Autohipnoza - podstawy  

Istnieje wiele metod autohipnozy rozumianej jako sposobów osiągnięcie transu, podobnie jak 
i istnieje wiele metod autohipnozy rozumianej jako użycie stanu transu autohipnotycznego do 
osiągania określonych celów. Na początek zajmiemy się tym pierwszym zagadnieniem. 

Stan autohipnozy można określić jako specyficzny stan świadomości charakteryzujący się 
podwyższonym stanem koncentracji w którym umysł funkcjonuje inaczej niż na jawie i cechuje 
się podwyższoną podatnością na sugestie. Stan ten można osiągnąć samodzielnie poprzez 
specyficzny trening umysłu, niekiedy pojawia się on spontanicznie w określonych warunkach, 
może być wynikiem sugestii pohipnotycznych lub pewnych specyficznych bodźców. Ogólnie 
można powiedzieć, że stan autohipnozy jest stanem hipnotycznym wywołanym samodzielnie. 

Przykładowo tzw stan alfa osiągany w wyniku samodzielnego treningu metodą Silvy jest 
niewątpliwie stanem autohipnozy, podobnie rzecz ma się z treningiem autogennym Shultza 
i wieloma innymi tego typu metodami. Subiektywny odbiór stanu autohipnozy zależy od wielu 
czynników; nastawienia, oczekiwań, wyobrażeń, metody jego osiągania itp. 

Należy sobie przede wszystkim zdać sobie sprawę z faktu, że osiągnięcie stanu 
autohipnotycznego nie jest celem samym w sobie, a jest jedynie metoda osiągnięcia 
zamierzonego celu. Pragnąc nauczyć się autohipnozy należy przede wszystkim odpowiedzieć 
sobie w jakim celu chcemy się tego nauczyć i co przez to zamierzamy osiągnąć. Kiedy to stanie 
się jasne wówczas możemy zastanowić się nad doborem metody. Należy też sobie jasno 
uświadomić, że autohipnoza nie jest cudowną magiczną metodą, która niczym magiczna różdżka 
usunie wszystkie nasze problemy i uczyni z nas nadczłowieka. Należy też jasno sobie 
uzmysłowić, że opanowanie autohipnozy wymaga systematycznego wytrwałego treningu i pracy. 

Przykładowo, samodzielne opanowanie osiągania stabilnego stanu alfa metoda Silvy wymaga 
kilku miesięcy systematycznej pracy, opanowanie treningu Shultza to w praktyce również kilka 
miesięcy systematycznych ćwiczeń, zaś osiągnięcie jakiś spektakularnych umiejętności 
w praktyce może zająć lata. 

Jeśli więc komuś wydaje się, że nauczy się autohipnozy w kilka godzin i osiągnie zdumiewające 
efekty jest w błędzie. Należy również sobie jasno uświadomić, że stosując autohipnozę 
pracujemy z własną podświadomością w związku z tym wszystko co robimy powinno być 
dokładnie przemyślane w przeciwnym wypadku efekty mogą być nie tylko szkodliwe, ale bardzo 
niebezpieczne. 

Podam tu przykład ze swojego doświadczenia. Kiedy prowadziłem samodzielny trening Silvy po 
kilku tygodniach zauważyłem, że stany jakie osiągam są bardzo głębokie i przyjemne zaś 
afirmacje (sugestie) jakich używam w tych stanach działają z niezwykłą siłą. Kiedy używałem 
np. sugestii że czuję się świetnie i jest wspaniale ogarniała mnie radość i euforia utrzymująca się 
przez cały dzień. Pewnego razu po mocnej alkoholowej imprezie u kolegi obudziłem się 
w strasznym stanie. Pękała mi głowa a najmniejszy ruch ciała wywoływał straszne perturbacje. 
Delikatnie wszedłem w stan alfa i zacząłem podawać sobie sugestie doskonałego samopoczucia 
i nastroju. Po kilku minutach wróciłem do zwykłego stanu świadomości wszelkie sensacje ustały 

czułem się jak młody bóg. Radośnie poszedłem na zajęcia i po kilku godzinach zupełnie 
zapomniałem o porannym kacu. Wieczorem ciągle pełen energii i wigoru pojechałem na trening 
Kung fu skutkiem czego omal nie wylądowałem w szpitalu. Doskonałe samopoczucie nie 
opuszczało mnie nawet kiedy zsiniały mi wargi, zaczęło bolec serce i pojawiły się zawroty 
głowy. Mógłbym przytoczyć tu jeszcze kilka takich przykładów, jednak myślę, że ten wystarczy 
aby uświadomić jakie niebezpieczeństwa mogą wiązać się z nieodpowiedzialnym stosowaniem 
autohipnozy - reasumując można doprowadzić do trwałych urazów psychicznych i fizycznych. 
Dlatego jeszcze raz podkreślam - pracując z autohipnozą należy wszystko robić systematycznie 
i w gruntownie przemyślany sposób. 

