ABC Biznesu

Jak założyć

sklep 

 

spożywczy

www

.opiwpr

.org.pl

ABC Biznesu

Jak założyć

sklep 

 

spożywczy

2

Spis treści

Pomysł na firmę

  / 3

1.   Klienci sklepu spożywczego

  / 4

2.  Cele i zasoby osobiste

  / 4

2.1.  Wykształcenie i doświadczenie  / 4
2.2. Wiedza o własnym produkcie/usłudze

  / 5

3.  Produkt/usługa

  / 5

3.1.  Analiza potencjału firmy i otoczenia

  / 6

3.2. Potrzeby klientów – jakie są i czy produkt je zaspokoi

  / 7

3.3. Kształtowanie ceny produktu/usługi

  / 7

3.4. Dostawcy

  / 9

4.  Rynek

  / 10

4.1.  Konkurencja

  / 10

4.2. Źródła informacji o rynku

  / 10

4.3. Rynek docelowy, klienci/odbiorcy usług

  / 12

4.4. sprzedaż i marketing

  / 13

5.  Formalności związane z założeniem firmy

  /15

5.1.  Wybór formy prawnej działalności gospodarczej

  / 15

5.2. Rejestracja firmy

  / 15

5.3. Wybór formy opodatkowania

  / 19

5.4. Licencje, pozwolenia, przepisy szczegółowe

  / 22

6.  Inne obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

  / 23

6.1.  Kodeks pracy, przepisy sanitarne, ochrona przeciwpożarowa

  / 23

6.2. Harmonogram prac przy zakładaniu sklepu spożywczego

  / 27

7.   Koszty prowadzenia sklepu spożywczego

  / 28

7.1.  Budżet początkowy

  / 28

7.2. Budżet operacyjny

  / 29

8.  Źródła finansowania działalności gospodarczej

  / 30

8.1.  Kredyty

  / 30

8.2. Pożyczki

  / 31

8.3. Venture capital

  / 32

8.4. Aniołowie biznesu

  / 32

8.5. Leasing

  / 32

8.6. Franchising

  / 33

8.7.  Dotacje

  / 34 

9.  Biznes plan przedsięwzięcia

  / 35

3

sklep spożywczy to jeden z naj-

częściej wybieranych pomysłów na biz-

nes.  Jeżeli  dysponujemy  sumą  przynajmniej 

50  000  zł,  przemyślmy  założenie  niewielkiego  osie-

dlowego sklepu lub przyłączenie się do sieci handlowej (np. 

franchising).  Mimo  powstających  supermarketów  wciąż  opłaca  się 

otwierać osiedlowe sklepy. Ponad 15% Polaków kupuje wyłącznie w ma-

łych  sklepikach.  Większość  z  nas  robi  codzienne  zakupy  w  okolicznych 

sklepach, a raz w tygodniu wybieramy się na zakupy do supermarketu po 

większe sprawunki.
sklepy spożywcze, to sklepy spotykane w naszym kraju najczęściej. Obser-

wuje się różne ich rodzaje, oraz ich połączenia z różnymi innymi typami 

sklepów. W ramach takich połączeń spotykamy, na przykład, sklepy spo-

żywczo-przemysłowe,  czy  sklepy  spożywczo-warzywnicze.  specyfika  skle-

pów spożywczych polega na tym, iż sprzedaje się w nich towary pierwszej 

potrzeby oraz towary konsumpcyjne, czyli, ogólnie rzecz biorąc, żywność. 

Pomysł na firmę

Jak założyć sklep spożywczy

1.

 

Klienci sklepu spożywczego

W branży spożywczej zawsze jest zapotrzebowanie na towary pierwszej potrze-

by. Jednak w pierwszej kolejności należy dokładnie zbadać rynek potencjalnych 

klientów, określić ich stopień zamożności (należy zaznaczyć, że nie jest to krótki 

proces) tak, aby móc odpowiednio „dopasować” zakres sprzedawanych produk-

tów. W miejscach gdzie mieszkają osoby bogatsze, lepiej sprawdzają się delikatesy, 

w biedniejszych regionach   sklepy dyskontowe. Dodatkowo powinniśmy spraw-

dzić konkurencję w okolicy naszego działania. zatem klientami sklepu mogą być 

mieszkańcy okolic, ale również całej miejscowości – wszystko zależy od dobrej 

reklamy i jakości prowadzonej działalności.
Dobrze działające firmy mają szeroką wiedzę na temat swoich klientów i kon-

kurencji. uzyskanie dokładnych i konkretnych danych na temat klientów i kon-

kurencji jest krytycznym pierwszym krokiem w badaniu rynku i ustaleniu planu 

marketingu. Dokładna ocena rynku oraz ustalenie efektywnego planu jest bardzo 

istotne dla powodzenia zarówno nowych, jak i istniejących firm. Rynek wpływa 

i kieruje wszystkimi aspektami działań firmy i na dłuższą metę będzie prowadził 

do sukcesu lub niepowodzenia firmy. 
ustalając plan rynkowy, głównym naszym zadaniem jest zrozumieć potrzeby 

i pragnienia klientów oraz wybrać lub stworzyć produkt/usługę, które zaspokoją 

te potrzeby. należy stworzyć materiały reklamowe, które poinformują klientów 

o istnieniu naszego sklepu oraz oferowanych produktach i usługach. Wiedza 

o kliencie pozwala nam ustalić rozmiar rynku, a także dowiedzieć się, na jakiej 

podstawie klient decyduje o kupnie. Daje nam informacje, które pomogą przy 

wyborze lokalizacji sklepu i podjęciu decyzji, jakie produkty i usługi zaoferować, 

ustaleniu ceny oraz planowaniu strategii sprzedaży. 

2.  Cele i zasoby osobiste

Celem firmy jest zdobycie jak najszerszego grona stałych klientów. spełnienie 

takiego założenia nie jest łatwe, ale cel ten osiągniemy, gdy zapewnimy:

—   szeroki asortyment dobrej jakości produktów 
—   przystępne ceny towarów, ustalone na podstawie badania regionalnego rynku 
—   obsługę na najwyższym poziomie świadczoną przez wykwalifikowany perso-

nel, który potrafi również stworzyć miłą atmosferę

—   dobrą informację o ofercie naszego sklepu
—   ciągły rozwój działalności.

2.1.  Wykształcenie i doświadczenie

Osoby zamierzające założyć sklep spożywczy, powinny mieć przynajmniej podsta-

wową wiedzę na temat sprzedaży (w tym obsługę kasy fiskalnej), kształtowania 

cen (aby móc ustalać odpowiednią marżę, przy zachowaniu korzystnych cen dla 

klienta), rynku potencjalnych klientów, ich potrzeb oraz umiejętność zarządzania 

personelem (jeśli planujemy zatrudnić kogoś do pomocy). 
Doświadczenie jest bardzo istotne, ponieważ posiadając wymienione wyżej umie-

4

jętności już znamy i wiemy mniej więcej jak poruszać się w tej branży. nawet, 

jeśli posiadamy doświadczenie sprzedawcy z innej dziedziny, z pewnością będzie 

ono pomocne w nawiązywaniu kontaktów z klientami, zrozumienie ich potrzeb 

i jednocześnie odpowiedzi na te potrzeby poprzez zapewnienie odpowiedniego 

asortymentu produktów. 

2.2.  Wiedza o własnym produkcie/usłudze

Wiedza o własnych produktach jest niezbędna, ponieważ wpływa na jakość sprze-

daży, to jest, przede wszystkim na umiejętność odpowiedniego wyeksponowania, 

zaprezentowania produktów, a to oznacza dobrą reklamę, czyli w efekcie – zysk.
należy edukować klienta, informować go o produktach – personel powinien 

przechodzić specjalistyczne szkolenia z wiedzy o produktach, ich przeznaczeniu, 

odpowiednim wykorzystaniu. Pomoc klientowi w wyborze, doradztwo, trafne 

i umiejętne przekazanie informacji o danych produktach, to naprawdę cenna 

wiedza, której klienci bardzo często oczekują. 
istotne są regularne, cykliczne badania opinii klientów, ich preferencji, nawyków 

i oczekiwań. należy dokładnie sprecyzować grupę naszych odbiorców.

3.  Produkt/usługa

skoro przedmiotem działalności firmy ma być sklep spożywczy, należy zatem zasta-

nowić się, jakie produkty mogłyby się znaleźć w asortymencie, bo przecież od tego 

w dużej mierze zależy powodzenie działalności. W sklepie spożywczym nie może 

zabraknąć podstawowych produktów takich, jak nabiał, pieczywo, wędliny, napoje, 

owoce, warzywa. Warto pomyśleć również o napojach alkoholowych, słodyczach, 

prasie i artykułach chemicznych. Produkty z tych dziedzin z pewnością znajdą grono 

odbiorców. niezwykle ważne jest także reagowanie na preferencje klienta, choćby 

zmieniające się zapotrzebowanie na towary z jakiejś konkretnej grupy asortymen-

towej oraz usługi, np. możliwość dokonywania opłat rachunków w sklepie. 
Ważnym aspektem analizy rynku jest stwierdzenie, czy produkt lub usługa spełnia 

wymagania rynku (klientów). Produkt lub usługa musi być skoncentrowana na 

kliencie. Oto sprawy, którymi należy się zająć: 

—   specyfikacje  wszystkich  produktów  i  usług  oraz  ich  główne  cechy  muszą 

odpowiadać potrzebom klientów na naszym rynku docelowym,

—   należy  mieć  do  wglądu  porównania  naszych  produktów  z  produktami 

konkurencji oraz badania na temat tego, jak klienci widzą nasze produkty 

w porównaniu z produktami konkurencji,

—   jakie są obecne trendy i w jakim stadium cyklu dojrzewania są nasze pro-

dukty (jak się sprzedają),

—   jakie przepisy mają zastosowanie do naszych produktów lub usług, 
—   jakie opakowania są potrzebne. 

Poszerzenie oferty naszego sklepu spożywczego o taką grupę towarów, jak napoje 

alkoholowe, może zwiększyć obrót sklepu nawet o 20%, ale wymaga uzyskania płat-

nego zezwolenia na sprzedaż. sam proces uzyskania zgody na sprzedaż napojów 

Jak założyć sklep spożywczy

5

alkoholowych wymaga zwykle dłuższego czasu, zwłaszcza, że liczba wydawanych 

zezwoleń w każdej miejscowości jest określona. zdarza się również, że przy wyda-

waniu zezwoleń nie obowiązuje zasada praworządności. Duże sklepy zachodnich 

sieci uzyskują koncesje poza kolejnością. Dlatego warto o uzyskaniu zezwolenia 

pomyśleć wcześniej, jeszcze przed uruchomieniem sklepu. Może się bowiem okazać, 

że pula zezwoleń przypadająca na miejscowość, w której planujemy otwarcie sklepu, 

wyczerpała się. Takiego problemu nie ma przedsiębiorca, który chce sprzedawać 

piwo. zezwolenie na sprzedaż tego napoju nie podlega limitom.
zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje na wniosek przedsiębiorcy 

wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na lokalizację punktu 

sprzedaży (formularze można zazwyczaj pobrać ze strony internetowej gminy lub 

miasta, dostępne są również w siedzibach urzędów). Wydawane są trzy różne 

oddzielne zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych:

—   do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo
—   powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa)
—   powyżej 18% zawartości alkoholu.

zezwolenia są wydawane na czas oznaczony, w przypadku sprzedaży detalicznej, 

na okres nie krótszy niż 2 lata.
Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży 

alkoholu, przed wydaniem zezwolenia wnoszą na rachunek gminy/miasta opłatę 

w wysokości:

—   525 zł na sprzedaż napojów zawierających do 4,5 % alkoholu oraz piwa, 
—   525  zł  na  sprzedaż  napojów  zawierających  od  4,5  %  do  18  %  alkoholu  

(z wyjątkiem piwa), 

—   2 100 zł na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18 % alkoholu. 

należy też pamiętać, że poza opłatą wnoszoną za wydanie zezwolenia, co roku 

ponosimy opłatę związaną ze sprzedażą detaliczną alkoholu, w wysokości uza-

leżnionej od wartości sprzedaży w roku poprzednim. 

