background image

 „Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

 

 
 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ

 

 
 
 

Janusz Górny 

 
 
 
 
 
 
 
 

Dobieranie  maszyn  i  urządzeń  przemysłowych  oraz 
transportowych 812[02].Z1.01 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1

Recenzenci: 
mgr inŜ. Igor Lange 
mgr inŜ. Robert Wanic 
 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr Janusz Górny 
 
 
Konsultacja: 
mgr inŜ. Marek Olsza 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  812[02].Z1.01 
„Dobieranie  maszyn  i  urządzeń  przemysłowych  oraz  transportowych”,  zawartego

 

w modułowym programie nauczania dla operator maszyn i urządzeń metalurgicznych. 
 
 
 

 

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2

SPIS TREŚCI 

 

1. Wprowadzenie 

2. Wymagania wstępne 

3. Cele kształcenia 

4. Przykładowe scenariusze zajęć 

5. Ćwiczenia 

12 

5.1. Elementy procesu produkcyjnego 

12 

5.1.1. Ćwiczenia 

12 

5.2. Klasyfikacja maszyn urządzeń przemysłowych 

14 

5.2.1. Ćwiczenia 

14 

5.3. Napędy hydrauliczne i pneumatyczne maszyn i urządzeń 

16 

5.3.1. Ćwiczenia 

16 

5.4. Transport wewnętrzny i magazynowanie materiałów 

20 

5.4.1. Ćwiczenia 

20 

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

24 

7. Literatura 

39 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3

1.  WPROWADZENIE 

 

Przekazuję  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  operator  maszyn  i  urządzeń 
metalurgicznych 812[02]. 

W poradniku zamieszczono: 

 

wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane, 
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,  

 

cele  kształcenia,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy 
z poradnikiem, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania –  
–uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, 

 

literaturę uzupełniającą. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróŜnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

Jako  pomoc  w  realizacji  jednostki  modułowej  dla  uczniów  przeznaczony  jest  Poradnik 

dla ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z poradnika 
do nich adresowanego. 

Materiał  nauczania  (w  Poradniku  dla  ucznia)  podzielony  jest  na  rozdziały,  które 

zawierają  podrozdziały.  Podczas  realizacji  poszczególnych  rozdziałów  wskazanym  jest 
zwrócenie uwagi na następujące elementy: 

 

materiał  nauczania  –  w  miarę  moŜliwości  uczniowie  powinni  przeanalizować 
samodzielnie.  Obserwuje  się  niedocenianie  przez  nauczycieli  niezwykle  waŜnej 
umiejętności,  jaką  uczniowie  powinni  bezwzględnie  posiadać  –  czytanie  tekstu 
technicznego ze zrozumieniem, 

 

pytania  sprawdzające  mają  wykazać,  na  ile  uczeń  opanował  materiał  teoretyczny  i  czy 
jest  przygotowany  do  wykonania  ćwiczeń.  W zaleŜności  od  tematu  moŜna  zalecić 
uczniom  samodzielne  odpowiedzenie  na  pytania  lub  wspólne  z  całą  grupą  uczniów,  
w formie dyskusji opracowanie odpowiedzi na pytania. Druga forma jest korzystniejsza, 
poniewaŜ  nauczyciel  sterując  dyskusją  moŜe  uaktywniać  wszystkich  uczniów  oraz  
w trakcie dyskusji usuwać wszelkie wątpliwości, 

 

dominującą  rolę  w  kształtowaniu  umiejętności  oraz  opanowaniu  materiału  spełniają 
ć

wiczenia.  W  trakcie  wykonywania  ćwiczeń  uczeń  powinien  zweryfikować  wiedzę 

teoretyczną  oraz  opanować  nowe  umiejętności.  Przedstawiono  dosyć  obszerną 
propozycję  ćwiczeń  wraz  ze  wskazówkami  o  sposobie  ich  przeprowadzenia, 
uwzględniając  róŜne  moŜliwości  ich  realizacji  w  szkole.  Nauczyciel  decyduje,  które  
z zaproponowanych ćwiczeń jest w stanie zrealizować przy określonym zapleczu techno 
–  dydaktycznym  szkoły.  Prowadzący  moŜe  równieŜ  zrealizować  ćwiczenia,  które  sam 
opracował, 

 

sprawdzian  postępów  stanowi  podsumowanie  rozdziału,  zadaniem  uczniów  jest 
udzielenie odpowiedzi na pytania w nim zawarte. Uczeń powinien samodzielnie czytając 
zamieszczone  w  nim  stwierdzenia  potwierdzić  lub  zaprzeczyć  opanowanie  określonego 
zakresu materiału. JeŜeli wystąpią zaprzeczenia, nauczyciel powinien do tych zagadnień 
wrócić,  sprawdzając  czy  braki  w  opanowaniu  materiału  są  wynikiem  niezrozumienia  
przez  ucznia  tego  zagadnienia,  czy  niewłaściwej  postawy  ucznia  w  trakcie  nauczania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4

W tym  miejscu  jest  szczególnie  waŜna  rola  nauczyciela,  gdyŜ  od  postawy  nauczyciela, 
sposobu  prowadzenia  zajęć  zaleŜy  między  innymi  zainteresowanie  ucznia.  Uczeń 
niezainteresowany  materiałem  nauczania,  wykonywaniem  ćwiczeń  nie  nabędzie  w pełni 
umiejętności  załoŜonych  w  jednostce  modułowej.  NaleŜy  rozbudzić  wśród  uczniów  tak 
zwaną „ciekawość wiedzy”. Potwierdzenie przez ucznia opanowania materiału nauczania 
rozdziału moŜe stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności 
ucznia  z  tego  zakresu.  Nauczyciel  realizując  jednostkę  modułową  powinien  zwracać 
uwagę  na  predyspozycje  ucznia,  ocenić,  czy  uczeń  ma  większe  uzdolnienia  manualne, 
czy moŜe lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych, 

