Spis treści:

Pracownicy Instytutu Politologii

POLITOLOGIA

Plan Studiów ......................................................................................................................7

PSYCHOLOGIA SPOŁECZNA .........................................................................................9

NAUKA O PAŃSTWIE ................................................................................................... 12
HISTORIA POWSZECHNA XX WIEKU........................................................................ 14
HISTORIA FILOZOFII .................................................................................................... 16
GEOGRAFIA POLITYCZNA .......................................................................................... 17
MIKROEKONOMIA ....................................................................................................... 18
WPROWADZENIE DO SOCJOLOGII ............................................................................ 19
MAKROEKONOMIA ...................................................................................................... 21

WSPÓŁCZESNE PROBLEMY SOCJOLOGICZNE........................................................ 22
PRAWO KONSTYTUCYJNE RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ................................. 24
HISTORIA POLSKI XX WIEKU .................................................................................... 26

KULTURA JĘZYKA POLSKIEGO ................................................................................. 31
PODSTAWY PRAWA ..................................................................................................... 34
WYCHOWANIE FIZYCZNE .......................................................................................... 35

JĘZYKI OBCE ................................................................................................................. 36

ADMINISTRACJA

Plan studiów ..................................................................................................................... 38
PODSTAWY PRAWOZNAWSTWA .............................................................................. 40

NAUKA O PAŃSTWIE ................................................................................................... 41
NAUKA ADMINISTRACJI ............................................................................................. 43

PSYCHOLOGIA SPOŁECZNA ....................................................................................... 46
SOCJOLOGIA ................................................................................................................. 49
HISTORIA USTROJU I PRAWA W POLSCE ................................................................ 52
PRAWO KONSTYTUCYJNE RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ................................. 54
HISTORIA ADMINISTRACJI ......................................................................................... 56

ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE W ADMINISTRACJI ............................................. 57
EKONOMIA .................................................................................................................... 59
FILOZOFIA ..................................................................................................................... 62
INFORMATYKA I TECHNIKI KOMPUTEROWE W ADMINISTRACJI ..................... 62
WYCHOWANIE FIZYCZNE .......................................................................................... 63

JĘZYKI OBCE ................................................................................................................. 64

STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE

Plan studiów ..................................................................................................................... 66
PODSTAWY PRAWA ..................................................................................................... 68

HISTORIA STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH .................................................. 69
GEOGRAFIA POLITYCZNA I EKONOMICZNA .......................................................... 70
MIKROEKONOMIA ....................................................................................................... 72
HISTORIA POLSKI ......................................................................................................... 73
STATYSTYKA ................................................................................................................ 78
MAKROEKONOMIA ...................................................................................................... 79
DEMOGRAFIA ............................................................................................................... 81

WSTĘP DO NAUKI O POLITYCE ................................................................................. 82

WSPÓŁCZESNE SYSTEMY POLITYCZNE .................................................................. 84

ORGANIZACJE MIĘDZYNARODOWE ........................................................................ 86
HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ .................................................................... 88
INSTYTUCJE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ................................................................ 90

Plan Studiów

Kierunek:

POLITOLOGIA

STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA STACJONARNE (3-letnie nienauczycielskie)

semestr: 1.

zajęcia dydaktyczne

kod kursu

nazwa kursu

godziny

E/- punkty

ECTS

kod

grupy

zajęć

zajęć w grupach

razem

14.4-____-160 Psychologia społeczna

30 30

14.1-____-160 Nauka o państwie

15 15

08.3-____-160 Historia powszechna XX w.

30 30

08.1-____-012 Historia filozofii

30 30

07.1-____-160 Geografia polityczna

30 15

14.3-____-160 Mikroekonomia

15 30

14.2-____-160 Wprowadzenie do socjologii

30 15

09.1-____-001 Język angielski B2-1

09.1-____-002 Język francuski B2-1

09.1-____-003 Język niemiecki B2-1

09.1-____-004 Język rosyjski B2-1

16.1-____-099 WF-1

- 30

180 195 30

405

semestr: 2.

zajęcia dydaktyczne

kod kursu

nazwa kursu

godziny

E/- punkty

ECTS

kod

grupy

zajęć

zajęć w grupach

razem

14.3-____-160 Makroekonomia

30 15

14.2-____-160 Współczesne problemy socjologiczne

15 30

10.5-____-160 Prawo konstytucyjne RP

15 15

08.3-____-160 Historia Polski XX w.

30 30

09.9-____-160 Kultura języka polskiego

- 30

10.0-____-160 Podstawy prawa

15 15

09.1-____-001 Język angielski B2-2

09.1-____-002 Język francuski B2-2

09.1-____-003 Język niemiecki B2-2

09.1-____-004 Język rosyjski B2-2

16.1-____-099 WF-2

- 30

105 165 30

300

Kierunek:

POLITOLOGIA

Plan studiów

STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA NIESTACJONARNE (3-letnie nienauczycielskie)

rok: I

zajęcia dydaktyczne

kod kursu

nazwa kursu

godziny

E/- punkty

ECTS

kod

grupy

zajęć

zajęć w grupach

razem

14.4-____-160 Psychologia społeczna

15 10

14.1-____-160 Nauka o państwie

10.5-____-160 Prawo konstytucyjne RP

08.3-____-160 Historia powszechna XX wieku

08.3-____-160 Historia Polski XX wieku

10.0-____-160 Podstawy prawa

08.1-____-012 Historia filozofii

20 15

14.3-____-160 Mikroekonomia

15 15

14.3-____-160 Makroekonomia

14.2-____-160 Wprowadzenie do socjologii

14.2-____-160 Współczesne problemy socjologiczne

15 15

07.1-____-160 Geografia polityczna

09.9-____-160 Kultura języka polskiego

- 15

09.1-____-001 Język angielski B2-1n

245 70 40

355

Kod grupy zajęć – objaśnienie:

P (podstawowe): P

– P

Grupa treści podstawowych – kształcenie w zakresie:

– Nauki o państwie i prawie

– Nauki o polityce

– Myśli politycznej

– Systemów politycznych

K (kierunkowe): K

– K

Grupa treści kierunkowych - kształcenie w zakresie:

– Najnowszej historii politycznej

– Historii politycznej Polski XX wieku

– Systemu politycznego RP

– Partii politycznych i systemów partyjnych

– Administracji publicznej

– Samorządu i polityki lokalnej

– Marketingu politycznego

– Polityki społecznej i gospodarczej

– Stosunków międzynarodowych

– Integracji europejskiej

– Statystyki i demografii

– Organizacji i zarządzania

O (ogólne): O

– O

Grupa treści ogólnych.

PSYCHOLOGIA SPOŁECZNA

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Przedmiot i zadania psychologii społecznej. Zależności zachodzące pomiędzy

psychologią społeczną i dyscyplinami pokrewnymi. Kontekst indywidualny

i społeczny w wyjaśnianiu działań podmiotu. Osobowościowe i sytuacyjne

(społeczne) uwarunkowania działań jednostki.

