Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na lu…

Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukrai

skich na

ludno

ci polskiej Wołynia 1939-1945 ; tom 1 i 2

Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko

Tytuł Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukrai

skich na

ludno

ci polskiej Wołynia 1939-1945 ; tom 1 i 2

                  AutorWładysław Siemaszko, Ewa Siemaszko
                  Miejsce wydania Warszawa
                  Wydano w roku2000
                  ISBN83-87689-34-3
                  Wydawnictwo Wydawnictwo von borowiecky
                  Adres wydawnictwa01-231 Warszawa
                  ul. Płocka 8/132
                  Tel: (+48 22) 6314393
                  Fax: (+48 22) 6314393
                  Adres wydawnictwa w interneciehttp://www.vb.com.pl/
                  Emailksiegarnia@vb.com.pl
                  Elektroniczna wersja ksiazki

        Fragmenty z przedmowy prof. dra Ryszarda Szawłowskiego
      PRZEDMOWA
      I. Monumentalna praca Władysława i Ewy Siemaszków (ojca i córki) o
      ludobójstwie ukrai

skim na Wołyniu w okresie II wojny

wiatowej jest jakby

woluminem w nieistniej

cym wielotomowym dziele o całokształcie ludobójstwa

na Polakach w tamtych latach. Polacy byli wówczas obiektem ludobójstwa - w
ró

nych postaciach i rozmiarach - niemieckiego, sowieckiego oraz

ukrai

skiego. Dwa pierwsze s

nie

le znane i udokumentowane. Natomiast

ludobójstwo ukrai

skie, jak dot

d - znacznie gorzej. To ostatnie,

terytorialnie, nie ograniczało si

zreszt

, jak wiadomo, do obszaru

Wołynia (i cz

ęś

ci południowego Polesia), lecz obj

to równie

cał

Małopolsk

Wschodni

, a nawet cz

ęść

powiatów południowowschodniej Polski w

jej obecnych pojałta

skich granicach. Ale trzeba pami

, i

teren byłego

województwa woły

skiego był pierwszym obszarem ukrai

skiego ludobójstwa na

Polakach, z ilo

zamordowanych znacznie wy

na terenach

poszczególnych byłych województw Małopolski Wschodniej (województwa:
tarnopolskie, stanisławowskie i wschodnia cz

ęść

lwowskiego). Zatem

słusznie Autorzy wzi

li to wła

nie województwo w pierwszym rz

dzie na

      warsztat.
      (...)
      Trzeba tu wyra

nie powiedzie

e ludobójstwo ukrai

skie na Polakach ma w

stosunku do ludobójstwa niemieckiego i sowieckiego szereg fatalnych
wyró

ników (okoliczno

ci obci

ąŜ

cych):

Po pierwsze, w swoim zało

eniu obejmowało ono jak najszybsz

eksterminacj

fizyczn

(wymordowanie) - "tam i wtedy" - wszystkich Polaków, których

udało si

dosi

ąć

, od niemowl

t po starców, bez jakiejkolwiek ró

nicy

płci lub wieku. Pod tym wzgl

dem porównywalne jest ono jedynie do

niemieckiego totalnego ludobójstwa na

ydach - lecz nie na Polakach .

Zreszt

, dodajmy, je

li chodzi o eksterminacj

ydów - obywateli polskich

- na Kresach południowowschodnich RP, Ukrai

cy mieli nie tylko olbrzymi

udział we wszystkich masowych aktach ludobójstwa wspólnie z Niemcami lub
samodzielnie pod niemieckim nadzorem , ale dokonywali równie

podobnych

aktów na własn

, ju

latem 1941 r. w momencie wkraczania wojsk

niemieckich . Pó

niej, ju

po wspólnej z Niemcami likwidacji gett, a wi

głównie od drugiej połowy 1942 r., Ukrai

cy wyłapywali i mordowali jeszcze

pojedynczych ukrywaj

cych si

ydów. Wszystkie te "akcje" poł

czone były,

przypomnijmy, z olbrzymim rabunkiem mienia.
Po drugie, ludobójstwo ukrai

skie poł

czone było z reguły ze stosowaniem

najbardziej barbarzy

skich tortur. Chodzi tu o si

gaj

ce XVII i XVIII w.