 

testy zamieszczone w rozdziale Ewaluacja osiągnięć ucznia zawierają zadania z zakresu 
całej  jednostki  modułowej  i  naleŜy  je  wykorzystać  do  oceny  uczniów,  a  wyniki 
osiągnięte  przez  uczniów  powinny  stanowić  podstawę  do  oceny  pracy  własnej 
nauczyciela  realizującego  tę  jednostkę  modułową.  KaŜdemu  zadaniu  testu  przypisano 
określoną  liczbę  moŜliwych  do  uzyskania  punktów  (0  lub  1  punkt).  Ocena  końcowa 
uzaleŜniona jest od ilości uzyskanych punktów. Nauczyciel moŜe zastosować test według 
własnego  projektu  oraz  zaproponować  własną  skalę  ocen.  NaleŜy  pamiętać,  Ŝeby  tak 
przeprowadzić  proces  oceniania  ucznia,  aby  umoŜliwić  mu  jak  najpełniejsze  wykazanie 
swoich umiejętności.  

 

Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to: 

 

pokaz, 

 

ć

wiczenie (laboratoryjne lub inne), 

 

projektów, 

 

przewodniego tekstu. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5

 

 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

812[01].Z1 

Eksploatacja maszyn i urządzeń  

do obróbki plastycznej 

812[01].Z1.01 

Dobieranie maszyn i urządzeń 

przemysłowych oraz transportowych 

812[01].Z1.02 

UŜytkowanie i obsługiwanie maszyn  

i urządzeń 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

−−−−

 

przestrzegać zasady bezpiecznej pracy, przewidywać zagroŜenia i zapobiegać im, 

−−−−

 

posługiwać się dokumentacją techniczną, 

−−−−

 

stosować materiały konstrukcyjne, 

−−−−

 

rozpoznawać elementy maszyn i mechanizmów, 

−−−−

 

analizować układy elektryczne i automatyki przemysłowej, 

−−−−

 

stosować jednostki układu SI, 

−−−−

 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

−−−−

 

selekcjonować, porządkować i przechowywać informacje, 

−−−−

 

interpretować związki wyraŜone za pomocą wzorów, wykresów, schematów, diagramów, 
tabel, 

−−−−

 

uŜytkować komputer, 

−−−−

 

pracować w grupie, 

−−−−

 

organizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

7

3.  CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:  

 

scharakteryzować proces produkcyjny i technologiczny, 

 

dokonać klasyfikacji maszyn i urządzeń przemysłowych, 

 

scharakteryzować zespół, podzespół i mechanizm maszyny, 

 

wyjaśnić budowę i zasadę działania układów pneumatycznych i hydraulicznych, 

 

rozróŜnić elementy napędów hydraulicznych i pneumatycznych, 

 

wyjaśnić budowę i zasadę pracy pomp hydraulicznych, 

 

dobrać urządzenie techniczne do tłoczenia powietrza i cieczy, 

 

sklasyfikować i scharakteryzować spręŜarki, 

 

zastosować spręŜarkę w instalacjach spręŜonego powietrza, 

 

sklasyfikować wentylatory, 

 

wyjaśnić budowę wentylatorów osiowych i promieniowych, 

 

określić parametry wentylatora, 

 

dobrać wentylator do instalacji wentylacyjnej, 

 

określić wykorzystanie spręŜarek i wentylatorów w procesach technologicznych obróbki 
plastycznej i cieplnej, 

 

sklasyfikować urządzenia do transportu wewnętrznego, 

 

scharakteryzować podstawowe typy magazynów, 

 

sklasyfikować dźwignice, 

 

określić cechy dźwignic wg PN, 

 

rozróŜnić elementy dźwignic, 

 

sklasyfikować dźwigniki i określić ich zastosowanie, 

 

rozróŜnić rodzaje cięgników i wskazać zastosowanie, 

 

sklasyfikować suwnice wg PN,  

 

rozróŜnić elementy i podstawowe zespoły suwnic, 

 

sklasyfikować przenośniki, objaśnić ich budowę i zastosowanie, 

 

scharakteryzować uprawnienia zawodowe do obsługi urządzeń transportu wewnętrznego, 

 

wskazać instytucje nadzorujące prace urządzeń transportu wewnętrznego, 

 

skorzystać z dokumentacji technicznej, Polskich Norm oraz katalogów. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

8

4.  PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca    

 

 

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  

Operator maszyn i urządzeń metalurgicznych 812[02] 

Moduł: 

Eksploatacja  maszyn  i  urządzeń  do  obróbki  plastycznej 
812[02].Z1 

Jednostka modułowa: 

Dobieranie  maszyn  i  urządzeń  przemysłowych  oraz 
transportowych 812[02].Z1.01 

Temat: Stanowiska składowania i magazynowania. 

Cel  ogólny:  Ukształtowanie  umiejętności  organizowania  stanowiska  składowania  

i magazynowania. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:  

 

wskazać,  gdzie  naleŜy  przechowywać  poszczególne  materiały,  biorąc  pod  uwagę  ich 
cechy techniczne, 

 

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe: 

 

organizowania i planowania pracy, 

 

pracy w zespole, 

 

oceny pracy zespołu. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

pokaz,  

 

ć

wiczenia praktyczne, 

 

dyskusja dydaktyczna. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca indywidualna,

 

 

praca grupowa.

 

 
Czas:
 2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

opisy miejsc składowania materiałów hutniczych, 

 

wykazy materiałów metalowych z określeniem miejsc ich składowania, 

 

foliogramy, 

 

rzutnik pisma, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Przebieg zajęć: 
1.

 

Sprawy organizacyjne. 

2.

 

Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 

3.

 

Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 

4.