3.1.  Analiza potencjału firmy i otoczenia

zakładając sklep spożywczy należy przeanalizować sytuację, jakie są plusy i mi-

nusy jego prowadzenia, co można uznać za cechy sprzyjające, (szansa rozwoju 

firmy) a co stanowi barierę rozwoju (słabe strony i zagrożenia dla firmy).
Atuty naszej firmy i szansa, jaką stwarza otoczenie, sprzyjające osiągnięciu sukcesu:

—   dogodna lokalizacja sklepu, 
—   zapewnienie klientom możliwości pełnego zaspokojenia potrzeb w zakresie 

kupna artykułów spożywczych oraz innych towarów z naszego asortymentu,

—   przystępne ceny,
—   dobrze wykwalifikowany personel, służący fachową informacją,
—   szybkość i kultura obsługi,
—   wyposażenie  w  nowoczesny  sprzęt  (chłodnie,  punkty  kasowe,  wdrożenie 

systemu  informatycznego  –  detalista  otrzymuje  do  ręki  skuteczne  narzę-

dzie, dzięki któremu może nie tylko kontrolować ceny zakupu, ale również 

rotację towarów, a co za tym idzie – kształtować politykę magazynową),

Jak założyć sklep spożywczy

6

—   klarowna ekspozycja towarów i estetyczna aranżacja sklepu,
—   konkurencyjność oferty, 
—   dogodne warunki rozwoju (np. możliwość poszerzenia asortymentu, zatrud-

nienia dodatkowych osób, rozbudowy sklepu itp.),

—   stabilna gospodarka kraju.

słabe strony naszego przedsięwzięcia i zagrożenia ze strony otoczenia:

—   słaba rozpoznawalność nazwy sklepu,
—   mała liczba klientów (przynajmniej na początku działalności),
—   małe zaplecze w stosunku do potrzeb,
—   konkurencja  (powstawanie  dużych  hipermarketów,  konkurencyjne  ceny 

w mniejszych okolicznych sklepach),

—   stosunkowo wysokie ceny towarów w hurtowniach, 
—   założenie podobnego przedsięwzięcia przez konkurencję, 
—   niestabilna polityka państwa, 
—   zmienność przepisów prawnych w zakresie małych i średnich przedsiębiorstw, 
—   gwałtowne załamanie się rynku.

3.2.  Potrzeby klientów – jakie są i czy produkt/usługa je zaspokoi

sklep spożywczy oferujący świeże i smaczne produkty spożywcze, zawsze znaj-

dzie grono nabywców. należy jednak dostosować rodzaj i jakość produktów do 

potencjalnych klientów naszego sklepu. Potrzeby klientów precyzyjniej można 

określić dopiero po jakimś czasie funkcjonowania sklepu na rynku, warto więc 

na początku działalności rozeznać w okolicznych sklepach, jakie produkty są naj-

chętniej kupowane i jakich brakuje w ofercie działających sklepów. umiejętność 

dobrego określenia grupy docelowej klientów naszego sklepu, na których zależy 

nam najbardziej sprawi, że promocja sklepu będzie znacznie łatwiejsza. 
W trakcie prowadzenia sklepu należy bacznie odnotowywać potrzeby zgłaszane 

przez klientów i włączać je w miarę możliwości w ofertę swojego sklepu. Posiadanie 

wiedzy na temat produktów, doradzanie przy zakupie, informowanie o sprzeda-

wanych produktach oraz polecenie produktów dobrej jakości, również znacząco 

sprzyja pozyskiwaniu klientów. 

3.3.  Kształtowanie ceny produktu/usługi

1. Szacunkowe koszty:

—   bezpośrednie koszty zakupu – są to takie koszty, które mogą być bezpośrednio 

odniesione do poszczególnych partii nabywanych materiałów, można je przypi-

sać bez dodatkowych kalkulacji poszczególnym wyrobom – zaliczamy do nich: 

– zakup towarów handlowych,
– paliwo, transport,
– opakowania,

—   koszty stałe – przy prowadzeniu działalności ponosimy również koszty stałe, 

które są niezależne od ilości sprzedanych towarów – zaliczamy do nich:

– wynagrodzenia wraz z narzutami (jeśli zatrudniamy pracowników),

Jak założyć sklep spożywczy

7

– ogrzewanie,
– cześć energii elektrycznej i gazu,
– wywóz nieczystości, woda,
– obsługa finansowo-księgowa,
– ubezpieczenia,
– ochrona i monitoring,
– telefon i internet,
– materiały biurowe,
– promocja i reklama,
– czynsz za lokal,
– inne,

—   marża – jest to różnica między kosztem własnym a ceną zbytu. inaczej rzecz 

ujmując marża stanowi różnicę między ceną hurtową a detaliczną. Marżę 

ustalamy na podstawie cen konkurencji. Cena zbytu nie może być wyższa 

od ceny konkurencji chyba, że oferujemy lepszej jakości towary. Oczywiście 

cena zbytu musi być tak skalkulowana, żeby nie dokładać do firmy, czyli 

musi przewyższać cenę zakupu towarów oraz inne koszty przypadające na 

jednostkę towaru.

2. Metody ustalania cen.

Przedsiębiorstwa stosują różne metody ustalania cen. Jednak niezależnie od przy-

jętej metody, należy dysponować pewnymi informacjami, które ułatwiają podjęcie 

właściwej decyzji. najważniejsze z tych informacji dotyczą: 

– poziomu ceny akceptowanego przez nabywcę,
– cen konkurentów,
– kosztów ponoszonych przez firmę.

W praktyce stosuje się różne metody ustalania cen:

—   metoda  kosztowa  –  cena  ustalona  tą  metodą  powstaje  przez  dodanie 

kosztów, jakie przedsiębiorstwo ponosiło w związku ze sprzedażą i dodanie 

pożądanego zysku. Ostateczna cena, jaką płaci nabywca, jest powiększona 

o podatek od towarów i usług, który należy zapłacić do budżetu państwa. 

Cena ustalona tą metodą może być wyższa od ceny, którą zaakceptują na-

bywcy. W takiej sytuacji przedsiębiorstwo będzie miało kłopoty ze sprzeda-

żą. Aby temu zapobiec, należy obniżyć koszty lub zrezygnować z tego towa-

ru. inna sytuacja ma miejsce wtedy, gdy nabywca towaru, dla którego cenę 

ustalono według metody kosztowej, jest skłonny zapłacić więcej. Wówczas 

przedsiębiorstwo traci część zysku, jaką mogło by osiągnąć.

—   metoda ustalania cen na podstawie cen towarów konkurencyjnych polega 

na tym, że decyzja dotycząca ceny jest podejmowana po przeprowadzeniu 

analizy cen konkurencyjnych. Po ustaleniu ceny przewodniej przedsiębior-

stwo, w zależności od przyjętej strategii, kształtuje cenę na swój produkt na 

poziomie tej ceny, bądź też, na poziomie wyższym lub niższym od ceny prze-

wodniej. Wojna cenowa polega na tym, że kolejne obniżenie przez przed-

siębiorstwa cen powoduje, iż są one niższe od kosztów, jakie ponosi jedno 

Jak założyć sklep spożywczy

8

lub kilka przedsiębiorstw. Przedsiębiorstwo ustalające cenę na swój produkt 

na poziomie wyższym od ceny przewodniej, powinno tak kształtować po-

zostałe instrumenty marketingu, aby skłonić nabywców do wyboru właśnie 

ich towarów. Cena niższa od ceny przewodniej, ustalana jest przede wszyst-

kim w sytuacji, gdy towary oferowane przez wszystkie firmy są postrzegane 

przez  konsumentów,  jako  podobne  do  siebie.  Wówczas  cena  staje  się 

podstawowym elementem konkurencji między sprzedającymi. sprzedaż po 

cenie niższej od ceny przewodniej jest szczególnie skuteczna, gdy przedsię-

biorstwo działa w segmencie rynku, w którym występują nabywcy o niskich 

dochodach,  dla  których  niższa  cena  jest  najczęściej  podstawą  podjęcia 

decyzji o zakupie.

3. Zmiany cen.

Przyczyny obniżenia cen mogą być różnorodne. Jedną z nich może być dążenie 

przedsiębiorstwa do pełnego wykorzystania potencjału firmy. Przedsiębiorstwo 

obniżając cenę przewiduje, że ilość sprzedawanych towarów będzie większa niż 

przed obniżką. Obniżenie ceny w takiej sytuacji, może spowodować, że zysk jed-

nostkowy jest niższy, natomiast wskutek wzrostu sprzedaży rośnie zysk globalny 

przedsiębiorstwa.
inną przyczyną obniżenia ceny może być dążenie sprzedawcy do utrzymania lub 

zwiększenia udziału w rynku, a nawet chęć zdobycia dominującej pozycji. Dąże-

nie do utrzymania udziału w rynku występuje w tych przedsiębiorstwach, których 

udział w rynku maleje. W takiej sytuacji, podjęcie decyzji o obniżeniu cen, może 

zatrzymać to zjawisko. 
Kolejną z przyczyn obniżenia cen jest spowodowanie obniżenia cen wyrobów kon-

kurencyjnych. należy jednak zwrócić uwagę, że nie zawsze obniżenie cen przez 

jedno z przedsiębiorstw, powoduje podobne zachowanie u konkurencji. W takiej 

sytuacji możliwe jest zastosowanie innych, poza cenowych narzędzi marketingu (np. 

intensywna promocja), których celem jest utrzymanie dotychczasowych klientów. 
Obniżanie cen przez przedsiębiorstwo oprócz pozytywnych efektów, może wy-

wołać również negatywne konsekwencje. Po pierwsze, nabywcy mogą sądzić, 

że obniżenie ceny wynika z faktu, że jakość oferowanych towarów jest niższa niż 

jakość produktów oferowanych przez firmy konkurencyjne.
Przyczyną podwyższania cen przez przedsiębiorstwa jest najczęściej wzrost po-

noszonych kosztów. inną przyczyną podwyżki cen jest występowanie na rynku 

popytu, który przekracza możliwość jego zaspokojenia. W tej sytuacji, zgodnie 

z mechanizmem rynkowym, podwyższenie cen spowoduje zmniejszenie popytu.
Podejmując decyzję o podwyższeniu cen, przedsiębiorstwo powinno zdecydować, 

czy zrobi to jednorazowo, czy cena będzie podwyższona stopniowo. nabywcy 

z reguły przyjmują stopniowe podwyższenie cen z mniejszą niechęcią niż ich 

gwałtowny wzrost.

3.4.  Dostawcy 

Wybór dostawcy jest często decyzją strategiczną, zwłaszcza dostawców najważ-

niejszych dóbr zaopatrzeniowych, z którymi podpisane są długoterminowe umowy. 

Wybór dostawcy powinien uwzględniać wszystkie korzyści i straty, jakie w związku 

z tym wyborem ponosi firma, a nie tylko jeden element (np. cenę). 

Jak założyć sklep spożywczy

9

Kryteria wyboru dostawcy – najważniejszym czynnikiem branym pod uwagę przy 

wyborze dostawcy jest zazwyczaj jakość. Jakość często odnosi się do szczególnych 

wymagań, jakie użytkownik ma w stosunku do danego produktu. W przypadku 

sklepów spożywczych w praktyce jakość dotyczy takich dodatkowych czynników, 

jak okres użytkowania (żywotność) produktu tj. świeżość produktu. Do innych 

podstawowych kryteriów wyboru dostawcy zaliczyć możemy:

– posiadanie przez nich szerokiej oferty sprzedaży,
– logistyka (punktualność dostaw),
– serwis towarów (zarządzanie towarami uszkodzonymi, przeterminowanymi),
– formy płatności,
– dobre warunki cenowe.

Dostawy – kontrola stanu zapasów pozwala na odpowiednie reagowanie na 

zmiany poziomu zapasów. Decyzje dotyczące zamawiania towarów w odpo-

wiedniej ilości, powinny być oparte na planowaniu potrzeb zaopatrzeniowych. 

Planowanie powinno być elastyczne i uwzględniać zmiany popytu, harmono-

gramu zakupów oraz zakłócenia w funkcjonowaniu sfery zaopatrzenia i rynku 

dostaw (opóźnienia w dostawach, nieprawidłowo zrealizowane zamówienie, co 

do ilości i jakości).

4.

 

Rynek

4.1.  Konkurencja

Badanie rynku polega na tym, aby zdobyć możliwie najwięcej informacji o przed-

sięwzięciu, zanim poniesiemy koszty, ale także jest konieczne przez cały czas 

istnienia firmy, ponieważ nie możemy zakładać, że rynek, w którym działamy 

jest niezmienny. Preferencje klientów zmieniają się, podobnie jak moda, a kiedy 

się zapomnimy, konkurenci odbiorą nam rynek. Mała firma jest znacznie bliżej 

swoich klientów niż duża korporacja. Dlatego jako mały przedsiębiorca możemy 

szybciej rozpoznawać zmiany preferencji klientów i dostosowywać się do nich, 

niż duże firmy, których zarządzający podejmują decyzje wolniej i ostrożniej, 

zgodnie  z  rozbudowanymi  procedurami  obowiązującymi  w  hierarchicznych 

organizacjach.

4.2.  Źródła informacji o rynku

Bez rozeznania rynku firma nie ma szans na sprzedaż swoich usług, toteż nie-

zbędne jest przeprowadzenie badań na trzech płaszczyznach:

1. Analizy otoczenia i warunków działania firmy.
2. elementów marketingu mix.
3. Analizy rezultatów działania firmy.

Ad.1. Pierwszy obszar działania sprowadza się do rozpoznania warunków działania 

firmy i postawienie sobie pytań:

—   Jaka jest chłonność i pojemność rynku docelowego.
—   Jakie są kierunki zmian na tym rynku i jakie zewnętrzne czynniki je determinują.

