FLAWONOIDY-2011
B
arwniki,
kopigmenty np.
antocyjanów
ok. 4 tysiące związków:
aglikony- lipofilne w
epidermie, kutikuli
,
glikozydy O w H
2
O -
w
wakuolach, mezofilu
,
15 C:
C
6
C
3
C
6
,
←
A
i
B+
łańcuch propanu, z O -
γ-piron
–
C, B w C
3
/ C
2
Chromon (benzo- γ -piron) Fenylo-benzo- γ- piron
15C- mają również:
antocyjanidyny, katechiny i leukocyjanidyny
O
O
1
2
3
4
5
6
7
8
O
O
A
C
B
POCHODNE -PIRONU
F
lawonoidy
Ksantony
Hyperici herb.
Gentianaceae
Maltol
Passiflorae herb.
Furanochromony
np. kelina w Ammii visnagae fruct.
O
O
H
O
O H
O M e
O
H
1
3
5
7
O
O H
O
O
O
O
R
2
R
1
R
3
Typy związków
flawonoidowych
Flawon /
izoflawon – B w C3
Flawonol
Flawanon, flawanonol
= 2, 3 dihydropochodne
O
O
A
C
B
2
3
O
O
O H
A
C
B
O
O
A
C
B
O
O
3
2'
3'
5'
6'
2
izoflaw on
B
A
C
Typy związków
flawonoidowych
Chalkony:
Izolikwirytygenina: 4’ glukozyd- w korzeniu lukrecji
Aurony
intensywnie żółte, głównie w kwiatach
O
O
O
1
3
4
1'
2'
4'
O
H
O H
O H
O
1
3
4
1'
2'
4'
Typy związków
flawonoidowych
Dimery:
O : hinokiflawon
C : amentoflawon w Hyperici herb., Ginkgonis fol.
Wszystkie typy mają różne: podstawniki: - OH, CH
3,
OCH
3
części cukrowe (brak u aglikonów): - O , C glikozydy - 1–5 cz.
cukrów prostych, pochodnych,
podstawionych: resztami siarczanowymi,
kwasami organicznymi: alifatyczne: malonowy, octowy
aromatyczne: kwasy fenolowe
O
O
O H
O H
O
O H
O
H
O
O H
O
H
3'
8"
a m e n to fla w o n
O
O
H
O H
O
O
H
O H
O
O
3
7
5
2 '
3 '
5 '
6 '
O
O H
6
h in o k ifla w o n
Aglikony typu
flawonu
i
flawonolu
:
Najczęściej grupy OH w
A
: C
5
, C
7
w
B
: C
4’,
C
3’,
C
4’,
C
5’
Apigenina R = H
Kemferol
R = H R
1
= H
Luteolina R = OH
Kwercetyna R = OH R
1
= H
Mirycetyna R = OH R
1
= OH
O
O
H
R
O H
O H
O
1
2
3
4
5
6
7
8
3'
4'
A
B
C
O
O
H
R
O H
O H
O
O H
R
1
Różnice właściwości w zależności od
budowy
Eriodykcjol
R = OH Dihydrokwercetyna R=OH= taksyfolina
Naryngenina
R = H Dihydrokemferol R = H
7- neohesperydozyd
(n
aryngina): – gorzki (1/5 chininy)
Citrus paradisii
7-rutynozyd bez smaku
dihydrochalkon: 5 tys x słodszy od sacharozy
O
O
H
R
O H
O H
O
O H
Glikozydy flawonoidowe
O-glikozydy flawonolowe
Kwercytryna R = ramnoza
Rutozyd
R= rutynoza
Hiperozyd
R = galaktoza
C-glikozydy flawonowe
4’-O-glukozyd
8-C-glukozydu apigeniny
= 4’-O-glukozyd
witeksyny
O
H
O
O R
O H
O H
O H
O
O
O
O H
O
H
O- G lc
G lc
O
O
H
O
3
7
5
2 '
3 '
5 '
6 '
R
1
R
2
2
iz o fla w o n
Niesteroidowe fitoestrogeny:
izoflawony
, lignany, poch-kumestanu, :
Strukturalnie/funkcyjnie =do estradiolu i pokrewn horm płciowych
O H
O
H
e s tra d io l
O
O
O
k u m e sta n
nasiona soi (3 g/kg, prod, mleku sojowym, pr fermentowanych
ziele żarnowca (Cytisus scoparius).