Metody badania w psychologii społecznej. Metody obserwacyjne, sondaż ankietowy

i studium w terenie. Metody badań eksperymentalnych w badaniach społecznych.
Eksperyment naturalny, eksperyment w terenie i eksperyment laboratoryjny. Badania

psychologiczne jako specyficzna sytuacja społeczna.

Mechanizmy wpływu społecznego. Konformizm, naśladownictwo i modelowanie

a indywidualne uwarunkowania działania podmiotu. Wpływ sytuacji społecznych na
osi

ągnięcia w działaniach jednostki (facylitacja społeczna, efekt audytorium).

Społeczne uwarunkowania zaspokajania potrzeb. Kulturowa i społeczna modyfikacja
procesów motywacyjnych potrzeby, realizacja celów, dominacja, rywalizacja).

Spostrzeganie własnej osoby a spostrzeganie innych osób. Indywidualne i społeczne

mechanizmy kształtowania się obrazu własnej osoby i struktury ja. Looking-glass self
–

kontrowersje dotyczące źródeł pochodzenia podstawowych elementów struktury ja.

Teoria dysonansu poznawczego. Mechanizm atrybucji – atrybucja dyspozycyjna

i sytuacyjna. Błąd atrybucji i inne błędy w spostrzeganiu ludzi. Ukryte teorie

osobowości. Schematy poznawcze i stosowanie skrótów poznawczych podczas
dokonywania atrybucji.

5. Postawy jako element struktury osobow

ości. Strukturalne składniki postawy:

informacje, emocje i zachowanie. Metody pomiaru postaw. Postawy a zachowanie
jednostki. Postawy deklarowane a postawy okazywane w zachowaniu. Mechanizmy

zmian postaw. Elementy skutecznej perswazji i analiza działań propagandowych.

Warunki skuteczności wpływu na zmianę postaw. Mechanizmy wpływu reklamy.

Atrakcyjność interpersonalna i jej uwarunkowania. Teorie atrakcyjności

interpersonalnej: teoria wymiany i teoria równości. Atrakcyjność interpersonalna i jej

wpływ na relacje społeczne jednostki. Zgodność postaw a atrakcyjność

interpersonalna. Komunikacja werbalna i niewerbalna a atrakcyjność interpersonalna.

Relacje interpersonalne w grupie społecznej. Kryteria definicyjne grupy społecznej.

Grupy społeczne i zbiorowiska nie będące grupami. Podejmowanie decyzji: interakcja

w grupie. Mechanizmy współpracy i konfliktu. Interpretacja „dylematu więźnia”.

8. Struktura procesu komunikowania. Modelowe interpretacje procesu komunikowania.

Klasyczne i współczesne modele procesu komunikowania się. Analiza liniowych,
transakcyjnych i cyrkularnych modeli komunikowania. Analiza modelu
symbolicznego interakcjo

nizmu, modelu samoświadomości, modelu reguł

społecznych.

9. Elementy sytuacji procesu komunikowania. Klasyczne interpretacje struktury procesu

komunikowania (nadawca, przekaz, kanał, odbiorca). Właściwości nadawcy, warunki

skuteczności przekazu, charakterystyka komunikowania werbalnego i przekazów

niewerbalnych. Interpretacja zmian tur w procesie konwersacji. Warunki płynności
przebiegu komunikowania w diadzie i w grupach.

10.

Charakterystyka ograniczeń w procesie komunikowania. Uwarunkowania

osobowościowe i kulturowe procesu komunikowania. Postawy, przekonania

i stereotypy. Znaczenie kontekstu w procesie komunikowania. Uprzedzenia i dysonans

poznawczy w relacjach społecznych. Kontekst językowy, kontekst interpersonalny,

kontekst zadaniowy (instrumentalny), kontekst kulturowy. Wpływ kontekstu na

poziom efektywności komunikowania.

11. Prowadzenie negocjacji.

Warunki podejmowania działań negocjacyjnych.

Indywidualne i sytuacyjne uwarunkowania skuteczności negocjowania. Analiza

strategii i taktyk negocjacyjnych. Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych

użytecznych w procesie negocjacji. Trudne sytuacje negocjacyjne. Podmiotowe
i sytuacyjne uwarunk

owania występowania barier w negocjowaniu. Modelowe

właściwości sprawnego negocjatora.

12.

Podstawowe

umiejętności

interpersonalne.

Charakterystyka

umiejętności

nawiązywania kontaktu: analiza modelu M. Bubera. Aktywne słuchanie jako zbiór

zachowań tworzących sprzężenie zwrotne pomiędzy słuchaczem a nadawcą

komunikatu. Uzyskiwanie wpływu: rozwiązania konstruktywne i twórcze

a instrumentalne pojmowanie relacji społecznych. Funkcjonowanie w sytuacji

komunikowania w warunkach obciążenia emocjonalnego.

13. Konfrontacj

a w relacjach społecznych. Rozwiązania twórcze a manipulowanie

w sytuacjach społecznych. Ingracjacja i makiawelizm a proces komunikowania.
Zagadnienia

psychologii społecznej polityki.

14.

Agresja i zachowania prospołeczne w relacjach interpersonalnych. Mechanizmy

kształtowania zachowań społecznych, aspołecznych i antyspołecznych. Mechanizmy
nabywania agresji: koncepcje natywis

tyczne i koncepcje uczenia się. Sytuacyjne

uwarunkowania agresji: frustracja a agresja; mass-media a agresja. Metody
korygowania zachow

ań agresywnych. Natywistyczne i empiryczne interpretacje

zachowań prospołecznych. Indywidualne i sytuacyjne determinanty zachowań

prospołecznych.

Literatura podstawowa

1. Allen, E.I. (1988). Managing Face to Face Communication. Survival tactics for people

and products in the 1990s. Lund: Studentlitteratur AB.

2. Aronson, E., Wilson, T.D., Akert, R.M. (1997).

Psychologia społeczna. Serce i umysł.

Poznań: Zysk i S-ka.

Cialdini, R. (1995). Wywieranie wpływu na ludzi. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo
Psychologiczne.

4. Cwalina, W. Falkowski, A. (2005). Marketing polityczny. Perspektywa

psychologiczna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

5. Czajkowski, W. (1989).

Modele procesu komunikowania się, (w:)Rocznik Komisji

Nauk Pedagogicznych PAN, t. XLII, Kraków: Ossolineum, 223-238.

Domachowski, W. (1993). Psychologia społeczna komunikacji niewerbalnej. Toruń:
Edytor.

Griffin, E. (2003). Podstawy komunikacji społecznej. Poznań: Zysk i Spółka.

Nęcki, Z. (2000). Komunikowanie międzyludzkie. Kraków: Antykwa.

9. Podstawy psycholo

gii politycznej (2002). Skarżyńska, K. (red.) Poznań:

Wydawnictwo Zysk i S-ka.