Specyficzną metodą pracy z autohipnozą jest użycie kaset z odpowiednio nagranymi sesjami. 
Szczególnie dobre efekty daje łączenie tych nagrań z samodzielnym treningiem. W ten sposób 
można stosunkowo szybko nauczyć się osiągać głębokie i stabilne stany autohipnozy, aczkolwiek 
wcześniej należy nauczyć się właściwie słuchać tego typu nagrań. 

Przykładowo nagrywamy sobie kasetę zawierająca trening Shultza i odsłuchujemy ją 
doświadczając odpowiednich wrażeń. Bezpośrednio po skończonej sesji samodzielnie 
wchodzimy w stan autohipnozy i przypominamy sobie te wrażenia łącząc je z odpowiednimi 
sugestiami. W ten sposób poprzez taki systematyczny trening jesteśmy w stanie w ciągu tygodnia 
doskonale opanować tę metodę i używać jej skutecznie bez wspomagania. 

W moim przypadku i moich znajomych doskonałe efekty dawało używanie kaset "Niezmiennego 
Stanu Świadomości" opracowanych przez Andrzeja Szyszko Bohusza łączonych z pewnego 
rodzaju warunkowaniem nawet teraz po wielu latach przerwy używając tego warunkowania 
jestem w stanie w ciągu kilku minut osiągnąć ten stan. 

Najprostszą i najskuteczniejszą metodą nauczenia się autohipnozy jest metoda Rhodesa, która 
przy tym doskonale daje się łączyć z hipnozą i to w obie strony jest i tę metodę najczęściej 
polecam tym, którzy pragną szybko nauczyć się autohipnozy. Oczywiście jak przy każdej 
metodzie należy opracować sobie pewien program którego należy się trzymać, aby miało to jakiś 
sens. Taki program musi być sensownie dobrany do oczekiwań i celów jakie zakłada sobie osoba 
rozpoczynająca naukę i należy się go konsekwentnie trzymać, aż do osiągnięcia celu, kolejność 
i częstotliwość sesji powinna być również dobrana tak aby osiągnąć maksymalny efekt. Ponieważ 
każdy oczekuje czegoś innego trudno przedstawić jakiś sensowny ogólny program z tego 
względu ograniczę się tu tylko do pewnych ogólnych wskazówek. Poniżej przedstawiam 
podstawową instrukcję opracowaną przez Rhodesa: 

Autohipnoza (wg. Rhodesa) 

Pierwszym stadium autohipnozy jest "zamknięcie oczu", rozumiemy pod tym taką sytuację, 
w której ciągle będąc w stanie czuwania nie może pan otworzyć oczu. Można do tego dojść 
w sposób następujący: proszę usiąść na wygodnym krześle w spokojnym pokoju. Następnie: 

I. 

a)  

o

 

powiedzieć "Trzy" i myśleć równocześnie: moje powieki stają się bardzo ciężkie. 
Proszę tę myśl powtarzać nie myśleć o niczym innym, tylko o tym, skoncentrować 

się na tym , przejąć się tym wierzyć w to ,a równocześnie myśleć o tym. 
Wypędzić wszelką inną myśl np.: zobaczę czy się uda. Trzymać się tej jednej 
myśli: moje powieki stają się bardzo, bardzo ciężkie. Jeśli będzie pan miał tylko tę 
myśl, jeśli skoncentruje się pan tylko na niej, jeśli się pan nią przejmie i jeżeli 
będzie pan w nią wierzył kiedy pan o tym myśli, pańskie powieki zaczną ciążyć. 
Proszę nie czekać aż staną się bardzo ciężkie. Jeżeli zaczną ciążyć proszę przejść 
do następnej fazy.  

o

 

powiedzieć "dwa" i myśleć równocześnie: moje powieki robią się bardzo ciężkie 
i same się zamkną. Tak jak w pierwszej fazie proszę powtarzać tą myśl, nie 
myśleć o niczym innym, skoncentrować się na niej wierzyć w nią. Nie zamykać 
oczu na siłę nie walczyć o utrzymanie ich otwartymi. Lecz skoncentrować się na 
tej jednej myśli: moje powieki robią się teraz tak ciężkie ,że zamkną się same. 
Podczas gdy pan powtarza tę myśl tę jedyną myśl, proszę dać powiekom działać 
samodzielnie. Jeżeli pan rzeczywiście skoncentruje się na tej myśli z wyłączeniem 
wszelkich innych, jeśli się pan nią przejmie i jeżeli będzie pan w nią wierzył 
myśląc o tym równocześnie, pańskie powieki z wolna się zamkną. Kiedy pańskie 
powieki zamkną się proszę je zostawić w tym stanie i postępować nadal tak.  

