background image

1.dlaczego jak opuścimy atmosferę niebo jest czarne? z kosmosu widać ze ziemia obtoczona 
niebieską  powłoką  gazowa.-jest  to  wynik  rozproszenia  światła  słonecznego  na  molekułach 
gazowych. 
2. dlaczego gazy nie uciekają z atmosfery? Są trzymane przez siły grawitacji, tam gdzie siły 
graw. przestają działać tam gazy uciekają (do 1200m)  
3. skąd się biorą zorze polarne? Cząsteczki mają zdolność pochłaniania energii  A+hv->Ax a 
później tą energie wyemitowują – fluororoscencja  
4.  dlaczego  powietrze  nie  miesza  się  z  troposferą  a  wyższymi  warstwami?  Troposfera  to 
zmiana gradientu temp., to ostro zmienia, ograniczone mieszanie  
5.  co  zabezpiecza  stratosferę  przed  z  mieszaniem  się  z  powietrzem  troposfery?  Obszar 
inwencji i warstwa izotermiczna  
6. dlaczego  ciepło jest  słabo przekazywane przez podwójną szybę lub kurtkę puchowa? 
Pod podwójną szybą i kurtką jest powietrze, ono jest złym przewodnikiem ciepła  
7. dlaczego w iglo jest ciepło? Śnieg jest złym przewodnikiem ciepła, dużo przestrzeni między 
płatkami, ciepło nie wydostaje się na zew i nie jest tracone-to samo malowanie budynków na 
biało  
8. dlaczego w upalne dni warto zabierać czarne ubrania? Dzięki czarnym ubraniom tracimy 
więcej  ciepła a nikt w upalne dni  nie wychodzi  na słońce, bo też szybciej  pochłaniaj  ciepło-
biały tez nie przewodzi dobrze ciepła  
9. w jakim kubku herbata szybciej wystygnie? W czarnym bo bardziej pochłania ciepło  
10. dlaczego malujemy budynki na jasny kolor? Aby nie tracić dużych ilości ciepła zimą, i 
aby nie pochłaniać latem  
11.  dlaczego  widzimy  kolor  bordowy?  Widzimy  tylko  te  kolory,  które  zostały  odbite, 
wszystkie pozostałe zostały pochłonięte, jeśli widzimy bordowy tzn. że został odbity czerwony 
i czarny  
12.  co  to  znaczy  ze  cos  jest  rozżarzone  do  białości?  Tzn  że  emitowany  jest  cały  zakres 
promieniowania widzialnego  
13.  dlaczego  kolor  nieba  jest  niebieski?  E=1/lamda^4  ,czyli  lepiej  w  atmosferze  jest 
rozpraszany  kolor  fioletowy  i  niebieski-  kolor  nieba  Im<  dl.  fali  tym  intensywniej  jest  ona 
rozpraszana  
14. dlaczego chmury są białe? W chmurach jest b. szerokie spektrum, jeśli chodzi o rozmiar 
cząstek, rozpraszają się  w chmurach,  wszystkie  dl  fali wynikiem  tego rozpraszany jest  kolor 
biały, rozproszone są wszystkie barwy  
15. jaki kolor miałoby niebo gdyby usunąć z niego kolor niebieski? Byłoby czerwone bo w 
atmosferze cząstki intensywnie rozpraszają kolor czerwony, usunięte dl fali powyżej 0,8um  
16. dlaczego po wybuchu wulkanu na Filipinach utrzymywał się b. długo czerwony kolor 
nieba?
 Do atmosfery dostało się b. dużo cząstek rozpraszających kolor czerwony  
17.  co  wywołuje  niebieski  kolor  nieba?  Chodzi  głównie  o  molekuły  gazowe,  to  one 
intensywnie rozpraszają kolor fioletowy i niebieski  
18.  co  wywołuje  kolor  szary?  Szary  kolor  pochodzi  od  rozproszenia  przez  skondensowane 
cząstki pary wodnej lub innych ? pyły, jeżeli pojawia się szary kolor nieba to duża jest ilość 
cząstek pary wodnej i pyłów zanieczyszczeń  
19. dlaczego w upalny dzień widzimy wodę na asfalcie? Asfalt pochłania i emituje b. dużo 
energii,  od  tego  ogrzewa  się  powietrze  przy  asfalcie,  tzn  b.  wysoka  temp.,  powyżej  niższe 
promienie  słoneczne  przechodzą  z  ośrodka  rzadszego  do  gęściejszego,  ulegają  częściowemu 
odbiciu, do nas dociera promieniowanie odbite        
20.  dlaczego  widzimy  fate  morganę?  To  jest  zjawisko  odwrotne  do  mirażu,  tuż  przy 
powierzchni  mamy  temp.  niższą  niż  wyżej,  czyli  gęstość  nisko  jest  większa  od  gęstości  w 
warstwie    
21. dlaczego włożony do wody kij pod katem różnym od prostego wydaje się krzywy? To 
efekt ugięcia, załamania światła, polega na tym ze światło ugina się przy przejściu z jednego 
ośrodka do drugiego o różnej gęstości  