Jak założyć sklep spożywczy

10

—   Jaki jest udział firmy w rynku.
—   Kim są nasi najwięksi konkurenci, jakie są ich atuty i słabości.
—   Kto kupuje nasze produkty/usługi (wiek, grupa dochodowa).
—   Gdzie mieszkają potencjalni nabywcy naszych produktów/usług.
—   ile i jak często kupują.
—   W jakim stopniu nasza oferta satysfakcjonuje odbiorców.

Ad.2. Drugim obszarem są badania narzędzi (instrumentów), za pomocą których 

firma oddziałuje na rynek, a więc elementów marketingu mix. należy odpowie-

dzieć sobie na następujące pytania:

—   Czy jakość naszych produktów/usług będzie satysfakcjonować odbiorców.
—   Czy produkty/usługi mają wszystkie niezbędne cechy korzystne dla odbiorców.
—   Czy sprzedajemy po właściwej cenie.
—   W jaki sposób można je porównać do produktów/usług konkurencji.
—   W przypadku innowacji:

– czym nowy produkt/usługa powinien różnić się od już oferowanych na 

rynku, aby mógł być zaakceptowany
– dla jakich grup odbiorców innowacja może być atrakcyjna
– jakie są szanse rynkowe nowego produktu/usługi (jakiej wielkości sprze-

daży można oczekiwać)
– jakie koszty poniesie firma wprowadzając na rynek nowy produkt/usługę
– jaką strategię cenową zastosować dla nowego produktu/usługi
–  jakie  są  wyobrażenia  rynku  o  nowym  produkcie/usłudze  i  produkcie/

usłudze konkurentów.

—   Czy dystrybucja usług będzie właściwa.
—   Czy jest lepszy, atrakcyjniejszy sposób dystrybucji.
—   Czy  nasze  wysiłki  promocyjne  (np.  reklama  za  pośrednictwem  lokalnych 

mediów) jest efektywna i dociera do odbiorców, wpływając na ich decyzje.

Ad.3. Trzeci obszar badań marketingowych to analiza rezultatów działania firmy. 

Obejmuje on przede wszystkim badania:

—   Wyników (efektów) sprzedaży (zbytu) w różnych przekrojach – czasowym, 

asortymentowym,  przestrzennym,  kategorii  obsługiwanych  odbiorców, 

z uwzględnieniem przyczyn ewentualnych zmian obrotów (najczęściej w po-

wiązaniu z bieżącą analizą kosztów).

—   zmian udziału firmy w rynku.
—   Wizerunku (image) firmy w oczach odbiorców (na tle wizerunku naszych 

największych konkurentów).

zlecenie nawet prostego badania rynku może nas sporo kosztować, jeżeli zreali-

zuje je wyspecjalizowana agencja. Jako mały przedsiębiorca na pewno jesteśmy 

w stanie dowiedzieć się, jak zbadać rynek własnymi siłami. Badanie może mieć 

zasięg lokalny lub krajowy. Jeżeli nasi klienci to głównie ludzie z sąsiedztwa, 

badanie nie powinno zająć wiele czasu. im większy jest zasięg terytorialny firmy, 

tym więcej pracy i czasu trzeba zainwestować.

Jak założyć sklep spożywczy

11

O aktualnej sytuacji na rynku — o produktach, klientach i konkurentach — do-

wiemy się sporo, korzystając z biblioteki, uczestnicząc w wystawy i targach, a tak-

że studiując prasę branżową. Doskonałym źródłem informacji jest też internet 

— najlepiej skorzystać z najbardziej popularnych wyszukiwarek. Oto dobre punkty 

początkowe wyszukiwania:

www.biznespolska.pl  —  to  przejrzyście  zorganizowany  serwis  dla  przedsię-

biorców z wieloma łączami do użytecznych witryn. znajdziemy tu także sporo 

dobrze opracowanych przewodników i wskazówek, spisy firm, a także raporty 

i analizy branżowe.
www.biznes.onet.pl — tu dowiemy się, jakie zmiany zaszły w ostatnim czasie 

w przepisach, w co inwestować i jakie są aktualne stawki podatków.
www.parp.gov.pl – Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości— to bardzo 

rozbudowany  serwis,  w  którym  znajdziemy  informacje  o  aktualnych  możli-

wościach dofinansowania firmy z unijnych programów pomocowych. Jest tu 

także wiele analiz i raportów dotyczących małych i średnich przedsiębiorstw.
www.rzeczpospolita.pl – Rzeczpospolita online— to serwis, w którym za opłatą 

znajdziemy wszystkie artykuły prasowe opublikowane w Rzeczpospolitej i obo-

wiązujące źródła prawa w kraju. Redakcje innych gazet ogólnopolskich także 

prowadzą rozbudowane i aktualne serwisy internetowe.
www.pkt.pl i www.panoramafirm.com.pl – ogólnodostępne branżowe spisy firm.
www.stat.gov.pl – Główny urząd statystyczny, którego serwis dzieli się na część 

bezpłatną  (w  której  możemy  nie  znaleźć  użytecznych  i  wystarczająco  szcze-

gółowych informacji) oraz na część płatną, w której baza aktualnych danych 

gospodarczych i demograficznych jest bardzo dokładna i może być przydatna 

dla potrzeb analizy naszej firmy.

Do nieprzebranych zasobów możemy się dostać się przez wyszukiwarkę interneto-

wą, np. www.google.pl ,posługując się słowami – kluczami (np. firmy, bankowość, 

spisy i katalogi, itp.).

4.3.  Rynek docelowy, klienci/odbiorcy usług

Wybór określonej grupy odbiorców, stanowiących dla firmy rynek docelowy na-

stępuje przez segmentację rynku. Wyselekcjonowana grupa odbiorców stanowi 

segment rynku. Co łączy wszystkich odbiorców, którzy tworzą taki segment? Łączy 

ich przede wszystkim duże podobieństwo potrzeb oraz preferencji dotyczących 

danego dobra lub usługi. Odbiorcy należący do tego samego „segmentu rynku”, 

mają zwykle bardzo zbliżone potrzeby, gusty i upodobania. Poszukują usług 

o zbliżonych cechach.
szczególnie ważne jest pojęcie niszy rynkowej, stanowiącej wąsko zdefiniowaną 

grupę szukającą ściśle określonych korzyści. zaletą niszy jest to, iż zazwyczaj ma nie-

wielu konkurentów, co pozwala firmie stać się liderem sprzedaży na tym rynku.
Dokonując wyboru obsługiwanego segmentu rynku, należy odpowiedzieć na 

kilka pytań:

—   Czy w danym segmencie występuje luka (potrzeby, które nie są zaspokojone).
—   Jaka część odbiorców jest zadowolona z usług oferowanych przez konku-

rentów, a jaka poszukuje czegoś innego.

Jak założyć sklep spożywczy

12

—   Czy firma jest w stanie zaoferować coś, czego odbiorcy rzeczywiście poszu-

kują.

—   Czy  przewidywany  popyt  jest  na  tyle  duży,  aby  stwarzał  firmie  szansę  na 

opłacalną działalność.

—   Czy firma będzie w stanie skutecznie przedstawiać i promować swoją ofertę 

potencjalnym odbiorcom.

należy pamiętać, iż rynek sprzedaży może dzielić się na mniejsze rynki w tym 

samym segmencie, na jeszcze mniejsze rynki, mini-rynki itd. Jest to właśnie pro-

ces wyszukiwania nisz rynkowych, a więc rynków, na których nie działa żaden 

konkurent i występuje popyt ze strony odbiorców.
Dokonując wyboru rynku docelowego, firma powinna kierować się pewnymi 

zasadami, a mianowicie:

—   Koncentrować działalność w takim obszarze, który daje jej możliwość uzy-

skania przewagi konkurencyjnej.

—   Wybierać taki obszar rynku, który firma zna.
—   Wybierać taki segment rynku, który jest zgodny z długofalowymi planami 

jej działania.

—   Koncentrować się na segmentach o odpowiedniej wielkości oraz rosnącym 

potencjale.

—   unikać segmentów związanych z ostrą walką konkurencyjną.
—   starannie oceniać bariery wejścia na rynek.
—   upewnić  się,  czy  działanie  w  wybranym  segmencie  zapewnia  osiąganie 

zysku.

—   niektóre segmenty należy pozostawić w rezerwie.
segmentacja rynku nie jest nieograniczona w czasie, segmenty nie są kate-

gorią stabilną i muszą być rozpatrywane w ujęciu dynamicznym, dlatego tak 

ważna  jest  ciągła  obserwacja  zjawisk  zachodzących  na  interesujących  nas 

rynkach.

4.4.  Sprzedaż i marketing

Warunkiem sprzedaży każdego produktu/usługi jest dotarcie do odbiorcy z informa-

cją o produkcie/usłudze i zachęcenie go do zakupu, a więc skuteczna promocja. 
Działania można prowadzić poprzez następujące narzędzia:

—   reklama, czyli bezosobowa, płatna i adresowana do masowego odbiorcy 

forma prezentacji i promocji usługi,

—   promocja sprzedaży, obejmująca zespół materialnych bodźców zwiększają-

cych atrakcyjność sprzedaży danej usługi oraz chęć zakupu,

—   sprzedaż osobista, polegająca na prezentowaniu usług firmy przez bezpo-

średnie kontakty osobiste z potencjalnymi odbiorcami,

—   propaganda  marketingowa,  stanowiąca  kompleks  działań  związanych 

z wypracowaniem odpowiednich relacji z otoczeniem, w celu zbudowania 

pozytywnego wizerunku firmy na rynku,

Jak założyć sklep spożywczy

13

—   marketing bezpośredni, wykorzystujący listy, telefony, pocztę elektroniczną 

i inne nieosobiste narzędzia kontaktu z przyszłymi potencjalnymi odbiorca-

mi.

Celem reklamy jest zbliżenie odbiorcy do produktu, wywieranie na niego wpływu 

oraz zachęcenie do zakupu. Do podstawowych funkcji reklamy należą:

—   funkcja  informacyjna  –  informująca  o  produktach/usługach  wprowadza-

nych na rynek, 

—   funkcja nakłaniająca (perswazyjna) – polegająca na przekonaniu odbior-

ców, że produkt/usługa najlepiej zaspokoi ich potrzeby i nakłonieniu ich do 

dokonania zakupu,

—   funkcja  utrwalająca  –  polegająca  na  osiągnięciu  pożądanej  liczby  od-

biorców i utrwaleniu wśród nich przekonania, że nasz produkt/usługa jest 

lepszy niż konkurencji.

zadaniem reklamy jest więc:

—   przyciąganie  uwagi  potencjalnych  odbiorców,  którzy  powinni  zauważyć 

nasz produkt/usługę pośród innych

—   zainteresowanie produktem i skupienie uwagi na jego głównych aspektach 

(funkcji, korzyściach płynących z zakupu itp.)

—   wywołanie u odbiorców chęci posiadania produktu/usługi
—   spowodowanie, że nastąpi reakcja na reklamę czyli zakup. 

Reklama nie ogranicza się zwykle do wskazania cech rzeczowych produktu/usługi, 

takich jak cena czy jakość. zastosowane w niej środki starają się budować, bądź 

nawiązywać do określonych stanów emocjonalnych człowieka. Żeby zapobiegać 

nadużywaniu tego rodzaju metod wpływających na decyzje klientów, polski 

ustawodawca zabronił produkowania reklam wykorzystujących uczucia przez 

wywoływanie lęku, wykorzystywanie przesądów lub łatwowierności dzieci.
Podstawą dobrej reklamy jest fakt, że zwraca ona uwagę odbiorców. Można wpły-

nąć na jej atrakcyjność między innymi przez zamieszczenie w publikowanych ma-

teriałach intrygującego nagłówka lub stwierdzenia, ciekawego zdjęcia, grafiki. 
najtańszą i najbardziej rozpowszechnioną formą drukowanej reklamy jest ulotka. 

Aby odnieść zamierzony skutek, ulotka powinna zawierać tylko najbardziej istotne 

informacje, takie jak: logo firmy, slogan, oferowane produkty/usługi lub zasady ich 

promocji, informacje adresowe, telefoniczne, mapa dojazdowa do firmy, godziny 

jej otwarcia. Jeśli zabraknie któregoś z elementów, ulotka straci wiele na swojej 

sile oddziaływania i informowania. Ważne jest, aby ulotka była dobrze wydana 

- wydrukowana na dobrej jakości papierze. nie powinna być czarno-biała, a tym 

bardziej w postaci czarno-białych kserokopii. Wprawdzie tego typu reklama zwraca 

uwagę odbiorcy na bardzo krótki czas, jednak wrażenie, jakie wywoła pozostaje 

bardzo długo. Graficznie ulotka powinna być wykonana w stylu takim, jak plakat, 

tablice informacyjne oraz reklamy zamieszczane w prasie.
stosunkowo tanim, wygodnym i efektywnym środkiem przekazu wizualnego jest 

plakat. Dobry plakat informujący o produkcie/usłudze, powinien być czytelny, 

komunikatywny i estetyczny. nie należy przesadzać z ilością elementów zamiesz-

czanych na plakacie, gdyż nadmiernie wzbogacony, może bardziej zaszkodzić 

wizerunkowi firmy niż jej pomóc. 