10.

Pratkanis, A., Aronson, E. (2003). Wiek propagandy. Używanie i nadużywanie

perswazji na co dzień. Warszawa: PWN.

11.

Reguły życia społecznego. Oksfordzka psychologia społeczna (1994). Domachowski,
W., Argyle, M. (red.). Warszawa: PWN.

Literatura uzupełniająca

1. Adler, R.B., Rosenfeld L.B., Proctor II, R.F. (2006). Relacje interpersonalne. Proces

porozumiewania się. Warszawa: REBIS.

1. Argyle, M. (1991). Psychologia stosunków interpersonalnych. Warszawa: PWN.
2.

Berne, E. (1987). W co grają ludzie? Warszawa: PWN

Berne, E. (1998). Dzień dobry... i co dalej? Psychologia ludzkiego przeznaczenia.

Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.

4. Camp, J. (2005). Zacznij od nie. Techniki negocjacji, których profesj

onaliści nie chcą

zdradzać. Taszów: Biblioteka Moderatora.

Czajkowski, W. (1992). Analiza warunków wstępnych nawiązania kontaktu. Rocznik
Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie, zeszyt 141, Prace Psychologiczne III.
Kraków: Wydawnictwo Naukowe WSP w Krakowie, 25-42.

Dąbrowski, P.J. (1990). Praktyczna teoria negocjacji. Warszawa: SORBOG.

Eicher, J. (1995). Sztuka komunikowania się. Łódź: RAVI.

Ekman, P. (2003). Kłamstwo i sposoby jego wykrywania w biznesie, polityce

i małżeństwie. Warszawa: PWN.

9. Fisher, R. Ury,

W. (1991). Dochodząc do TAK. Negocjowanie bez poddawania się.

Warszawa: PWE.

10.

Hartley, P. (2000). Komunikacja w grupie. Poznań: Zysk i S-ka.

11.

Kwarciak, B. (1997). Co trzeba wiedzieć o reklamie. Kraków: Wydawnictwo
Pro

fesjonalnej Szkoły Biznesu.

12. Leary, M. (1

998). Wywieranie wrażenia na innych. O sztuce autoprezentacji. Gdańsk:

Gda

ńskie Wydawnictwo Psychologiczne.

13.

Mądrzycki, T. (1986). Deformacje w spostrzeganiu ludzi. Warszawa: PWN.

14.

Nęcki, Z. (1992). Komunikowanie interpersonalne. Wrocław: Ossolineum

15.

Nęcki, Z. (1996). Negocjacje w biznesie. Kraków: Wydawnictwo Profesjonalnej

Szkoły Biznesu.

16.

Piotrowski, A., Ziółkowski, M. (1976). Zróżnicowanie językowe a struktura

społeczna. Warszawa: PWN.

17.

Podstawy psychologii. Podręcznik dla studentów kierunków nauczycielskich (2004).
W.Pilecka, G. Rudkowska, L. Wrona (red.) Wydawnictwo Naukowe WSP: Kraków.

18.

Psychologia spostrzegania społecznego. (1986). (red.) M. Lewicka, J. Trzebiński,

Warszawa: Książka i Wiedza.

19. Rakos, R.F. (1991). Assertive Behavior. Theory, Research and Training. International

Series on Communication Skills. London & New York: Routledge.

20.

Ury, W. (1997). Odchodząc od NIE. Negocjowanie od konfrontacji do kooperacji.
Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

21.

Węgrzecki, A. (1992). O poznawaniu drugiego człowieka. Kraków: PAT.

22. Witkowski, T. (2000). Psycho-manipulacje. Jak je rozpozn

awać i jak sobie z nimi

radzić. Biblioteka Moderatora. (b.m.w.): UNUS.

23. Witkowski, T. (2005). Inteligencja makiaweliczna. Biblioteka Moderatora (b.m.w.)
24. http://psywww.com/resource/bytopic/social.html -

jedna z dobrych stron źródłowych

dla problematyki psychologii społecznej (przeglądano 07.06.2007)

25. http://polisci.umn.edu/polipsyc/about/index.html -

jedna z dobrych stron źródłowych

dla problematyki psychologii politycznej (przeglądano 24.07.2004).

pracował: dr Wojciech Czajkowski

NAUKA O PAŃSTWIE

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Nauka o państwie. Nazwa i przedmiot dyscypliny naukowej. Problemy

metodologiczne. Miejsce nauki o państwie w ogólnej systematyce nauk. Analiza

podstawowych pojęć nauki o państwie. Zalety i wady podstawowych kategorii w ich

ujęciu definicyjnym: granice znaczeniowe, komunikatywność. Rola kontekstu

kulturowego. Zmienność w czasie. Język nauki o państwie a język potoczny.

Pojęcie państwa. Dzieje terminu „państwo”. Nazwy stosowane na oznaczenie państwa
–

terminologia grecka, rzymska, okresu średniowiecza, czasów nowożytnych.

Koncepcje definiowania państwa – funkcjonalne, elementarne, psychologiczne,
klasowe. Sposoby postrzegania i badania pa

ństwa. Państwo w wymiarze – logiczno-

normatywnym, psychicznym, aksjologicznym, socjologicznym i historycznym.

Podstawowe współczesne znaczenia państwa – ujęcie szerokie, ujęcie wąskie, inne

ujęcia.

Społeczne i kulturowe podstawy państwa. Naród – społeczeństwo – państwo. Pojęcie

i cechy społeczeństwa obywatelskiego. Państwo a system polityczny. Elementy

składowe i typy kultury politycznej. Opinia publiczna.

Państwo jako organizacja społeczeństwa. Elementy pojęcia państwa jako organizacji

politycznej społeczeństwa – składniki konstytutywne i cechy przymiotne. Państwo

jako zorganizowana władza publiczna. Hierarchiczność państwa. Terytorialność

państwa. Suwerenność państwa i formy jej ograniczania. Przymusowość państwa.

Globalność państwa. Cele i funkcje państwa. Problem celów państwa. Pojęcie

i rodzaje funkcji państwa. Typologia przedmiotowa: funkcje wewnętrzne, zewnętrzne,

organizatorskie, oświatowo-wychowawcze etc. Systemowe rozumienie funkcji

państwa: funkcje adaptacyjne, regulacyjne, innowacyjne.

5. Geneza p

aństwa. Koncepcje dotyczące pierwotnego powstania państwa. Starożytne

teorie wyjaśniające pochodzenie państwa. Średniowieczne koncepcje genezy państwa
– doktryny teistyczne (teokratyczne, teologiczne), patriarchalne, patrymonialne.

Doktryny nowożytne – umowy społecznej, podboju i przemocy, procesu
rozwarstwienia klasowego (ekonomiczne, marksistowskie), socjologiczne –

organiczne, akceptacji, psychologiczne. Współczesne sposoby powstawania państw.

