RADY Z EKOSZUFLADY

Karton

Pierwsze opakowanie kartonowe jako 

pojemnik  na  mleko  wprowadzono  do 
użycia  w  1943  roku.  Wykorzystywane 
w nim pokrycie z papieru sprasowane-
go  z  folią  wskazuje  prośrodowiskowy 
kierunek dzisiejszej produkcji. 

Przy  tego  typu  opakowaniach  po-

łączone  zostały  właściwości  różnych 
materiałów.  Karton  (celuloza)  stanowi 
minimalnie 75% opakowania i odpowia-
da za stabilność. Zatrzymuje on światło, 
aby nie oddziaływało zgubnie na wita-
miny i smak produktu. Aby zawartość nie 
wydostawała się na zewnątrz, papier po-
kryty jest obustronnie polietylenem. Tak 
zespolone opakowanie kartonowo-poli-
etylenowe nadaje się do przechowywania 
środków żywnościowych, wymagających 
przechowywania w stanie schłodzonym 
np.  mleka.  Dla  produktów  o  dłuższej 
przydatności do spożycia, jak np. napoje 
owocowe, wino lub woda mineralna sto-
suje  się  materiał  opakowaniowy,  który 
zawiera bardzo cienką powłoczkę z alu-
minium, stanowiącą barierę dla światła 
i powietrza. W ten sposób zawartość po-
zostaje sterylna.

W Niemczech ok. 65% zużytych opa-

kowań kartonowych trafia do punktów 
recyklingu.  Tam  są  one  rozdrabniane, 
myte wodą i rozmiękczane. Odzyskuje 
się  z  nich  włókna  papierowe  oraz 
fragmenty  plastikowej  i  aluminiowej 
powłoczki. Odseparowane włókna wy-
korzystuje się do produkcji papierowych 
toreb i tektury falistej. Natomiast materiał 
sztuczny i części z aluminium używane 
są  przy  wytwarzaniu  cementu  budow-
lanego. 

W przeciwieństwie do butelek szkla-

nych, opakowania kartonowe są lżejsze, 
bardziej  odporne  na  zniszczenie  i  zaj-
mują mniejszą powierzchnię. Z drugiej 
strony,  produkcja  kartonu  w  porówna-
niu do szklanych butelek wielokrotnego 
użytku wymaga zużycia większej ilości 
surowców. Wlicza się w to pozyskiwa-
nie aluminium i tworzywa sztucznego, a 
przede wszystkim celulozy, co negatyw-
nie wpływa na środowisko. 

Butelki PET

Tak zwany „PET” (Polyethylentereph-

thalat) jest znany od dawna wśród two-
rzyw sztucznych. Już na początku lat 40. 
XX wieku podstawowy materiał do pro-
dukcji tego plastiku został wykorzystany 
w USA. 

Dzisiejszy PET to uszlachetniony polie-

ster. Łączy on zalety lekkości, stabilności, 
trwałości na złamanie, przezroczystości 
i neutralności smakowej. Natomiast jako 
materiał opakowaniowy nadaje się szcze-
gólnie na produkty płynne. 

W  procesie  technicznego  ulepszania 

PET  staje  się  cały  czas  lżejszy.  Dowo-
dem są butelki na olej, które ważą 17,5 g, 
a więc mniej niż standardowy list. Przy 
dzisiejszych butelkach PET wielokrotne-
go użytku  na napoje orzeźwiające ciężar 
opakowania wynosi mniej niż 7% całko-
witej  wagi  produktu.  Stanowi  to  zaletę 
także z punktu widzenia konsumentów, 
o  czym  świadczy  zwiększające  się  wy-
korzystanie  tego  rodzaju  opakowań  na 
świecie. 

Optymistyczny jest także wzrost wy-

korzystania wielorazowych butelek PET 
w Niemczech. Są one ponownie napełnia-
ne - do 25 razy. Po zużyciu natomiast mogą 
być przeznaczone do recyklingu niemal w 
100%. Z tego ok. 75% surowca ponownie 
się odzyskuje i przetwarza w produkcji 
włókien poliestrowych. 

Ekspertyzy  dowodzą,  że  zużycie 

prądu od momentu wytworzenia do wy-
rzucenia butelki PET wypada korzystnie. 
Niemieckie  Ministerstwo  Środowiska 
idzie jeszcze dalej, stwierdzając, że bu-
telki wielokrotnego użytku będą zakwa-
lifikowane jako opakowania przyjazne 
ekologicznie.  W  tle  tych  oświadczeń 
wciąż stoi niestety fakt, że obecnie je-
dynie połowa zebranych PET-ów wyko-
rzystywana jest ponownie jako materiał 
do recyklingu.

Reasumując, można dojść do nastę-

pujących zaleceń sugerowanych przy 
zakupie napojów:

ˆ

  Należy  wybierać  regionalne  pro-

dukty  -  transport  jest  obciążeniem  dla 
środowiska  (ze  względu  na  spaliny). 

Powszechnie  wiadomo,  że  im  większe 
oddalenie  transportowe,  tym  mniejsza 
ekologiczna zaleta opakowań wielokrot-
nego użycia. Krytyczna granica odległoś-
ci to ok. 600 km.

ˆ

 Sięgajmy po butelki wielokrotnego 

użytku. Wśród systemów wielokrotnego 
użytku PET w porównaniu do szkła ma 
wyraźne zalety.

ˆ

 Podobnie jak system wielokrotne-

go użycia, także opakowania kartonowe 
i jednorazowe butelki PET są godne pre-
ferowania. Jednak oceny te obowiązują 
przy uwzględnieniu podobnych odległości 
transportowych. 

ˆ

  Butelki  szklane  jednorazowego 

użytku oraz puszki (zarówno z aluminium, 
jak i z białej blachy) jedynie przy stoso-
waniu kaucji mogą mieć zielone światło 
przy ekologicznej ocenie. 

Jadwiga i Bożydar 

Ziółkowscy

Źródła:

1.Alles  Oeko  oder  was?  Getraenke-

verpackungen  aus  oekologischer  Sicht. 
Berliner Stadtreinigungsbetriebe Unter-
nehmenskommunikation, Berlin.

2.Dobrowolski  D.,  Gospodarka  od-

padami  w  Polsce  i  Europie.  Dokument 
elektroniczny,  http://www.ecp.wroc.pl/
edu/00_06_15/mat_konf_1_11.html (stan 
na grudzień 2004).

 EKOLOGICZNY WYBÓR

RYS. KAROLINA DAWIDOWSKA, PLSP SUPRAŚL

KONKURS „MOJA ZIEMIA - MÓJ ŚWIAT” 2002

NR 2 (139) 

LUTY 2005 

33