 

Realizacja zajęć: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

9

A. definiowanie pojęć:  

 

naleŜy wyjaśnić pojęcie składowania i magazynowania, 

 

uczniowie otrzymują opisy miejsc składowania materiałów hutniczych, 

 

uczniowie  pracują  indywidualnie,  przeglądają  wykazy  materiałów  hutniczych 
z określeniem miejsc ich składowania.  

B. składowanie i magazynowanie: 

 

wstęp  –  naleŜy  zapoznać  uczniów z  opisami  miejsc  składowania  materiałów  i  wyrobów 
hutniczych;  wskazać,  gdzie  naleŜy  przechowywać  poszczególne  materiały,  biorąc  pod 
uwagę ich cechy techniczne, 

 

uczniowie  otrzymują  wykazy  materiałów  hutniczych  z  określeniem  miejsc  ich 
składowania,  

 

pracując w grupie uczniowie opisują miejsce składowania materiałów hutniczych. 
W  trakcie  pracy  w  grupach  nauczyciel  zwraca  uwagę  uczniom  na  przestrzeganie 

przepisów bhp. 
 
4. Podsumowanie zajęć: 

 

uczniowie uzasadniają wybór miejsca składowania materiałów hutniczych.  

 
5. Ocena poziomu osiągnięć uczniów i ocena ich aktywności.  

 

nauczyciel analizuje prace ucznia i stwierdza czy czyni postępy,  

 

uczniowie prezentują swoje prace, 

 

uczniowie wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny prac. 

 
6. Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Odszukaj  w  literaturze  wiadomości  na  temat:  WyposaŜenie  magazynów  stali.  Na 

podstawie zgromadzonych informacji sporządź w zeszycie notatkę. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  pisemne  wypowiedzi  uczniów  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  
i zdobytych umiejętności. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

Scenariusz zajęć 2 

 
Osoba prowadząca    

 

 

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  

Operator maszyn i urządzeń metalurgicznych 812[02] 

Moduł: 

Eksploatacja  maszyn  i  urządzeń  do  obróbki  plastycznej 
812[02].Z1 

Jednostka modułowa: 

Dobieranie  maszyn  i  urządzeń  przemysłowych  oraz 
transportowych 812[02].Z1.01 

Temat: Transport mechaniczny. 

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności dobierania środków transportu mechanicznego. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:  

 

scharakteryzować środki transportu, 

 

dobrać sposób i środki transportu do rodzaju materiału.  

 
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe: 

 

organizowania i planowania pracy, 

 

pracy w zespole, 

 

oceny pracy zespołu. 

 
Metody nauczania–uczenia się

 

pokaz,  

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacji pracy uczniów
:  

 

praca w grupach, 

 

praca indywidualna. 

 
Czas:
 2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

foliogramy, 

 

charakterystyki środków transportu mechanicznego, 

 

rzutnik pisma,  

 

przepisy  dotyczące  zasad  bezpiecznej  pracy  z  zastosowaniem  środków  transportu 
mechanicznego, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

Przebieg zajęć: 

L
p. 

Ogniwa zajęć 

Czynności nauczyciela 

Czynności uczniów 

Czas 
trwania  

1. 

Stworzenie 

ładu 

zewnętrznego  
i wewnętrznego 

-

 

wita uczniów 

-

 

sprawdza obecność 

-

 

podaje temat zajęć  

-

 

przedstawia cele zajęć  

-

 

witają nauczyciela  

-

 

podają obecności 

-

 

zapisują 

temat 

zajęć  

w zeszytach  

3 min. 

2. 

Opracowanie  nowego 
materiału 

-

 

przypomina 

zagadnienia  

z ostatnich zajęć 

-

 

rozpoczyna 

opracowanie 

nowego materiału  

-

 

odpowiadają na pytania.  

-

 

biorą 

czynny 

udział  

w zajęciach 

-

 

zapisują  nowe  informacje  
w zeszytach 

5 min. 

3. 

Kształtowanie pojęć 

-

 

omawia środki transportu 

-

 

nawiązuje  rozmowę  z  uczniami 
na  temat  środków  transportu 
mechanicznego 

-

 

odpowiadają 

na 

pytania 

nauczyciela 

 

10 min. 

4. 

Wiązanie 

teorii  

z praktyką 

-

 

przypomina zasady bhp podczas 
transportu mechanicznego 

-

 

omawia 

charakterystyki 

ś

rodków 

transportu 

mechanicznego 

-

 

omawia  zastosowanie  środków 
transportu mechanicznego,  

-

 

wybierają 

materiały 

do 

transportu mechanicznego 

-

 

dobierają  środki  transportu 
mechanicznego 

 (pod kontrolą nauczyciela) 

15 min. 

5. 

Kształtowanie 
nawyków 

-

 

powtarza 

najwaŜniejsze 

wiadomości 

-

 

sprawdza  wykonanie  ćwiczenia 
oraz przekazuje uwagi 

-

 

odpowiadają na pytania 

-

 

prezentują 

wykonane 

ć

wiczenie  

 

10 min. 

6. 

Ocena i kontrola 

-

 

ocenia aktywność uczniów 

 

1 min. 

7. 

Zakończenie zajęć 

-

 

podaje treść zadania domowego  Zapisują 

treść 

zadania  

w zeszytach przedmiotowych 

1 min. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

5.  ĆWICZENIA 

 

5.1. 

Elementy procesu produkcyjnego

 

 

5.1.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Określ rodzaj produkcji do przedstawionych zleceń. 

Nazwa zlecenia: 

Rodzaj produkcji 

Wykonanie wałka do przekładni zębatej 

 

Wykonanie 10 odkuwek 

 

Wykonanie 200 kół zębatych wg rysunku 

 

Wykonanie 10 000 Ŝeliwnych korpusów wg rysunku 

 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i  sposób  wykonania.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany 
przez nauczyciela uczeń prezentuje swoją pracę. Czas wykonania ćwiczenia 15 min. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować tabelę 1 poradnika, 

2)

 

określić rodzaj produkcji i wypełnić tabelę, 

3)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna,  

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne:  

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Dobierz  półfabrykat  do  wykonania  poszczególnych  elementów  i  uzasadnij  wybór.  