Wolne/
glikozydy: bakterie jelitowe hydrol -
aktywne aglikony: genisteina:
R
1
=R
2
=OH, daidzeina: R
1
=OH R
2
=H
formononetyna: R
1
=OCH
3
R
2
=H
Wiążą się do estrogenowych receptorów
- kinazę tyrozynową- rola w proliferacji komórek
Dieta
sojowa: izoflawony
-
zapobiega rakowi prostaty i piersi
- przypadków, śmiertelności od ch hormono- zależnych w Azji - koreluje z
konsumpcją soi.
obj menopauzy (uderzenia gorąca, inne) i
ryzyko osteoporozy
KUMESTANY
– poch izoflawonów -Fabaceae.
Kumestrol:
-ziele lucerny siewnej- alfa-alfa (Medicago sativa),
ziele koniczyn: czerwonej (Trifolium pratense), białej T. repens,
- aktywność estrogenna od izoflawonów: mniej w surowcach
O
O
O
k u m e s ta n
O
O
O
O H
O
H
k u m e s tro l
Działanie: związek z
antyoksydacyjnymi
właściwościami, przez
Zmiatanie RFT
: RFT do stabilnych / nieaktywnych
Chelatowanie jonów metali śladowych –Fe i Cu; udział w tworzeniu
rodników, enzymów:
oksydazy ksantynowej OX
- poziom
OX
u pacjentów z
rakiem mózgu, st zap wątroby,
kinazy białkowej C-
udział w promocji guzów, st zap,
odpowiedzi immunologicznej
5-LOX, COX-
leukotrieny : kurczące nacz, włączone w
st zapalny, alergie, astmę, agregację
Flawnoidy ┴
enzymy
m.in.:
dekarboksylazę histydyny:
┴ syntezy histaminy st. zap, obrzęków,
elastazę
-
wzmocnienie tk łącznej
hialuronidazę
- uszczelnianie śródbłonka n krwionośnych
,
katecholotlenometylo transferazę
(COMT): ilości amin katecholowych-
rozpadu adrenaliny i noradrenaliny,
fosfodiesterazę cAMP-
co zapobiega skurcz m gładkich
n. krwion, oskrzeli, p. pokarm,
reduktazę aldozową,
jej aktywności w patogenezie powikłań cukrzycy (zaćma,
retinopatie, neuropatie)
aromatazę
, katalizującą konwersję androstendionu do estronu-
kontrola ch estrogeno-zależnych
dehydrogenazy: aldehydowej utl-ald oct-kwasu oct
alkoholowej: tworz aldehydu octowego- „kac”
daidzeina i 7-glc: daidzyna z Puerariae rad w alkoholizmie
Efekt działania flawonoidów
Uszczelniają
,
uelastyczniają, wzmacniają
: śc kapilar (wit. P)
- miażdżyca, objawy awitaminozy wit C
-
zaburz krąż żylnego, limfatycznego, gł kończyn dolnych, zapal żył,
żylaki kończyn dolnych / odbytu
-
-obrzęki i krwiaki pourazowe
- przepuszcz/ łamliwość n. krwionośnych, krwawienia
retinopatia cukrzycowa, ostry nieżyt bł. śluz nosa,
miażdżycy naczyń, uczulenia
Przeciw
zapalnie, p.uczuleniowo, antyagregacyjnie
na płytki krwi
- usprawniają
krąż mózgowe i obwodowe
W
zmacniają serce
, przepływ wieńcowy i hipotensyjnie
- kwiatostan, owoc głogu
Inne działanie:
- sedatywne
- wiążą do recept benzodiazepinowych np.
6-CH
3
-apigenina i 2 S (-)-hesperydyna z Valerianae rad
- ochronne i regenerujące komórki wątroby:
flawonolignany
- rozkurczają m. gładkie:
moczopędnie
też drażnienie
Flawonoidy
: dzień- 500-1000mg+lignany, inne antyoksydanty :
ryzyka ch wieńcowej, udaru, cukrzycy, raka
Flawonoidy z innymi związ
kami (+ol eteryczny, zw fenolowe, sole
mineralne, saponiny, inne)
działają m.inn.