tradycje hajdamackie (powstania Chmielnickiego i "koliszczyzny" ,
stosowane ju

wtedy r

banie ofiar siekierami, wrzucanie rannych do

studzien, przerzynanie pit

, wleczenie koniem, wydłubywanie oczu,

wyrywanie j

zyków itp. Takich barbarzy

skich czynów Niemcy, a nawet

Sowieci (z reguły) nie dokonywali. Oczywi

cie było bicie i cz

sto

bestialskie zn

canie si

w czasie

ledztw oraz w obozach koncentracyjnych

      (gdzie dochodziło jeszcze wielkie głodowanie i praca ponad siły,
      zbrodnicze eksperymenty medyczne u Niemców etc.), ale nie miało miejsca
      mordowanie poł

czone z obcinaniem czy wyrywaniem cz

ęś

ci ciała,

przepiłowywaniem, rozpruwaniem brzuchów i wywlekaniem wn

trzno

ci itp. W

ogóle, dodajmy, w skali europejskiej - rozpatrywane pod k

tem stosowanych

straszliwych tortur - ukrai

skie ludobójstwo na Polakach porównywalne jest

jedynie cz

ęś

ciowo z ludobójstwem chorwackim (ustasze Ante Pavelicia) na

Serbach w okresie II wojny

wiatowej od wiosny 1941 r. Jednak tam

praktykowano szeroko masowe wyp

dzanie oraz "nawracanie" na katolicyzm, co

oznaczało pozostanie przy

yciu du

ej wi

kszo

ci Serbów, którzy znale

w granicach stworzonego w kwietniu 1941 r. - z łaski Niemiec i Włoch -

stwa chorwackiego. Natomiast w przypadku ludobójstwa ukrai

skiego

praktycznie wszystkich Polaków, którzy wpadli w r

ce siepaczy - mordowano.

Bowiem, wbrew kłamstwom strony ukrai

skiej, całkowicie obalonym w pracy

Siemaszków, nie było

adnych "wezwa

do opuszczenia" Wołynia przez Polaków

czy wprost ich "wysiedlania". Odwrotnie, bardzo cz

sto Polaków chc

cych

ucieka

przed ludobójstwem maj

cym ju

miejsce w s

siednim powiecie czy

gminach zach

cano do pozostania, "gwarantuj

c" im bezpiecze

stwo

(sporadycznie nawet na pi

mie!) lub wr

cz gro

ono,

e ucieczka traktowana

dzie jak "zdrada" wobec Ukrai

ców - wszystko po to, by ich wszystkich na

miejscu wymordowa

! (o czym jeszcze dalej).

Po trzecie, o ile ludobójstwo niemieckie i sowieckie dokonywane było
wył

cznie przez "wyspecjalizowane" zbrodnicze formacje mundurowe: po

stronie niemieckiej w szczególno

ci tzw. Einsatzgruppen der

Sicherheitspolizei oraz SD (Sicherheitsdienst); po stronie sowieckiej
wojska NKWD - to inaczej było je

li chodzi o ludobójstwo ukrai

skie. W tym

przypadku obok dominuj

cej scen

banderowskiej Ukrai

skiej Powsta

czej

Armii i (na Wołyniu) konkurencyjnych formacji bulbowców i melnykowców oraz
stworzonej przez Niemców w drugiej połowie 1941 r. policji ukrai

skiej

(która w pocz

tkach 1943 r. zdezerterowała), zwłaszcza przy wi

kszych

ludobójczych akcjach, uczestniczyły w nich równie

w sumie dziesi

tki

tysi

cy lokalnych ukrai

skich chłopów, w tym tzw. Samooboronni Kuszczowi

Widdity (formalnie wiejskie oddziały "samoobrony", które jednak w praktyce
stanowiły siły pomocnicze UPA w ludobójstwie na Polakach), s

siedzi, bandy

uzbrojone w siekiery, widły itp. - rodzaj ukrai

skiego pospolitego

ruszenia. Mało tego, towarzyszyły im czasem kobiety, wyrostki, a nawet
dzieci ukrai

skie, zajmuj

cy si

masowym rabunkiem mienia, podpaleniami i

dobijaniem rannych Polaków. Działo si

tak mimo nieraz wzajemnej

wieloletniej rzekomej przyja

ni, czy wr

cz istniej

cych w stosunku do

pewnych Polaków długów wdzi

czno

ci. Dlatego ludobójstwo na Wołyniu w

okresie II wojny

wiatowej okre

lam jednoznacznie jako ludobójstwo

ukrai

skie (a nie, na przykład, jako dokonane przez UPA, banderowców,

nacjonalistów ukrai

skich, czy podobnie). Wbrew bowiem temu, co

      niejednokrotnie zaznacza w swych publikacjach Wiktor Poliszczuk
      (pochwalnie cytowany dalej w tej Przedmowie), genocyd na Wołyniu -jak to
      dokumentuje praca Siemaszków - dokonany został przez szerokie rzesze
      tamtejszych Ukrai