Społeczeństwo, państwo i władza w historii myśli politycznej i prawnej. Państwo

i władza w wybranych koncepcjach starożytnych. Władza, państwo i prawo

w doktrynach średniowiecza. Państwo, władza polityczna i państwowa w poglądach

przedstawicieli teorii nowożytnych.

Typologia państw. Kryteria typologii i ich wartość porządkująca. Pojęcie i istota

formy państwa. Podział państw ze względu na kryterium: formy rządu, stylu rządzenia
i ustroju terytorialno-prawnego. Rodzaje i charakterystyka monarchii. Rodzaje

republik. Style rządzenia – demokratyczny, liberalny, populistyczny, autokratyczny,

totalitarny. Państwa unitarne i złożone – unie personalne, unie realne, konfederacje,
federacje.

Państwo konstytucyjne, demokratyczne, prawne i prerogatywne. Pojęcie państwa

konstytucyjnego. Kryteria i wartości państwa demokratycznego: zasada suwerenności

narodu, przedstawicielstwa, podziału władzy, pluralizmu społecznego i politycznego,

rządów większości z poszanowaniem praw mniejszości, wolnych wyborów,

konstytucjonalizmu, ochrony praw i wolności obywatelskich, praworządności,
kom

promisu i konsensusu etc. Geneza koncepcji państwa prawnego i jej rozwój.

Elementy konstytuujące państwo prawne – zasady prawno-ustrojowe oraz główne

gwarancje rządów prawa. Cechy państwa prerogatywnego.

Demokratyczne ustroje państwowe – różnorodność koncepcji i rozwiązań. Cechy
systemu parlamentarno-gabinetowego. Charakterystyka systemu prezydenckiego.

Elementy

konstytuujące

systemu

neoprezydenckiego

(mieszanego,

semiprezydenckiego). Specyfika systemu konwentu (komitetowego, rządów
zgromadzenia).

10.

Ciała pośredniczące w wykonywaniu władzy państwowej. Partie polityczne – istota

pojęcia, etapy rozwoju, funkcje. Państwo a partie polityczne. Organizacje społeczne –

rodzaje, cele, funkcje. Postacie, cele i zadania samorządu. Kościoły i związki
wyznaniowe –

powiązanie państwa i Kościoła i system rozdziału.

Literatura podstawowa

1. L. Dubiel, A. Korybski, Z. Markwart, Wprowadzenie do nauki

o państwie i polityce,

Zakamycze 2002.

Ewolucja państwa. Wybór tekstów. Oprac. A. Błaszczyk, Warszawa 1997.

J. Krukowski, Wstęp do nauki o państwie i prawie, Lublin 2002.

J. Kuciński, Podstawy wiedzy o państwie, Warszawa 2003.

E. Kustra, Wstęp do nauki o państwie i prawie, Toruń 1997.

6. G.

L. Seidler, H. Groszyk, A. Pieniążek, Wstęp do nauki o państwie i prawie, Lublin

2004.

7. P. Winc

zorek, Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2005.

Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce, pod red. B. Szmulika i M.

Żmigrodzkiego, Lublin 2002.

9. W.

Szostak, Współczesne teorie państwa, Kraków 1997.

10.

E. Zieliński, Nauka o państwie i polityce, Warszawa 1999.

Literatura uzupełniająca

1. H. Arendt, Korzenie totalitaryzmu, Warszawa 1993.
2. M. Bankowicz, Fenomen demokracji, Kraków 1999.
3.

M. Mankowicz, J. W. Kaczyński, Oblicza współczesnego państwa, Toruń 2002.

J. Baszkiewicz, Powszechna historia ustrojów państwowych, Gdańsk 1998.

D. Beetham, K. Boyle, Demokracja: pytania i odpowiedzi, Toruń 1996.

Dobre państwo, red. W. Kieżun, J. Kubin, Warszawa 2004.

M. Chmaj, M. Żmigrodzki, Wprowadzenie do teorii polityki, Lublin 1996.

8. R. Dahl, Demokracja i jej krytycy, Kraków 1995.
9.

H. Izdebski, Fundamenty współczesnych państw, Warszawa 2007.

10.

M. Finley, Polityka w świecie starożytnym, Kraków 2000.

11.

J. Kowalski, W. Lamentowicz, P. Winczorek, Teoria państwa, Warszawa 1992.

12.

W. T. Kulesza, P. Winczorek, Demokracja u schyłku XX wieku, Warszawa 1992.

13.

W. Lamentowicz, Państwo współczesne, Warszawa 1996.

14. M. Marczewska-Rytko, Populizm. Teoria i praktyka polityczna, Lublin 1995.
15.

J. Nowacki, Rządy prawa. Dwa problemy, Katowice 1995.

16. H. Olszewski, M. Zmierczak, Historia doktryn politycznych i prawnych,

Poznań 1994.

17.

Prawo administracyjne, pod red. J. Bocia, Wrocław 2000.

18. A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Zi

embiński, Zarys teorii państwa i prawa,

Warszawa 1994.

19. G. Satori, Teoria demokracji, Warszawa 1994.

20.

Społeczeństwo i polityka. Zarys wykładu, pod red. K. A. Wojtaszczyka
i W. Jakubowskiego, Warszawa 2001.

21. A. Sylwestrzak, Historia doktryn politycznych i prawnych, Warszawa 1995.
22. W. Szostak, Problem „

ciężaru państwa”. Optymalizacja roli państwa liberalno-

demokratycznego, Kraków 1998.

23.

W. Szostak, Współczesne teorie państwa, Kraków 1997.

24. G. Ulicka, Demokracje zachodnie, Warszawa 1992.
25.

Wiedza o społeczeństwie, pod red. T. Wosia i J. Stelmacha, Warszawa 1992.

26. K. A. Wojtaszczyk, Kompendium

wiedzy o państwie współczesnym, Warszawa 2000.

27. K. A. Wojtaszczyk, Ws

półczesne systemy polityczne, Warszawa 1996.

28. Wybrane problemy teorii polityki, praca zbiorowa pod red. A. Wojtaszczyka

i D. Wybranowskiego, Szczecin 2002.

29.

T. Żyro, Wstęp do politologii, Warszawa 2004.

Opracował: prof. dr hab. Andrzej Jaeschke

HISTORIA POWSZECHNA XX WIEKU

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Sytuacja polityczna i gospodarcza świata na przełomie XIX i XX wieku – główne

mocarstwa i ich charakterystyka: Wielka Brytania (epoka wiktoriańska), Cesarstwo
Rosyjskie, Cesarstwo Niemieckie, Cesarstwo Austro–

Węgierskie, Francja, Cesarstwo

Japonii, Stany Zjednoczone.

Wojna japońsko – rosyjska, rewolucja w Rosji, przyczyny i skutki; polityka

zagraniczna cesarstwa japońskiego; przyczyny konfliktu japońsko – rosyjskiego;
sytuacja

w Rosji na początku XX w.; wybuch rewolucji w Rosji i jej przebieg; zmiany

porewolucyjne.