background image

22. kiedy widzimy świetlistą obręcz HALO? W atmosferze występują kropelki wody, hALO 
to efekt załamania światła w cząsteczkach lodu, tworzą się one w b. wysokich chmurach  
23.  co  zwiastuje  HALO?  Jest  zwiastunem  frontu  cieplnego,  a  on  pociąga  za  sobą  zwykle 
opady  
24. kiedy widzimy wieniec i dlaczego może on być kolorowy? Powstaje na skutek załamania 
światła w kroplach cieczy, może być kolorowy gdy oprócz tego że światło się ugina to także 
dochodzi do rozszczepienia światła  
25. dlaczego widzimy tęcze? Dotyczy to występowania w atmosferze kropelek wody i światło 
przechodzi  z  ośrodka  z  rzadszego  do  gęściejszego,  promień  świetlny  na  granicy  ugina  się, 
najbardziej  barwa  fioletowa,  najmniej  czerwona,  potem  następuje  odbicie  barw  od  tylniej 
ścianki kropli wody  
26. gdzie jest słonce kiedy widzimy z przodu tęczę? Tęcza przed nami, słońce za nami  
27. dlaczego każdy człowiek inaczej widzi tęczę? To zależy od tego jak docierają do niego 
promienie słoneczne  
28.  dlaczego  czasami  widzimy  2  tęcze?  Wynika  to  z  tego,  że  promień  ulega  dwukrotnemu 
odbiciu zanim wyjdzie z kropli  
29. dlaczego czasami można zobaczyć nas w aureoli? Musza być spełnione pewne warunki, 
jesteśmy  w  górach,  później  nas  są  chmury,  promienie  słoneczne  padają  na  nas,  aureola  jest 
wynikiem  ugięcia  promieni  słonecznych  w  kroplach  chmur  znajdujących  się  poniżej  nas, 
zatem  promienie  słoneczne  ulegają  ugięciu  w  chmurach  i  osoby  stojące  niżej  widza  nas  w 
aureoli?  
30. dlaczego zachodzące słońce jest czerwone/ do nas dochodzi tylko barwa czerwona, inne 
kolory są pochłaniane po drodze, promienie rozpraszają się w molekułach gazowych, padają na 
określony punkt a później promieniowanie emitowane jest w różnych kierunkach  
31. dlaczego barwę czerwona słońca obserwujemy przy wsch i zach a nie np. w pd? To się 
wiąże  z  droga  promieni  słonecznych,  zjawisko  staje  się  intensywniejsze  gdy  ta  droga  jest 
dłuższa (7-krotnie dłuższa przy wsch i zach nie w południe)  
32. dlaczego asfalt szybko się nagrzewa? Jego albedo wynosi 5-20% czyli odbija on 5-20% 
promieniowania  a  resztę  pochłania,  albo  to  stosunek  ilości  promieniowania  odbitego  do 
padającego 
 33. dlaczego widzimy na niebie różne odcienie niebieskiego koloru? Jest to efekt czystego 
powietrza  i  rozpraszania  promieni  słonecznych  np.  góry-niebo  ciemniejsze,  w  dole  jeszcze 
ciemniejsze, zachodzi intensywne rozpraszanie promieniowania na dole 
34. dlaczego ziemie lepiej absorbuje i emituje promieniowanie niż atmosfera? Bo ziemia 
zachowuje się jak ciało dosk czarne, emituje promieniowanie podczerwone w dzień i w nocy, 
absorbuje tylko w dzień  
35.  które  noce  są  cieplejsze,  bezchmurne  i  bezwietrzne  czy  pochmurne  i  bezwietrzne? 
Pochmurne  i  bezwietrzne  bo  chmury  silnie  absorbują  promieniowanie  odbite  z  powierzchni 
ziemi  a  potem  emitują  te  samo  promieniowanie  podczerwone  w  kierunku  ziemi,  tzw. 
promieniowanie zwrotne  
36. dlaczego nocą jeśli jest wiatr nie ma gwałtownego obniżenia temp. przy powierzchni 
ziemi?
  Wiatr  powoduje  lepszy  wymieszanie  mas  powietrza  i  temp  wyrównuje  się  szybciej, 
jeśli mamy nieruchomą atmosferę profil temperatur ustala się powyżej wysokości 1,5 m  
37. dlaczego w wodzie ta sama ilość promieniowania jaka dociera do lądu znajduje się w 
większej  objętości?
  Woda  to  ośrodek  przeźroczysty,  promieniowanie  dociera  głęboko 
rozpraszając się po drodze, w związku z tym obszary morskie mają łagodzący wpływ na klimat  
38. dlaczego temp. na wyspach brytyjskich jest stosunkowo wysoka?
 Ze względu na ciepły 
prąd  zatokowy,  zanurza  się  on  w  głąb  oceanu  w  pobliżu  Islandii  stąd  ośrodek  niskiego 
ciśnienia  
39. dlaczego w ciągu dnia wiatr wieje od morza do lądu? Cieplejsze powietrze znad lądu 
unosi się do góry na jego miejsce napływa charakterystyczne dołem-bryza  
40. dlaczego nocą wiatr wieje od lądu w kierunku morza? Cieplejsze powietrze znad morza 
unosi się do góry a na jego miejsce napływa chłodniejsze znad lądu 