o

 

powiedzieć "jeden" i myśleć równocześnie: moje powieki są zamknięte, nie mogę 
ich otworzyć mimo wszelkich wysiłków. Tak jak uprzednio proszę powtarzać tą 
myśl, nie myśleć o niczym innym, skoncentrować się na niej przejąć się nią 
i wierzyć w nią. Równocześnie proszę próbować otworzyć oczy, a spostrzeże pan, 
że nie może pan tego zrobić, dopóki pan nie powie: "otwórzcie się" i w tej chwili 
pańskie powieki otworzą się nagle.  

Proszę się nie zniechęcać jeśli nie udadzą się pierwsze próby nauczenia się autohipnozy. 
Jest to ten rodzaj doświadczenia w którym zwykle nie udają się pierwsze dwie lub trzy 
próby, gdyż zwykle człowiek nie uczył się koncentracji na jednej myśli z wyłączeniem 
wszelkiej innej. Te niepowodzenia nie są spowodowane brakiem inteligencji. Istotnie 
ludzie inteligentni mają raczej myśli, które przenikają jedne przez drugie i mają zwykle 
więcej niż jedną myśl równocześnie. Koncentracja na jednej myśli z wyłączeniem 
wszelkiej innej, zawiera w sobie nową dyscyplinę, wymagającą uporu i praktyki. I tak 
jeżeli nie uda się za pierwszym razem proszę próbować na nowo. Jeżeli jest pan 
dostatecznie inteligentny, aby panować nad swoimi procesami umysłowymi, może pan 
doprowadzić do tego, aby mieć tylko jedną myśl. I jak tylko stanie się zdolny do tego 
autohipnoza jest do pańskiej dyspozycji. 

A więc, kiedy pańskie oczy zamkną się po drugiej fazie i kiedy pan przechodzi do trzeciej 
fazy i kiedy pan myśli: "moje powieki są dobrze zamknięte, nie mogę ich otworzyć mimo 
wszelkich moich wysiłków", wtedy musi pan ustawicznie powracać do tej myśli, do tej 
jedynej myśli i wtedy, kiedy pan o tym myśli, próbować otworzyć oczy. 

Tak długo, jak długo będzie pan koncentrował się na tej jednej myśli, pańskie powieki 
pozostaną zamknięte. Pańskie mięśnie będą się napinać aby je otworzyć, ale pańskie oczy 
pozostaną zamknięte, dopóki nie powie: "otwórzcie się", bądź to na głos, bądź w myśli. 
Kiedy udało się panu zamknąć oczy, faza następna polega na przyśpieszeniu procesu. 
Proszę spróbować dwa lub trzy razy, aby upewnić się, ze udało się panu dobrze 
zamknięcie oczu. Za każdym razem wynik będzie lepszy. 

b) Proszę teraz przejść do przyśpieszenia. Proszę wykonać fazę pierwszą tak jak 
uprzednio, a kiedy powieki zaczną ciążyć proszę przejść do fazy drugiej. Kiedy pan 
powie "dwa" proszę powtórzyć daną myśl jeden raz, najwyżej dwa razy, ale wyłącznie 
tylko ją. W tym momencie stanie się pan do tego zdolny. Gdy pańskie oczy się zamkną 
proszę powiedzieć "jeden" i znowu powrócić do wskazanej myśli jeden raz, najwyżej dwa 
razy, ale wyłącznie do niej. Pańskie powieki pozostaną zamknięte. Proszę je otworzyć na 
rozkaz otwórzcie się. 

c) Proszę teraz zacząć od początku wszystko to co pan robił ,ale zamiast mówić "trzy 
,dwa ,jeden" proszę ograniczyć się do myślenia o tych liczbach w tym porządku. 

d) Proszę wreszcie zrobić całe ćwiczenie bez liczb, mając tylko w myśli jeden raz 
wyobrażenie o fazie pierwszej, jeden raz wyobrażenie o fazie drugiej, jeden raz 
wyobrażenie o fazie trzeciej. Ćwicząc to dojdzie pan do zamknięcia oczu prawie 
natychmiast trzymając tylko zamknięte powieki i mając w myśli wyobrażenie trzeciej 
fazy tylko jeden raz. 

Spostrzeże pan, że nabył szybkości w ćwiczeniu i że stosuje je coraz pewniej. Mając 
doświadczenie w dyscyplinie która polega na koncentracji na wyłącznie jednej myśli na 
raz (faza pierwsza i faza druga), stanie się pan zdolny do dojścia prawie natychmiast do 
fazy trzeciej, przedstawiającej myśl złożoną. Probierzem udania się pańskiej autohipnozy 
jest zdolność szybkiego zamknięcia oczu. Gdy pan dojdzie do tego będzie pan mógł 
następnie dojść do takiej głębokości transu, która jest potrzebna do stawienia czoła 
problemom, które pana zaprzątają. 