Moczopędnie
: Betulae fol, Orthosiphonis fol, Equiseti herb,
S.virgaureae herb, Polygoni avicularis herb
P.zapalnie
: Lamii albi flos, Arnicae flos,
korzenie tarczownicy
bajkalskiej (baikalina) –
Scutellaria baicalensis
-BAIKADENT- st
zap j. ustnej, dziąseł; ziele wierzbownicy drobnokwiat –
Epilobium parviflorum (
3-gluk mirycetyny)
-
przerost
gr krokowego
Uspokajająco:
Passiflorae herba, Valerianae rad
Żółciopędnie:
Helichrysi infl, Hyperici herb,
P.gorączkowo:
Tiliae flos, Sambuci fl,
Metabolicznie:
Violae tricoloris herb
Naturalne flawonoidy w lecznictwie:
Izolacja z roślin:
Rutozyd (rutyna)
=3-O-rutynozyd KW
kwiat perełkowca japońskiego Sophora japonica(ok. 20%)
ziele gryki (do 8%)
doustnie: kaps, tabl np
z
wit C
, z
eskuliną
i
wyc z nas kasztanowca
oksydazy askorbowej
- zapobiega utl, przedłuża dział wit. C
Naturalne flawonoidy w lecznictwie:
Hesperydyna
Diosmina
PÓŁSYNTETYCZNE
FLAWONOIDY
W
LECZNICTWIE:
Diosmina- z hesperydyny
DIOSMINEX,
Metylochalkon hesperydyny
–
otwarcie γ-pironu
CYCLO 3 FORT + wyciąg z
ruszczyka
Trokserutyna: OH-etylorutozyd
(
3’,4’,7) lepiej O w H2O
doustnie, miejscowo:
żel 2%, kropl do oczu
O
H
O
O H
O H
O
O C H
3
d io s m e tyn a
d io s m in a : 7 -ru tyn o zyd
O
H
O
O H
O H
O
O C H
3
h e s p e re tyn a
h e s p e ryd yn a : 7 -ru tyn o zyd
ANTOCYJANY
- poch flawanu: 15C (C
6–
C
3
–C
6
)
- czerwone
,
niebieskie
i
fioletowe
barwniki
- barwa : od pH s. kom
kompleks z
Fe i Al,
kopigmentów
glikozydy =
ANTOCYJANOZYDY
trwałe
- kwaś sok kom.
monozydy w C 3,
di-, triglikozydy w C 3 lub C 5 / C 7
r. acylową: kw. alifat (malonowy)/
arom (p-kumarowy)
aglikony
=
ANTOCYJANIDYNY
nietrwałe
(światło, tlen, w oboj/alkal
środ rozkład / polimeryzacja
O
O
H
O H
O H
O H
O Me
O Me
1
2
3
4
5
6
7
8
3'
4'
+
5'
ANTOCYJANIDYNY
R1 R2
Pelargonidyna H H pelargonia, truskawka
Cyjanidyna OH H
cz bez
, aronia, wiśnie cz kapusta, żurawina
Delfinidyna OH OH winogrona, cz jagody, żurawina
Peonidyna OCH
3
H peonia
Petunidyna OCH
3
OH petunia
Malwidyna OCH
3
OCH
3
winogrona, malwa
O
O
H
R 1
O H
O H
O H
R 2
1
2
3
4
5
6
7
8
3'
4'
+
5'
W środ kwaśnym- f. kationowa-
czerwona
/ stabilna;
w sł kwaśnym (pH 4 - 6)-f. chinoidowa -
niebieska
Działanie antocyjanów:
przepuszcz / kruchość n włosowatych (wit. P),
enzymy proteolityczne: elastaza, kolagenaza
-zapobiegają degradacji kolagenu
- ukrwienie tęczówki oka, ostrość widzenia o zmroku
- przyspieszają regenerację rodopsyny
- antyoksydacyjnie, p.wolnorodnikowo,
p.zapalnie, p.obrzękowo.
- owoce / liście winorośli (Vitis vinifera)
- Myrtilli fruct., Sambuci fruct, Aroniae fruct,
- owoce porzeczki cz Ribes nigri fruct
Hibisci fl.
(
15-35% kw org)
- kielich i kieliszek-zbiór podczas owocowania
-surowce / wyciągi w
- kruchości kapilar, gł. w oftalmologii i schorz nacz obwodowych
- Antocyjany z owoców, warzyw: winogrona, ow cz. bzu, liści
kapusty -barwniki(E
163
), napoje, dżemy