background image

41.  dlaczego  temp.  wody  nie  ulega  większym  zmianom  wciągu  nocy?  Warstwa  wody 
położona najwyżej ochładza się bo oddaje ciepło do atmosfery, głębiej woda jest cieplejsza i 
następuje  się  mieszanie  wody  na  skutek  konwekcji  i  temp  wody  nie  ulega  dużym  zmianom, 
powietrze jest cieplejsze nad woda  
42.  jaka  jest  istota  inwersji  termicznej?  Inwersja  odpowiada,  stanowi  wybitnie  stałemu  w 
atmosferze, hamuje wszystkie ruchy konwekcyjne w atmosferze  
43.  co  wpływa  na  zjawisko  mórz  mgieł?  Jesteśmy  np.  w  górach  a  pod  nami  mgły, 
wierzchołki  są  b.  bierowne,  występuje  wówczas  wyżej  warstwa  inwersji  i  cząstki  nie  mogą 
przedostać się wyżej, warstwa inwersji tłumi to, podobnie jest z zanieczyszczeniem  
44. jak powstaje smok kalifornijski? Z dwóch stron napływają dwie różne masy powietrza, z 
jednej gorące znad pustyni górą, a z drugiej zimne znad oceanu dołem, na granicy tych dwóch 
mas  powietrza  wytwarza  się  nad  miastem  b.  silna  warstwa  inwersyjna  i  umożliwia 
wydostawanie się zanieczyszczeń do wyższych warstw atmosfery  
45.  dlaczego  mówimy  ze  stany  inwersyjne  są  niebezpieczna  dla  ludzi?  Są  niebezpieczne 
wówczas  gdy  źródło  emisji  znajduje  się  na  naszej  wysokości,  wówczas  zanieczyszczenia 
zostają uwięzione w warstwie przyziemnej jeśli inwersja jest przy powierzchni ziemi  
46. dlaczego inwersja jest b. niekorzystna jeśli chodzi o transport na dalekie odległości? 
smugi  przenoszą  się  na  dalekie  odległości,  w  dużych  koncentracjach  (  chodzi  tu  o  duże 
kominy) 
47.  jak  prędkość  wiatru  wpływa  na  gromadzenie  się  zanieczyszczeń  przy  powierzchni 
ziemi?
 Jeśli prędkość wiatru i prędkość wypływu spalin z komina jest mała, zanieczyszczenia 
przepływają po powierzchni ziemi  
48.  kiedy  może  się  wytworzyć  warstwa  inwersji  przy  powierzchni  ziemi?  W  godzinach 
nocnych,  rano,  wieczorem,  gdy  powierzchnia  ziemi  ochładza  się  najbardziej,  inwersja 
wytwarza  się  głównie  przy  pogodzie  bezwietrznej  bo  wiatr  powoduje  większe  wymieszanie 
powietrza  
49. z czym się wiąże smog w kotlinie jeleniogórskiej? Nocą zimne masy powietrza spływają 
w dół z góry i osiadają na dole, a na pewnej wysokości tworzy się warstwa inwersji, tworzą się 
masy  chłodnego  powietrza,  prądy  turbulencyjne  znajdujące  się  na  dole  są  tłumione    przez 
warstwę inwersji  
50. dlaczego prędkość wiatru jest większa nad powierzchnia oceanów niż lądów? Wynika 
to z sil tarcia zewnętrznego, cząstki przemieszczają się szybciej nad powierzchnia oceanów niż 
lądów,  chodzi  o  objętość  tlenu  –  nad  oceanem  znacznie  mniejsza, z  tym  wiąże  się  pojecie „ 
ryczącej 40 ”- 40 stopni na półkuli pd, największa część pokryta przez wodę największe wiatry 
( prędkości)  
51. kiedy mamy do czynienia z wiatrem geostroficznym? Gdy równoważą się siła Coriolisa 
i siła gradientu ciśnienia, tylko one działają w atmosferze na cząstkę, wiatr zaczyna poruszać 
się ruchem jednostajnym, kierunek wiatru równoległy do powierzchni izobarycznej  
52. dlaczego w okolicach równika tak często pada deszcz? W okolicach równika tworzy się 
tzw. strefa zbieżności równikowej, zaczynają się zbiegać linie prądu, mas powietrza i tu tworzą 
się  chmury  cunimulumbusy  a  to  potężne  chmury  dające  deszcz  a  często  także  wyładowania 
atmosferyczne 
 53. dlaczego w okolicach 30 stopnia N i 30stopnia S są stale ośrodki wysokiego ciśnienia? 
Kolo  30  stopnia  powietrze  które  unosiło  się  nad  równikiem  zaczyna  osiadać,  to  wiąże  się  z 
ośrodkiem wysokiego ciśnienia, tu zawsze ładna pogoda, to wyże podzwrotnikowe  
54. dlaczego w okolicach 60 stopnia tworzą się niże ? koło 60 stopnia powietrze wznosi się 
stąd tworzą się tu niże polarne, tu niskie temperatury i ciągłe zachmurzenia  
55. dlaczego w Norwegii przeważa w ciągu całego roku? Wiąże się to z niżem polarnym?  
56.  jaki  układ  baryczny  i  dlaczego  kształtuje  się  nad  biegunem?  Wyż  ,ze  względu  na 
osiadanie powietrza w związku ochładzaniem  
57.  jak  skrócić  podróż  samolotem  z  USA  do  Europy/  piloci  wykorzystują  prąd 
strumieniowy,  dostają  się  do  jego  rdzenie  gdzie  prędkości  dochodzą  300km/h  a  na  zewnątrz 
ok. 160km/h, zanim jednak samolot dostanie się do rdzenia musi pokonać obszar turbulencji  

