu.  W 

związku  z  wysokimi  nakładami  inwestycyjnymi  na  infrastrukturę,  w  długim  okresie  kapitał 

prywatny  mniejszym  stopniu  angażuje  swoje  środki  w  przedsięwzięcia  związane  z 

inwestycjami.  W  województwie  zachodniopomorskim  i  pomorskim  udział  nakładów 

inwestycyjnych na transport i gospodarkę magazynową w okresie 2008-2011 kształtuje się na 

poziomie 20 procent przychodów (tabela 4). 

Tabela  4.  Udział  w  nakładach  inwestycyjnych  (ceny  bieżące)  na  transport  i  gospodarkę 

magazynową  w  procentach  w  okresie  2008-2011  w  województwie  zachodniopomorskim  i 

pomorskim 

Województwo 

2008 

2009 

2010 

2011 

Zachodniopomorskie 

19,2 

23,5 

18,7 

18,4 

Pomorskie 

11,2 

19,0 

22,0 

23,5 

Ź

ródło:  Opracowanie  własne  na  podstawie  Transport.  Wyniki  działalności.  Warszawa  2013,  s.  84. 

http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/tl_transport_wyniki_dzialalnosci_2012.pdf (dostęp 27.08.2013). 

Województwo  zachodniopomorskie  najwyższy  procent  w  nakładach  inwestycyjnych 

poniosło  w  2009  roku  i  utrzymuje  się  blisko  na  poziomie  19  procent  przychodów. 

Województwo  pomorskie  stale  podnosi  udział  w  nakładach  inwestycyjnych  na  transport  i 

gospodarkę  magazynową,  nastąpił  wzrost  z  11,2%  do  poziomu  23,5%.  W  przypadku 

nakładów  inwestycyjnych  w  subregionie  koszalińskim  i  słupskim  w  okresie  2003-2010 

można zauważyć zmienne tendencje (tabela 5). 

Tabela  5.  Nakłady  inwestycyjne  w  transporcie  i  gospodarce  magazynowej  ogółem  i  w 

sektorze  prywatnym  w  okresie  2003-2011  w  milionach  złoty  –subregion  Koszalin  i  Słupsk 

(bieżące ceny) 

Subregion Koszalin/rok  2003 

2004  2005 

2006 

2007 

2008 

2009 

2010 

2011 

Ogółem  

37,0 

42,2 

41,0 

54,3 

35,0 

47,6 

26,5 

15,3 

59,6 

Sektor prywatny 

18,7 

31,9 

33,8 

40,1 

21,5 

25,4 

16,8 

5,8 

10,2 

Subregion Słupsk/rok 

2003 

2004  2005 

2006 

2007 

2008 

2009 

2010 

2011 

Ogółem  

23,3 

56,0 

34,5 

34,1 

73,7 

50,3 

26,7 

52,9 

80,6 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

844 

 

Sektor prywatny  

5,1 

20,0 

28,9 

24,9 

49,2 

40,3 

22,8 

45,2 

60,7 

Ź

ródło: Opracowanie własne na podstawie – Województwo zachodniopomorskie. Podregiony, powiaty, gminy – 

archiwum.  Dostęp:  http://www.stat.gov.pl/szczec/69_1591_PLK_HTML.htm  (21.08.2013)  oraz  Województwo 

pomorskie. 

Podregiony, 

powiaty, 

gminy 

– 

archiwum. 

Dostęp: 

http://www.stat.gov.pl/gdansk/69_1409_PLK_HTML.htm (20.08.2013). 

W  subregionie  koszalińskim  nakłady  inwestycyjne  w  transporcie  i  gospodarce 

magazynowej  spadają  w  2007  roku  i  rosną  w  2008  r.,  by  następnie  spaść  w  2009  r.  i  do 

najniższego  poziomu  2010  r.  -15,3  mln  złotych,  gdzie  w  2011  roku  wzrasta  do  59,6  mln  zł. 

Nakłady inwestycyjne w sektorze prywatnym na transport gospodarkę magazynową najniższe 

są  w  latach  2010-2011.  W  latach  2003-2009  udział  sektora  prywatnego  w  nakładach 

inwestycyjnych  kształtuje  się  od  50,2%  do  82,43%  w  2005  r.  Minimalne  nakłady  sektora 

prywatnego  w  stosunku  do  ogółu  nakładów  inwestycyjnych  w  transporcie  i  gospodarce 

magazynowej wystąpił w 2011 r., bo stanowi 17,11%. 