ców, nie tylko bojowników" UPA, ale równie

w sumie

tysi

ce zwykłych chłopów (cz

sto zreszt

do tego przez UPA przymuszanych),

oraz nieraz niestety wspomagaj

cych ich w dobijaniu, podpalaniu, a

zwłaszcza rabunku masy kobiet, wyrostków, a czasem nawet dzieci. Dla
całkowitej jasno

ci: 1) Nikt nie twierdzi,

e w ludobójstwie i zjawiskach

temu towarzysz

cych uczestniczyła wi

kszo

ść

Ukrai

ców woły

skich, tym

bardziej i

, jak ju

o tym była mowa (por. przypis 6), ludobójstwo na

Polakach ograniczy

musiało w zasadzie do terenów wiejskich; niemniej

chodziło tu o powa

ny segment ludno

ci ukrai

skiej Wołynia. A wi

c fakty

oraz pewna uczciwo

ść

nakazuj

, a co najmniej pozwalaj

mówi

w tym

przypadku o Ukrai

cach tout court, podobnie jak cytowany dalej prezydent

RFN Roman Herzog mówi nie o zbrodniach popełnionych przez nazistów czy
podobnie, ale o zbrodniach popełnionych przez Niemców. 2) Jednocze

nie

trzeba wyrazi

wysokie uznanie dla tych Ukrai

ców, którzy - do

ść

liczne

takie przykłady znajdujemy w pracy Siemaszków - pomagali Polakom przez
ostrze

enie, krótkie ukrywanie, czy przetransportowywanie do najbli

szego

miasta. Za tak

pomoc fanatycy z OUN i UPA (zwłaszcza tzw. Słu

ba Bezpeky)

sto karali swoich rodaków

mierci

(por. np. Rozdział V, wie

Lisznia,

gm. Uhorsk). Ale cala ta pomoc była, niestety, tylko kropl

w morzu wobec

dziesi

tków tysi

cy wymordowanych wówczas Polaków.

Po czwarte, osobnej wzmianki wymaga zjawisko szczególnie zbrodniczego
podej

cia do mał

stw mieszanych polsko-ukrai

skich. W takich mianowicie

przypadkach ukrai

scy ludobójcy nierzadko mordowali - gdzie si

dato -

całe takie rodziny, ł

cznie z dzie

mi (!), lub dochodziło co najmniej do

mordu na polskim współmał

onku. Mało tego, niekiedy pod gro

kary

mierci zmuszali ukrai

skiego m

ęŜ

a czy nawet ukrai

własnor

cznego zamordowania polskiego współmał

onka (!!). Takie

barbarzy

stwo nie miało, w podobnych sytuacjach mał

stw mieszanych (na

przykład polsko-rosyjskich), nigdy miejsca u Sowietów , lub w przypadku
mał

stw niemiecko-

ydowskich u Niemców. U tych ostatnich w przypadkach

mał

stw mieszanych niemiecko-

ydowskich (mimo quasi totalnej Ausrottung

niemieckich

ydów) wydaje si

e wi

kszo

ść

owych mał

stw, cho

mocno

szykanowanych i doprowadzanych do stanu głodowego, jednak przetrwała do
ko

ca wojny. Jako charakterystyczny mo

na tu przytoczy

znany casus prof.

Karla Jaspersa, który o

eniony był z

ydówk

; jednak mał

stwo to

yło

przez lata w tragicznej Suizidbereitschaft (gotowo

ci do popełnienia

samobójstwa) . Za

Ŝą

danie zabicia przez Niemca czy Niemk

swego

ydowskiego współmał

onka - było nie do pomy

lenia.