background image

58. skąd duża zmienność pogody w naszej strefie? Żyjemy w strefie wiatrów zach., to efekt 
ogólnej  cyrkulacji  mas  powietrza,  tworzą  się  ośrodki  wysokiego  i  niskiego  ciśnienia 
wędrujące, stąd zmienność pogody  
59.  w  jaki  sposób  tworzą  się  w  górach  cumulusy?  Wiatr  wieje  wzdłuż  zbocza  do  góry, 
chłodniejsze  i  wilgotniejsze  powietrze  unosi  się  do  góry,  jeśli  stoki  są  nagrzane  wówczas 
powietrze wznosi się pionowo do góry, wiatry lokalne  
60. z czym wiążą się intensywne opady deszczu nad Himalajami latem? Latem ląd silniej 
się nagrzewa, powietrze ciepłe unosi się do góry a na jego miejsce napływa wilgotne, chłodne 
znad oceanu, intensyfikacja opadów wiąże się z monsunem latem  
61. co jest przyczyną obfitych opadów atmosferycznych u wybrzeży Chile i Peru? Wiąże 
się to ze zjawiskiem EL NINIO, zahamowanie wydostawania się głębinowych chłodnych wód 
na  powierzchnie  oceanów  u  wybrzeży  Chile  i  Peru,  bezpośrednio  przyczyną  el  ninio  jest 
osłabienie pasatów, pojawiają się znaczne anomalia temp. wód powierzchniowych, stąd obfite 
opady  
62.  co  jest  przyczyną  suszy  u  wybrzeże  Chile  i  Peru?  LA  NIETA  –  zjawisko  wywołane 
wzmożeniem pasatów, masy powietrza płyną z dużymi prędkościami ze wsch. na zach., tworzą 
się  prądy  morskie,  woda  się  spiętrza  na  Płw.  Indonezyjskim  a  w  Ameryce  Płd.  następuje 
odpływ mas wody, na ich miejsce napływają chłodniejsze masy głębinowe, obniża się temp. co 
sprzyja tworzeniu się ośrodka niskiego ciśnienia, masy powietrza osiadają i wywołują susze  
63. dlaczego mamy obecnie łagodne zimy w Europie? Jesteśmy w 30-letnim okresie cyklu 
osłabienia  niżu  islandzkiego,  jeżeli  osłabnie  Wyż  Azalski  sytuacja  się  obróci,  zaczną  się  w 
Europie chłodniejsze zimy 
 64. dlaczego rano na trawie pojawia się rosa? Temp. spada w ciągu nocy do temp punktu 
rosy, to min. temp. w ciągu nocy  
65.  dlaczego  proces  kondensacji  pary  wodnej  w  atmosferze  zaczyna  się  już  przy 
wilgotności  70%?
  Efekt  soli  rozpuszczonej  ma  większe  znaczenie,  większy  wpływ  na 
prężność  pary  nasyconej  nad  kropla  niż  efekt  zakrzywienia  kropli,  dzięki  temu  nie  muszą 
występować w atmosferze przesycenia 0,1-0,3 % aby mogły zajść procesy kondensacji  
66.  dlaczego  tak  intensywnie  tworzą  się  chmury  nad  oceanami?  Ze  względu  na  aerozole 
morskie będące zarodkami kondensacji, np. aerozol soli morskiej NaCl  
67.  skąd  zamglenia  nad  obszarami  przem.?  Pyły  przemysłowe  mają  właściwości 
higroskopijne dlatego tworzą się zamglenia i chmury  
68. skąd chmury nad chłodnią kominową? Chodzi o parowanie z powierzchni cieplejszych 
do chłodniejszego powietrza pod stałym ciśnieniem  
69. dlaczego widzimy b. białe chmury? Są to chmury wysokie, dlatego są najbardziej białe 
opaliuja odbicie od kryształków lodu 70. o czym świadczy silne rozbudowanie chmury? O 
stanie równowagi chwiejnej w atmosferze  
71.  o  czym  świadczy  spłaszczenie  chmur  przy  wierzchołku?  O  stanie  równowagi  stałej  w 
atmosferze – inwersja w atmosferze  
72.  dlaczego  faza  dojrzała  tworzenia  się  chmur  stanowi  zagrożenie  na  lotniskach?  Ze 
względu na silny wiatr po którym następuje opad ( silne ruchy zstępujące dosięgły ziemi ), faza 
podmuchu może inicjować powstawanie innych chmur burzowych  
Jaki wpływ na tworzenie się huraganów i trąb powietrznych ma warstwa inwersyjna? 
Powierzchnia  ziemi  nagrzewa  się  zatem  powstają  prądy  konwekcyjne  ale  są  one  tłumione 
przez  warstwę  inwersji  ale  w  pewnym  momencie  warstwa  inwersyjna  zostanie  przerwana 
powietrz  eksploduje-charakter  żywiołowy  sprzyja  także  wiatr-  mniejszy  przy  powierzchni 
ziemi(siła  tarcia  z  wysokością  zmniejsza  się  i  kierunek  wiatru  nadaje  ruch  obwodowy 
wznoszącej się masie powietrza  
81.Dlaczego w okolicach równika powstaje tak dużo tzw. ciepłych chmur? Ze względu na 
2 procesy:  w niskich szerokościach  geograficznych ruchy pionowe i  turbulencyjne są duże  –
duże  prawdopodobieństwo  zderzenia  ,  a  do  tego  duża  wodność  tych  chmur  też  daje  to  duże 
prawd. zderz., 