Przyczyny I wojny światowej: polityka Edwarda VII; dążenie Cesarstwa

Niemieckiego do n

owego podziału świata; „kocioł bałkański”.

Sytuacja po I wojnie światowej: traktat wersalski, nowe państwa, Liga Narodów,

faszyzm; komunizm.

Świat w okresie lat trzydziestych XX wieku: wielki kryzys w Stanach Zjednoczonych

i jego następstwa; polityka wewnętrzna w ZSRR; dojście A. Hitlera do władzy; błędy

państw demokratycznych w Europie wobec Niemiec; wojna w Hiszpanii;
militaryzacja Japonii.

Przyczyny II wojny światowej i jej przebieg: pakt Ribbentrop–Mołotow, dziwna

wojna na Zachodzie, upadek Francji, wojna fińsko – rosyjska, zabór krajów

nadbałtyckich; uderzenie Niemiec na ZSRR, atak Japonii na Stany Zjednoczone,

główne bitwy II wojny światowej.

7. Konferencje Wielkiej Trójki -

próby urządzenia świata po II wojnie światowej:

główne ustalenia konferencji w Teheranie, Jałcie, Poczdamie; problem broni

atomowej, „żelazna kurtyna”, kształtowanie się dwóch obozów.

Holocaust, powstanie państwa Izrael: diaspora; Żydzi - wiara i życie; społeczność

żydowska w Polsce i w okresie międzywojennym; faszyzm a Żydzi; holocaust;

syjonizm; decyzje ONZ w sprawie państwa Izrael.

Świat po II wojnie światowej: Organizacja Narodów Zjednoczonych, cele

i struktura; narastanie konfrontacji między Wschodem a Zachodem, plan Marshalla,
doktryna Trumana „powstrzymania komunizmu”; problem Niemiec, Kominform,

zwycięstwo komunistów w Chinach, wojna w Korei.

10. XX Zja

zd KPZR i jego skutki: referat dzienny N. Chruszczowa, potępienie kultu

jednostki; rok 1956 w Polsce i na Węgrzech, polityka zagraniczna ZSRR, polityka

gospodarcza N. Chruszczowa, walka z opozycją. Dwie doktryny L. Breżniewa.

11.

Ważniejsze konflikty zbrojne w świecie: pakty NATO, SEATO, CENTO, Układ
Warszawski; wojna w Indochinach, wojna w Wietnamie, konflikty na Bliskim
Wschodzie, wojna w Afganistanie.

12.

Związek Radziecki, Stany Zjednoczone, próby normalizacji: ograniczenie zbrojeń
atomowych, Konferencja w Hel

sinkach; SALT I, SALT, jednoczenie się Europy

Zachodniej.

13.

Przeobrażenia światowe pod koniec XX wieku: gwiezdne wojny, polityka R. Reagana,
reformy M. Gorbaczowa; demokratyczne rewolucje

w państwach Europy Wschodniej,

zjednoczenie Niemiec, rozpad ZSRR, Wsp

ólnota Niepodległych Państw.

14. Ewolucja

Trzeciego Świata po drugiej wojnie światowej: oddziaływanie II wojny

światowej na rozpad kolonializmu; rozpad systemu kolonialnego Wielkiej Brytanii

i Francji (podobieństwa i różnice), konferencja w Bandungu, konflikt karaibski,

przeobrażania na Bliskim Wschodzie i w Afryce.

15.

Świat przełomu XX i XXI wieku: światowa polityka Stanów Zjednoczonych,

terroryzm, konflikt izraelsko –

arabski, próba odbudowy potęgi Rosji, Unia

Europejska.

Literatura podstawowa

1. T. Aronson,

Zwaśnieni monarchowie, Kraków 1998.

2. P. John

son, Historia świata od roku 1917 do lat 90-tych, Londyn 1992.

A. Czubiński, Europa dwudziestego wieku, Poznań 1998.

A. Czubiński, Historia Powszechna XX w., Poznań 2003.

A. Uterman, Żydzi, wiara i życie, Łódź 1989.

6. Ch. Bartlett, Konflikt globalny.

Międzynarodowa rywalizacja wielkich mocarstw

w latach 1880 –

1990, Wrocław - Warszawa - Kraków 1997.

P. Calvocoressi, Polityka międzynarodowa 1945 – 2000, Warszawa 2002.

Polska i świat w XX wieku, Warszawa 1991.

9. Wybór

źródeł do Historii Powszechnej, cz. I i II, Kielce 1997 – 1998.

Lektura uzupełniająca

G. Jaszuński, Narodziny wieku, Warszawa 1974.

2. L. Bazylow, Dzieje Rosji 1801 – 1917, Warszawa 1977, rozdz. XXII – XXVI.
3. R. Pipes, Rewolucja rosyjska, Warszawa 1994, rozdz. I.
4.

Z. Fras, Galicja, Wrocław 1999.

S. Skot, Romanowowie wczoraj i dziś, Warszawa 1994.

N. Davies, Orzeł Biały, Czerwona Gwiazda, Kraków 1997.

7. P.

Eberhardt, Między Rosją a Niemcami, Warszawa 1996.

8. J. E.

Wilczur, Śmiertelny sojusz Hitler – Mussolinii, Warszawa 2001.

9. L. Trocki, W. Zdradzona rewolucja, Warszawa 1991.
10.

W. Pronobis, Polska i świat, Warszawa 1991.

11.

H. Batowski, Europa zmierza ku przepaści, Poznań 1997.

12. J. Tubielewicz, Historia Japonii, Wroc

ław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1984,

rozdz. XV.

13. R. B

. Stinnett, Dzień kłamstwa. Prawda o Perarl Harbor, Warszawa 2001.

14.

A. Adzubej, Tamte dziesięć lat, Warszawa 1989.

15.

E. Mendelsohn, Żydzi Europy środkowo – Wschodniej w okresie międzywojennym,
Warszawa 1992.

16.

M. Siemieński, Księga świat i obyczajów żydowskich, Warszawa 1993.

17. Ciekawa historia ONZ, Warszawa 1963.
18. W. J. Dziak, Korea pokój czy wojna, Warszawa 2003.
19.

P. Ostaszewski, Wietnam. Najdłuższy konflikt powojennego świata 1945 – 1975,
Warszawa 2000.

20. Z.Madej, Rosyjskie zmagania cywilizacyjne, Warszawa 1993.
21. F.

Tanty, Bałkany w XX wieku. Dzieje polityczne, Warszawa 2003.

22.

T. de Montbrial, Pamięć naszych czasów, Warszawa 1998.

23. R. Pipes, Rosja carów, Warszawa 2006.

Opracował: prof. dr hab. Krzysztof Urbański

HISTORIA FILOZOFII

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Geneza i pojęcie filozofii. Filozofia jako racjonalizacja mitu. Okresy w historii
filozofii, kryteria periodyzacji.