Po pi

te, w przypadkach ludobójstwa niemieckiego i sowieckiego na Polakach

chodziło o zbrodnie dokonane przez okupantów. Tymczasem ludobójstwo
ukrai

skie dokonane zostało przez Ukrai

ców-obywateli polskich,

mieszka

ców tamtych terenów w okresie II RP którzy nie wykazali cho

minimalnej lojalno

ci. Ale, dodajmy, gdy było to dla nich korzystne,

Ukrai

cy nadal skwapliwie na polskie obywatelstwo si

powoływali, albo

cz, posługuj

c si

zrabowanymi dokumentami osobistymi zamordowanych

Polaków, "repatriowali si

" pod ich nazwiskami do Polski lub

przemieszczali na Zachód.
Po szóste (tu w

tek poboczny) z ludobójstwem ukrai

skim zwi

zana była

przewa

nie barbarzy

ska "taktyka spalonej ziemi". Po zrabowaniu ruchomo

i inwentarza zamordowanych Polaków, ich budynki były przewa

nie palone

(wycinano nawet sady!), cz

sto niszczono tak

e budynki publiczne, np.

szkolne. W tych ramach zniszczono te

całkowicie du

Ŝą

liczb

zabytkowych

polskich dworów z zabudowaniami gospodarczymi oraz ko

ciołów i kaplic

katolickich. Takiego dodatkowego barbarzy

stwa nie demonstrowali na ogół

ani Niemcy, ani Sowieci.
Wreszcie po siódme, Niemcy od dawna przyznaj

do swoich zbrodni i

publicznie za nie przeprosili. Tak np. prezydent RFN Roman Herzog
przemawiaj

c w Warszawie na uroczysto

ciach zwi

zanych z 50-leciem

Powstania Warszawskiego 1 sierpnia 1994 r. powiedział wyra

nie: "Pochylam

głow

przed bojownikami Powstania Warszawskiego jak te

przed wszystkimi

polskimi ofiarami wojny. Prosz

o przebaczenie za to, co wyrz

dzili Niemcy

(podkre

lenie R. S.). Na par

gestów zdobył si

równie

prezydent Rosji

Borys Jelcyn, m. in. kiedy składaj

c 25 sierpnia 1993 r. hołd ofiarom

Katynia na Pow

zkach w Warszawie, pocałował w r

prałata Zdzisława

Peszkowskiego i wyszeptał słowo "przepraszam". Wieczorem pokazała to całej
Polsce nasza Telewizja. Tak

e w literaturze niemieckiej i od 10 lat -

rosyjskiej, omawia si

otwarcie ludobójstwo na Polakach. Natomiast

zachowanie Ukrai

ców w tym wzgl

dzie jest na ogół kompletnie inne:

demonstrowane jest milczenie, wielkie kr

tactwo lub wr

cz grube kłamstwo.

Ten aspekt b

dzie jeszcze rozwini

ty dalej. Podsumowuj

c punkt I:

ludobójstwo ukrai

skie na Polakach w okresie II wojny

wiatowej pod

wzgl

dem swojej bezwzgl

dno

ci i barbarzy

stwa, a po jego dokonaniu - po

dzi

dzie

! - ze wzgl

du na zaprzeczenia lub co najmniej grubymi ni

szyte relatywizowanie i wykr

ty - znacznie "przewy

sza" ludobójstwo

niemieckie i sowieckie.
II. Byłe województwo woły

skie, które Autorzy wzi

li na warsztat pod k

tem

ukrai

skiego ludobójstwa, było terenem, gdzie przed 1940 r. mieszkało

około 350 tys. Polaków, którzy stanowili zaledwie niecałe 17% ludno

ci.

Masowe wywózki sowieckie w okresie 1940-1941 zredukowały jeszcze ten
procent. Globalne straty Polaków z r

k ukrai

skich Autorzy oceniaj

na 50

do 60 tysi

cy. Ale trzeba jeszcze raz podkre

e niezale

nie od

ludobójstwa na Polakach, Ukrai

cy uczestniczyli wsz

dzie, wspólnie z

Niemcami lub samodzielnie, dosłownie wsz

dzie, w ludobójstwie dokonanym na

około 200 tys. woły

skich

ydów - obywatelach polskich - sprawa, do której

w pracy równie

nawi

zuje, cho

nie stanowi ona jej wła

ciwego tematu.