Jak założyć sklep spożywczy

14

inne powszechne formy reklamy, które powinniśmy zastosować to – uczestnictwo 

w targach branżowych, tablice informacyjne przy drodze, ogłoszenia w prasie. 

5.  Formalności związane z założeniem firmy

5.1.  Wybór formy prawnej działalności gospodarczej

Wybór formy prawnej działalności jest decyzją uznaniową założyciela. Może to 

być jednoosobowa działalność gospodarcza albo udział w spółce osobowej lub 

kapitałowej. Decyzja uzależniona jest od ponoszenia ryzyka i skali działalności, 

na jaką decyduje się właściciel. 
Jednoosobowa działalność gospodarcza pozwala na samodzielne podejmowanie 

decyzji i jest odpowiednia dla małych i średnich rozmiarów działalności. Przy 

czym, założyciel odpowiada całym swoim majątkiem firmowym i osobistym za 

zobowiązania firmy.
spółki osobowe zawiązywane są przez osoby fizyczne, które kumulują własne 

wkłady pieniężne na rzecz spółki lub wnoszą wiedzę (know- how), przez co rozmiar 

spółek jest większy i mają szerszy zakres działania. Wspólnicy dzielą się zyskami, 

ale również i ryzykiem działalności, odpowiadają za zobowiązania spółki całym 

swoim majątkiem osobistym. 
W przypadku spółek kapitałowych, przepisy prawne regulują w ścisły sposób wiel-

kości kapitałów założycielskich oraz zasady podejmowania kluczowych decyzji 

w spółce. inny jest również sposób rejestracji spółki, gdzie wymagany jest wpis 

do Krajowego Rejestru sądowego, zaś dane finansowe spółki są jawne. Wielkość 

kapitału założycielskiego dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynosi 

5 000 zł, zaś dla spółki akcyjnej 100 000 zł.
założenie firmy nie jest trudne. zwłaszcza, jeśli myślimy o jednoosobowej działal-

ności gospodarczej. Ta forma pozwoli uniknąć spełnienia wielu skomplikowanych 

procedur, a daje to, co najważniejsze – niezależność od przełożonego, możliwość 

realizacji własnych pomysłów, szansę na szybki sukces i wysoki poziom życia. Jeśli 

biznes się powiedzie...

5.2.  Rejestracja firmy

5.2.1.

 Wpis do ewidencji działalności gospodarczej

Każda działalność gospodarcza podlega rejestracji. Dotychczas wiązało się to 

z koniecznością wizyty w kilku instytucjach: w urzędzie gminy, urzędzie skarbo-

wym, zakładzie ubezpieczeń społecznych (zus) lub Kasie Rolniczego ubezpie-

czenia społecznego (KRus) i urzędzie statystycznym. zgodnie ze znowelizowaną 

ustawą o swobodzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 r. (Dz. u. z 2007, 

nr 155, poz. 1095 ze zm.), od 31 marca 2009 r. rejestracji firmy dokonujemy 

w tak zwanym „jednym okienku”, w wydziale ewidencji działalności gospodarczej, 

w urzędzie gminy, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania przedsiębiorcy. 

Oznacza to, że składamy w urzędzie gminy, jeden zintegrowany wniosek (eDG-

1 wraz z załącznikami), urząd zaś niezwłocznie dokonuje wpisu naszej firmy do 

ewidencji działalności gospodarczej i doręcza nam zaświadczenie o wpisie (jeśli 

Jak założyć sklep spożywczy

15

zgłosiliśmy się osobiście to zaświadczenie powinno być wydane od ręki). Ponadto, 

urząd w naszym imieniu niezwłocznie przesyła wniosek do kolejnych instytucji – to 

jest do urzędu skarbowego, zus lub KRus oraz urzędu statystycznego, w których 

nasza firma zostaje również zarejestrowana. 
zintegrowany wniosek wypełniamy na formularzu drukowanym, wkrótce będzie 

też możliwe wypełnienie go w wersji elektronicznej.
Taka sama procedura obowiązuje przy zgłaszaniu zmian w działalności firmy 

i przy jej zawieszaniu oraz wznawianiu. W tym celu wypełnia się taki sam wniosek, 

zaznaczając w odpowiednich rubrykach, czego on dotyczy.
Wybierając określony rodzaj działalności powinniśmy ją od razu oprzeć o Polską 

Klasyfikację Działalności (PKD), ponieważ dokonując zgłoszenia do ewidencji 

działalności gospodarczej, właśnie według PKD określamy działalność, jaką bę-

dzie się zajmować firma. Jeżeli planujemy założyć sklep spożywczy zarejestrujemy 

działalność pod numerem PKD – 47.11.z – sprzedaż detaliczna prowadzona w nie 

wyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywości, napojów i wyrobów tytonio-

wych oraz - 47.22.z – sprzedaż detaliczna mięsa i wyrobów z mięsa prowadzona 

w wyspecjalizowanych sklepach, a także - 47.24.z – sprzedaż detaliczna pieczywa, 

ciast, wyrobów ciastkarskich i cukierniczych prowadzona w wyspecjalizowanych 

sklepach. 
informacje z wypełnionych przez firmy wniosków będą gromadzone w systemie 

Centralnej ewidencji i informacji o Działalności Gospodarczej, (CeiDG), która 

będzie uruchomiona w 2011 r., jako ogólnodostępna, bezpłatna platforma infor-

matyczna, zintegrowana z centralną ewidencją i bazami danych innych organów. 

Od chwili uruchomienia CeiDG będzie można rejestrować firmę elektronicznie, 

choć nie zniknie możliwość składania pisemnych formularzy.
Działalność gospodarczą możemy otworzyć w dniu złożenia wniosku o wpis do 

ewidencji działalności gospodarczej lub z dniem późniejszym niż dzień złożenia 

wniosku, który określamy we wniosku.
Dotychczas opłata za wpis do ewidencji wynosiła 100 zł – za zgłoszenie wpisu 

i 50 zł – za zmianę wpisu w ewidencji. zgodnie z ustawą z dnia 19 listopada 1999, 

Prawo działalności gospodarczej (Dz. u. z 1999, nr 101, poz. 1178 ze zm.), na 

podstawie której wprowadzono przepisy o „jednym okienku”, zakładanie firmy, 

jest bezpłatne (art. 7a ust. 3 ustawy brzmi: „Wniosek o wpis oraz zmianę wpisu 

do ewidencji działalności gospodarczej nie podlega opłacie.”).

5.2.2. ReGOn

urząd gminy, w którym dokonujemy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej 

ma obowiązek niezwłocznie przesłać informację do urzędu statystycznego, w celu 

rejestracji działalności w Krajowym Rejestrze Podmiotów Gospodarki narodowej, 

w wyniku której firmie zostaje nadany tzw. numer ReGOn, którym należy się 

posługiwać prowadząc działalność. urzędy statystyczne są również obowiązane 

przekazać niezwłocznie informację o numerze ReGOn nadanym przedsiębiorcy 

rozpoczynającemu działalność gospodarczą, właściwej jednostce terenowej za-

kładu ubezpieczeń społecznych wraz z numerem PeseL. 
numer ReGOn jest jeden na całe życie firmy. Przy zmianie działalności podsta-

wowej musimy dokonać zmian w rejestrze. W zaświadczeniu o nadaniu numeru 

Jak założyć sklep spożywczy

16

ReGOn, urząd statystyczny wpisuje oznaczenie naszej działalności podstawowej 

zgodnie z PKD.

5.2.3. Pieczątka

Posiadanie pieczątki nie wynika z żadnych przepisów prawa, jednak wykonanie 

pieczątki może się okazać niezbędne w trakcie załatwiania formalności, związa-

nych z założeniem własnej firmy i jest przydatne w czasie funkcjonowania firmy 

na rynku. 
Dotychczas omówione etapy postępowań rejestracyjnych mogą być dokonane 

bez korzystania z pieczątki. natomiast w banku, przy załatwianiu formalności 

związanych z założeniem rachunku bankowego, brak pieczątki może okazać się 

przeszkodą trudną do pokonania.
Pieczątka powinna zawierać:

—   nazwę firmy,
—   adres siedziby,
—   niP,
—   dane kontaktowe: nr telefonu, faksu, adres poczty elektronicznej (e-mail), 
—   adres serwisu internetowego (strony www).

zakłady wykonujące pieczątki są liczne i nie wymagają z reguły przedstawienia doku-

mentów potwierdzających treści, które mają być umieszczone na pieczątce. Jednakże 

składając zamówienie wyrobienia pieczątki, dobrze jest mieć ze sobą dokumenty 

firmy, w celu uniknięcia błędów. Koszt jednej pieczątki kształtuje się w granicach 35 

– 100 zł netto, a termin oczekiwania wynosi, od dwóch godzin, do 2 – 3 dni.

5.2.4. Bank

Do prowadzenia operacji gospodarczych nie możemy korzystać z prywatnego kon-

ta w banku. Firmowego rachunku bankowego mamy obowiązek używać, gdy stro-

ną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa 

wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności przekracza  

15 000 euro, przeliczonych na złote wg średniego kursu walut obcych, ogłasza-

nego przez narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca, poprzedzającego 

miesiąc, w którym dokonano transakcji. 
Przy wyborze banku, który będzie obsługiwał nasze konto, powinniśmy brać pod 

uwagę koszt obsługi rachunku. Ważne są też: opłaty za przelewy, prowizje od 

wypłat gotówkowych, karty płatnicze, obsługa telefoniczna bądź internetowa 

konta, czy nawet odległość do banku.

5.2.5. zakład ubezpieczeń społecznych

Wraz ze zmianą przepisów obowiązujących od 31 marca 2009 r., na podstawie 

złożonego zintegrowanego wniosku o wpis do ewidencji działalności, zgłoszenia 

naszej firmy do zakładu ubezpieczeń społecznych (zus) dokonuje w naszym 

imieniu, urząd gminy. zus rejestruje naszą firmę i nadaje jej konto płatnika. nieza-

leżnie od rejestracji firmy w zus, jako przedsiębiorca, mamy obowiązek dokonania 

zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego siebie, pracowników i współpracowni-

ków. Możemy to zrobić osobiście w zus, za pośrednictwem programu Płatnik lub 

przesłać zgłoszenie pocztą. W przypadku, gdy prowadzenie firmy jest jedynym 

Jak założyć sklep spożywczy

17

naszym zajęciem i jedynym miejscem zatrudnienia dla naszych pracowników, 

wówczas dla każdej osoby oddzielnie wypełniamy formularz zuA (zgłoszenie do 

ubezpieczenia osoby ubezpieczonej). Jeśli przedsiębiorca albo pracownicy mają 

inną pełnoetatową pracę, powyżej wynagrodzenia przekraczającego minimalne 

wynagrodzenie obowiązujące w kraju, wówczas te osoby należy zgłosić tylko do 

ubezpieczenia zdrowotnego (formularz zzA).
Osoby wykonujące działalność gospodarczą podlegają obowiązkowemu ubezpie-

czeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Tylko ubezpie-

czenie chorobowe jest dobrowolne. Warto mieć świadomość tego, że w przypadku 

ubezpieczenia chorobowego przez pierwsze 6 miesięcy płaci się składki, a korzysta 

z ubezpieczenia dopiero po upływie tego terminu.
Ponadto musimy także opłacać składki na Fundusz Pracy (FP) oraz Fundusz 

Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP). Podstawą wymiaru składek 

na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy (emerytalne, rentowe, wypadkowe 

i chorobowe), składki na FP oraz na FGŚP, jest zadeklarowana kwota, nie niż-

sza jednak niż 60 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim 

kwartale (nowa minimalna wysokość składki obowiązuje od trzeciego miesiąca 

następnego kwartału). 
Po zgłoszeniu do zus, należy pamiętać o opłacaniu składek w następujących 

terminach: jeśli tylko za siebie, to do 10 dnia następnego miesiąca, a jeśli za siebie 

i za zatrudnionych pracowników, to do 15 dnia następnego miesiąca. należy także 

w takich samych terminach składać w zus rozliczenie składek na deklaracjach 

zus DRA lub zus RsA.

5.2.6.  zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w przypadku 

jednoczesnego prowadzenia działalności rolniczej i pozarolniczej  

działalności gospodarczej

Obecnie rolnik lub domownik, który rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej 

lub rozpoczyna współpracę przy prowadzeniu tej działalności, bez względu na formę 

opodatkowania, może nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeśli:

—   podlegał temu ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprze-

rwanie przez co najmniej 3 lata i nadal prowadzi działalność rolniczą lub 

stale  pracuje  w  gospodarstwie  rolnym,  obejmującym  obszar  użytków  rol-

nych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym,

—   złoży w KRus oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w termi-

nie 14 dni od rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospo-

darczej lub rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu tej działalności.

