1
PRAWO W OCHRONIE ŚRODOWISKA
Postępowanie administracyjne.
prawo administracyjne:
prawo formalne – zasady postępowania przed organami
administracji rządowej i samorządowej na linii urząd – obywatel
(reguluje Kodeks postępowania administracyjnego)
prawo materialne – zbiór reguł regulujących poszczególne
dziedziny życia realizowane poprzez takie normy prawne jak
ustawy, rozporządzenia, zarządzenia, normy techniczne itp.
2
Kodeks - akt prawny, zawierający logicznie usystematyzowany
zbiór przepisów regulujących daną dziedzinę stosunków
społecznych.
Kodeks Postępowania Administracyjnego
Kodeks Karny
Kodeks Cywilny
Kodeks Rodzinny
Kodeks Pracy
Kodeks Hammurabiego
Kodeks Napoleona
Kodeks Bushido
Kodeks postępowania administracyjnego
z dnia 1960-06-14 (Dz.U. 1960 Nr 30, poz. 168)
Kodeks postępowania administracyjnego (KPA) normuje
postępowanie:
•
przed organami administracji publicznej w należących do
właściwości tych organów sprawach indywidualnych
rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych,
•
przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi
podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na
podstawie porozumień do załatwiania spraw
•
w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między
organami jednostek samorządu terytorialnego i organami
administracji rządowej
•
w sprawach wydawania zaświadczeń.
3
Postępowanie administracyjne
Kiedy mamy do czynienia z postępowaniem administracyjnym?
1.
postępowanie musi się toczyć przed organami administracji
publicznej
2.
postępowanie dotyczy sprawy indywidualnej
3.
sprawy te rozstrzygane są w drodze decyzji administracyjnych
Ze względu na swe powiązanie, wszystkie powyższe przesłanki muszą
być spełnione łącznie
Administracja publiczna
Administracja publiczna - zespół organów administracyjnych i
obsługujących je urzędów, które są powołane
do praktycznego realizowania zadań państwa.
Rada Ministrów
Wojewodowie
Administracja rządowa
Jednostki
administracji
niezespolonej
Zarząd gminy
Administracja
samorządowa
Wójt
Burmistrz
Prezydent
Zarząd powiatu
starosta
Zarząd
województwa
marszałek
Jednostki
administracji
zespolonej
4
Organy administracji
niezespolonej
zespolonej
•
Dowódcy okręgów wojskowych,
szefowie wojewódzkich sztabów
wojskowych, wojskowi komendanci
uzupełnień
•
Izby skarbowe, urzędy skarbowe,
inspektorzy kontroli skarbowej
•
……
•
Dyrektorzy okręgowych urzędów
probierczych i naczelnicy obwodowych
urzędów probierczych
•
Dyrektorzy regionalnych zarządów
gospodarki wodnej
•
Dyrektorzy urzędów celnych
•
Dyrektorzy urzędów morskich
•
Dyrektorzy urzędów statystycznych
•
Dyrektorzy urzędów żeglugi
ś
ródlądowej
•
…..
•
Komendant Wojewódzki Państwowej
Straży Pożarnej
•
Komendant Wojewódzki Policji
•
Wojewódzki Konserwator Zabytków
•
……
•
Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin
i Nasiennictwa
•
Wojewódzki Inspektor
Farmaceutyczny
•
Wojewódzki Inspektor Ochrony
Ś
rodowiska
•
Wojewódzki Inspektor Inspekcji
Handlowej
•
Wojewódzki Lekarz Weterynarii
•
Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Budowlanego
•
……
Organy wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu
(do kogo się odwoływać)
Administracja publiczna
Jednostki
samorządu
terytorialnego
Samorządowe
kolegia
odwoławcze
Wojewoda
Minister
właściwy w
sprawie
5
.
Organy naczelne w rozumieniu kodeksu:
Administracja publiczna
Jednostki
samorządu
terytorialnego
Jednostki
administracji
rządowej
Premier lub właściwy minister
Administracja publiczna
Który organ ma się zająć sprawą?