W pracy metodycznie przebadane s

tereny wszystkich 11 powiatów byłego

województwa woły

skiego - od Bugu po granic

polsko-sowieck

z 1939 r. W

ramach powiatów uwzgl

dnione s

wszystkie gminy wiejskie (ł

cznie 103) i

miejskie, wreszcie - "baza podstawowa" - pojedyncze wsie, osady, kolonie,
futory etc., ł

cznie około 1720 jednostek!, w których zdołano ustali

(cz

sto, je

li nie przewa

nie - w sposób niepełny) ludobójstwo na

Polakach. Niezale

nie od tego przy ka

dej z gmin odnotowane s

jednostki administracyjne (wsie, kolonie, osady itp.), w których równie

mieszkali Polacy, ale co do których nie udało si

uzyska

jakichkolwiek

wiadomo

ci - w sumie jest ich nieco wi

cej (około 1790), ni

owych, o

których jakie

wiadomo

ci zostały zebrane. Poniewa

jednak ukrai

skie

ludobójstwo na Polakach, wyra

nie "centralnie sterowane", przebiegało w

1943 r. metodycznie i globalnie przez wszystkie tereny Wołynia od wschodu
na zachód - nie ma najmniejszych powodów do złudze

e owe "ciemne plamy"

były jakimi

wyspami spokoju. Odwrotnie, jako pewnik przyj

ąć

trzeba

e w

znakomitej ich wi

kszo

ci Polacy, którzy nie zdołali uciec lub stawi

skutecznego oporu, poddani zostali ludobójstwu tak, jak ich rodacy w
miejscowo

ciach, w których owo ludobójstwo udało si

udokumentowa

. A wi

trafnie, a jednocze

nie z ostro

, Autorzy przedstawiaj

dla tych

miejscowo

ci ogólne dane szacunkowe. Dodajmy, nie pomijaj

oni równie

"delikatnej" sprawy nielicznych polskich odwetów na ukrai

skich

ludobójcach, gdy zrozpaczeni bliscy okrutnie torturowanych i zamordowanych
Polaków atakowali wsie ukrai

skie. Na ten temat sprawiedliwie pisze prof.

Tadeusz Piotrowski: "zaiste byłoby zdumiewaj

ce, gdyby nie było takich

akcji odwetowych". Za

Wiktor Poliszczuk stwierdza: "(...) Chocia

były

akcje odwetowe ze strony Polaków (...), to one, je

li chodzi o zasi

były kropl

w morzu masowych mordów jakich dopu

ciła si

OUN-UPA na

Polakach" . Imponuj

cy jest zakres wykorzystanych przez Autorów

ródeł

(por. szczegóły w Bibliografii). Wielk

wag

maj

równie

umieszczone w

Dokumentach liczne relacje

wiadków ukrai

skiego ludobójstwa oraz inne

dokumenty. W sumie jest to praca wzorcowa, stanowi

ca przykład dla

podobnej pracy czy prac o ukrai

skim ludobójstwie na Polakach w Małopolsce

Wschodniej, równie

pilnie potrzebnych.

III. Warto rzuci

okiem na to, jak owo szczególnie barbarzy

skie

ludobójstwo ukrai

skie na Polakach potraktowane jest w o

wiadczeniach

ukrai

skich i polsko-ukrai

skich oraz w literaturze ukrai

skiej i

polskiej.
A). Wspomnieli

my ju

ej o wypowiedziach w sprawie ludobójstwa,

ąŜą

cego na

naszych rodakach, prezydentów Niemiec i Rosji. Nic podobnego dot

d nie

miało miejsca ze strony ukrai

skiej. Mocno reklamowane "wspólne

wiadczenie prezydentów Polski i Ukrainy o porozumieniu i pojednaniu" z

21 maja 1997 r., deklaruj

ce w preambule,

e "przyszło

ść

stosunków

polsko-ukrai

skich nale

y budowa

na prawdzie i sprawiedliwo

ci", wspomina

jedynie w pół zdania - "nie mo

na zapomina

o krwi Polaków przelanej na

Wołyniu, zwłaszcza w latach 1942-1943 (...) ", przemilcza jednak dalej
całkowicie tak