Przyjmij,  Ŝe  zakład  produkcyjny  jest  doskonale  wyposaŜony  w  obrabiarki  uniwersalne, 
specjalne, specjalistyczne, narzędzia, przyrządy i urządzenia pomocnicze. 

Nazwa zlecenia: 

Rodzaj 
półfabrykatu 

Uzasadnienie wyrobu 

Wykonanie  wałka  do  przekładni 
zębatej 

 

 
 

Wykonanie 10 odkuwek 

 

 
 

Wykonanie200  kół  zębatych  wg 
rysunku 

 

 
 

Wykonanie 

10 

000 

Ŝ

eliwnych 

korpusów wg rysunku 

 

 

Wykonanie  wałka  do  przekładni 
zębatej 

 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i  sposób  wykonania.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany 
przez nauczyciela uczeń prezentuje swoją pracę. Czas wykonania ćwiczenia 5 min. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować informacje zawarte w poradniku dla ucznia, 

2)

 

określić rodzaj produkcji i wypełnić tabelę, 

3)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna,  

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne:  

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

5.2. 

Klasyfikacja maszyn urządzeń przemysłowych 

 

5.2.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Otrzymałeś  listę  maszyn  stosowanych  w  nieduŜym  zakładzie  metalurgicznym. 

Zaklasyfikuj te maszyny i urządzenia do odpowiednich grup. 
 

Rodzaj maszyny 

Nazwa maszyny 

Silniki  

 

Prądnice  

 

pompy 

 

Maszyny energetyczne 

spręŜarki 

 

technologiczne 

 

Maszyny robocze 

transportowe 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać 

odpowiedni  fragment  rozdziału  Materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  estetykę  
i  poprawność  wykonania  ćwiczenia.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Czas  wykonania 
ć

wiczenia 30 min. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

określić rodzaje maszyn występujących w zakładzie, 

2)

 

sklasyfikować maszyny, 

3)

 

zapisać nazwy i oznaczenia maszyn w odpowiednich polach tabeli, 

4)

 

ocenić poprawność wykonania ćwiczenia, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna,  

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

informacje o parku maszynowym zakładu, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

Ćwiczenie 2 

Określ  w  maszynach  metalurgicznych  zadania  występujących  zespołów,  podzespołów 

 i części na podstawie Dokumentacji Techniczno-Ruchowej. 
 

Wskazówki do realizacji 
NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  estetykę  i  poprawność  wykonania.  Uczniowie  pracują 

samodzielnie. Czas wykonania ćwiczenia 45 min. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy Dokumentacji Techniczno-Ruchowej, 

3)

 

wykonać notatki, 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna,  

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

Dokumentacja Techniczno Ruchowa, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

5.3. 

Napędy hydrauliczne i pneumatyczne maszyn i urządzeń 

 

5.3.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Rozpoznaj na podstawie schematu rodzaj napędu.  

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się  

z  dokumentacją  techniczno  ruchową.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu 
ć

wiczenia wskazany przez nauczyciela uczeń prezentuje swoją pracę. NaleŜy zwrócić uwagę 

na poprawność odczytywania informacji z schematu. Czas wykonania ćwiczenia 20 min. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy schematu, 

3)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  
 
Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

pokaz z objaśnieniem,  

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

schematy napędów pneumatycznych i hydraulicznych, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Dobierz  pompę  wyporową  do  określonych  warunków  pracy  na  podstawie  danych 

technicznych zawartych w DTR lub w katalogach. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się  

z  dokumentacją  techniczno  ruchową  i  katalogami.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po 
wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela  uczeń  prezentuje  swoją  pracę.  NaleŜy 
zwrócić uwagę na poprawność czytania dokumentacji. Czas wykonania ćwiczenia 30 min. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy danych zawartych w katalogach, 

3)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

pokaz z objaśnieniem,  

 

ć

wiczenie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa, 

 

katalogi pomp, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Dobierz  spręŜarkę  do  określonych  warunków  pracy  na  podstawie  danych  technicznych 

zawartych w DTR lub w katalogach. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się  

z  dokumentacją  techniczno  ruchową  i  katalogami.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po 
wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela  uczeń  prezentuje  swoją  pracę.  NaleŜy 
zwrócić uwagę na poprawność czytania dokumentacji. Czas wykonania ćwiczenia 20 min. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy danych zawartych w katalogach, Dokumentacji Techniczno-Ruchowej,  

3)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody naucznia–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem,  

 

ć

wiczenie. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa, 

 

katalogi spręŜarek, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4  

Dobierz  wentylator  do  określonych  warunków  pracy  na  podstawie  danych  technicznych 

zawartych w DTR lub w katalogach. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się  

z  dokumentacją  techniczno  ruchową  i  katalogami.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po 
wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela  uczeń  prezentuje  swoją  pracę.  NaleŜy 
zwrócić uwagę na poprawność czytania dokumentacji. Czas wykonania ćwiczenia 20 min. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy danych zawartych w katalogach, Dokumentacji Techniczno-Ruchowej,  

3)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

Zalecane metody naucznia–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem,  

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa, 

 

katalogi wentylatorów, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 5 

Określ zasady działania pomp róŜnych typów. Połącz linią typ pompy z jej opisem. 
 

