Ekonomika gospodarki żywnościowej wykład 1 

19.02.2012r. 

 

Bezpieczeństwo żywnościowe – istota i realizacja: 

- 

hierarchia potrzeb człowieka i miejsce w niej bezpieczeństwa żywnościowego 

- 

wymiar bezpieczeństwa żywnościowego i jego realizacja 

- 

globalizacja a bezpieczeństwo żywnościowe. 

 

Istota gospodarki żywnościowej: 

- 

........................................................................................... 

- 

........................................................................................... 

- 

........................................................................................... 

- 

........................................................................................... 

 

Rolnictwo jako podstawowy człon gospodarki żywnościowej: 

- 

etapy rozwoju rolnictwa 

- 

czynniki produkcji w rolnictwie 

- 

techniki wytwarzania 

- 

specjalizacja i skala produkcji 

- 

efektywność gospodarowania o rolnictwie. 

 

Przemysł środków produkcji dla rolnictwa: 

- 

ś

rodki produkcji pochodzenia rolniczego 

- 

ś

rodki produkcji pochodzenia przemysłowego. 

 
Przetwórstwo rolno – spożywcze: 

- 

........................................................................................... 

- 

........................................................................................... 

- 

czynniki określające rentowność przemysłu rolno – spożywczego 

- 

lokalizacja działalności przetwórczej. 

 

Rynek rolny: 

- 

struktura rynku rolnego w Polsce 

- 

handel zagraniczny produktami rolno – spożywczymi. 

 

Wspieranie rozwoju gospodarki żywnościowej: 

- 

istota i instrumenty wspólnej Polityki Rolnej, 

- 

programy wspierania 

- 

........................................................................................... 

 
Literatura: 

1.  Grabowski St. „Ekonomika gospodarki żywnościowej” 1998 
2.  Kapusta „Agrobiznes” 2008 
3.  Szymanowski „ Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce” 2008 
4.  Seremak – Bulge „Handel zagraniczny produktami rolno-spożywczymi” 2011/152 
5.  Kowalczyk „Bezpieczeństwo żywności w erze globalizacji” 2009 
6.  Firlej „Rozwój przemysłu rolno-spożywczego w sektorze agrobiznesu i jego determinanty” 2008 

 
 
Temat: 
 

Bezpieczeństwo żywnościowe – istota i realizacja. 

 

1.  Hierarchia potrzeb człowieka i miejsce w niej bezpieczeństwa żywnościowego. 
2.  Koncepcja potrzeb Abrahama Masłowa. 

Człowiek w swoim działaniu dąży do zaspokojenia zespołu potrzeb, zaś potrzeby te tworzą logiczną 
hierarchię: 

- 

potrzeby fizjologiczne, 

- 

potrzeby bezpieczeństwa, 

- 

potrzeby społeczne (przynależności, miłości), 

- 

potrzeby szacunku (uznania), 

- 

potrzeby samorealizacji, 

- 

wiedzy i zrozumienia, 

- 

estetyczne. 

 

Struktura występowania określonych potrzeb związana jest z osobowością człowieka. Wraz z rozwojem 

osobowości zauważa się większą motywację do zaspokajania potrzeb wyższego rzędu. 

 
Cechy potrzeb biologicznych: 

- 

pierwotny charakter 

- 

są najintensywniej odczuwane 

- 

mają charakter masowy. 

 

W związku z powyższym muszą być bezwzględnie zaspokajane. 

 
 

Ż

ywności: 

- 

zaspokaja głód i pragnienie 

- 

dostarcza organizmowi budulca 

- 

regeneruje organizm 

- 

decyduje o kondycji fizyczno – psychicznej (odporności lub podatności na choroby, może skrócić lub 
przedłużyć życie) 

- 

jest składnikiem kultury społeczeństwa 

- 

jest źródłem doznań kulturalnych. 

 

Struktura spożycia materialnego ludności w % całego życia. 

Typy spożycia 

jako funkcja 

stopy spożycia 

Ż

ywność 

Napoje i 

tytoń 

Odzież i 

obuwie 

Mieszkanie i 
wyposażanie 

gospodarstwa 

domowego 

Higiena i 

ochrona 
zdrowia 

Komunikacja 

Wypoczynek 

i rozrywka 

1 

50 

11 

12 

15 

4 

5 

3 

2 

39 

10 

13 

20 

5 

9 

4 

3 

25 

10 

14 

26 

6 

14 

5 

 
 

Pozycja żywności w 2001 roku w budżecie statystycznego gospodarstwa domowego w Polsce wyniosła 

32%. W latach 2001 – 2005 wystąpiły następujące przesunięcia: 

- 

statystyczne gospodarstwo domowe z 32,2 % do 29, 4 % 

- 

najuboższe gospodarstwo domowe z 40,2 % do 37,6 %

1

. 

 

Potrzeba bezpieczeństwa i jej główne formy we współczesnym świecie 
 

 

 
 
 

                                                 

1

 Według Eurstatu żywności i napoje bezalkoholowe. 

Potrzeba bezpieczeństwa żywności może być zaspokajana tylko w przypadku jednoczesnego 

zaspokajania: 

- 

potrzeby bezpieczeństwa ekonomicznego całego społeczeństwa 

- 

potrzeby bezpieczeństwa socjalnego, zwłaszcza problemów grup społecznych 

- 

potrzeby bezpieczeństwa ekologicznego 

- 

potrzeby bezpieczeństwa energetycznego. 

 

3.  Wymiary bezpieczeństwa żywności i jego realizacji. 

Według światowej Konferencji Żywnościowej FAO (1974) – Bezpieczeństwo żywnościowe to 

dostępność w każdym czasie, w skali całego świata, podaży podstawowych artykułów żywności dla 
zachowania ciągłego wzrostu konsumpcji żywności i zrównoważenia fluktuacji produkcji i cen. 

1983 rok (FAO) – Bezpieczeństwo żywnościowe to zapewnienie wszystkim ludziom w 

każdym czasie fizycznej i ekonomicznej dostępności do podstawowej żywności której potrzebują. 

W roku 1996 na światowym szczycie żywnościowym w Rzymie wprowadzono nowe obszary i 

dostateczny poziom żywności, bezpieczeństwo żywności oraz walory odżywcze zgodne z potrzebami i 
preferencjami ludzi, niezbędne do aktywnego i zdrowego życia. 

2002 rok – światowy szczyt Żywnościowy określił bezpieczeństwo żywnościowe jako prawo 

wszystkich do dostępu do bezpiecznej i posiadającej walory odżywcze żywności. 

W 2004 Rada FAO przyjęła wytyczne do realizacji prawa do żywności w kontekście 

narodowego bezpieczeństwa żywnościowego. 

 

Akceptują one: 

- 

potrzebę budowy systemów kontroli żywności 

- 

redukcji ryzyka chorób odzwierzęcych 

- 

tworzenie standardów w zakresie jakości żywności i jej bezpieczeństwa zdrowotnego. 

 

Współczesna koncepcja bezpieczeństwa żywnościowego opiera się na idei: 

- 

dostatecznej podaży, 

- 

dostępie ekonomicznym, 

- 

adekwatności diety, 

- 

stabilizacji dostępu do żywności 

- 

etyki handlu i pomocy humanitarnej