Filozofia starożytna:

a) Kosmologia i ontologia – monizm, dualizm, pluralizm.
b)

Filozofia społeczna i polityczna, etyka, szkoły życia.

Filozofia średniowieczna:

a) Problem rozumu i wiary. Filozofia Boga.
b) Spór o uniwersalia.
c)

Filozofia społeczna i polityczna. Ideał teokracji.

Filozofia nowożytna:

Odrodzenie. Humanizm i antropocentryzm, filozofia społeczno-polityczna.

b) Filozof

ia XVII i XVIII w. Empiryzm i racjonalizm. Oświecenie – filozofia

społeczno-polityczna. Deizm.

c) Klasyczna filozofia niemiecka. Romantyzm i mejsanizm.
d) Naturalizm i pozytywizm.
e)

Szkoły, nurty i orientacje w filozofii współczesnej: marksizm, neopozytywizm,
neotomizm i personalizm, egzystencjalizm, pragmatyzm, strukturalizm,
hermeneutyka, fenomenologia, postmodernizm.

f) Filozofia polska –

ważniejsze nurty i orientacje.

Paradygmat filozofii śródziemnomorskiej, europejskiej, zachodniej a myśl
filozoficzno-etyczna, religijna Dalekiego Wschodu.

Literatura podstawowa

1. W. Tatarkiewicz, Historia filozofii, PWN.
2.

Z. Kuderowicz, Filozofia nowożytnej Europy, Warszawa 1989.

W. Tyburski, A. Wachowiak, R. Wiśniewski, Historia filozofii i etyki do

współczesności. Źródła i komentarze.

Literatura uzupełniająca

K. Ajdukiewicz, Główne zagadnienia i kierunki filozofii.

2. Z. Kuderowicz, Filozofia dziejów.
3.

J. Galarowicz, W. Jaworski, A, Małecka, Zagadnienia i kierunki filozofii.

Opracował: dr hab. prof. AP Witold Jaworski

GEOGRAFIA POLITYCZNA

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

1. Geografia polityczna jako przedmiot.

Rozwój geografii politycznej jako dyscypliny na świecie i w Polsce.

Problemy i kierunki badań.

c) Miejsce geografii politycznej w naukach geograficznych.

2. Kryteri

a i sposoby klasyfikacji państw.

a) Kryteria ustrojowo – polityczne.
b) Kryteria demograficzno –

społeczne.

c) Kryteria ekonomiczno – gospodarcze.
d) Kryteria przyrodnicze.

Powierzchnia i wielkość państw.

Granice państw i ich delimitacja, podział i znaczenie.

Granice lądowe, morskie i powietrzne oraz ich zmienność.

6. Mapa polityczna na przestrzeni dziejów na tle historii poznani

a Ziemi i odkryć

geograficznych.
a)

Starożytność

Średniowiecze

Okres odkryć i podbojów kolonialnych

d) XX wiek – okres rozpadu kolonializmu

7. Procesy integracyjne i dezintegracyjne.
8.

Organizacje międzynarodowe, ich geneza, podział i układy geograficzne.

9. Geografia wyborcza.

Literatura podstawowa

1. Otok S., 1996, Geografia polityczna, PWN, W-wa.
2.

Długosz Z., 2000, Zmiany na mapie politycznej świata, WSZiA, Lublin.

Literatura uzupełniająca

1. Barbag J., 1974, Geografia polityczna, PWN, W-wa.
2.

Długosz Z., 2001, Historia odkryć i poznania Ziemi, PWN, W-wa.

3. Rykiel Z., 2006, Podstawy geografii politycznej, PWE, W-wa.

Opracował: prof. dr hab. Zbigniew Długosz

MIKROEKONOMIA

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

1. Ekonomia -

nauka o wykorzystaniu ograniczonych zasobów. Rzadkość zasobów

i koszt alternatywy. Substytucja i alokacja czynników produkcji. Mikro-
i makroekonomia. Ekonomia pozytywna a ekonomia normatywna.

Geneza nowożytnej teorii gospodarowania. Główne kierunki rozwoju współczesnej

myśli ekonomicznej (neoklasycyzm, neoliberalizm, neokeynesizm) - przesłanki,

założenia i implikacje światopoglądowe. Rozwój poznawczych funkcji ekonomii na

tle współczesnych problemów gospodarczych. Istota i granice aplikacji wyników

badań ekonomicznych.

Narzędzia analizy ekonomicznej. Wielkości nominalne i realne. Zmiany wartości

pieniądza w czasie. Modele ekonomiczne.

Popyt, podaż i rynek. Ceny równowagi rynkowej. Kontrola cen. Cenowa i dochodowa

elastyczność popytu.

Podstawy teorii funkcjonowania przedsiębiorstwa. Organizacja przedsiębiorstwa.

Teoria praw własności. Akcyjny system własności. Sprawozdania finansowe

przedsiębiorstwa. Narzędzia oceny działalności przedsiębiorstwa. Metody wyceny

wartości przedsiębiorstwa.

Rozwinięta teoria podaży. Prawo malejących przychodów. Korzyści i niekorzyści

skali produkcji. Zasada warunków krańcowych. Warunki krańcowe a koszty
historyczne.

7. Struktury

rynku. Skrajne przypadki struktury rynku. Przedsiębiorstwa użyteczności

publicznej. Konkurencja niedoskonała. Teoria gier a współzależne decyzje

przedsiębiorstw oligopolistycznych. Teoria i praktyka polityki antymonopolistycznej.
Teoria rynków spornych.

8. R

ynki czynników produkcji. Popyt i podaż czynników produkcji. Kapitał ludzki,

dyskryminacja i związki zawodowe. Ograniczona elastyczność rynków pracy.

Funkcjonalny i podmiotowy podział dochodów we współczesnych gospodarkach
rynkowych.

9. Ekonomiczna teoria ni

epewności: ryzyko, ubezpieczenia, spekulacje, rynki transakcji

terminowych. Współczesne rynki finansowe. "Kasyno" a teoria rynków efektywnych.

10.

Podstawy ekonomii dobrobytu. Równość a efektywność. Zawodność rynku. Rola

rządu w gospodarce. Podatki i wydatki publiczne. Elementy teorii wyboru
publicznego.

Literatura podstawowa

1. D. Begg, S. Fischer, R. Dornbusch, Mikroekonomia, PWE, W-wa 2007.

2. P. Smith, D. Begg, Ekonomia, Zbiór zadań, PWE, W-wa 1994.
3. P.A. Samuelson, W. D. Nordhaus, Ekonomia 1, PWN, W-wa 2004.
4. J. Sloman, Podstawy ekonomii, PWE, W-wa 2001.
5. M. Blaug, Teoria ekonomii

. Ujęcie retrospektywne, PWN, W-wa 2007.

Literatura uzupełniająca

1. J. K. Galbraith, Ekonomia w perspektywie. Krytyka historyczna, PWE, W-wa 1991.
2. Szermierze wol

ności. Od Adama Smitha do Miltona Friedmana, Wydawnictwo Arkana,

Kraków 2003.