(właściwość organów)
Organy administracji publicznej przestrzegają sprawy wg swojej
właściwości
•
rzeczowej:
–
jest ona ustalana na podstawie zakresu działania organu
(kompetencje)
•
miejscowej:
–
w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej
położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze
właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do
organu, na którego obszarze znajduje się większa część
nieruchomości,
–
w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według
miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony
–
w innych sprawach - według miejsca zamieszkania
6
Urząd wojewódzki (Wydział Środowiska i Rolnictwa)
•
wydawanie pozwolenia zintegrowanego
•
wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na
realizację przedsięwzięcia
•
wydawanie pozwolenia wodnoprawnego,
•
wydawanie pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do
powietrza z instalacji,
•
wydawanie decyzji o obowiązku wykonania przeglądu ekologicznego,
•
wydawanie zgody w drodze decyzji na zakup przez prowadzącego
instalację dodatkowych uprawnień do emisji z krajowej rezerwy
uprawnień, w związku z przejęciem produkcji likwidowanych instalacji
•
wydawanie zgody (zezwolenia) na prowadzenie badań naukowych na
terenach rezerwatów przyrody,
•
wydawanie decyzji w sprawie ustalenia warunków prowadzenia robót,
polegających na regulacji wód oraz budowie wałów
przeciwpowodziowych, a także robót melioracyjnych, odwodnień
budowlanych oraz innych robót ziemnych zmieniających stosunki
wodne - na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych
Administracja publiczna
starostwo powiatowe w Krakowie
•
Wydział Ochrony środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa
(starostwo powiatowe w Krakowie)
– wydawanie zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie
zbierania lub transportu odpadów
– wydawanie zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie
odzysku lub unieszkodliwiania odpadów wydawanie pozwoleń
na wytwarzanie odpadów niebezpiecznych lub odpadów innych
niż niebezpieczne wydawanie pozwoleń na wprowadzanie
gazów lub pyłów do powietrza
– wydawanie pozwoleń na emitowanie hałasu do środowiska
– wydawanie pozwoleń na emitowanie pól elektromagnetycznych
przez linie i stacje elektroenergetyczne oraz przez instalacje
radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne
– wydawanie pozwoleń wodnoprawnych
urząd gminy (Gniezno)
•
Do zadań stanowiska ds. planowania przestrzennego,
budownictwa należą:
– wydawanie
decyzji
o
warunkach
zabudowy
i
zagospodarowania terenu
Administracja publiczna
7
Postępowanie ogólne dotyczyć musi
sprawy indywidualnej.
Chodzi o to, że jest to sprawa indywidualnie oznaczonego
podmiotu w konkretnej sprawie
Postanowienie SN z dnia 25.03.1999 r. III RN 156/98, (OSNAP z
2000 r., nr 3, poz. 91): uchwała rady gminy odrzucająca (w
całości lub części) zarzuty do miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego
jest formą prawną
załatwienia indywidualnej sprawy z zakresu administracji
publicznej i podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu
Administracyjnego.
Wyrok NSA w Warszawie z dnia 21.02.1996, I SA 1308/95
(Palestra z 1996 r., nr 9 - 10, s.198): uchwała Komisji
Odwoławczej, rozpatrującej odwołanie kandydata na I rok studiów
w szkole wyższej,
nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej
sprawie, w rozumieniu przepisów k.p.a., lecz wyraża jedynie
stanowisko tej komisji, co do zasadności odwołania.
Sprawa indywidualna
Postępowanie ogólne kończy się wydaniem
decyzji administracyjnej.
Jest to rodzaj aktu administracyjnego, które można określić jako
oparte na przepisach prawa administracyjnego oświadczenie woli
organu administracji publicznej,
Wyrok NSA z 24.11.1999 r., II SA 995/99 (Wokanda z 2000 r., nr 5, s.
32): "Zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele
nierolnicze i nieleśne
stanowi decyzję administracyjną, wydawaną na
wniosek zarządu gminy".
Postanowienie NSA z 12.06.1990 r., S.A./Kr 368/90 (ONSA z 1990r., nr
2 - 3, poz. 48): "Odmowa udzielenia przez organy szkoły wyższej urlopu
dziekańskiego studentowi
nie jest decyzją administracyjną.
Dla istoty decyzji sama nazwa nie jest ważna. W wielu przepisach
jest ona różnie określona (np. pozwolenie, koncesja, nakaz,
zezwolenie). Liczy się tu jednak jej treść i struktura
Decyzja administracyjna
8
Zasady
praworządności - organy administracji publicznej działają na
podstawie przepisów prawa
prawdy obiektywnej - w toku postępowania organy administracji
publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki
niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do
załatwienia sprawy
pogłębiania zaufania - organy administracji publicznej obowiązane
są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie
obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną
obywateli.
udzielania informacji - organy administracji publicznej są
obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o
okolicznościach, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i
obowiązków będących przedmiotem postępowania
administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby
uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu
nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych
wyjaśnień i wskazówek.