background image

82.Dlaczego  w  naszej  szerokości  geograficznej  –aby  powstał  deszcz  chmura  musi  się 
rozbudować  wysoko
?  warunkiem  powstania  deszczu  w  naszej  strefie  jest  to  ,aby  obok 
kropelek  przechłodzonej  wody  znalazł  się  choć  jeden  kryształek  lodu  ,powoduje  on  że 
cząsteczki pary wodnej odpływają znad cząstki przechłodzonej wody ,a krystalizują na lodzie, 
ten nabiera masy ,aż pod wpływem  siły ciężkości  opada  –jeśli  ciepło deszcz ,a jeśli  chłodno 
może to być śnieg ,może się też zdarzyć że opadające krople całkowicie odparują i nie będzie 
opadu  
83.Co się dzieje jeśli zimą docierają do Europy polarno-morskie masy powietrza ,a co gdy 
polarno  kontynentalna
?  Zimą-masy  p-m  przynoszą  ciepłe  powietrze  są  to  masy  wilgotne 
masy p-k zimne powietrze ,bo powierzchnia oceanu jest cieplejsza niż powierzchnia lądu  
84.to samo ale latem? Lato  –  p-m  niosą chłodne wilgotne powietrze p-k ciepłe bo ląd latem 
jest cieplejszy niż ocean  
85.Dlaczego  napływające  do  nas  masy  powietrza  różnią  się  od  swojego  pierwotnego 
składu? 
są to masy przetransformowane po obyciu długiej wędrówki różnią się już od obszaru 
źródłowego.. 
86.Dlaczego front zwrotnikowy stacjonarny jest mniej aktywny niż stacjonarny front w 
płn. Europie
? Front zwrotnikowy podobnie jak front polarny wynika z ogólnej cyrkulacji mas 
powietrza w przyp. frontu zwrot.-masy spotykające się różnią się bardzo-  spotykają się masy 
powietrza zwrotnikowego z równikowym. Dlatego front zwrot. nie jest wyraźniej aktywny  
87.Gdy na niebie pojawią się Cumulusy (soczewkowate)-co to może oznaczać ?nadchodzi 
front chłodny ; ekspansja chłodnego powietrza wypiera cieplejsze do góry  
88.Na  niebie  pojawiają  się  cirusy  przechodzące  w  cirostralusy  nimbostralusy  co  to 
znaczy?  
pierwsze  zwiastuny  frontu  ciepłego,  pojawia  się  już  kilkaset  km  przed  granicą 
frontalną –cirrusy i cirrostratusy. Charakterystyczną chmurą frontu ciepłego są nimbostratusy 
w  przypadku  frontu  ciepłego  strefa  opadów>>  niż  w  przyp.  frontu  chłodnego;  w  przypadku 
frontu chłodnego chmury tworzą się tuż przed granicą frontalną  
89.Czy w trakcie formowania się frontu ciepłego może powstać warstwa inwersyjna ?tak 
jeśli  
90.Halny  w  Sudetach?  Ciepłe  wilgotne  powietrze  naciera  na  jedną  stronę  gór  powstaje 
przeszkoda  ,musi  ją  opłynąć  unosi  się  w  górę  ,obszar  coraz  niższego  ciśnienia  ,powietrze 
rozpręża  się  i  temp.  spada  (obszar  wyższego  ciśnienia)zaczyna  wzrastać  temperatura  i  po 
drugiej stronie mamy suche gorące  
91.  Jaki  jest  związek  pomiędzy  ciśnieniem  a  wzrostem  temp.?  Ciśnienie  spada  przy 
powierzchni  ziemi  gdy  temperatura  wzrasta  ,  gdy  temp.  obniża  się  ciśn.  wzrasta  –  wzór 
Poissona T=T0(p/p0)  
92.Od  czego  zależy  że  dymy  są  raz  formowane  w  smugi  a  raz  kłębiaste?  Formowanie 
kształtu dymu zależy od wielu czynnik. :-kłębiaste –ruchy termiczne dobrze rozwinięte , prądy 
konwekcyjne  powodują  rozerwanie  smugi  na  poruszające  się  oddzielnie  fragmenty  ,które 
unoszą się do góry –smugi –inwersja temp. gradient temp. Prędkość gazów odlotowych stany 
równowagi : stała, chwiejna  
93.Czy  podczas  tworzenia  się  kondensacji  zmienia  się  temperatura?  Zmienia  się  temp. 
,która  spada  poniżej  punktu  rosy,  warunkując  zapoczątkowanie  procesu  kondensacji;  samo 
obniżenie temp. Nie prowadzi do tego procesu  
94.  wyjaśnić  zjawisko  efektu  cieplarnianego  na  podstawie  układu  szklarniowego? 
szklarniowego  bilansie  energetycznym  układu  ziemia-atmosfera  istotną  część  stanowi 
promieniowanie  do  powierzchni  ziemi  zwanie  prom.  zwrotnym.  wynika  ono  z  uwięzienia 
przez  składniki  atmosfery  części  energii  promieniowania  długofalowego  emitowanego  przez 
powierzchnię  ziemi.  Stanowi  ono  z  kolei  poważne  źródło  energii  dla  ziemi.  To  zjawisko 
określa  się  jako  efekt  cieplarniany  lub  szklarniany.  Atmosfera  działa  bowiem  jak  szyba  w 
szklarni i zatrzymuje część promieniowania podczerwonego uchodzącego z ziemi .dzięki efek. 
ciepl. średnia temp. ziemi wynosi +16c ,możemy stwierdzić ze im więcej  w atmosferze pary 
wodnej ,co2,metanu tym większe jest natężenie promieniowania zwrotnego  