Ponadto, kwota podatku od prowadzonej działalności pozarolniczej, ma także 

wpływ na możliwość pozostania przez rolnika lub domownika w ubezpieczeniu 

społecznym rolników w kolejnych latach. Do dnia 31 maja każdego roku, po 

rozliczeniu roku podatkowego, rolnik lub domownik podlegający ubezpieczeniu 

rolniczemu, prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracujący 

przy jej prowadzeniu, ma obowiązek złożyć w KRus zaświadczenie właściwego 

urzędu skarbowego o wysokości należnego podatku za poprzedni rok podatkowy. 

Jeśli kwota tego podatku przekroczy „roczną kwotę graniczną” (za rok 2010 kwota 

ta wynosi – 2 863,00 zł), a także, jeżeli nie zostanie zachowany powyższy termin 

złożenia zaświadczenia, ubezpieczenie rolnika lub domownika ustanie z końcem 

Jak założyć sklep spożywczy

18

kwartału, w którym rolnik lub domownik zobowiązany był złożyć w KRus zaświad-

czenie, chyba, że ten rolnik lub domownik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej 

działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy, przed upływem tego 

kwartału.
składka za rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu społecznemu 

rolników, prowadząc działalność rolniczą i równolegle pozarolniczą działalność 

gospodarczą, jest należna w podwójnej wysokości, w stosunku do składki należnej 

za osobę nie prowadzącą takiej działalności.
Rolnik, który nie spełnia wyżej wymienionych zasad, podlega ubezpieczeniu 

społecznemu w zus.

5.2.7. urząd skarbowy

urząd gminy, w którym dokonujemy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej 

ma obowiązek niezwłocznie przesłać informację do urzędu skarbowego, w celu 

nadania numeru identyfikacji Podatkowej (niP) i dokonania rejestracji firmy, jako 

podatnika. W przypadku osób fizycznych, prywatny numer niP staje się w mo-

mencie założenia działalności gospodarczej, numerem niP firmy. W przypadku 

osób fizycznych rozpoczynających działalność gospodarczą, decyzję o nadaniu 

niP wydaje naczelnik urzędu skarbowego, w terminie 3 dni roboczych. Decyzja 

zawiera numer PeseL, o ile osoba fizyczna taki numer posiada (nie posiadają go 

osoby zagraniczne z państw unii europejskiej oraz państw, którymi są podpisane 

odrębne umowy w tym zakresie, które mogą korzystać ze swobody przedsiębior-

czości na terenie naszego kraju).

5.3.  Wybór formy opodatkowania 

Od rodzaju założonej działalności gospodarczej zależy forma płatności podatku 

dochodowego. Wybór formy rozliczeń podatkowych dla celów obliczenia podat-

ku dochodowego uzależniony jest od wielu czynników, między innymi ustawowo 

dopuszczalnych form opodatkowania, rodzaju przedmiotu działalności, skali 

działalności i planowania podatkowego. W tym celu należy dokonać analizy 

wysokości przychodów i kosztów działalności, wielkości planowanych nakładów 

inwestycyjnych, obowiązku prowadzenia innych ewidencji do potrzeb naliczenia 

podatku dochodowego, między innymi: kosztów wynagrodzeń, środków trwałych, 

wyposażenia, ewidencji przebiegu pojazdów, rozliczeń z budżetem państwa i sa-

morządu terytorialnego.
Dostępne są następujące formy opodatkowania:

—   karta podatkowa,
—   ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,
—   zasady ogólne – podatkowa księga przychodów i rozchodów,
—   pełna księgowość – księgi handlowe.

Karta podatkowa to najprostsza forma opodatkowania i jedyna, w której podatek 

jest ustalany wg stałych stawek miesięcznych, pomniejszony o składkę zdrowotną 

i wpłacany do dnia 7-go następnego miesiąca. Ta forma opodatkowania nie wy-

maga prowadzenia ksiąg i składania zeznań podatkowych, prowadzenia wykazu 

środków trwałych i co najważniejsze jesteśmy zwolnieni z obowiązku instalowania 

kas rejestrujących. Musimy jednak prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży 

Jak założyć sklep spożywczy

19

po to, by wiedzieć, kiedy przekroczymy limit 150 000 zł – obowiązujący w roku 

2011 (od chwili jego przekroczenia, stajemy się płatnikiem podatku VAT). 
Opodatkowanie w formie karty podatkowej jest jednak dostępne tylko dla okre-

ślonych zawodów i na zasadach ustalonych ustawą. stawki podatku w formie 

karty podatkowej podlegają corocznie podwyższeniu, w stopniu odpowiadają-

cym wskaźnikowi wzrostu cen konsumpcyjnych towarów i usług. ich wysokość 

uzależniona jest między innymi, od rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, 

liczby zatrudnionych pracowników, liczby mieszkańców miejscowości, w której 

prowadzona jest działalność gospodarcza.
Wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej należy złożyć 

do urzędu skarbowego przed rozpoczęciem działalności, ale decyzję urząd wydaje 

później (do tego czasu rozliczamy się na zasadach ogólnych). 
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – z tej formy opodatkowania mo-

żemy skorzystać tylko do momentu przekroczenia obrotów 150 000 euro. Jest 

ona opłacalna wtedy, kiedy spodziewamy się, że koszty działalności, które prawo 

pozwala odpisać od podatku, nie przekroczą około 50% przychodu, ponieważ 

w przypadku tej formy opodatkowania nie możemy odpisać kosztów uzyskania 

przychodów i nie skorzystamy z ulg. Mamy jednak prawo odliczyć opłacone składki 

zus – ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Obowiązuje nas ewidencjonowanie 

przychodów a podatek opłacać będziemy od osiągniętego przychodu ze sprzedaży. 

stawka podatku zależy od rodzaju prowadzonej działalności. Ryczałt przewiduje 

następujące stawki podatku: 
20%, 17%, 8,5%, 5,5%, 3,0%.
Jeżeli zdecydujemy się na opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów 

ewidencjonowanych, musimy powiadomić o tym urząd skarbowy najpóźniej na 

dzień przed rozpoczęciem działalności. Kwotę podatku wpłacamy do dnia 20-

tego następnego miesiąca, natomiast deklarację składamy tylko jedną, w stycz-

niu roku następującego po roku podatkowym, wykazując swoje przychody na 

formularzu PiT-28.
Zasady ogólne – podatkowa księga przychodów i rozchodów, opodatkowanie na 

zasadach ogólnych reguluje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych 

(ustawa z dnia 26 lipca 1991 r., Dz. u. z 2000, nr 14, poz. 176 z późn. zm.). Po-

datek płacimy od dochodu, który stanowią uzyskane przez podatnika przychody 

pomniejszone o poniesione koszty (pod warunkiem, że ustawodawca nie zabrania 

zaliczenia ich do kosztów podatkowych). Podatek obliczamy według skali podat-

kowej, która w roku 2011 wynosi:

– do 85 528 zł – 18% minus 556 zł 02 gr (kwota wolna od podatku),
– ponad 85 528 zł – 14 839 zł 02 gr plus 32% nadwyżki ponad 85 528 zł. 

Tak wyliczony podatek mamy obowiązek wpłacić do 20-tego następnego miesiąca. 

Po zakończeniu roku podatkowego składamy zeznanie roczne na deklaracji PiT 36.
Forma opodatkowania na zasadach ogólnych jest korzystna w przypadku, kiedy 

ponosimy wysokie koszty działalności. Katalog odliczeń jest długi i warto zapoznać 

się z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Musimy pamiętać, że 

w okresie uruchamiania działalności gospodarczej mamy dużo wydatków, a więc 

także odliczeń kosztów uzyskania przychodu. Może się więc okazać, że przez kilka 

miesięcy unikniemy kontaktów z urzędem skarbowym. 

Jak założyć sklep spożywczy

20

ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych oprócz możliwości obliczania 

wielkości podatku na zasadach ogólnych, według skali podatkowej, daje moż-

liwość wyboru stawki liniowej podatku (podatek wynosi 19 % bez względu na 

wysokość osiągniętego dochodu). Decydując się na tę formę opodatkowania, 

poza odliczeniem od dochodu składek na ubezpieczenie społeczne, tracimy 

możliwość korzystania z odliczeń i ulg (internet i 1%podatku) oraz rozliczania 

się ze współmałżonkiem i jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Tej formy 

opodatkowania nie możemy wybrać, jeśli przed rozpoczęciem działalności w roku 

podatkowym lub poprzedzającym rok podatkowy, wykonywaliśmy czynności na 

rzecz byłych lub obecnych pracodawców.
Podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie mogą prowadzić firmy, które 

zobligowane są do prowadzenia pełnej księgowości, tj. spółki prawa handlowego 

oraz raz osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycz-

nych oraz spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, 

produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej 

równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro. 
Pełna księgowość – to najbardziej zaawansowana i sformalizowana forma ewi-

dencji księgowej. zasady prowadzenia pełnej księgowości (ksiąg handlowych) 

regulują przepisy ustawy o rachunkowości (ustawa z 29 września 1994 r., Dz. u. 

z 2002, nr 76, poz. 694 ze zm.).

Podatek VAT

Podatek VAT, czyli podatek od towarów i usług, jest podatkiem od wartości doda-

nej, podatkiem pośrednim, obciążającym w ostatecznym rachunku konsumenta 

finalnego. Podatek VAT jest wliczony w cenę towaru lub usługi przez sprzedawcę, 

który jest opodatkowany podatkiem VAT (ustawa o podatku od towarów i usług 

z dnia 11.03.2004 r., Dz. u. z 2004, nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Dla przedsiębior-

cy pozostawanie podatnikiem VAT oznacza odprowadzanie należnego podatku 

VAT, związanego ze sprzedażą towarów lub usług, jak również uzyskiwanie zwrotu 

podatku VAT, związanego z dokonywanymi zakupami.
Obowiązek rejestracji VAT powstanie po przekroczeniu wartości sprzedaży 

w poprzednim roku podatkowym w wysokości 150 000 zł, a dla podatników 

rozpoczynających działalność gospodarczą w danym roku podatkowym, propor-

cjonalnie do okresu prowadzonej działalności. Podatnik jest obowiązany złożyć 

w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, które jest potwierdzane 

przez naczelnika urzędu skarbowego na druku VAT-5. Podatnikom przysługuje 

prawo wyboru rozliczania podatku VAT pomiędzy miesięcznym a kwartalnym 

sposobem płatności podatku. Opłata za zgłoszenie wynosi 170 zł. Podatnicy 

mogą też złożyć zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, od dnia rozpoczęcia działalności 

gospodarczej. 
za wyborem zwolnienia z podatku VAT przemawia sytuacja, kiedy:

—   odbiorcami towarów i usług są osoby fizyczne, albo firmy nie będące płat-

nikami VAT,

—   cena towaru lub usługi zawiera mało kosztów, 
—   naszymi dostawcami nie są płatnicy VAT.
Jeśli zechcemy płacić podatek VAT zastanówmy się czy:

Jak założyć sklep spożywczy

21

—   cena naszego towaru lub usługi zawiera w sobie dużo kosztów,
—   naszymi dostawcami są płatnicy VAT,
—   jesteśmy dostawcami towarów lub usług dla płatników VAT.

Pozostawanie płatnikiem VAT nakłada szereg obowiązków takich jak:

—   prowadzenie rejestru zakupów i sprzedaży VAT,
—   konieczność wystawiania faktur VAT wszystkim odbiorcom,
—   składanie deklaracji VAT w urzędzie skarbowym,
—   ewidencjonowanie sprzedaży przy pomocy kas fiskalnych.

należy pamiętać, iż niektóre rodzaje działalności są przedmiotem opodatkowania 

VAT bez względu na limit obrotu, natomiast, jeżeli działalność jest zwolniona 

z podatku VAT przedmiotowo (działalności określone ustawą) lub podmiotowo 

(przedsiębiorcy nie przekraczający limitu sprzedaży), nie mamy obowiązku się 

rejestrować. 

5.4.  Licencje, pozwolenia, przepisy szczegółowe

Przedsiębiorca jest obowiązany spełniać określone przepisami prawa warunki wykony-

wania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczące ochrony przed zagroże-

niem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska. 
Jeżeli przepisy szczególne nakładają obowiązek posiadania odpowiednich upraw-

nień zawodowych przy wykonywaniu określonego rodzaju działalności gospo-

darczej, przedsiębiorca jest obowiązany zapewnić, aby działalność gospodarcza 

była wykonywana bezpośrednio przez osobę legitymującą się posiadaniem takich 

uprawnień zawodowych. 
zakład główny lub miejsce wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospo-

darczej powinny być prawidłowo oznaczone na zewnątrz (na elewacji, ogrodzeniu, 

tablicy informacyjnej). zewnętrzne oznaczenie powinno zawierać:

—   oznaczenie przedsiębiorcy,
—   określenie przedmiotu wykonywanej działalności. 