ąŜ

krew polsk

przelan

w Małopolsce Wschodniej, za

"przypominaj

c "akcj

Wisła" jakby zestawia rzeczy całkowicie

nieporównywalne, bo w tej akcji, podyktowanej zreszt

stanem wy

szej

konieczno

ci pa

stwowej (konieczno

ść

pozbawienia UPA bazy logistycznej,

która funkcjonowała wył

cznie w oparciu o miejscow

ludno

ść

ukrai

mogła zapewnia

upowcom kwatery, wy

ywienia oraz materiał ludzki jeszcze

przez dalsze lata), nie było

ladu ludobójstwa. W sumie: o

wiadczenie z

1997 r. nie rozwi

zuje zasadniczej sprawy przyznania si

strony

ukrai

skiej do ludobójstwa na Polakach i publicznego przeproszenia za to

Polaków. Co do stanowiska - w interesuj

cej nas dziedzinie - co najmniej

ego odłamu wysokiego szczebla kleru ko

cioła greckokatolickiego

(obecnie okre

laj

cego si

równie

nazw

cioła

bizantyjsko-ukrai

skiego) wystarczy zacytowa

wypowied

ks. mitrata

Stefana Dziubiny z Przemy

la w "homilii" na uroczysto

ciach 11 maja 1997 r

w Jaworznie, gdzie m. in. przedstawił "Ukrai

Powsta

Armi

jako

ukrai

samoobron

przed Polakami", którzy "ulegaj

c hitlerowskiej

prowokacji mordowali i palili wsie ukrai

skie na Wołyniu, wobec czego

Ukrai

cy uzbroili si

i zacz

li bi

Niemców, i Polaków" . Takie

twierdzenie, które nie mogło by

wypowiedziane bez akceptacji głowy

cioła greckokatolickiego w Polsce, padło wobec obecnych tam m.in.

prezydentów Polski i Ukrainy, Ten

e mitrat 7 lipca 2000 r. wygłosił

arcykłamliwe, prowokacyjne i wprost bulwersuj

ce polsk

opini

publiczn

kazanie z okazji pochówku członków UPA w Pikulicach na obrze

ach

Przemy

la. Jak pisali

my ju

w zwi

zku z tym par

lat temu: "uwa

amy,

za tak

publiczn

perwersj

podstawowej i silnie moralnie zabarwionej

prawdy historycznej powinno si

u nas kara

, podobnie jak w RFN karze si

tzw. Auschwitzluge... ".
Natomiast w

ród polskich Ukrai

ców

wieckich w ostatnich latach na czoło

wysun

ł si

niejaki R.Drozd z publikacj

o UPA, zło

głównie ze

"starannie dobranych" dokumentów i krótkich wprowadze

. Uderza kłamliwo

ść

owej publikacji, gdzie na przykład na s. 117-118 czytamy: "Konflikt
polsko-ukrai

ski na przełomie 1942/43 r. przekształcił si

w swoist

polsko-ukrai

wojn

partyzanck

[!], trwaj

do 1947 r., która

pochłon

ła po obu stronach kilkadziesi

t tysi

cy ofiar. (...) Moim zdaniem

liczby poniesionych ofiar po obu stronach b

bardzo przybli

one" (po

polsku powinno by

"zbli

one"). Takiego megakłamstwa nikt z Ukrai

ców

bodaj dot

d nie wysun

ł! Oceni

to trzeba jako wielk

UPA-Luge. Dalej (s.

118) Drozd nast

puj

co próbuje "maskowa

rzeczywisto

ść

": "Oczywi

cie

trudno tutaj wskaza

, kto był stron

atakuj

, a kto broni

, gdy

na napad odpowiadano napadem, mordem na mord, grabie

Ŝą

na grabie

podpaleniem na podpalenie, a wszystko to usprawiedliwiano przeprowadzaniem
akcji odwetowej. Mo

na jedynie przyj

ąć

e stron

atakuj

była ta, która

stanowiła wi

ksz

sił

na danym terenie. (...) ". Otó

pomijaj

c ju

fakt,

-jak Drozd doskonale wie - na Wołyniu na terenach wiejskich mniejszo

ść

polska prawie wsz

dzie stanowiła mniejsz

sił

(a wi

c nawet według niego

musieli atakowa

Ukrai

cy!), praca Siemaszków doskonale dokumentuje, jak

to UPA w 1943 r. rozpocz

ła ludobójstwo całkowicie nieprzygotowanych

Polaków. Ci ostatni byli w stanie zorganizowa

jedynie ograniczone

samoobrony, za

do odwetów doszło w niewielu przypadkach.

B). Je

li chodzi o ukrai

literatur

historyczn

, w przeciwie

stwie do

niemieckiej i rosyjskiej , w swej znakomitej wi

kszo

ci "twardo" stoi ona

na stanowisku nie przyznawania si

do popełnionego przez swych rodaków

ludobójstwa na Polakach w okresie II wojny

wiatowej.

(...)
Cennym wyj

tkiem jest mało znana w Polsce, wydana w Moskwie 270-stronicowa

praca ukrai

skiego profesora Witalija Masłow

kiego, zatytułowana: Z kim i

przeciw komu walczyli ukrai

scy nacjonali

ci w latach II wojny

wiatowej.