background image

95.Jak  zmienia  się  energia  cząsteczki  jeżeli  zostanie  ona  wprowadzona  do  atmosfery? 
Cząsteczka pochłaniają energię przechodzi na wyższy poziom energetyczny a te które oddają 
na niższy podczas przechodzeni cząsteczka przyjmuje temp. Otoczenia ,traci ciepło  
96.Jak wpływa tarcie na kierunek i prędkość wiatru ?Siła tarcia zawsze działa przeciwnie 
do kierunku ruchu cząsteczek powietrza ; wpływa na zmniejszenie jej prędkości ,a w efekcie 
powoduje zmniejszenie oddziaływania .na wodzie są mniejsze siły tarcia a na lądzie większe  
97.Od  czego  zależy  temperatura  powietrza
?  -wymiany  ciepła  między  przestrzenią 
kosmiczna  a  powierzchnia  ziemi  –w  nieznacznym  stopniu  od  promieniowania  słonecznego  – 
zmian związanych z adwekcją (poziome przemieszczanie się mas powietrza) mas powietrza i 
napływem mas powietrza –zmian ciśnienia  
98.Bryza  morska? oderwanie bryzy morskiej- w ciągu dnia wicherek  wieje od strony morza 
,wywołane  jest  to  różnicami  we  właściwościach  cieplnych  lądu  i  morza  wytworzona  jest 
cyrkulacja mas powietrza .W ciągu dnia unosi się gorące powietrze znad lądu a na jego miejsce 
wchodzi znad morza dlatego w dzień wiatr wieje z mórz na ląd 
99.Dlaczego tworzą się chmury nad lądem podczas bryzy morskiej a nad woda podczas 
bryzy lądowej
? wilgotne chłodne powietrze wpływa na powierzchnie lądu ogrzewa się i unosi 
do  góry  i  następuje  kondensacja  pary  wodnej  i  tworzą  się  nad  lądem  chmury(mogą 
występować burze, gdy występuje równowaga chwiejna). 
100.Jakie warunki panujące przy powierzchni ziemi i w górnej troposferze prowadza do 
stanów  stagnacyjnych  (wybitnie  stałej  równowagi  powietrza)?  
Stan  wybitnie  stałej 
równowagi jest to stan w którym przesunięte w dół powietrze ,a przez to lżejsze unosiło się do 
góry do swojego pierwotnego miejsca. Aby zachodził on musza  być spełnione warunki: γa > 
γi =γs( dla powietrza suchego); γa> γi = γw (dla pow wilgotnego nasyconego para wodna); γa- 
gradient  pow  otaczającego,  γi  –  gradient  poruszającej  się  porcji  powietrza,  γw  gradient 
wilgotno  adiabatyczny,  γs  gradient  sucho  adiabatyczny.  Ten  stan  równowagi  charakteryzuje 
przyrost  temp  potencjalnej  wraz  z  wysokością.  Równowaga  stała  występuje  np.  w  stanach 
inwersji temp, i jest to stan atmosfery oznaczający się dużą stabilnością. 
