PRZEDSIĘBIORSTW0  RODZINNE 

  

(2) Specyfika przedsiębiorstwa rodzinnego 

 

Dr inż. Maria Adamska 

 

Wydział zamiejscowy w Świdnicy  

Społecznej Akademii Nauk w Łodzi 

Plan wykładu 

1.

Cechy przedsiębiorstw rodzinnych 

2.

Konsekwencje rodzinności  

3.

Typy przedsiębiorstw rodzinnych 

4.

Kultura organizacyjna przedsiębiorstw 
rodzinnych 

5.

Zachowania strategiczne przedsiębiorstw 
rodzinnych 

 

2 

Cechy przedsiębiorstw rodzinnych 

•

Innowacyjność 

(Ford, Michelin, Bosch, von 

Siemens, Comarch, Adidias, Ferrari, BMW, Porsche) 

•

Mobilizacja kapitałów 

(zasoby właściciela, 

rodziny, pożyczki od przyjaciół) 

•

 Sposób zarządzania 

(konieczność pogodzenia 

sfery prywatnej i biznesowej,  znalezienie skutecznych 
metod zintegrowania pracowników, zapewnienie 
ciągłości władzy, uealastycznienie struktur 
zarządzania, relacje z klientem)   

 

3 

Cechy przedsiębiorstw rodzinnych 

•

Społeczna odpowiedzialność 

•

Ciągłość kulturowa i cywilizacyjna 

(ciągłość działania, odrodzenie zawodów, sposobów 
działania, stare receptury, narzędzia) 

•

Stabilność i regionalna 
decentralizacja 

(zdolności adaptacyjne, 

wykorzystanie własnych zasobów, rezerw pieniężnych, 
szybkie angażowanie się w nowe obszary, zamknięcie 
firmy jest ostatecznością)  

 

4 

Cechy przedsiębiorstw rodzinnych 

Społeczna odpowiedzialność PR 

•

większa troska o byt pracowników najemnych i 
ich rodzin 

•

mniejsza skłonność do redukcji zatrudnienia w 
okresach kryzysowych 

•

intensywna działalność charytatywna 

•

zabieganie o jakość produktów 

•

działanie na rzecz społeczności lokalnych 

5 

Cechy przedsiębiorstw rodzinnych 

Silne strony – przewagi konkurencyjne 

•

nastawienie na długotrwałą działalność 

•

przedkładania korzyści długookresowych 
nad krótkookresowe 

•

mobilizacja kapitałów, bezpieczna 
polityka finansowa 

•

odporność na załamania koniunktury 
(zdolność rodziny do poświęceń) 

6 

Cechy przedsiębiorstw rodzinnych 

•

system wartości wynikający z tradycji 
rodzinnych 

•

zdolność do szybkiego podejmowanie 
decyzji 

•

szybka i treściwa komunikacja (stałe i 
bliskie relacje) 

•

silna motywacja, lojalność i praca ponad 
normę 

7 

Cechy przedsiębiorstw rodzinnych 

Słabości – negatywne strony PR 

•

konflikty wewnętrzne, waśnie, negatywne 
emocje 

•

zachowawcze postawy starzejących się 
właścicieli   

•

brak planu sukcesji 

•

zbyt późna sukcesja 

8 

Specyficzne problemy

 

sukcesja, konflikty i trudności na tle sukcesji  
relacje firma – rodzina, przenikanie spraw 

rodzinnych do przedsiębiorstwa i odwrotnie, 

problemy wzrostu, etapów rozwoju i 

profesjonalizacji zarządzania 

problemy psychologiczne i społeczne 

związane z osobą założyciela, udziałowcami 
i pracownikami przedsiębiorstw rodzinnych 

9 

Cechy przedsiębiorstw rodzinnych 

Pozytywne (PARP)

 

większe zaufanie do pracowników z rodziny  
większe zaangażowanie pracowników z 

rodziny w pracę na rzecz przedsiębiorstwa, 

niski stopień formalizacji (sprawna 

komunikacja, personalizacja więzi) 

długi horyzont działania,  
lepsze przystosowanie do zmian  

10 

Konsekwencje rodzinności 

Negatywne (PARP)

 

zbyt ścisłe zintegrowanie życia rodziny z 

życiem firmy,  przenoszenie konfliktów  

problemy z łączeniem ról zawodowych i 

rodzinnych, 

opór przed dopuszczeniem fachowców z 

zewnątrz 

negatywne skutki zbyt niskiej formalizacji 

11 

Konsekwencje rodzinności 

12 

Typy przedsiębiorstw rodzinnych 

Kryterium 

Firma 
właścicielska  

Firma partnerska  Konsorcjum 

rodzinne 

Zaangażowani 
członkowie 
rodziny 

Właściciel i 
jednocześnie 
założyciel 

Rodzeństwo lub 
inna wąska grupa  
z bliskiej rodziny 

Większa grupa 
rodzinna o 
różnym stopniu 
pokrewieństwa 

Pokolenie 
właścicielskie 

Zwykle pierwsze 

Zazwyczaj 
drugie, trzecie 

Przeważnie 
powyżej drugiego 

Rodzaj sukcesji 

Przekazywanie 
własności jednej 
osobie 

Przekazywanie 
wyłącznie 
dzieciom 

Przekazywanie 
wielu członkom 
rodziny 

13 

Typy przedsiębiorstw rodzinnych 

Kryterium 

Firma 
właścicielska  

Firma partnerska  Konsorcjum 

rodzinne 

Przedsiębiorczość   Wysoka  

Różna  

Różna  

Relacje między 
pracownikami 

Niesformali-
zowane  

Wzrastająca  
formalizacja 

Sformalizowane  

Dominujący styl 
kierowania 

Patriarchalny  

Partycypacyjny  

Profesjonalny