Przedsiębiorca ma obowiązek zamieszczania na towarach lub na ich opakowa-

niach wprowadzanych do obrotu informacji w języku polskim zawierających:

—    oznaczenie przedsiębiorcy – producenta towaru i jego adres,
—    nazwę towaru,
—    oznaczenie normy (jeżeli norma wymagana jest przepisami)
—   inne oznaczenia i informacje wymagane na podstawie odrębnych przepisów. 

5.4.1.

 Lokalizacja

Aby utworzyć firmę wprowadzającą do obrotu środki spożywcze, czyli między 

innymi sklep spożywczy, należy mieć do dyspozycji obiekt (budynek lub lokal), 

który musi być lokalem użytkowym, a więc musi posiadać stosowne decyzje 

administracyjne wynikające z Prawa budowlanego (decyzja o pozwoleniu na 

użytkowanie lub zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania). Obiekt taki musi być 

wykonany i zagospodarowany w oparciu o dokumentację projektową, która po-

winna być zaopiniowana pod względem higieniczno-sanitarnym przez państwo-

wego powiatowego inspektora sanitarnego, bądź przez rzeczoznawcę do spraw 

Jak założyć sklep spożywczy

22

sanitarnohigienicznych.
Jeśli korzystamy z lokalu, który nie jest naszą własnością, pamiętajmy, że musimy 

mieć podpisaną umowę (np. najmu lub użyczenia), która potwierdzi nasze prawo 

do dysponowania lokalem.
Lokalizację sklepu trzeba odpowiednio wybrać, tak by klienci chcieli w nim do-

konywać zakupów. Często przyszły właściciel sklepu orientuje się, że w centrum 

miejscowości sprzedażą żywności zajmuje się wiele firm, a sklepów spożywczych 

brakuje w odległych osiedlach mieszkaniowych. Osiedla mieszkaniowe mają 

zwykle wyłącznie funkcje mieszkaniowe, określone planem zagospodarowania 

przestrzennego, ale w przypadku sklepu spożywczego, którego działalność na-

leży do usług pierwszego stopnia (nie kolidując z planem zagospodarowania 

przestrzennego), jest szansa uzyskania pozytywnej decyzji ustalającej warunki 

zabudowy nowego obiektu, lub zlokalizowania sklepu w już istniejącym budynku. 

na lokalizację muszą szczególną uwagę zwrócić ci, którzy chcieliby prowadzić 

także sprzedaż napojów alkoholowych, zgodnie z przepisami prawa, w niektórych 

miejscach nie jest to możliwe. 

6.   Inne obowiązki związane z prowadzeniem  

działalności gospodarczej

6.1.  Kodeks pracy, przepisy sanitarne, ochrona przeciwpożarowa

Każda osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca 

osobą prawną, której przyznana jest zdolność prawna, wykonująca we własnym 

imieniu działalność gospodarczą, jest przedsiębiorcą. Podejmowanie, wykonywa-

nie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych 

prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa, dotyczących 

m.in. ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego. Jednostka organiza-

cyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli 

zatrudnia pracowników jest pracodawcą.
Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy 

w zakładzie pracy. Jest on zobowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez 

zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim 

wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
Przedsiębiorca zatrudniający pracowników ma obowiązek powiadomienia, w ciągu 

30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, właściwy okręgowy inspektorat Państwo-

wej inspekcji Pracy (PiP) oraz właściwego państwowego inspektora sanitarnego 

(sAnePiD) o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności oraz o przewi-

dywanej liczbie pracowników (formularz zawiadomienia jest dostępny na stronie 

www.pip.gov.pl). zobowiązany jest także do złożenia pisemnej informacji o środ-

kach i procedurach przyjętych dla spełnienia wymagań wynikających z przepisów 

bezpieczeństwa i higieny pracy, dotyczących danej dziedziny działalności. 

6.1.1.

 zatrudnienie personelu

Każdy pracodawca zatrudniający pracowników ma obowiązek stosować przepisy 

Jak założyć sklep spożywczy

23

prawa pracy zgodnie z Kodeksem pracy (ustawa z 26 czerwca 1974 r., Dz. u. 

z 1998, nr 21, poz. 94, j.t., z późn. zm.). 
Tworząc stanowisko pracy i zatrudniając pracowników należy również pamiętać, 

że do obowiązków pracodawcy należy zapewnienie prawidłowej organizacji stano-

wiska pracy, sprawnych i bezpiecznych urządzeń oraz zapewnienie pracownikowi 

właściwych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych.
Przepisy określają również wymogi stawiane personelowi sklepu. Osoby pracujące 

w styczności z żywnością powinny utrzymywać wysoki stopień czystości osobistej 

i nosić odpowiednie i czyste ochronne okrycie wierzchnie. Osoby wykonujące 

prace związane z obrotem żywnością muszą posiadać odpowiedni stan zdrowia, 

potwierdzony badaniami do celów sanitarno-epidemiologicznych oraz odpowied-

nim orzeczeniem lekarskim.

6.1.2.

 Ogólne przepisy sanitarne i wymogi higieny dla sklepów spożywczych

zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 25 sierpnia 2006r., o bezpieczeństwie 

żywności i żywienia (Dz. u. z 2006, nr 171, poz. 1225 z poźn. zm.), przed-

siębiorstwa sektora spożywczego, które uczestniczą w jakimkolwiek z etapów 

produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności (a więc obowiązek dotyczy 

również sklepów spożywczych), muszą wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie 

zakładu do właściwego terenowo państwowego powiatowego inspektora sa-

nitarnego. Organ ten na podstawie przeprowadzonej kontroli wpisuje obiekt 

do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli oraz wydaje decyzję 

zatwierdzającą  zakład.  Wzory  dokumentów  związanych  z  rejestrowaniem 

i zatwierdzaniem zakładów określone są w rozporządzeniu Ministra zdrowia 

z dnia 29 maja 2007 r. w sprawie wzorów dokumentów dotyczących rejestra-

cji i zatwierdzania zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu 

żywność podlegających urzędowej kontroli Państwowej inspekcji sanitarnej 

(Dz. u. z 2007 r. nr 106, poz. 730).
Ogólne zasady dla przedsiębiorstw sektora spożywczego w zakresie higieny 

środków spożywczych (w tym również wymagania techniczno-sanitarne dla 

obiektów wprowadzających do obrotu środki spożywcze) określone są w Roz-

porządzeniu (We) nr 852/2004 Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 29 

kwietnia  2004  r.,  w  sprawie  higieny  środków  spożywczych.  Przedsiębiorcy 

sektora spożywczego są również zobowiązani do stosowania przepisów okre-

ślających wymagania i procedury niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa 

żywności, w tym przede wszystkim ustawy o bezpieczeństwie żywności i ży-

wienia.
Podstawowym obowiązkiem przedsiębiorstw sektora spożywczego jest zapew-

nienie  właściwych  wymogów  higieny  ustanowionych  w  wyżej  wymienionym 

rozporządzeniu, na wszystkich etapach, począwszy od produkcji poprzez prze-

twarzanie, kończąc na ostatnim ogniwie łańcucha dostaw – dystrybucji żywności 

w sklepach.
Pomieszczenia, w których znajduje się żywność muszą być utrzymywane w czy-

stości i zachowane w dobrym stanie i kondycji technicznej. Wyposażenie, wystrój, 

konstrukcja, rozmieszczenie i wielkość pomieszczeń żywnościowych musi być tak 

dobrane, by:

—   umożliwić odpowiednie ich utrzymanie, czyszczenie i dezynfekcję, 

Jak założyć sklep spożywczy

24

—   zapobiegać lub minimalizować dostawanie się zanieczyszczeń pochodzą-

cych z powietrza, 

—   zapewnić  odpowiednią  przestrzeń  roboczą  pozwalającą  na  higieniczne 

przeprowadzanie wszelkich działań, 

—   chronić przed gromadzeniem się brudu, kontaktem z materiałami toksycz-

nymi, strząsaniem cząstek brudu do żywności i tworzeniem się kondensacji 

niepożądanej pleśni na powierzchni 

—   zapewnić  właściwe  warunki  przechowywania  środków  spożywczych  we 

właściwej temperaturze, zaprojektowane w ten sposób, aby temperatura ta 

mogła być monitorowana, zapisywana. 

W obiektach wprowadzających do obrotu środki spożywcze musi być dostępna od-

powiednia ilość ubikacji spłukiwanych wodą, podłączonych do sprawnego systemu 

kanalizacyjnego. ubikacje nie mogą łączyć się bezpośrednio z pomieszczeniami, 

w których pracuje się z żywnością.
należy także zapewnić odpowiednią liczbę umywalek, właściwie usytuowanych 

i przeznaczonych do mycia rąk. umywalki do mycia rąk muszą mieć ciepłą i zimną 

bieżącą wodę, muszą być zaopatrzone w środki do mycia rąk i do higienicznego 

ich suszenia. W miarę potrzeby należy stworzyć takie warunki, aby stanowiska do 

mycia żywności były oddzielone od umywalek.
Pomieszczenia sklepu muszą posiadać odpowiednie systemy grawitacyjnej lub mecha-

nicznej wentylacji, wykluczającej przepływ powietrza z obszarów zanieczyszczonych do 

obszarów czystych. systemy wentylacyjne muszą być tak skonstruowane, aby umożliwić 

łatwy dostęp do filtrów i innych części wymagających czyszczenia lub wymiany.
Odpowiednią wentylację powinny posiadać również wszelkie węzły sanitarne. 

Pomieszczenia, w których jest wprowadza do obrotu żywność muszą posiadać 

odpowiednie naturalne lub sztuczne oświetlenie.
sklep musi posiadać odpowiednie zaopatrzenie w wodę, przeznaczoną do spo-

życia przez ludzi, która powinna być używana w każdym przypadku, gdy jest to 

niezbędne w celu zapewnienia, że środki spożywcze nie są zanieczyszczone.
urządzenia kanalizacyjne muszą być zaprojektowane i skonstruowane tak, aby 

unikać ryzyka zanieczyszczenia.
Środki czyszczące i odkażające nie mogą być przechowywane w obszarach, gdzie 

pracuje się z żywnością.
Przechowywanie i magazynowanie surowców i składników musi się odbywać 

w odpowiednich warunkach, tak aby zapobiegać ich zepsuciu i chronić je przed 

zanieczyszczeniem.
należy wdrożyć odpowiednie procedury, aby zapewnić kontrole obecności szkod-

ników. Muszą również istnieć odpowiednie procedury, aby zapobiec dostępowi 

zwierząt domowych do miejsc, gdzie żywność jest przygotowywana, przetwarzana 

lub składowana.

6.1.3.

 Wymagania dla wyposażenia i sprzętu używanego w sklepie spożywczym

Wszelkie przedmioty, instalacje i sprzęt, pozostające w kontakcie z żywnością 

muszą:

—   być instalowane w taki sposób, aby pozwolić na odpowiednie czyszczenie 

Jak założyć sklep spożywczy

25

sprzętu i otaczającego obszaru; 

—   być tak skonstruowane, z takich materiałów i utrzymywane w tak dobrym 

porządku, stanie i kondycji technicznej, aby zminimalizować jakiekolwiek 

ryzyko zanieczyszczenia; 

—   być  skutecznie  czyszczone  oraz  w  miarę  potrzeby  dezynfekowane.  Czysz-

czenie i dezynfekowanie musi odbywać się z częstotliwością zapewniającą 

zapobieganie jakiemukolwiek ryzyku zanieczyszczenia. 

6.1.4.

 niezbędne dobre praktyki 

Wraz z przystąpieniem Polski do unii europejskiej, we wszystkich firmach sektora 

spożywczego został wprowadzony obowiązek wdrożenia systemu o nazwie Analiza 

zagrożeń i Krytyczny Punkt Kontroli (z j. ang. Hazard Analysis Critical Control 

Point), zwanego HACCP. sposób postępowania przy wdrażaniu systemu HACCP 

określa ustawa z dnia 11 maja 2001 o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia 

(Dz. u. z 2001, nr 63, poz. 634, z późn. zm.). 
HACCP  jest  systemowym  postępowaniem  mającym  na  celu  identyfikację 

i oszacowanie skali zagrożeń bezpieczeństwa żywności, z punktu widzenia jej 

jakości zdrowotnej oraz ryzyka wystąpienia tych zagrożeń podczas przebiegu 

wszystkich etapów produkcji i dystrybucji. Jest to również system mający na 

celu określenie metod ograniczania tych zagrożeń. system HACCP pozwala na 

uzyskanie pewności, że zakład wykonał wszystko dla bezpieczeństwa wyrobu 

i konsumenta, w odniesieniu do przepisów, zasad dobrej praktyki produkcyjnej 

i potrzeb klientów.
system HACCP opiera się na 7 zasadach:

—   Przeprowadzenie analizy zagrożeń. 
—   Określenie krytycznych punktów kontroli. 
—   ustalenie wartości krytycznych. 
—   ustalenie sposobu monitorowania parametrów kontrolnych. 
—   ustalenie działań korygujących, które muszą być podjęte, gdy monitorowa-

nie wykaże przekroczenie założonych parametrów kontrolnych w krytycz-

nych punktach kontroli. 