Postępowanie administracyjne
wysłuchania stron - organy administracji publicznej obowiązane są
zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a
przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do
zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
wyjaśniania zasadności przesłanek - organy administracji
publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek,
którymi kierują się przy załatwieniu sprawy,
szybkości i prostoty postępowania - organy administracji
publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując
się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia
ugodowego załatwiania spraw - organ administracji publicznej,
powinien podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia
ugody administracyjnej
pisemności - sprawy należy załatwiać w formie pisemnej.
dwuinstancyjności - postępowanie administracyjne jest
dwuinstancyjne (stronie przysługuje prawo odwołania od decyzji do
organu II instancji)
trwałości decyzji - decyzje, od których nie służy odwołanie są
ostateczne.
Postępowanie administracyjne
9
Jak to się zaczyna?
Wszczęcie postępowania
na wniosek - wniosek składa strona do właściwego organu
administracji publicznej
Organy administracji publicznej prowadzą na swoich stronach www
szczegółowy opis procedur związanych z załatwianiem spraw
z urzędu - organ administracji publicznej może ze względu na
szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie
także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony.
Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku
postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie
umorzyć.
Strona w postępowaniu - Stroną jest każdy, czyjego interesu
prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda
czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Postępowanie administracyjne
Strona w postępowaniu
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy
postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój
interes prawny lub obowiązek.
Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o
państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje
społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
Osobowość prawną posiadają (między innymi):
spółka z o o
spółka akcyjna
,
spółdzielnia
przedsiębiorstwo państwowe
wyższa uczelnia
fundacja
Stowarzyszenie
związek zawodowy
partia polityczna
kościół ( diecezje, parafie,…)
samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej
jednostki samorządu terytorialnego: gmina, powiat,
województwo
Postępowanie administracyjne
10
11
12
Wszczęcie postępowania
Braki formalne
•
Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności
ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych,
podanie
pozostawia się bez rozpoznania.
•
Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w
przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w
terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje
pozostawienie podania bez rozpoznania.
13
Postępowanie administracyjne
zawiadomienie o
wszczęciu postępowania
Postępowanie administracyjne
zawiadomienie o
wszczęciu postępowania
•
1 lutego br. w świetlicy wiejskiej w Borowie z inicjatywy Wójta Gminy
zorganizowane zostało zebranie z mieszkańcami. Celem zebrania było
wyjaśnienie mieszkańcom Borowa zasad wydawania tzw. decyzji
ś
rodowiskowej, której wynikiem może być uznanie zasadności realizacji
przedsięwzięcia bądź odmowa wydania zgody na realizację przedsięwzięcia.
W styczniu br. na wniosek przedsiębiorcy z Borowa Wójt Gminy wszczęła
postępowanie w sprawie wydania zainteresowanemu decyzji o
ś
rodowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na
wydobywaniu kopalin ze złoża granitu "Borów - Południe". Przepisy związane z
wydawaniem decyzji obowiązują od niedawna, więc znaczna część
mieszkańców nie była zorientowana, jak będzie przebiegała cała procedura
przygotowania rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Mieszkańcy zostali poinformowani o tym, na jakim etapie będą mogli uczestniczyć
w postępowaniu oraz jakie prawa przysługują stronom tego postępowania.
Wójt Gminy przekazała, że obecnie jest określany zakres raportu oddziaływania
na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Po opracowaniu tego dokumentu
przez biegłych będzie on wyłożony do publicznego wglądu na okres 21 dni.
Wójt Gminy wysłuchała również opinii mieszkańców na temat ich obaw
związanych z bliskim usytuowaniem przedsięwzięcia od zabudowań
mieszkalnych. Temat planowanego wyrobiska wzbudził duże zainteresowanie
wśród mieszkańców, w zebraniu wzięło udział niemal 60 osób.
14
•
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się
do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
•
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób
wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy
•
Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ
administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub
biegłych o wydanie opinii.
•
Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich
braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia
sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może
przesłuchać stronę.
Postępowanie administracyjne
Dowody, biegli, zeznania stron
•
Organ administracji publicznej przeprowadzi w toku
postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to
przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie
celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa.
•
Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba
uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do
wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w
drodze oględzin.