Pompy wirowe odśrodkowe 

pompy 

osiowym 

przepływie  cieczy  przez 
wirnik 

Pompy helikoidalne 

pompy  o  promieniowym 

wypływie 

cieczy 

przez 

wirnik 

Pompy diagonalne 

pompy 

przepływie 

promieniowo-osiowym 
cieczy przez wirnik 

Pompy śmigłowe 

pompy 

ukośnym 

przepływem  cieczy  przez 
wirnik 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać  się  

z materiałem nauczania. Uczniowie pracują samodzielnie. Po wykonaniu ćwiczenia wskazany 
przez  nauczyciela  uczeń  prezentuje  swoją  pracę.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  poprawność 
czytania dokumentacji. Czas wykonania ćwiczenia 15 min. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

określić wypływy cieczy w róŜnych typach pomp, 

2)

 

dobrać nazwy pomp do rodzaju wypływu cieczy,  

3)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

Zalecane metody naucznia–uczenia się: 

 

objaśnieniem dyskusja dydaktyczna,  

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

katalogi pomp,  

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

5.4. 

Transport wewnętrzny i magazynowanie materiałów 

 

5.4.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Z  magazynu  naleŜy  dostarczyć  na  stanowisko  pracy  5  zestawów  prętów  stalowych. 

Stanowisko  kowalskie  usytuowane  jest  w  odległości  ok.  40  m  od  magazynu.  Pręty  są 
zapakowane w zestawy o masie 50 kg i długości 2 m. Dokonaj doboru środków transportu. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać 

odpowiedni fragment rozdziału materiał nauczania. Uczniowie pracują samodzielnie. NaleŜy 
zwrócić uwagę na prawidłowy transport. Czas wykonania ćwiczenia 20 min. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować polecenie ćwiczenia, 

2)

 

zapoznać się ze środkami transportu ręcznego, 

3)

 

wybrać odpowiedni środek transportu ręcznego i uzasadnić swój wybór, 

4)

 

omówić zasady bezpiecznego transportu ręcznego wybranym środkiem transportu, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna,  

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

charakterystyki środków transportu ręcznego i mechanicznego,  

 

przepisy  dotyczące  zasad  bezpiecznej  pracy  z  zastosowaniem  środków  transportu 
ręcznego i mechanicznego, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

Ćwiczenie 2  

Ze  składowiska  materiałów  naleŜy  dostarczyć  na  stanowisko  montaŜowe  100  kg 

nakrętek.  Stanowisko  montaŜowe  jest  usytuowane  w  odległości  ok.  40  m  od  magazynu. 
Dokonaj doboru środków transportu. 
 

Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela 

uczeń prezentuje swoją pracę. Czas wykonania ćwiczenia 15 min. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować środki transportu ręcznego i mechanicznego, 

2)

 

wybrać odpowiedni środek transportu i uzasadnić swój wybór, 

3)

 

omówić zasady bezpiecznego transportu wybranym środkiem transportu 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna,  

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

charakterystyki środków transportu wewnątrz zakładowego,  

 

przepisy dotyczące zasad bezpiecznej pracy z zastosowaniem środków transportu, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

Ćwiczenie 3  

Rozpoznaj  rodzaj  prezentowanej  suwnicy  oraz  elementy  jej  budowy  wskazane  na 

rysunku 

 

Rysunek do ćwiczenia 3 [9] 

Rysunek przedstawia 
suwnicę:………………………………………………………………………………………… 

1…………………………………………………………………………………………. 
2………………………………………………………………………………………. 
3………………………………………………………………………………….……… 
4…………………………………………………………………………………………. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać 

odpowiedni fragment rozdziału materiał nauczania. Uczniowie pracują samodzielnie. NaleŜy 
zwrócić  uwagę  na  umiejętność  wyszukiwania  informacji  w  normach  i  poradniku.  Czas 
wykonania ćwiczenia 30 min. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

rozpoznać prezentowaną suwnicę.  

2)

 

rozpoznać elementy suwnicy oznaczone numerami, 

3)

 

zapisać nazwę suwnicy i nazwy rozpoznanych elementów we wskazanych miejscach, 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia, 

5)

 

ocenić poprawność wyników ćwiczenia.  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna, 

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa suwnicy, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4 

Do magazynu dostarczono: 

 

pręty stalowe, 

 

rury stalowe, 

 

ś

ruby M8, 

 

nakrętki M8. 
Ustal miejsce składowania tych materiałów i wyrobów hutniczych. 
 
Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela 

uczeń prezentuje swoją pracę. Czas wykonania ćwiczenia 15 min. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować opisy miejsc składowania materiałów i wyrobów hutniczych.  

2)

 

wskazać,  gdzie  naleŜy  przechowywać  poszczególne  materiały,  biorąc  pod  uwagę  ich 
cechy techniczne, 

3)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna, 

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

opisy miejsc składowania materiałów metalowych oraz wykazy materiałów metalowych  
z określeniem miejsc ich składowania, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 5 

Do magazynu dostarczono odkuwki. Ustal miejsce składowania tych materiałów. 
 
Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela 

uczeń prezentuje swoją pracę. Czas wykonania ćwiczenia 15 min. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować opisy miejsc składowania materiałów i wyrobów hutniczych.  

2)

 

wskazać,  gdzie  naleŜy  przechowywać  poszczególne  materiały,  biorąc  pod  uwagę  ich 
cechy techniczne, 

3)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

Zalecane metody naucznia–uczenia się:  

 

dyskusja dydaktyczna, 

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

opisy miejsc składowania materiałów metalowych oraz wykazy materiałów metalowych  
z określeniem miejsc ich składowania, 

 

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

6.  EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

 

 

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Dobieranie maszyn i urządzeń 
przemysłowych oraz transportowych ” 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

 

zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 ,12, 13, 14, 15, 16 są z poziomu podstawowego, 

 

zadania 17, 18, 19, 20  są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,  

 

dostateczny  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  12  zadań  w  tym  1  z  poziomu 
ponadpodstawowego, 

 

dobry – za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym 3 z poziomu ponadpodstawowego 

 
Klucz odpowiedzi
:  1.  a,  2.  b,  3.  b,  4.  d,  5.  d  6.  c,  7.  b,  8. c,  9.  a,  10.  c,  11.  c,  
12. c, 13. b, 14. d, 15. d, 16. a, 17. c, 18. b, 19. d, 20. b.