—   ustalenie procedur weryfikacji potwierdzających skuteczność systemu. 
—   Opracowanie  dokumentacji  systemu  HACCP  uwzględniającej  wszyst-

kie  procedury  i  zapisy  odpowiednie  do  działań  wynikających  z  zasad 

systemu. 

najważniejszym zadaniem jest ustalenie potencjalnych zagrożeń, które mogą 

wystąpić przy dystrybucji bądź produkcji środków spożywczych, uwzględniając 

możliwe skażenia: mikrobiologiczne (bakterie, wirusy), chemiczne (środki ochrony 

roślin, detergenty) i fizyczne (brud, kurz, szkło, piasek), a następnie wdrożenie 

systemu postępowania zapobiegającego występowaniu określonych zagrożeń oraz 

monitorowania i kontroli krytycznych punktów kontrolnych. 
W sklepie spożywczym trzeba stosować zasady HACCP oraz dobrej praktyki 

produkcyjnej i higienicznej. W małych obiektach są to zasady uproszczone, 

w dużych pełny HACCP. Wprawdzie do przygotowania systemu można za-

trudnić firmę zewnętrzną, ale bez wkładu własnej pracy się nie uda się efek-

Jak założyć sklep spożywczy

26

tywnie wdrożyć systemu. Bardzo ważne jest, aby firma wprowadzała system, 

korzystając z własnych doświadczeń, a nie wyłącznie z wiedzy zatrudnionych 

ekspertów, czy procedur dostępnych w poradnikach, bowiem to pracownicy 

firmy, a nie eksperci, będą stosować system w celu zapewnienia bezpieczeń-

stwa produktów żywnościowych, to jest – zachowania wartości odżywczych 

sprzedawanych produktów i eliminowania potencjalnych zagrożeń zdrowotnych 

przynoszących szkodę klientom.

6.1.5.

 Ochrona przeciwpożarowa

W przypadku budowy lub adaptacji istniejącego budynku, zgodnie z przepisami 

przeciwpożarowymi zobowiązani jesteśmy:

—   przestrzegać  przeciwpożarowych  wymagań  budowlanych,  instalacji  tech-

nicznych i technologicznych

—   wyposażyć obiekt, budynek lub teren w sprzęt pożarniczy i ratowniczy oraz 

środki gaśnicze zgodnie z zasadami określonymi w odrębnych przepisach

—   zapewnić osobom przebywającym w obiekcie bezpieczeństwo i możliwość 

ewakuacji

—   przygotować obiekt lub budynek do prowadzenia akcji ratunkowej
—   ustalić  sposoby  postępowania  na  wypadek  pożaru,  klęski  żywiołowej  lub 

innego miejscowego zagrożenia.

6.2.  Harmonogram prac krok po kroku przy zakładaniu sklepu spożywczego

—   Opracowanie aranżacji placówki zgodnie z przepisami technicznymi, wod-

no-kanalizacyjnymi.

—   sprawdzenie zapotrzebowania na moc energii elektrycznej, zgodnie z pa-

rametrami urządzeń.

—   Wykonanie  projektu:  jak  będzie  umeblowany  sklep,  gdzie  znajdą  się  po-

szczególne stoiska, stanowiska kasowe.

—   Przeprowadzenie koniecznych remontów w wybranym lokalu.
—   zlecenie okablowania elektrycznego, wykonanie sieci komputerowej.
—   zgłoszenie sklepu do Państwowej straży Pożarnej.
—   zgłoszenie sklepu do Państwowej inspekcji Pracy.
—   Wniosek do Państwowej inspekcji sanitarnej o zatwierdzenie lokalu i wpi-

sanie  do  rejestru  zakładów  podlegających  kontroli  organów  Państwowej 

inspekcji sanitarnej.

—   złożenie  wniosku  o  uzyskanie  koncesji  na  sprzedaż  napojów  alkoholo-

wych.

—   Podpisanie umów z dostawcami mediów.
—   Podpisanie umowy dotyczącej wywozu śmieci.
—   Podpisanie umowy dotyczącej przeprowadzenia deratyzacji i dezynfekcji.
—   Wystąpienie o opinię kominiarską dotyczącą wentylacji pomieszczeń.
—   Wystąpienie do dostawcy wody z prośbą o udostępnienie aktualnych badań 

wody.

Jak założyć sklep spożywczy

27

—   zakup i instalacja urządzeń i elementów sieci komputerowo-kasowej.
—   złożenie  pisemnego  zgłoszenia  o  liczbie  kas  rejestrujących  i  miejscu  ich 

użytkowania przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania sprzedaży.

—   instalacja i fiskalizacja kas.
—   zgłoszenie kasy w terminie 7 dni od dnia jej fiskalizacji do właściwego urzę-

du skarbowego w celu otrzymania numeru ewidencyjnego kasy.

—   Wyposażenie placówki w urządzenia chłodnicze i meble.
—   umowa na dostawy towaru.
—   zakup samochodu z chłodnią do transportu artykułów wymagających ni-

skich temperatur (w przypadku samodzielnego przywożenia produktów).

—   zakup towaru.

7.

 

Koszty prowadzenia sklepu spożywczego

7.1.  Budżet początkowy

założenie sklepu spożywczego wymaga zgromadzenia odpowiednich środków 

finansowych. Budżet początkowy przedsięwzięcia skalkulowano przy założeniu, 

że uruchamiamy sklep:

– o powierzchni handlowej około 100 m² i o powierzchni magazynowej około 

50 m²,
– lokal wynajmujemy,
– zatrudniamy 5 pracowników.

Budżet otwarcia

suma (PLn)

1

Adaptacja lokalu

20.000 

2

zakup zestawów komputerowych wraz z oprogramowaniem  
i drukarką – 2 szt.

30.000

3

zakup telefonu i faksu

500

4

Promocja i reklama, koszty związane z uruchomieniem firmy

2.000

5

zakup wyposażenia (sklep i zaplecze)

40.000

6

Koncesja

3.000

7

Opakowania i materiały biurowe

1.000

8

Towary handlowe

60.000

9

inne wydatki

15.000

Razem

171.500

7.2.  Budżet operacyjny 

Jak założyć sklep spożywczy

28

W przykładowym budżecie (miesięcznym) założono marżę handlową w wysokości 18%. 

Przychód

PLn

Przychód netto ze sprzedaży towarów

153.400

Koszty 

Koszty zakupu towarów

130.000

Wynajem lokalu

2.000

energia, woda, ogrzewanie

2.500

Telefon, internet

200

Wynagrodzenia wraz z narzutami (5 etatów 1.900 zł brutto)

9.500

ubezpieczenia i monitoring

800

Koszty księgowe

300

Koszty reklamy

800

Pozostałe koszty

200

Razem koszty

146.300

zysk brutto (przychód – koszty)

7.100

8.

 

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Podstawowym warunkiem rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej 

jest posiadanie przez firmę określonego majątku, a więc takich środków rze-

czowych (np. maszyny) i finansowych (np. kapitał własny), które umożliwiają 

działanie w postaci produkcji towarów lub świadczenia określonych usług. Jeśli 

firma zamierza się rozwijać i nie wystarcza jej własnych środków, może skorzystać 

z zewnętrznych źródeł finansowania.
Do podstawowych form finansowania działalności możemy zaliczyć:

—   pożyczki i kredyty 
—   leasing
—   inwestor typu venture capital
—   inwestor zwany aniołem biznesu 
—   franchising
—   dotacje z funduszy strukturalnych i programów pomocowych unii europej-

skiej. 

8.1.  Kredyty

W naszym kraju działa szereg banków komercyjnych, które w swojej ofercie 

Jak założyć sklep spożywczy

29

posiadają kredyty obrotowe i inwestycyjne dla firm. Jednak rozmowy o takim 

kredycie możemy rozpocząć dopiero, gdy nasza firma działa na rynku od ok. 

6 miesięcy, ponieważ wtedy bank może zweryfikować czy jesteśmy w stanie go 

spłacić. Dla banków bowiem, jeżeli chodzi o udzielanie kredytów, firmy prywatne 

są największą grupą ryzyka.
Mimo to, kredyty są najczęściej stosowanym przez małe i średnie przedsiębiorstwa 

zewnętrznym źródłem finansowania. Podstawowym kosztem kredytu są odsetki, 

będące pewnym procentem od pożyczonej sumy płaconym bankowi przez kre-

dytobiorcę. Oprócz tego, banki pobierają prowizje i opłaty takie, jak prowizja 

przygotowawcza czy prowizja od niewykorzystanego salda kredytu. 
Rodzaje kredytów:

—   kredyt inwestycyjny – jest to kredyt udzielany firmom na zrealizowanie 

konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Przedmiotem kredytowa-

nia  może  być  każdy  środek  zaliczany  do  majątku  trwałego  przedsię-

biorstwa,

—   kredyt na zakup samochodów – to specyficzny rodzaj kredytu inwestycyj-

nego ze względu na fakt, że samochody są środkami powszechnie używa-

nymi w działalności gospodarczej i dlatego banki stosują w tym przypadku 

uproszczone procedury badania zdolności kredytowej, mogą z niego korzy-

stać także firmy małe, prowadzące działalność niedługo,

—   kredyt  obrotowy  –  przeznaczony  do  finansowania  bieżącej  działalności 

przedsiębiorstwa (składników majątku obrotowego). Kredyty obrotowe są 

najczęściej krótkoterminowe i mogą występować pod kilkoma postaciami 

(kredyt nieodnawialny wypłacany jednorazowo, linia kredytowa, linia kredy-

towa odnawialna, kredyt w rachunku bieżącym).

8.2.  Pożyczki

największe problemy z dostępem do zewnętrznego finansowania mają osoby 

podejmujące działalność gospodarczą oraz firmy małe, bez historii kredytowej, 

które nie posiadają majątku wystarczającego do zabezpieczenia kredytu. Przedsię-

biorstwa takie mają znacznie mniejsze szanse na uzyskanie kredytu bankowego. 

Dlatego tak istotny jest dla nich dostęp do źródeł finansowania z różnego typu 

instytucji pożyczkowych. najczęściej są to pożyczki z funduszy pożyczkowych 

i z Funduszu Mikro.

Pożyczki z funduszy pożyczkowych
Fundusze pożyczkowe udzielają pożyczek przeznaczonych na cele związane 

z podjęciem, prowadzeniem i rozwojem działalności gospodarczej, między in-

nymi na: 

—   finansowanie inwestycji, 
—   wdrażanie nowych rozwiązań technicznych lub technologicznych, 
—   zakup maszyn i urządzeń, 
—   rozbudowę, adaptację lub modernizację obiektów produkcyjnych, handlo-

wych, usługowych, 

—   zakup materiałów i surowców niezbędnych do realizacji założonego przed-

Jak założyć sklep spożywczy

30

sięwzięcia gospodarczego. 

Oferują one jednocześnie korzystne warunki:

—   udzielane pożyczki są oprocentowane nie niżej, niż według stopy referen-

cyjnej,  określonej  przez  Komisję  europejską,  opublikowanej  w  Dzienniku 

urzędowym  unii  europejskiej,  obowiązującej  w  dniu  zawarcia  umowy 

o udzieleniu pożyczki, 

—   pożyczki są udzielane po przeprowadzeniu analizy ryzyka ich niespłacenia 

i po ustanowieniu należytego zabezpieczenia spłaty, 

—   maksymalna wysokość pożyczki wynosi 120 000 złotych; 
—   pożyczki  nie  są  udzielane  przedsiębiorcom  będącym  w  trudnej  sytuacji, 

w rozumieniu przepisów Wytycznych Wspólnoty, dotyczących pomocy pań-

stwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.

Działalność pożyczkowa w Polsce prowadzona jest przez wiele organizacji i insty-

tucji pozabankowych. Listę funduszy pożyczkowych można znaleźć pod adresem: 

http://ksu.parp.gov.pl .
Fundusze pożyczkowe są też uruchamiane przez organizacje pozarządowe, wspiera-

jące rozwój przedsiębiorczości w danym regionie, umożliwiając w sposób bezpośredni 

realizowanie przedsięwzięć inwestycyjnych małym przedsiębiorcom oraz osobom uru-

chamiającym działalność gospodarczą, jak np. Fundusz Pożyczkowy Ośrodka Pro-

mowania Przedsiębiorczości w sandomierzu, przeznaczony głównie dla mieszkańców 

województwa świętokrzyskiego i podkarpackiego (http://www.opiwpr.org.pl).