W subregionie słupskim następuje cykliczność nakładów inwestycyjnych  w transporcie i 

gospodarce magazynowej, przy najniższym poziomie w 2003 i 2009 roku. Najwyższe nakłady 

występują  w  2007  (73,7  mln  zł)  i  2011  roku  (80,6  mln  zł).  Sektor  prywatny  w  subregionie 

słupskim  najniższy  jest  w  2003r  (5,1  mln  zł),  po  najwyższy  w  2011  r.  (60,7  mln  zł). 

Procentowy  udział  kształtuje  się  od  21,88%  w  2003  r.,  po  bardzo  wysoki  udział  85,44%  w 

2010 r. i 75,31% w 2011 roku, co jest niespotykane na obszarze Polski. 

Rozwój  transportu  stymuluje  rozwój  gospodarczy,  wzrost  nakładów  inwestycyjnych  w 

transporcie  i  gospodarce  magazynowej  w  subregionie  Koszalin  i  Słupsk  oznacza  wzrost 

dochodu  na  tym  obszarze.  Polityka  inwestycyjna  państwa  polskiego  jest  niewystarczająca, 

stąd  bardzo  wysoki  udział  sektora  prywatnego  w  nakładach  inwestycyjnych  sięgających 

powyżej  80%.  Bardzo  ważne  jest  kształtowanie  się  nakładów  inwestycyjnych  na  transport  i 

gospodarkę  magazynową  na  odpowiednio  wysokim  poziomie  –  powyżej  20%  przychodów. 

Poziom  ten  pozwala  zapobiec  dekapitalizacji  środków  trwałych  w  transporcie  i 

przedsiębiorstwach  TSL,  co  powoduje  wzrost  konkurencyjności  Pomorza  Środkowego. 

Determinanta  nakładów  inwestycyjnych  na  transport  i  gospodarkę  magazynową    tworzy 

możliwość  pożądanego  tempa  wzrostu  w  innych  sektorach  gospodarki.  Sektor  prywatny, 

zdając  sobie  sprawę,  że  zahamowanie  inwestycji  w  transporcie  może  przyczynić  się  do 

spadku  dochodu  w  innych  działach  gospodarki.  W  województwie  zachodniopomorskim  i 

pomorskim    jest  wysokie  wykorzystanie  funduszy  unijnych  w  układzie  regionalnych 

programów operacyjnych (zachodniopomorskie 10,12% i pomorskie 8,56%) w okresie 2007-

2013,  co  przyczynia  się  do  nakładów  finansowych  na  rozwój  transportu  w  omawianych 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

845 

 

obszarach.  Dzięki  znacznemu  wsparciu  finansowemu  z  budżetu  UE  istnieje  duża  szansa  na 

nadrobienie istniejących zaległości inwestycyjnych w branży TSL, która jest postrzegana jako 

bariera  organizacji  systemów  logistycznych  w  Polsce.  Nakłady  na  transport  umożliwiają  nie 

tylko rozwój transportu, ale innych działów gospodarki narodowej. 

Podsumowanie 

Wspólna  polityka  transportowa  Unii  Europejskiej  przyczynia  się  do  ustanowienia 

jednolitego,  w  pełni  zintegrowanego  ze  strukturami  UE  i  wzmacniającego  konkurencyjność 

Europy  zrównoważonego  systemu  transportowego,  który  zdolny  będzie  zaspokajać  potrzeby 

ekonomiczne,  społeczne  i  ekologiczne  społeczeństwa.  Polityka  transportowa  województw 

zachodniopomorskiego  i  pomorskiego,  regionu  Pomorza  Środkowego  jest  dalszą 

konsekwencją polityki Polski oraz UE mającą na celu przebudowę systemu transportowego w 

kierunku  bardziej  przyjaznym  środowisku  naturalnemu,  wzrost  jego  efektywności  i 

sprawności  poprzez  rozwój  sieci  infrastruktury  i  oparcie  go  na  nowych  zasadach  w  sferze 

planowania  i  zarządzania,  wdrażanie  rozwiązań  logistycznych  i  wspieranie  innowacji  w 

transporcie.  Osoby  fizyczne  prowadzące  działalność  gospodarczą  w  zakresie  transportu  i 

gospodarki  magazynowej  na  obszarze  koszalińskiego  i  słupskiego  subregionu  stanowią 

powyżej 90 procent przedsiębiorstw. W subregionie koszalińskim wartość środków trwałych 

brutto  w  transporcie  i  gospodarce  magazynowej  ogółem  stale  rośnie,  przy  czym  wysoką 

dynamikę  wzrostu  wykazuje  sektor  prywatny.    W  subregionie  słupskim  rośnie  od  2003  do 

2010  roku,  by  w  2011  roku  zanotować  spadek  –  17,2%  i  w  sektorze  prywatnym  stanowi 

zaledwie 23,55% w stosunku do ogółu, a w 2008 r. kształtuje się na najwyższym poziomie - 