 

 

Plan testu 

 

Nr 
zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Zdefiniować pojęcie procesu produkcyjnego 

Zdefiniować 

pojęcie 

procesu 

technologicznego 

Określić  wzór  opisujący  techniczną  normę 
czasu  

Określić lokalizacje oznaczenia CE 

Określić 

zawartość 

dokumentacji 

techniczno-ruchowej 

Rozpoznać urządzenie 

Wyjaśnić zasadę działania wentylatora  

Zdefiniować  pojecie  budowli  magazynowych 
zamkniętych 

Rozpoznać urządzenia transportu ręcznego 

10 

Wyjaśnić  działanie  napędów  elektropneumo-
hydraulicznych 

11  RozróŜnić rodzaje maszyn 

12  Rozpoznać spręŜarkę  

13  Rozpoznać urządzenie transportowe  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

14  Określić elementy napędu hydraulicznego 

15 

Rozpoznać  schemat  przemysłowej  instalacji 
pneumatycznej 

16 

Wyjaśniać  oznaczenia  znajdujące  się  na 
wentylatorach 

17 

Dobrać  regały  do  składowania  róŜnych 
materiałów 

PP 

18 

Scharakteryzować 

podstawową 

dokumentacje magazynową  

PP 

19  Dobrać urządzenia do transportu ręcznego 

PP 

20 

Dobrać 

urządzenia 

do 

transportu 

mechanicznego 

PP 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.

 

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 

5.

 

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 

6.

 

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

8.

 

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 
Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 30 minut. 

Powodzenia! 

Materiały dla ucznia

 

instrukcja dla ucznia, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Procesem produkcyjnym nazywamy 

a)

 

uporządkowany ciąg działań prowadzący do wytworzenia produktu. 

b)

 

przypadkowy proces który prowadzi do wytworzenia produktu. 

c)

 

nieuporządkowany ciąg działań prowadzący do wytworzenia produktu. 

d)

 

przypadkowy ciąg działań, który prowadzi do wytworzenia produktu. 

 
2.  Proces technologiczny jest 

a)

 

pomocniczą częścią procesu produkcyjnego. 

b)

 

główną częścią procesu produkcyjnego. 

c)

 

oddzielną częścią realizowaną niezaleŜnie od procesu produkcyjnego. 

d)

 

efektem wielu procesów produkcyjnych. 

 
3.  Techniczną normę czasu wyznaczamy za pomocą wzoru  

a)

 

j

pz

n

t

n

T

f

+

=

b)

 

j

pz

n

t

n

T

t

+

=

c)

 

j

pz

n

t

T

t

+

=

φ

d)

 

0

0

t

n

T

t

n

+

=

 
4.  Fałszywe jest zdanie 

a)

 

Oznakowanie CE powinno być umieszczone bezpośrednio na maszynie. 

b)

 

Oznakowanie  CE  powinno  być  umieszczone  w  instrukcji  obsługi  dołączonej  do 

maszyny. 

c)

 

Oznakowanie CE powinno być widoczne i czytelne. 

d)

 

Oznakowanie CE powinno mieć 3 mm wysokości. 

 

5.  Dokumentacja Techniczno-Ruchowa nie zawiera 

a)

 

wykazu części zapasowych. 

b)

 

rysunków złoŜeniowych. 

c)

 

schematów kinematycznych. 

d)

 

rysunków wykonawczych. 

 
6.  Rysunek przedstawia  

a)

 

spręŜarkę promieniową. 

b)

 

wentylator diagonalny 

c)

 

sprzęgło hydrokinetyczne. 

d)

 

pompę łopatkową. 

 
 
 
 
7.  Wentylator jest spręŜarką w której 

a)

 

przyrost ciśnienia statycznego jest maksymalny 

b)

 

przyrost ciśnienia statycznego jest minimalny. 

c)

 

nie ma przyrostu ciśnienia. 

d)

 

ciśnienie na wejściu jest znacznie większe od ciśnienia na wyjściu  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

8.  Do budowli magazynowych zamkniętych nie naleŜy  

a)

 

silos. 

b)

 

zasobnik. 

c)

 

ogrodzone składowisko. 

d)

 

budynek jedno lub wielo kondygnacyjny. 

 
9.  Rysunek przedstawia ręczny uchwyt szczękowy 

a)

 

 do blach. 

b)

 

 do rur. 

c)

 

 do teowników. 

d)

 

 do ceowników. 

 

 

 
10.  W napędach elektropneumo-hydraulicznych 

a)

 

silnik  elektryczny  napędza  spręŜarkę,  a  spręŜony  przez  nią  gaz  napędza  silnik 
pneumatyczny i narzędzie. 

b)

 

silnik  pneumatyczny,  najczęściej  zasilany  z  układu  centralnego,  napędza  pompę 
cieczową, a pompowana przez nią ciecz napędza silnik hydrauliczny i narzędzie. 

c)

 

spręŜony  gaz  ze  spręŜarki  napędzanej  silnikiem  elektrycznym  jest  podawany  do 
silnika pneumatycznego, który z kolei napędza silnik hydrauliczny i narzędzie. 

d)

 

spręŜona  ciecz  jest  doprowadzana  do  silnika  hydraulicznego  który  napędza  silnik 
pneumatyczny i narzędzie. 

 
11.  Maszyną energetyczną jest 

a)

 

suwnica pomostowa. 

b)

 

młot hydrauliczny. 

c)

 

pompa helikoidalna 

d)

 

produkcji prasa hydrauliczna. 

 
12.  Na rysunku przedstawiony jest spręŜarka 

a)

 

tłokowa 

b)

 

ś

rubowa 

c)

 

krzywkowa 

d)

 

łopatkowa. 

 
 
 
 
 
 

13.  Przedstawione na rysunku urządzenie transportowe to 

a)

 

układnica.  

b)

 

suwnica bramowa.  

c)

 

suwnica 

kontenerowa.  

d)

 

Ŝ

uraw. 