Autor opiera si

ęś

ciowo na

ródłach archiwalnych oraz na literaturze,

głównie ukrai

skiej i polskiej. W ostatnim rozdziale swej pracy z du

uznaniem wielokrotnie cytuje Poliszczuka (o którym dalej), zreszt

cały ów

rozdział zatytułował "OUN-UPA oczyma Ukrai

ca Wiktora Poliszczuka".

Ujawnia i pi

tnuje ludobójstwo popełnione na ludno

ci polskiej na Wołyniu

i w Małopolsce Wschodniej. Jednocze

nie pi

tnuje niebezpieczn

działalno

ść

      postupowskich nacjonalistów na obecnej Ukrainie, nie tylko we Lwowie, ale
      nawet w Kijowie, "galicyjski fundamentalizm" itp. , propagowanie
      "doncowszczyzny", "stawianie pomników SS-owcom 14. Dywizji Strzelców
      SS-Halyczyna, kierownikom OUN-UPA E. Konowalcowi, A. Melnykowi, S.
      Banderze, R. Szuchewiczowi i innym, sławienie morderców Polaków,

ydów,

Rosjan, Ukrai

ców jako "narodowych bohaterów Ukrainy", ich nazwiskami

nazywa si

ulice i place, wydobywa si

nienawistny ludziom duch

doncowszczyzny i banderowszczyzny". Dodajmy,

e prof. Masłow

kyj został

zamordowany w pa

dzierniku 1999 r. we Lwowie przez tzw. "nieznanych

sprawców", w rzeczywisto

ci wyra

nie ludzi z kr

gów zbrodniczych fanatyków

postupowskich, co kojarzy si

z podobnymi mordami OUN w latach

dzywojennych oraz UPA w latach pó

niejszych .Prawdomówne i warto

ciowe

za równie

pewne artykuły ogłoszone w dwóch czasopismach ukrai

skich na

Wołyniu w latach dziewi

ęć

dziesi

tych - "Diałoh" (Równe) i "Sprawedływist"

(Łuck). Na przykład w pierwszym z nich (nr 49, grudzie

1993) ukazał si

artykuł pod wszystko mówi

cym tytułem (tłumaczymy z ukrai

skiego):

Tragedia Wołynia: ludobójstwo na ludno

ci polskiej.

wiadcz

dokumenty.

Podobnie do Hrycaka i innych autorów z Ukrainy, z drobnymi wyj

tkami,

przedstawia si

literatura ukrai

ska ukazuj

ca si

na Zachodzie, głównie w

Ameryce Północnej. Takim duchem przepojony jest np. wydawany od wielu lat
w Toronto "Litopys UPA". Cytowany ju