3. T. Gruszecki, Współczesne teorie przedsiębiorstwa, PWN, W-wa, 2002.

4. G. S. Becker, Ekonomiczna teoria zachowań ludzkich, PWN, W-wa 1990,

r. II, III, IV, V.

5. F. A. von Hay

ek, Indywidualizm i porządek ekonomiczny, wyd. Znak, Kraków 1998.

6. O. E. Williamson, Ekonomiczne instytucje kapitalizmu, PWN, W-wa, 1998.

Opracował: dr Tadeusz Ślęzak

WPROWADZENIE DO SOCJOLOGII

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Powstanie socjologii jako nauki. Socjologia jako nauka społeczna. Przedmiot

zainteresowania socjologii i metody gromadzenia wiedzy socjologicznej. Osobliwości

nauk społecznych. Socjologia a inne nauki społeczne. Funkcje socjologii jako nauki.

2. Wiedza po

toczna a wiedza socjologiczna. Jednostka w społeczeństwie i społeczeństwo

w jednostce. Wymiary życia społecznego. Społeczeństwo jako organizm, jako
symboliczna interakcja, jako system oraz jako struktura.

Podstawowe podejścia i orientacje teoretyczne w socjologii. Rozwój socjologii jako
nauki. Naturalizm i antynaturalizm. Pozytywizm i humanizm w socjologii. Socjologia

Augusta Comte’a, statyka i dynamika społeczna. Socjologia ewolucjonistyczna.

Pojęcie ewolucjonizmu w naukach społecznych. Społeczeństwo jako organizm,

socjologia Herberta Spencera. Czynniki leżące u podstaw ewolucji społecznej.

Psychologizm i socjologizm. Psychologiczne podłoże działań zbiorowych. Koncepcje

Gustawa LeBona i Gabriela Tarde’a. Socjologia jako podstawowa nauka społeczna.
Socjolog

ia Emila Durkheima, fakty społeczne jako „rzeczy”, społeczeństwo jako

rzeczywistość „sui generis”. Koncepcja więzi społecznej w ujęciu Durkheima.

5. Antypozytywizm w socjologii. Narodziny socjologii humanistycznej.

Antypozytywizm w socjologii Ferdynanda Toenniesa, Georga Simmla i Maxa
Webera.

Socjologiczne wątki w twórczości Karola Marksa. Teoria istoty gatunkowej

człowieka, teoria alienacji. Konflikt i walka klas. Koncepcja formacji społeczno-
ekonomicznej. Teoria konfliktu.

Funkcjonalna wizja społeczeństwa. Społeczeństwo jako system. Ład społeczny

i działanie społeczne. Funkcjonalne wymogi społeczeństwa.

Zachowanie, działanie, działanie społeczne, interakcje, stosunki społeczne.

Społeczeństwo jako symboliczna interakcja – teorie interakcji. Zachowania społeczne

jako wymiana dóbr. Elementy składowe i etapy kształtowania się więzi społecznej.

Formy życia społecznego: zbiory społeczne, kategorie społeczne, zbiorowości (kręgi

społeczne, wspólnoty i stowarzyszenia, zbiorowości oparte na podobieństwie

zachowań, środowiska społeczne, grupy społeczne i organizacje społeczne).
Przywództwo w grupach. Grupy odniesienia.

10.

Osobowość. Pojęcie socjalizacji. Socjalizacja a wychowanie. Socjologiczne koncepcje

osobowości. Grupy pierwotne i ich znaczenie w procesie socjalizacji. Rola grup

pierwotnych w życiu jednostki i społeczeństwa.

11.

Kultura. Pojęcie kultury. Rozumienie kultury w socjologii i antropologii społecznej.
Kultura materialna i niematerialna. Kultura a cywilizacja. Kultura i natura. Kultura

i społeczeństwo. Tożsamość kulturowa. Kultura jako element więzi społecznej.

12.

Kontrola społeczna. Konformizm i dewiacja. Sankcja społeczne i ich rodzaje. Teoria
anomii – E. Durkheim, R.

K. Merton. Rodzaje przystosowania społecznego.

13.

Instytucje i organizacje społeczne. Proces instytucjonalizacji. Organizacja społeczna

jako porządek społeczny. Organizacja jako pewien typ grupy społecznej. Biurokracja,

typ idealny biurokracji według Maxa Webera. Funkcje i dysfunkcje biurokracji.

Polityka i biurokracja państwowa. Grupy interesu. Żelazne prawo oligarchii.
Organizacje totalne.

Literatura podstawowa

P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków 2002.

2. R. K. Merton,

Teoria socjologiczna i struktura społeczna, PWN, Warszawa 1982.

3. J. H. Turner, Socjologia. Koncepcje i zastosowanie, Zysk i S-ka Wydawnictwo,

Poznań 1988.

4.  P. Sztompka, M. Kucia, Socjologia. Lektury, Znak, Kraków, 2005.
5.  A. Giddens, Socjologia, PWN, Warszawa, 2004.
6.  Elementy teorii socjologicznych, PWN, Warszawa 1975.
7.  P. L. Berger, Zaproszenie do socjologii, PWN, Warszawa 1995.

Literatura uzupełniająca

1.  E. Durkheim, Zasady metody socjologicznej, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2000.
2.  E. Hall, Ukryty wymiar, PIW, Warszawa 1973.
3.  E. Goffman,

Człowiek w teatrze życia codziennego, PIW, Warszawa 1981.

J. Szczupaczyński, Władza i społeczeństwo, T.1, Wydawnictwo Naukowe
SCHOLAR, Warszawa 1995.

J. Szacki, Historia myśli socjologicznej, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002.

6. F. Toennies, Wspólnota i stowarzyszenie, PWN, Warszawa 1988.
7. R. Linton,

Kulturowe podstawy osobowości, PWN, Warszawa 1975.

8. G.H. Mead,

Umysł, osobowość i społeczeństwo, PWN, Warszawa 1975.

9. E. Mokrzycki, Kryzys i schizma, T.I, PIW, Warszawa 1984.
10. M. Marody,

Co nam zostało z tych lat, ANEKS, Londyn 1991.

11. G. Simmel, Socjologia, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2005.
12. E. Wnuk – Lipi

ński, Demokratyczna rekonstrukcja. Z socjologii radykalnej zmiany

społecznej, PWN, Warszawa 1996.

13. W. Morawski, Zmiana instytucjonalna, PWN, Warszawa 1998.

14.

J. Mucha, Socjologia jako krytyka społeczeństwa, PWN, Warszawa 1986.

15. P. L. Berger, T. Luckmann, S

połeczne tworzenie rzeczywistości, PIW, Warszawa

1983.

16. J. Szczupaczyński, Władza i społeczeństwo, T.2, Wydawnictwo Naukowe Scholar,

Warszawa 1998.

17.