Pożyczki z Funduszu Mikro

instytucją finansową o charakterze “not for profit”, działającą poza sektorem ban-

kowym, która specjalizuje się w obsłudze małych oraz średnich przedsiębiorstw, 

jest również funkcjonujący w Polsce od 1994 roku Fundusz Mikro, działający już 

w około 35 oddziałach terenowych w całej Polsce. Fundusz Mikro udziela pożyczek 

najmniejszym przedsiębiorstwom, zatrudniającym do 10 osób, które nie mają 

szansy uzyskania kredytu bankowego. szczegółowe informacje na temat Funduszu 

Mikro można znaleźć pod adresem: http://www.funduszmikro.pl .

8.3.  Venture capital

Fundusze Venture Capital są to wyspecjalizowane firmy, często powiązane z banka-

mi i innymi instytucjami finansowymi, zajmujące się inwestowaniem w przedsięwzię-

cia charakteryzujące się wysokim ryzykiem, ale zarazem umożliwiające osiągnięcie 

bardzo wysokiej stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału. Przedmiotem zaintere-

sowania funduszy venture capital są przedsięwzięcia innowacyjne i firmy o dużym 

potencjale wzrostu. szczególnie atrakcyjne dla tych funduszy są zatem branże takie, 

jak informatyka, usługi internetowe i szeroko pojęta branża hi-tech. 
Venture capital interesuje się głównie małymi i średnimi firmami, które dysponują 

innowacyjnym produktem lub usługą. Środki funduszy venture capital inwestowa-

ne są na pewien czas (z reguły 3-10 lat), charakteryzujący się szybkim wzrostem 

firmy. Po ustabilizowaniu pozycji rynkowej venture capital odsprzedają posiadane 

udziały, wprowadzając akcje firmy na giełdę, znajdując inwestora branżowego lub 

odsprzedając posiadane akcje pozostałym właścicielom, w zależności od tego, 

Jak założyć sklep spożywczy

31

która forma przyniesie im najwyższy zysk. 

8.4.  Aniołowie biznesu

Anioł Biznesu (ang. Business Angel) to szczególny typ inwestora prywatnego, 

który własne nadwyżki finansowe lokuje w nowe, dobrze rokujące firmy (start-up), 

które dzięki zastrzykowi kapitałowemu mogą szybko (w ciągu 2-4 lat) rozwinąć 

skrzydła, dając wysoki wzrost wartości udziałów. 
Anioły Biznesu to zamożne osoby prywatne, wspierające przedsiębiorców finan-

sowo i merytorycznie, ze skłonnością do inwestowania w tych obszarach, w które 

inni obawiają się wkraczać, oczekujące w zamian za swoje pieniądze, udziałów 

w przedsięwzięciu oraz możliwości wpływania na strategiczne decyzje firmy, 

w którą inwestują. Poza funduszami, Anioły dążą do kształcenia nowego poko-

lenia przedsiębiorców i robienia użytku z doświadczenia, oferując często wparcie 

w zarządzaniu i przydatne kontakty.

8. 5.  Leasing

Leasing stanowi przede wszystkim formę finansowania inwestycji, skupiającą 

w sobie zarówno cechy umowy dzierżawy, jak i kredytu. z jednej strony, korzy-

stającemu (leasingobiorcy) przysługuje prawo do używania towarów nie będących 

jego własnością, z drugiej natomiast korzystający dokonując płatności za używanie 

przedmiotu leasingu spłaca jednocześnie jego wartość. za użytkowanie obiektu 

leasingobiorca płaci w określonych terminach raty leasingowe, składające się 

z dwóch części: składnika kapitałowego, odzwierciedlającego wartość użytko-

wanego obiektu, przypadającego na okres leasingu i składnika odsetkowego, 

stanowiącego wynagrodzenie dla finansującego (leasingodawcy).
Biorąc pod uwagę liczbę stron biorących udział w transakcji leasingowej wy-

różnia się:

—   leasing bezpośredni (gdy producent zawiera umowę bezpośrednio z użyt-

kownikiem) 

—   leasing pośredni (w transakcji uczestniczą więcej niż dwie strony, tzn. mię-

dzy producentem a użytkownikiem występuje wyspecjalizowane przedsię-

biorstwo leasingowe). 

Możemy wyróżnić również:

—   leasing operacyjny  – który polega na czasowym przekazaniu w użytkowa-

nie dobra inwestycyjnego. Czas ten jest z reguły krótszy niż okres norma-

tywnego zużycia leasingowanej rzeczy. W praktyce umowy leasingu opera-

cyjnego zawierają zapis o wykupie przez korzystającego po jej zakończeniu, 

za określoną z góry wartość końcową, powiększoną o podatek od towarów 

i usług (VAT). 

—   leasing finansowy (kapitałowy) – który polega na oddaniu rzeczy w użytkowa-

nie, w zamian za raty leasingowe. Przedmiot leasingu jest własnością finansu-

jącego, amortyzuje go korzystający, natomiast przeniesienie tytułu własności 

może być zagwarantowane w umowie. Firma zwiększa więc wartość swojego 

majątku, nie ponosząc dodatkowych kosztów po zakończeniu umowy, a zwięk-

szona forma amortyzacji pozwala regulować jej koszty i dochody. 

8.6.  Franchising

Jak założyć sklep spożywczy

32

Franchising nie jest formą finansowania w ścisłym tego słowa znaczeniu. Wspo-

minamy o nim dlatego, że może on w znacznym stopniu ułatwić rozpoczęcie 

własnej działalności gospodarczej, a także ograniczyć początkowe koszty zwią-

zane  z  inwestycjami,  bieżącym  finansowaniem  działalności  i  marketingiem, 

a więc zapotrzebowaniem na zewnętrzne źródła finansowania. Franchising jest 

długoterminową umową udzielenia biorcy przez dawcę pozwolenia na używa-

nie jego firmy tzn. nazwy, znaków towarowych, nazw handlowych, związanych 

z prowadzeniem działalności, technologii i systemów dystrybucji oraz udzielenie 

wszelkiej niezbędnej pomocy w tym zakresie. Dawcami są najczęściej duże, znane 

na rynku firmy, często są to międzynarodowe korporacje. Biorcami są natomiast 

prywatne firmy lub osoby dopiero rozpoczynające działalność gospodarczą. 

W systemie franchisingu działają firmy takie jak: Mc Donalds, Pizza Hut, Burger 

King, Benetton, Bata, Coca-Cola, Pepsi-Cola, Rema 1000, Ford i wiele innych 

międzynarodowych korporacji. Wynagrodzeniem dla dawcy są opłaty licencyjne 

i opłaty w formie stałych kwot miesięcznych lub określonego procentu od obrotów, 

wnoszone przez biorcę. 
Korzyści z franchisingu w kontekście finansowym to przede wszystkim:

—   możliwość  uzyskania  pomocy  finansowej  w  formie  pożyczki  lub  udziału 

dawcy franchisingu w kosztach inwestycji

—   możliwość dzierżawy sprzętu przez biorcę (nabywanego przez dawcę)
—   dostarczanie przez dawcę elementów wyposażenia lokalu 
—   finansowanie przez dawcę majątku obrotowego (opóźnione terminy płat-

ności) 

—   ograniczenie kosztów: marketingu (promocji i reklamy), szkoleń pracowni-

ków itp.

—   biorca  korzysta  z  renomy  i  „siły”  dawcy  co  poprawia  jego  wiarygodność 

kredytową w bankach, oraz pozycję w negocjacjach handlowych z kontra-

hentami

—   wysokie  prawdopodobieństwo  sukcesu  rynkowego  i  przewidywalność  do-

chodów

—   zwiększony poziom bezpieczeństwa (korzystanie z “opieki” silnego partnera).

Wadami franchisingu są:

—   ograniczenie  samodzielności  przedsiębiorcy  i  jego  podporządkowanie  fir-

mie dawcy

—   „nierówne siły”, dawca ma zawsze silniejszą pozycję przetargową od biorcy 

i może mu narzucać warunki umowy

—   wysokie koszty początkowe (opłaty licencyjne 10 000-60 000 usD)
—   ograniczone możliwości ekspansji i rozwoju
—   znaczne opłaty na rzecz dawcy zmniejszające zyskowność działalności.

8.7.  Dotacje 

Polscy przedsiębiorcy mogą korzystać z wielu programów pomocowych unii eu-

ropejskiej na lata 2007 -2013, z których najbardziej znaczące to:
Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Jak założyć sklep spożywczy

33

Program Operacyjny infrastruktura i Środowisko 
Program Operacyjny innowacyjna Gospodarka
Rozwój Polski Wschodniej
Program Rozwoju obszarów Wiejskich.
szczegółowe informacje na temat wymienionych programów można znaleźć na 

stronie: http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl.
istotnym źródłem wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw jest również 

16 Regionalnych Programów Operacyjnych, wynikających ze strategii rozwoju 

poszczególnych województw. szczegółowe informacje na temat programów uzy-

skać można na stronach urzędów marszałkowskich poszczególnych województw. 

informacje na temat wszystkich Regionalnych Programów Operacyjnych można 

również znaleźć na stronie: http://www.funduszestrukturalne.gov.pl .
ubiegając się o wsparcie w postaci unijnych dotacji dla inwestycji musimy pa-

miętać, że nie jest ono wypłacane z góry. Ma charakter refundacji poniesionych 

wydatków. z tego powodu beneficjent (odbiorca) musi udowodnić, że ma zdolność 

sfinansowania projektu ze środków własnych. Te zaś mogą pochodzić z kredytu 

bankowego, pożyczki lub leasingu.
W większości przypadków programy operacyjne są tak skonstruowane, że umoż-

liwiają refundację tylko części wydatków poniesionych przez przedsiębiorcę. Wy-

datki podlegające refundacji stanowią tzw. koszty kwalifikowane i tylko one mogą 

zostać zrefundowane do poziomu określonego w danym programie operacyjnym. 

Pozostała część kosztów kwalifikowanych nieobjętych dotacją oraz koszty niekwali-

fikowane (tzn. takie, które z założenia nie są refundowane), muszą być sfinansowa-

ne przez przedsiębiorcę. z tego względu przedsiębiorcy, którzy planują realizację 

projektu z dofinansowaniem unijnym, muszą mieć zapewnione środki finansowe 

na ich realizację (fundusze te mogą być środkami własnymi firmy przeznaczonymi 

na realizację projektu). Jeśli jednak fundusze firmy nie są wystarczające, wówczas 

istnieje konieczność uzyskania zewnętrznego finansowania z banku lub innej in-

stytucji finansowej, akceptowanej w ramach programu operacyjnego.

9. Biznes plan przedsięwzięcia

Wielu aktywnym i twórczym osobom z ciekawymi pomysłami i potrzebą działania 

brakuje umiejętności przeanalizowania własnego pomysłu zgodnie z regułami 

ekonomicznymi, jako przedsięwzięcia, które ma przynosić zyski. Decyzja o za-

łożeniu własnej firmy powinna być poprzedzona opracowaniem biznes planu, 

w którym zostaną zdefiniowanie podstawowe cele działalności firmy, główny 

produkt oferowany przez firmę, powód, dla którego zakłada się własną firmę, 

zysk zwrotny z zainwestowanych środków, osobiste motywacje właściciela firmy, 

analiza rynku i konkurencji, wyliczenie opłacalności biznesu, wysokość nakładów 

inwestycyjnych niezbędnych do uruchomienia działalności. Biznes plan pomoże 

nam również ocenić nasze mocne i słabe strony, możliwości i zagrożenia. Będzie 

również stanowił dane wyjściowe do opracowania strategii zarządzania firmą i jej 

rozwoju w okresie długoterminowym np. pięcioletnim. 
Opracowanie biznes planu można powierzyć wyspecjalizowanej firmie, ale też 

Jak założyć sklep spożywczy

34

można przygotować go samodzielnie, dokonując analizy rynku i branży. Ważne 

informacje na temat zakładania firmy są dostępne bezpłatnie w wielu instytucjach 

publicznych oraz w instytucjach otoczenia biznesu, wspierających przedsiębiorców 

rozpoczynających działalność gospodarczą.
na stronie www ABC biznesu http://www.opiwpr.org.pl/abcbiznesu, uruchomionej 

przez Ośrodek Promowania Przedsiębiorczości w sandomierzu, z myślą o oso-

bach, które są zdecydowane podjąć wyzwanie, zakładając własną firmę, oprócz 

niezbędnych, praktycznych informacji, ważnych dla podejmowania decyzji o wy-

borze rodzaju działalności gospodarczej, a także na temat zasad uruchamiania 

i prowadzenia firmy, zamieszczony jest 

wzór biznes planu wraz z arkuszem kalku-

lacyjnym, udostępniony użytkownikom, jako narzędzie ułatwiające opracowanie 

biznes planu własnej firmy, z którego proponujemy skorzystać.

Jak założyć sklep spożywczy

35

Opracowanie: Marta Chciuk
Korekta: Halina e. sadecka
Opracowanie graficzne: rzeczyobrazkowe.pl

sandomierz 2009 r.

Publikacja bezpłatna, wydana przez Ośrodek Promowania Przedsiębiorczości w sandomierzu,  

w ramach projektu „ABC biznesu – pakiety branżowe”, współfinansowanego ze środków 

Fundacji Wspomagania Wsi.