ZIELONA KSIĘGA

V

 W Polsce żyje około stu kozic. Najlepiej czują się 

w Tatrach, na wysokości powyżej 1800 m n.p.m. 
Żerują  w  dzień  i  wtedy  najlepiej  ich  wypatry-
wać. Z łatwością poruszają się po stromych zbo-
czach - to dzięki racicom, które nie ślizgają się po 
skałach. Kozice górskie są pod ochroną od 1869 
roku. Wcześniej polowano na nie ze względu na 

skórę,  mięso  i  bezoary  -  czyli  włoski  i  włókna 
sklejone żywicą w żołądku kozicy. Takie kulki 
wielkości  orzecha  laskowego  wydają  piżmowy 
zapach. Sądzono, że bezoary mają lecznicze właś-
ciwości.  (O  bezoarach  pisaliśmy  w  nr  7/2001 
„Ekoświata”.)

V

 Rekiny najlepiej ze wszystkich zwierząt odczuwa-

ją zmiany temperatury. Jest to możliwe dzięki spec-
jalnemu śluzowi na skórze w okolicach nosa. Śluz
ten  pozwala  wyczuć  różnice  temperatury  rzędu 
0,01 stopnia Celsjusza.

V

 W południowej i wschodniej Azji żyje niedźwiedź 

o czarnym długim futrze, z wyraźną białą plamą w 
kształcie litery V na piersi. To najrzadszy gatunek 
niedźwiedzia - niedźwiedź himalajski.

V

 Natura wyposażyła rajskie ptaki w najpiękniejsze 

pióra w przyrodzie, ale poskąpiła im głosów. Odgło-
sy wydawane przez samce podczas toków przypo-
minają warkot urządzeń mechanicznych, piłowanie 
ręczną piłą, syczące dźwięki otwieranej butelki z 
napojem gazowanym. Im bliżej końca toków, tym 
głośniejsze i napastliwsze są głosy samców. Ich 
ochrypłe nawoływania jednak odnoszą skutek, bo 
w końcu pojawia się samica, która zajmuje miejsce 
obok wybranka.

V

 Spośród 650 gatunków pijawek 11 używanych jest 

w medycynie. Po wypiciu krwi zwiększają swoją 
objętość 10-krotnie i ta ilość pożywienia wystarcza 
im na pół roku.

V

 Biedronki na zimę zbierają się w grupy. Często 

można spotkać je na poddaszach lub w garażach. 
Nie należy przenosić ich do cieplejszych miejsc, 
bo to byłby na nie wyrok śmierci.

V

 Największym motylem świata jest Attacus atlas. Na 

jego skrzydłach o rozpiętości 32 cm, widnieją wi-
zerunki dwóch zwróconych ku sobie węży. Nato-
miast motyl najmniejszy to Nepticula septembrella 
o rozpiętości skrzydeł 1,5 mm.

V

 Wyprawy wojenne agresywnych mrówek, np. połud-

niowoamerykańskich polyergus, są bardzo krwawe. 
Owady te walczą tnącymi narządami, które wysta-
ją im z otworów gębowych. Najczęściej obcinają 
wrogom odnóża, ale także głowy. Ze zwycięskich 
wypraw przynoszą do mrowiska poczwarki napad-
niętego gatunku. Po osiągnięciu dorosłości będą one 
niewolnicami-robotnicami. Mrówcze wojny mogą 
się kończyć również okupacją cudzych mrowisk. Po 
dokonaniu okrutnego zabójstwa panującej dotych-
czas królowej w jej ciele tarza się młoda królowa 
napastników. W ten sposób wchłania specyficzny 
zapach pokonanych i zyskuje ich wierność.

V

 Słonie doceniają swoich seniorów. Stadu zawsze 

przewodzi najstarsza, a więc i najbardziej doświad-
czona  samica.  Ona  najlepiej  wie,  gdzie  są  naj-
bujniejsze  trawy  i  źródła  wody,  a  więc  potrafi 
prowadzić  stado  na  nowe  pastwiska.  Seniorka 

umie  bez  trudu  dotrzeć  nawet  tam, 

gdzie nie była od wielu lat. Jej rządy 

są dożywotnie, sprawuje je nawet 

wtedy,  gdy  już  słabnie 

i z trudem się porusza.

FOT. ADAM GŁOWACZ, LO NR 2 OLEŚNICA

KONKURS „MOJA ZIEMIA - MÓJ ŚWIAT” 2002

PAPIER

EKOLOGICZNY

 

20 

WRZESIEŃ 2005 

NR 9 (146)