271,2 mln zł -72,63% ogółu środków trwałych w transporcie i gospodarce magazynowej. W 

subregionie  koszalińskim  nakłady  inwestycyjne  na  transport  i  gospodarkę  magazynową 

spadają w 2007 roku i rosną w 2008 r., by następnie spaść w 2009 r. i do najniższego poziomu 

2010  r.  -15,3  mln  złotych,  w  2011  roku  wzrasta  do  59,6  mln  zł.  W  subregionie  słupskim 

następuje  cykliczność  nakładów  inwestycyjnych  w  transporcie  i  gospodarce  magazynowej, 

przy najniższym poziomie w 2003 i 2009 roku. Najwyższe nakłady występują w 2007 (73,7 

mln  zł)  i  2011  roku  (80,6  mln  zł).  Nakłady  na  inwestycje  w  transporcie  i  gospodarce 

magazynowej  Pomorza  Środkowego  ponoszone  przez  sektor  prywatny  w  ostatnich  latach 

kształtują  się  powyżej  50  procent  i  dochodzą  do  80%  nakładów.  Determinanta  nakładów 

inwestycyjnych wskazuje nie tylko na rozwój przedsiębiorstw TSL na Pomorzu Środkowym, 

ale  również  na  rozwój  produkcji,  handlu,  turystyki  i  innych  usług.  Prezentowane  wyniki 

badań  pozwalają  stwierdzić,  że  przedsiębiorstwa  TSL  pomimo  kryzysu  na  Pomorzu 

Ś

rodkowym, odnotowują rozwój na rynku krajowym oraz europejskim.  

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

846 

 

Determinants of the functioning of TSL in the Middle Pomerania - analysis 

Summary 

 

This  paper  presents  the  dynamics  of  freight  transport  between  2003-2012.  The  study 

was  covered  by  the  Middle  Pomerania  -subregion  Koszalin  and  Slupsk.  This  paper  presents 

an  analysis  of  investment  in  transport  and  warehouse  management  Middle  Pomerania.  The 

methods  used  in  the  article  is  an  analysis  of  the  literature,  statistical  data  analysis  and 

benchmarking. 

Literatura 

1.

 

A sustainable future for transport: Toward an integrated, technology-led and user friendly 

system. COM (2009) 279/4.

 

2.

 

Bąk  M.,  Borkowski  P.,  Kierunki  współczesnych  badań  transportowych  na  świecie, 

Logistyka nr 2/2008. 

3.

 

Coyle J.J., Bardi E.J., Langley C.J., Zarządzanie logistyczne, PWE, Warszawa 2007. 

4.

 

European Transport Policy for 2010: time to decide. White paper.” COM (2001) 370 final, 

Brussels, 12.09.2001.  

5.

 

Grzelakowski  A.S.,  Polityka  transportowa  UE  na  II  dekadę  XXI  w.  wobec  nowych 

wyzwań rozwoju transportu, Logistyka nr 1/2010. 

6.

 

Jacyna  M.,  System  logistyczny  Polski.  Uwarunkowania  techniczno-  technologiczne 

komodalności  transportu,  Oficyna  Wydawnicza  Politechniki  Warszawskiej,  Warszawa 

2012. 

7.

 

Plan  utworzenia  jednolitego  europejskiego  obszaru  transportu  –  dążenie  do  osiągnięcia 

konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu, Bruksela, 28.03.2011 r. 

8.

 

Rolbiecki  R.,  Wyniki  ekonomiczne  przedsiębiorstw  w  sektorze  transportu  i  gospodarki 

magazynowej w Polsce, Logistyka nr 1/2013. 

9.

 

Rydzkowski W., Wojewódzka-Król K., Transport, PWN, Warszawa 2007. 

10.

 

The  future  development  of  the  common  transport  Policy.  A  global  approach  to  the 

construction of the Community framework for sustainable mobility”, COM (92) 494 final, 

Brussels, December 2.1992. 

11.

 

Transport. 

Wyniki 

działalności. 

Warszawa 

2013. 

http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/tl_transport_wyniki_dzialalnosci_2012.pdf. 

12.

 

Województwo  zachodniopomorskie.  Podregiony,  powiaty,  gminy  –  archiwum.  Dostęp: 

http://www.stat.gov.pl/szczec/69_1591_PLK_HTML.htm. 

background image

Logistyka - nauka 

 

                                                                              Logistyka  6/2013

 

                                                

847 

 

13.

 

Województwo  pomorskie.  Podregiony,  powiaty,  gminy  –  archiwum.  Dostęp: 

http://www.stat.gov.pl/gdansk/69_1409_PLK_HTML.htm.