 101. Dlaczego temp odczuwalna przez człowieka jest wyższa niż wskazuje termometr w 
chłodny bezwietrzny i słoneczny dzień
? Słonce ogrzewa powierzchnie ziemi, ziemi emituje 
to  ciepło  a  ponieważ  nie  ma  wiatru  nie  następuje  się  warstw  powietrza.  Brak  wiatru  nie 
powoduje  obniżenia  ciepłoty  ciała,  gdyż  nie  powoduje  rozwiania  „warstewki  ciepła” 
otaczającej powietrze  
102.Zalóżmy  że  temp  punktu  rosy  w  powietrzu  zewn.  i  wewn.  jest  taka  sama  .Jeżeli 
otworzymy  okno  i  zastąpimy  ciepłe  powietrze  chłodnym  z  zewn.  to  jak  zmieni  się 
wilgotność wzgl. w pomieszczeniu. Wyjaśnij
? Punkt a-powietrze w pomieszczeniu o temp t1 
i  ciśnieniu  pary  wodnej  e    ,prez.  pary  nasyc.  Jeżeli  otworzymy  okno  ,wpuścimy  zimne 
powietrze  i  obniżymy  temperaturę  w  pomieszczeniu  ,dlatego  znajdziemy  się  w  punkcie  b  o 
temp t2 i ciśnieniu e2.w związku z tym wilgotność względna w pomieszczeniu wzrasta.  
103.Jeżeli  dym  z  ogniska  unosi  się  wzdłuż  zbocza  wzgórza  do  góry  i  na  dół  wzdłuż 
zachodniego  zbocza  tej  samej  góry,  to  biesiadnicy  gotują  śniadanie  czy  obiad?  
Gotują 
śniadanie,  dym  wędruje  po  wschodnim  zboczu,  gdyż  występują  bryzy  zboczowe  wynoszące 
powietrze  na  szczyt  góry.  Powietrze  po  drodze  zostaje  ochłodzone  i  opada  po  stronie 
zachodniego zbocza góry. 
104.Dlaczego  stojąc  bliżej  ogniska  odczuwamy  bardziej  ciepło  niż  z większej  odległości? 
Czy  to  oznacza,  że  w  dalszej  odległości  fale  niosą  niższą  energię?  
(tak)Istnieje  prosta 
zależność całkowitej energii promieniowania od temp. Im wyższa temp emitora tym większa 
energia  promieniowania,  zależność  tę  opisuje  rown.  Stefana-Boltzmana  ,Ε=σ*T^4;  σ-wspol 
boltzmana  56.7  nW*m^-2*K^-4;T-  temp  bezwzgl;  Promieniowanie  przenikające  przez 
atmosferę ulega pochłanianiu selektywnemu. Absorpcja dotyczy fal o określonej długości. Za 
pochłanianie  poszczególnych  pasm  promieniowania  są  odpowiedzialne  różne  składniki 
atmosfery.  Niektóre  fale  podczerwonej  części  widma  są  pochłaniane  przez  parę  wodną. 
Promieniowanie  w  atmosferze  ulega  także  rozproszeniu.  Promieniowanie  napotykając 
cząsteczki  rozprasza  się  we  wszystkich  kierunkach.  Przyczynia  się  ono  do  mniejszego  lub 