 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

14.  W skład właściwego napędu hydraulicznego nie wchodzą 

a)

 

pompy. 

b)

 

silniki hydrauliczne.  

c)

 

zawory sterujące.  

d)

 

przekładnie mechaniczne 

 

15.  Na rysunku przedstawiono schemat przemysłowego układu 

 
a)

 

neumo-hydraulicznego. 

b)

 

elektrycznego. 

c)

 

hydraulicznego. 

d)

 

pneumatycznego. 

 

 

 
16.  W oznaczeniach wentylatora, kolejne numery oznaczają 

 
a)

 

1  –  typ  wentylatora,  2  – 
ś

rednica w mm, 3 – typ piasty. 

b)

 

1  –  typ  łopatek,  2  –  średnica 
w mm, 3 – typ piasty. 

c)

 

1  –  typ  piasty,  2  –  średnica 
w mm, 3 – typ wentylatora. 

d)

 

1  –  kierunek  przepływu,  2  – 
ś

rednica w mm, 3 – typ piasty. 

 

 

 
17.  Regały wspornikowe przeznaczone są dla 

a)

 

materiałów sypkich. 

b)

 

materiałów  których  długość  nie  przekracza  dostępnych  długości  belek  w  innych 
systemach. 

c)

 

materiałów których długość przekracza dostępne długości belek w innych systemach. 

d)

 

cieczy drobnowymiarowych elementów metalowych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

18.  Przedstawiona dokumentacja dotyczy 

a)

 

wydania  materiału  na 
zewnątrz. 

a)

 

pobrania materiału. 

a)

 

przyjęcia materiału do 
magazynu 

a)

 

przekazania  materiału 
między wydziałami. 

 

 

 
19.  Narzędzie przedstawione na rysunku to 

a)

 

kleszcze samozaciskowe do szyn. 

b)

 

dźwigacz do rur.  

c)

 

ręczny uchwyt szczękowy do blach. 

d)

 

ręczny uchwyt kleszczowy do dłuŜyc. 

 

 

20.  Na rysunku przedstawiono przenośnik 

a)

 

taśmowy. 

a)

 

wałkowy. 

a)

 

łańcuchowy. 

a)

 

pneumatyczny. 

 

 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko ……………………………………………………. 
 

Dobieranie maszyn i urządzeń przemysłowych oraz transportowych 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem:   

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32

TEST 2

 

 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Dobieranie maszyn i urządzeń 
przemysłowych oraz transportowych ” 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

 

zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 są z poziomu podstawowego, 

 

zadania 16, 17, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,  

 

dostateczny  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  12  zadań  w  tym  1  z  poziomu 
ponadpodstawowego, 

 

dobry – za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym 4 z poziomu ponadpodstawowego 

 
Klucz  odpowiedzi
:  1.  a,  2.  b,  3.  b,  4.a,  5.  d  6.  c,  7.  b,  8. c,  9.  d,  10.  a,  11.  b,  
12 c, 13. c, 14. c, 15. d, 16. a, 17. c, 18.a, 19. d, 20. a.

 

 

Plan testu 

 

Nr 
zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Określić elementy procesu produkcji 

Określić sposób składowania materiałów 

RozróŜnić urządzenie transportowe  

Określić zadania przenośników 

Określić zawartość dokumentacji  
techniczno-ruchowej 

RozróŜnić urządzenie transportowe 

Scharakteryzować 

pojęcie 

napędu 

hydrokinetycznego  

Zdefiniować 

wielkość 

ciśnienia 

roboczego 

w instalacji 

RozróŜnić przenośniki  

10  Określić sposób zawieszenia cięŜaru 

11 

Nazwać  właściwą  instytucję  nadzoru  nad 
spręŜarkami  

12  Określić zawartość karty technologicznej  

13  RozróŜnić budowle magazynowe  

14  Określić elementy przenośnika 

15  Określić rodzaj energii 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33

16 

Scharakteryzować 

zadania 

zaworu 

bezpieczeństwa w układach hydraulicznych 

PP 

17  Scharakteryzować pompy 

PP 

18  Scharakteryzować dźwigniki  

PP 

19  Dobrać urządzenia do transportu ręcznego 

PP 

20  Dobrać urządzenia do składowania 

PP 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34

Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 

5.

 

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 

6.

 

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

8.

 

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się  czasie 
zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 
Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 30 minut. 

Powodzenia! 

Materiały dla ucznia

 

instrukcja dla ucznia, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Do procesu produkcji nie naleŜą operacje  

a)

 

projektowe. 

b)

 

kontrolne. 

c)

 

magazynowania i składowania 

d)

 

technologiczne. 

 

2.  W postaci pryzmy naleŜy składować 

a)

 

pręty stalowe. 

b)

 

materiały sypkie. 

c)

 

drobnowymiarowe elementy metalowe. 

d)

 

wyroby ceramiczne i kamionkowe. 

 

3.  Urządzenie transportowe przedstawione na rysunku to wózek  

a)

 

podnośnikowy  

b)

 

paletowy  

c)

 

czterokołowy  

d)

 

widłowy  

 
 
 
 
 
4.  Przenośniki taśmowe wykorzystuje się do transportu 

a)

 

materiałów sypkich i tzw. drobnicy. 

b)

 

materiałów o duŜych cięŜarach. 

c)

 

cieczy. 

d)

 

materiałów o duŜych gabarytach. 

 

 
5.  Instrukcja smarowania zamieszczona jest w 

a)

 

dokumentacji wykonawczej. 

b)

 

dokumentacji konstrukcyjnej. 

c)

 

dokumentacji technologicznej. 

d)

 

dokumentacji techniczno-ruchowej. 