Postępowanie administracyjne
Rozprawa
15
Postępowanie administracyjne
Decyzja
16
17
Składniki decyzji
Oznaczenie organu
wydającego decyzję
Podstawa prawna
Rozstrzygnięcie
Okres obowiązywania decyzji
Informacja o możliwości odwołania
Uzasadnienie
Data wydania decyzji
Oznaczenie stron
postępowania
Podpis upoważnionego
przedstawiciela organu
Postępowanie administracyjne
Decyzja
Postępowanie administracyjne
Decyzja
18
Postępowanie administracyjne
Decyzja
Odmowa wydania decyzji dla fermy w Krąplewicach
Wojewoda Kujawsko-Pomorski wydał decyzję odmawiającą ustalenia programu
dostosowawczego dla Fermy Krąplewice Sp. z o.o. w Krąplewicach. W wyniku
prac (…) oraz postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że: Ferma Krąplewice
nie dysponuje areałem gruntów spełniających wymogi ustawy z dnia 26 lipca
2000 r. o nawozach i nawożeniu.
Planowane wg programu dostosowawczego niektóre zmierzenia wymagają
uzyskania pozwolenia na budowę i ponadto w związku ze zwiększeniem obsady
zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) wymagane jest
przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na
ś
rodowisko.
•
Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie
tylko do
jednej instancji.
•
Odwołanie wnosi się do
organu administracji publicznej wyższego
stopnia.
•
Odwołanie
nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z
odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
•
Odwołanie
wnosi się do właściwego organu odwoławczego za
pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
•
Odwołanie
wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia
decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej
ogłoszenia stronie.
•
Przed upływem terminu do wniesienia odwołania
decyzja nie ulega
wykonaniu (chyba, ze ma klauzulę natychmiastowej wykonalności).
•
Organ odwoławczy nie rozpatruje zaskarżanej decyzji ale rozpatruje całą
sprawę ponownie.
Postępowanie administracyjne
Odwołania
19
.
•
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której
–
utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję,
–
uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części,
–
umarza postępowanie odwoławcze
.
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony
odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza
prawo lub rażąco narusza interes społeczny
Postępowanie administracyjne
Odwołanie
Organ adm. Publicznej I stopnia
Postępowanie administracyjne
Struktura odwoławcza
Wojewódzki sąd
administracyjny
Naczelny sąd
administracyjny NSA
Organ adm. Publicznej II stopnia
odwołanie
zaskarżenie
Sędziowie sądów
administracyjnych
w sprawowaniu
swojego urzędu są
niezawiśli i
podlegają tylko
Konstytucji oraz
ustawom
20
Wydawanie zaświadczeń
• Organ administracji publicznej wydaje
zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się
o zaświadczenie.
• Zaświadczenie powinno być wydane bez
zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie
siedmiu dni.
• Odmowa wydania zaświadczenia bądź
zaświadczenia o treści żądanej przez osobę
ubiegającą się o nie następuje w drodze
postanowienia, na które służy zażalenie.
Wydawanie zaświadczeń
21
Postępowanie administracyjne
Informatyzacja
• Organ administracji publicznej doręcza pisma za
pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich
pracowników lub przez inne upoważnione osoby
lub organy.
• Doręczenie może nastąpić za pomocą środków
komunikacji elektronicznej w rozumieniu
przepisów o świadczeniu usług drogą
elektroniczną,
Art. dodany
Ustawą o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne z
dnia 2005-02-17 (Dz.U. 2005 Nr 64, poz. 565)
Powiązania
•
Ustawa o administracji rządowej w województwie z dnia 1998-06-05
(Dz.U. 1998 Nr 91, poz. 577)
•
Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę
o pracownikach samorządowych z dnia 1990-05-10 (Dz.U. 1990 Nr 32,
poz. 191) - US
•
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych z dnia 1994-10-12
(Dz.U. 1994 Nr 122, poz. 593)
•
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 2002-
08-30 (Dz.U. 2002 Nr 153, poz. 1270) – US
•
Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 2002-07-25 (Dz.U.
2002 Nr 153, poz. 1269) – US
•
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie organizacji przyjmowania i
rozpatrywania skarg i wniosków z dnia 2002-01-08 (Dz.U. 2002 Nr 5,
poz. 46)
22
Pytania kontrolne
• 3 warunki stanowiące o tym, że postępowanie
jest postępowaniem administracyjnym.
• Właściwość rzeczowa i miejscowa w
postępowaniu administracyjnym
• Zasady prowadzenia postępowania
administracyjnego
• Składniki decyzji administracyjnej
• Organy wyższego stopnia, organy naczelne w
rozumieniu KPA, struktura odwoławcza