II. 

Następną fazą jest relaksacja. Proszę trzymać oczy zamknięte i myśleć: "będę oddychał 
głęboko i zupełnie się odprężę". Proszę wdychać głęboko i gdy pan będzie oddychał, 
odpręży się pan zupełnie. 

Proszę myśleć: "będę oddychał normalnie, będę się coraz bardziej odprężał z każdym 
oddechem". Potem gdy pan będzie oddychał będzie się pan coraz bardziej odprężał. 

Gdy już pan pomyślnie dojdzie do otwarcia oczu i do relaksacji (która wkrótce zacznie 
występować w tym samym czasie co zamknięcie oczu), osiągnie pan pierwszy stopień 
transu autohipnotycznego. Pański umysł jest obecnie w stanie przyjmować sugestie, które 
pan czyni, ze skutkiem hipnotycznym i pohipnotycznym. Ale podobnie jak zamknięcie 
oczu, w którym ostatecznie osiągana szybkość jest wynikiem powtarzania, tak i fazy 
następne wymagają niekiedy ćwiczenia. Tajemnica powodzenia tkwi w zdolności do 
posiadania na raz tylko jednego wyobrażenia, z wyjątkiem wszelkiej innej myśli, do 
przejęcia się nią i do wiary w nią. 

Proszę na początek spróbować prostych sugestii. Na przykład: proszę prawą ręką ścisnąć 
lewy palec wskazujący. Proszę myśleć: "nie mogę uwolnić mojego palca". Jak uprzednio 
proszę się skoncentrować na tej jedynej myśli, przejąć się nią, wierzyć w nią i podczas 
gdy pan o tym myśli proszę próbować uwolnić palec. Pozostanie uwięziony dopóki pan 
nie pomyśli: "teraz mogę go puścić" lub w podobnych słowach czy wyrażeniach 

w podobnych słowach czy wyrażeniach o tym samym znaczeniu." /Rhodes "Curative 
Hypnosis" Elec Books, London, 1952, 274p./ 

W zasadzie najlepiej przerobić i przećwiczyć całą te instrukcje, przy pierwszej sesji, ćwicząc do 
osiągnięcia skutku, większość ludzi nie ma z tym specjalnych problemów. Oprócz opisanego tu 
ćwiczenia dobrze jest również zrobić standardowy test zaciśniętych rąk, przyciągających się rąk 
i ręki z balonikiem pozwala to pogłębić i ustabilizować stan koncentracji, dobrze jest tez 
zastosować afirmacje wzmacniające i pogłębiające. 

W kolejnej sesji jeśli wszystko przebiega dobrze stosuje metodę lewitacji ręki i ciepła 
w okolicach serca, te ćwiczenia w różnych odmianach wykonuje się przez kilka kolejnych sesji 
stopniowo dodając sugestię sztywności i i znieczulenia co pozwala ustabilizować i pogłębić stan 
autohipnozy, następne sesje dobrze jest poświęcić na wywoływanie w różnych częściach 
wrażenia ciężkości co z reguły pozwala osiągnąć głębokie stany autohipnozy w których zatraca 
się zdolność werbalizacji myśli z którym to stanem należy się oswoić i nauczyć posługiwania się 
intencją i koncentracją, dalsze kroki należy już starannie zaplanować i postępować bardzo 
ostrożnie 

Aby osiągnąć biegłość w autohipnozie najpierw należy poznać właściwy przebieg przykucia 
uwagi, sugestii i skupienia, a także umieć zastosować potrzebną przerwę w trakcie praktyki. 
Najpierw następuje przykucie uwagi, potem wysyłasz silną sugestię i wreszcie zatrzymujesz się 
dla odczucia efektu tej sugestii. 

Najlepiej poznać te mechanizmy z autopsji i delikatnie nauczyć się nimi posługiwać, warto 
jednak przygotować się teoretycznie do czego polecam książki np. 

Jusuf Hariman "Siła Autohipnozy" 
Lechosław Gapik "Hipnoza" 
Jose Silva "Metody kontroli umysłu" 
Tag i Judith Powel "Panowanie nad umysłem" 

Przede wszystkim trzeba jednak obserwować być ostrożnym i rozważnym, obserwować siebie 
i dokładnie planować to co się robi licząc się z konsekwencjami swoich działań. Należy również 
pamiętać, że jeśli eksperymentujesz z własnym umysłem bez fachowej opieki czynisz to na 
własną odpowiedzialność.