210
Kamienio³om wapieni dewoñskich
w Mogi³ce
5644
4472
Kielce
Pi³a
4470
Lokalizacja:
województwo œwiêtokrzyskie
powiat kielecki
gmina Miedziana Góra
miejscowoœæ Kostom³oty
Rejon geograficzny:
Wy¿yna Ma³opolska
Wy¿yna Kielecka
Góry Œwiêtokrzyskie
Jednostka geologiczna:
Góry Œwiêtokrzyskie
synklina miedzianogórska
Na zachodnim krañcu wychodni ska³ paleozoicznych
nale¿¹cych do kieleckiego regionu Gór Œwiêtokrzyskich
znajduje siê nieczynny kamienio³om. Eksploatowano w nim
wapienie wieku górnodewoñskiego, powsta³e ok. 385-359
mln lat temu. Miejsce to znajduje siê w obrêbie synklinorium
kielecko - ³agowskiego, w po³udniowym skrzydle synkliny
miedzianogórskiej. Geograficznie obszar ten nale¿y do
Wzgórz Kostom³ockich i po³o¿ony jest na ich wschodnim
krañcu.
Opisywany obiekt geoturystyczny to nieczynne od 15
lat wyrobisko, którego œciany siêgaj¹ do 10 m wysokoœci,
a ich d³ugoœæ do 140 m. W kamienio³omie ods³aniaj¹ siê
sfa³dowane warstwy ska³ wêglanowych. W po³udniowej
czêœci œciany wschodniej widoczne s¹ utwory nale¿¹ce do
warstw szyd³owieckich, reprezentowane przez cienko-
i œrednio³awicowe wapienie margliste, z wk³adkami ³upków
marglistych. Utwory te s¹ silnie sfa³dowane. Amplitudy
fa³dów dochodz¹ do kilku metrów, a ich osie s¹ poziome
lub nachylone pod niewielkim k¹tem na wschód. P³aszczyzny
osiowe posiadaj¹ niewielk¹ wergencjê pó³nocn¹ (rzadziej
po³udniow¹). Najczêœciej fa³dy s¹ symilarne; fa³dy koncen-
tryczne widoczne s¹ tylko w obrêbie grubszych ³awic wapie-
ni. Na ods³oniêtych œcianach kamienio³omu zobaczyæ mo¿na
te¿ liczne uskoki i spêkania, zwykle wtórnie wype³nione
kalcytem i barytem. Uskoki maj¹ ró¿ny charakter: od nasuw-
czych, poprzez transpresywne, do czysto przesuwczych. W
pó³nocnej czêœci œciany wschodniej oraz na œcianie pó³nocnej
widoczne s¹ kilkumetrowe fragmenty ³awic zdeformowa-
nych podczas osuwania; s¹ to niew¹tpliwie osady osuwisk
podmorskich. W profilu kamienio³omu w Mogi³ce oprócz
wspomnianych wapieni i ³upków wystêpuj¹: wapienie
gruz³owe z wk³adkami zlepieñców œródformacyjnych,
brekcje wapienne oraz wapienie skrzemionkowane.
Œciany kamienio³omu s¹ dobrze ods³oniête, dostêp do obiek-
tu jest nieograniczony. Wysokoœæ œcian wyrobiska gwarantuje
niezbyt intensywne obrywanie siê fragmentów odspojonych,
a korona kamienio³omu jest praktycznie niezaroœniêta.
Kamienio³om znajduje siê w odleg³oœci oko³o 500 m
na po³udniowy-zachód od skrzy¿owania dróg Kostom³oty
Drugie z drog¹ w kierunku Starej Wsi.
Obszar ten znajduje siê na terenie otuliny Suchedniow-
sko-Oblêgorskiego Parku Krajobrazowego. Jest to jeden
z najciekawszych punktów ods³aniaj¹cych na ma³ej po-
wierzchni tak ciekawe formy fa³dowe, z towarzysz¹cymi
im uskokami oraz mineralizacj¹. Doskona³e miejsce na
wycieczkê i poznanie wybranych zagadnieñ geologicznych.
The Devonian limestones quarry in Mogi³ka
The abandoned quarry is located at the western margin
of Paleozoic complex of the Holy-Cross Mts. In the quarry
wall, 140 meters long and 10 meters high, Upper Devonian
(385-359 Ma), thin- and medium-bedded, marly limestones
with intercalations of marly shales are exposed. The car-
bonates are folded, fold amplitudes reach several meters
and fold axes are horizontal or inclined to the east under
low angles. Common are faults and fractures filled with
secondary calcite or barite. Moreover, several-meters-long
fragments of submarine slides crop out. The quarry walls
are perfectly exposed and the access to the site is unlimited.
The quarry belongs to the Suchedniów-Oblêgorek Land-
scape Park. Undoubtedly, the Mogi³ka quarry is one of the
most interesting sites where the visitor can observe folds
developed at so limited area with accompanyning faults and
mineralization. This is an excellent target for thematic trip
foused on selected geological problems.
1
2
3