O. Subtelny pisze o ludobójstwie na

Wołyniu m. in.: "Według

ródeł polskich, w latach 1943-44 około

60.000-80.000 polskich m

ęŜ

czyzn, kobiet i dzieci zostało zmasakrowanych na

Wołyniu przez Ukrai

ców. (...) Ukrai

cy twierdz

e masakry ich rodaków

rozpocz

ły si

wcze

niej, w 1942 r., kiedy Polacy zlikwidowali tysi

ukrai

skich wie

niaków w przewa

nie zamieszkałych przez Polaków rejonach

Chełmszczyzny [! ] i

e kontynuowali to oni w latach 1944-45 w stosunku do

bezbronnej ukrai

skiej mniejszo

ci na zachód od Sanu [! ]. W ka

dym razie

jest rzecz

jasn

e zarówno ukrai

skie, jak i polskie jednostki zbrojne,

zaanga

owały si

w totaln

rze

doprowadzaj

c do krwawego apogeum

nienawi

ść

, która wzrastała mi

dzy oboma narodami przez pokolenia". A wi

rzekomo Polacy zacz

li masowo mordowa

Ukrai

ców , a potem doszło do

rodzaju wojny domowej mi

dzy jednostkami zbrojnymi obu stron. Wyj

tkiem

godnym najwy

szego uznania s

liczne publikacje znanego w Polsce Wiktora

Poliszczuka, Ukrai

ca z Wołynia, doktora nauk politycznych Uniwersytetu we

Wrocławiu, od dwudziestu lat zamieszkałego w Kanadzie, ale cz

sto

odwiedzaj

cego Polsk

. Z jego prac nas tu szczególnie interesuj

cych

wymieni

nale

y cytowane ju

: Gorzk

prawd

. Zbrodniczo

ść

OUN-UPA, oraz

Manowce polskich historyków, dalej trójj

zyczn

Ocen

polityczn

i prawn

OUN-UPA, Ideologi

nacjonalizmu ukrai

skiego według Dmytra Doncowa oraz

Integralny nacjonalizm ukrai

ski jako odmiana faszyzmu (dwa tomy: 1998 i

2000) . Wymie

my równie

cytowane ju

wspomnienia Danyły Szumuka, który

słu

ył jako "politruk" w UPA, nast

pnie wiele lat sp

dził w łagrach

sowieckich, a który wspomina krytycznie o mordach na Polakach . Je

chodzi o literatur

polsk

z lat dziewi

ęć

dziesi

tych, ukazało si

par

mniejszych prac, raczej przyczynkowych, odnosz

cych si

do ludobójstwa na

Polakach na Wołyniu. S

to przewa

nie zbiory dokumentów (zwłaszcza relacji

wiadków, maj

cych walor dokumentarny) ; inne z owych prac traktuj

ludobójstwie ukrai

skim w poszczególnych powiatach czy wr

cz gminach

Wołynia. Jednak

adna z nich, nawet w przybli

eniu nie dorównuje pracy

Siemaszków - nie ma charakteru kompleksowego, nie zawiera takiej ilo

przeprowadzonych bada

i bogactwa

ródeł,

adna z nich nie posiada równie

walorów definitive work, o czym jest mowa przy ko

cu tej Przedmowy. Wa

rol

dokumentacyjn

spełnia wydawane we Wrocławiu czasopismo "Na Rubie

y".

Z drugiej strony co najmniej paru zawodowych historyków wypisuje rzeczy,
które nieraz s

jedynie jakimi

półprawdami lub wr

cz kłamstwem, d

ąŜ

y do

przemilczania spraw jednoznacznie obci

ąŜ

cych stron

ukrai

, usiłuje

tworzy

im jakie

alibi. Prace te s

inspirowane, jak si

wydaje, m. in.

duchem "Kultury" Giedroycia oraz jego w tym zakresie eksperta
wzmiankowanego ju

Osadczuka oraz importowan

z USA, w tym wypadku wprost

absurdaln

political correctness, "polityczn

poprawno

", fałszuj

tym zakresie prawd

. Mo

na tu wymieni

m. in. publikacje W. Serczyka i T.

Olsza

skiego, za

z publikacji ostatnich: H. Dyl

gow

oraz wr

cz gł

boko

kłamliwy w interesuj

cym nas zakresie artykulik R. Torzeckiego.

(...)
Praca Siemaszków, produkt ponad dziesi

cioletniego trudu, stanowi

obszerne i podstawowe dzieło w zakresie podj

tej tematyki, zrealizowane

na skal

u nas w tej dziedzinie dot

d nie spotykan

, zapełniaj

poka

luk

w historii Polski okresu II wojny

wiatowej w ogóle, a

historii ludobójstwa na Polakach w tamtym okresie w szczególno

ci.

(...)
Ju

nikt - z wyj

tkiem notorycznych falsyfikatorów - nie b

dzie mógł mie

cienia w

tpliwo

ci co do tego, kto interesuj

ce nas ludobójstwo "zacz

ł".

Nikt nie b

dzie mógł nadal fabrykowa

legendy na temat tego, jak to

rzekomo na Wołyniu - pomijaj

c zreszt

krzycz

ce bezprawie, które taka

akcja musiałaby oznacza

- Ukrai

cy najpierw "tylko"

Ŝą

dali, aby Polacy

"dobrowolnie" opu

cili t

ziemi

. Nikt nie b

dzie mógł kwestionowa

faktów

planowego i szczególnie barbarzy

skiego ukrai

skiego ludobójstwa na

woły

skich Polakach, stanowi

cych tam zaledwie kilkana

cie procent

ludno

ci, a w dodatku niemal zupełnie bezbronnych. Nikt uczciwy wreszcie

nie b

dzie mógł cho

by tylko bezmy

lnie okre

interesuj

cych nas tu

wydarze

na Wołyniu po prostu jako "wojn

domow

", "bratobójczy konflikt",

"zderzenie dwu nacjonalizmów", "wojn

polsko-ukrainsk

" itp.

(...)
...prawda w ko

cu musi si

przebi

, równie

po stronie ukrai

skiej: DUCUNT

FACTA VOLENTEM, NOLENTEM TRAHUNT. Tego ludobójstwa ju

po prostu zakłama

nie da.

        Listopad 2000
      Prof. dr Ryszard Szawłowski

      Strona główna "ksi

ąŜ

ek skazanych na przemilczenie"