 
6.  Rysunek przedstawia  

a)

 

suwnicę bramową. 

b)

 

suwnicę pomostową. 

c)

 

suwnicę kontenerową. 

d)

 

podest ruchomy 

  

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36

7.  W sprzęgłach hydrokinetycznych do przenoszenia napędu wykorzystuje się 

a)

 

wzrost ciśnienia cieczy. 

b)

 

bezwładność cieczy. 

c)

 

nadciśnienie cieczy. 

d)

 

podciśnienie cieczy.  

 
8.  W  zakładach  przemysłowych  najczęściej  stosowanym  źródłem  spręŜonego  gazu  jest 

zakładowa instalacja spręŜonego powietrza, w której utrzymuje się ciśnienie 
a)

 

0,1–0,2MPa. 

b)

 

0,2–0,4MPa. 

c)

 

0,4–1MPa. 

d)

 

1–1,5MPa. 

 
9.  Do przenośników cięgnowych nie zaliczamy  

a)

 

przenośników taśmowych. 

b)

 

przenośników kubełkowych.  

c)

 

przenośników zabierakowych. 

d)

 

przenośników wałkowych. 

 
10.  Na rysunku ładunek został zawieszony za pomocą  

a)

 

zawiesi cięgnowych linowych. 

b)

 

zawiesi cięgnowych łańcuchowych. 

c)

 

zawiesi zaczepowych. 

d)

 

uchwytu kleszczowego. 

 
11.  SpręŜarki podlegają kontroli przez 

a)

 

Urząd Transportu Drogowego. 

b)

 

Urząd Dozoru Technicznego. 

c)

 

Instytut Technologii Eksploatacji. 

d)

 

Urząd Nadzoru Budowlanego. 

 
12.  Karta technologiczna zawiera 

a)

 

instrukcję smarowania maszyny. 

b)

 

budowę linii produkcyjnej. 

c)

 

opis operacji. 

d)

 

informacje o sposobie uruchomienia maszyny. 

 

13.  Do budowli magazynowych zamkniętych nie naleŜy  

a)

 

silos. 

b)

 

zasobnik. 

c)

 

ogrodzone składowisko. 

d)

 

budynek jedno lub wielo kondygnacyjny. 

 

14.  Numerem 1 oznaczono na rysunku przenośnika 

a)

 

bęben napędowy. 

b)

 

podpora. 

c)

 

bęben napinający. 

d)

 

kotwienie. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37

15.  SpręŜony  gaz  jest  doprowadzany  do  silnika  pneumatycznego,  gdzie  w  rezultacie 

rozpręŜania uzyskuje się energię 
a)

 

elektromagnetyczną. 

b)

 

cieplną. 

c)

 

elektryczną. 

d)

 

mechaniczną. 

 

 
16.  Zawór bezpieczeństwa słuŜy w układzie pneumatycznym do 

a)

 

zabezpieczenia układu w przypadku awaryjnego wzrostu ciśnienia. 

b)

 

regulacji ciśnienia powietrza. 

c)

 

sterowania spręŜarką. 

d)

 

wypuszczania kondensatu ze zbiornika. 

 
17.  Pompy rotacyjne zaliczamy do pomp wyporowych 

a)

 

o ruchu postępowo-zwrotnym organu roboczego. 

b)

 

o ruchu obrotowo-zwrotnym organu roboczego. 

c)

 

o ruchu obrotowym organu roboczego. 

d)

 

o ruchu oscylacyjno-obrotowym. 

 
18.  Rysunek przedstawia  

a)

 

dźwignik zębatkowy. 

b)

 

wciągnik łańcuchowy ślimakowy. 

c)

 

podnośnik śrubowy 

d)

 

wciągarkę stojakową kozłową. 

 
 
 
 
 
 
 
 
19.  Jak nazywa się narzędzie przedstawione na rysunku? 

a)

 

kleszcze kowalskie. 

b)

 

podnośnik bramowy. 

c)

 

ręczny uchwyt szczękowy do blach. 

d)

 

ręczny 

uchwyt 

kleszczowy 

do 

dłuŜyc. 

 

 

20.  Urządzenia do składowania to 

a)

 

palety. 

b)

 

przenośniki. 

c)

 

pokrowce. 

d)

 

dźwignice. 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko ……………………………………………………. 
 

Dobieranie maszyn i urządzeń przemysłowych oraz transportowych 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź  
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem:   

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

39

7.  LITERATURA 

 

1.

 

Gołembska E.: Kompendium wiedzy o logistyce. PWN, Poznań 2002 

2.

 

Górecki A.: Technologia ogólna. WSiP, Warszawa 2000 

3.

 

Kijewski J.: Maszynoznawstwo. WSiP, Warszawa 1993 

4.

 

Kowalewski  S.,  Dąbrowski  A.,  Dąbrowski  M.:  ZagroŜenia  mechaniczne.  Centralny 
Instytut Ochrony Pracy, Warszawa 1997 

5.

 

Mac S.: Obróbka metali z materiałoznawstwem. WSiP, Warszawa 1997 

6.

 

Rączkowski B.: BHP w praktyce. ODiDK, Gdańsk 2005 

7.

 

www.bagra.pl 

8.

 

www.boc.com.pl 

9.

 

www.dzwignice.republika.pl 

10.

 

www.hip.agh.edu.pl 

11.

 

mfiles.ae.krakow.pl 

12.

 

www.promag.pl 

13.

 

www.wentech.pl 

14.

 

zwm.pb.bialystok.pl 

 
Literatura metodyczna 
1.

 

Francuz  W.  M.:  Dydaktyka  w  nowej  szkole  zawodowej.:  Wydawnictwo  Politechniki 
Krakowskiej, Kraków 2004 

2.

 

Niemierko 

B.: 

Pomiar 

wyników 

kształcenia. 

WSiP, 

Warszawa 

2004 

Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. Instytut Technologii Eksploatacji, 
Radom 2000 

3.

 

Szlosek F.: Wstęp do dydaktyki przedmiotów zawodowych. WyŜsza Szkoła InŜynierska, 
Radom 1995