background image

większego  osłabienia  strumienia  radiacji  zmierzającego  w  określonym  kierunku–  powietrze 
słabo przewodzi ciepło i im dalej ogniska tym więcej się rozproszyło.  
105.Jakie  warunki  pogodowe  są wymagane,  aby  noce  były  chłodne  i  pojawiała  się  silna 
inwersja  z  wypromieniowania
?  Inwersja  z  wypromieniowaniem  (radiacyjna)  tworzy  się 
najczęściej w czasie suchych i bezchmurnych nocy , oraz występowanie słabego wiatru. Takie 
sytuacje  pogodowe  są  charakterystyczne  dla  wyżów  jesiennych  i  wiosennych,  chociaż 
występowanie inwersji radiacyjnych nie jest ograniczone tylko i wyłącznie do tych por roku.  
106.Wytlumacz  czy  będą,  jeżeli  tak,  to  w  jaki  sposób,  zmieniały  się  poszczególne 
wskaźniki  porcji  powietrza  o  stałej  ilości  pary  wodnej,  jeżeli  porcja  ta  unosi  się  , 
rozszerza  i  ochładza?  
1:bezwzgledna  wilgotność  d=  mw/νpw  mw-masa  pary  wodnej  w  g, 
νpw-objetość  powietrza  wilgotnego  w  m3.  Bezwzględna  wilgotność  zmieni  się,  ponieważ 
podczas  wznoszenia  się  porcji  powietrza  następuje  rozprężanie.  2:  Względna 

-aktualna  prężność  pary  wodnej  (hPa)  es-prężność  pary 

waż w miarę wznoszenia się zmiana 

temp  powoduje  zmianę  maksymalnej  ilości  pary  wodnej  niezbędnej  do  uzyskania  stanu 
nasycenia  powietrza.  3:  Prężność  pary-  wraz  ze  wzrostem  wysokości  zmienia  się(maleje).  4: 
Prężność pary nasyconej (hPa) – wzrasta proporcjonalnie do wzrostu temp na linii nasycenia.  
107.Dlaczego  w  czasie  lata  w  centrum  wysokiego  ciśnienia  nie  powstają  chmury 
cumulonimbusy?
  Nie  powstają  ponieważ  w  centrum  wysokiego  ciśnienia  występują  prądy 
opadające które uniemożliwiają wznoszenie się wilgotnego gorącego powietrza.  
108.Wymień  kilka  procesów  które  wpłyną  na  ustalenie  się  równowagi  stałej  w 
atmosferze?
  *O  stanie  równowagi  decyduje  profil  pionowy  temperatury  i  wilgotności;  *gdy 
powierzchnia ziemi i przyziemne warstwy powietrza tracą ciepło przez wypromieniowanie( np. 
w  czasie  bezchmurnych  nocy)-  przyczyny  radiacyjne  *adwekcja  ciepła.  *pionowy  gradient 
temperatury jest większy niż adiabatyczny.  109.Jeżeli gwałtownie wzrośnie pokrycie nieba 
chmurami,  jaki  to  efekt  może  wywołać  na  bilans  energii  Ziemia  –  atmosfera?
  Jeżeli 
nastąpi gwałtowne pokrycie nieba chmurami, to obniży się