M. Marody (red.), Wymiary życia społecznego, Scholar, Warszawa 2002.

18. Tarkowski,

Socjologia świata polityki. Władza i społeczeństwo w systemie

autorytarnym, ISP PAN, Warszawa 1994.

19. S. Ossowski,

Dzieła, T. IV, PWN, Warszawa 1967.

20. P.L. Berger, T. Luckmann,

Społeczne tworzenie rzeczywistości, PIW, Warszawa

1983.

Opracował: dr Grzegorz Foryś

MAKROEKONOMIA

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

1. Podstawowe problemy makroekonomiczne: wzrost gospodarczy, inflacja, bezrobocie,

ubóstwo, polityka makroekonomiczna. Cele i narzędzia makroekonomii.

System rachunkowości narodowej. Wartość dodana i produkcja finalna w gospodarce.

Ruch okrężny strumieni dochodów i wydatków. Nominalny i realny produkt krajowy
brutto. PKB jako miernik poziomu rozwoju gospodarczego i tempa wzrostu
gospodarczego.

Teoria wyznaczania produktu. Model mnożnikowy.

4. Bud

żet państwa i polityka fiskalna w modelu mnożnikowym. Modele polityki

fiskalnej. Teoria i praktyka polityki fiskalnej. Dług publiczny.

Pieniądz i współczesny system bankowy. Funkcje pieniądza. Wielokrotna ekspansja

wkładu bankowego. Baza monetarna i mnożnik kreacji pieniądza. Funkcje banku

centralnego. Modele polityki monetarnej. Monetaryzm i popyt na pieniądz.

Globalna podaż i cykl koniunkturalny. Teorie cyklu koniunkturalnego. Polityczny cykl
koniunkturalny.

Polityka fiskalna i monetarna a deficyt budżetu państwa. Strukturalny i koniunkturalny

deficyt budżetu państwa. Dług publiczny a efekt wypierania kapitału.

8. Bezrobocie: rodzaje i metody pomiaru. Naturalna stopa bezrobocia. Prywatny

i społeczny koszt bezrobocia. Metody ograniczenia bezrobocia w ujęciu ekonomii

podaży i neokeynesistów. Hipoteza histerezy bezrobocia.

9. Inflacja: typy i metody pomiaru. Koszt inflacji. Modele polityki antyinflacyjnej.

Hipoteza dynamicznej niespójności polityki antyinflacyjnej.

10. Wzrost gospodarczy. Czynniki wzrostu gospodarczego. Metody analizy wzrostu

gospodarczego. Granice i koszty wzrostu gospodarczego.

11.

Handel międzynarodowy i teoria korzyści komparatywnych. Teoria integracji

gospodarczej. Struktura bilansu płatniczego i systemy kształtowania kursu
walutowego.

Literatura podstawowa

1. D. Begg, S. Fischer, R. Dornbusch Makroekonomia, PWE, W-wa 2007.
2.

P. Smith, D. Begg, Ekonomia, Zbiór zadań, PWE, W-wa 1994.

3. R. E. Hall, J. B. Taylor, Makroekonomia. Teoria, funkcjonowanie, polityka. PWN,

W-wa 2007.

4.  P.A. Samuelson, W. D. Nordhaus, Ekonomia 2, PWN, W-wa 2004.
5.  J. Sloman, Podstawy ekonomii, PWE, W-wa 2001.
6.  M. Blaug, Teoria ekonomii

. Ujęcie retrospektywne, PWN, W-wa 2007.

B. Snowdon, H. Vane, P. Wynarczyk, Współczesne nurty teorii makroekonomii,
PWN, W-wa 1998.

Literatura uzupełniająca

1. G. S. Becker, G. N. Becker, Ekono

mia życia, Helion, Gliwice 2006.

2. M. Fried

man, Rola polityki pieniężnej, [w:] Teoria i polityka stabilizacji koniunktury.

Wybór tekstów, PWE, W-wa 1975, s. 260-284.

3. A. Lerner, Finanse funkcjonalne, [w:] Teoria i polityka stabilizacji koniunktury.

Wybór tekstów, PWE, W-wa 1975, s. 176-200.

A Wojtyna, Nowoczesne państwo kapitalistyczne a gospodarka, PWN, W-wa 1990.

A Wojtyna, Nowe kierunki badań nad ekonomiczną rolą państwa, [w:] Ekonomista
1/2001.

6. A Wojtyna, Ewolucja key

nesizmu a główny nurt ekonomii, PWN, W-wa 2000.

A. Matysiak, Wpływ kapitału społecznego na mechanizm rynkowy, [w:] Ekonomista
4/2000.

8. M. A. Lutz, Economic for the Common Good. Two Centuries of Social Economic

Thought in the Humanistic Tradition, London and New York 1999.

9. S. Kuznets, Wzrost gospodarczy narodów, PWE, W-wa 1976.
10.

F. A. von Hayek, Konstytucja wolności, PWN, W-wa, 2006.

11. M. i R. Friedman, Wolny wybór, wyd. Panta, Sosnowiec 1994.
12. J. E. Stiglitz, Ekonomia sektora publicznego, PWN, W-wa, 2004.

Oprac

ował: dr Tadeusz Ślęzak

WSPÓŁCZESNE PROBLEMY SOCJOLOGICZNE

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Współczesne teorie socjologiczne. Anthony Giddens i teoria strukturacji. Pierre

Bourdieu, pojęcia habitusu i pola. Teoria działania komunikacyjnego Jurgena
Habermasa. Funkcjonalizm systemowy Niklasa Luhmanna. Teorie
postmodernistyczne.

Władza, państwo i społeczeństwo. Immanentny i wszechobecny charakter władzy.

Funkcje władzy. Wyłanianie się władzy i przywództwa (czynniki socjologiczne). Trzy

czyste typy prawomocnego panowania. Władza państwowa. Teoria polityczna

państwa bezpieczeństwa socjalnego Niklasa Luhmanna.

3. Zagadnienia etniczne –

podstawowe pojęcia. Naród, narodowość, lud, plemię, klan,

ród, rodzina. Pojęcie grupy etnicznej. Naród i procesy narodowotwórcze. Formowanie

się państw narodowych. Współczesne narody a procesy globalizacyjne. Naród
i nacj

onalizm. Mniejszości narodowe.

Struktura społeczna i koncepcje uwarstwienia społecznego. Zjawisko nierówności

społecznych i zróżnicowania społecznego. Pozycja społeczna i status społeczny.
Stratyfi

kacja społeczna i jej wymiary. Rodzaje systemów stratyfikacji społecznej.

Pojęcie klasy społecznej. Przyczyny i formy ruchliwości społecznej. Marksa i Webera

koncepcje uwarstwienia społecznego. Funkcjonalna teoria uwarstwienia społecznego
i jej krytyka.

Współczesne koncepcje uwarstwienia społecznego, neomarksizm i neoweberyzm.

Klasa średnia i jej rola w systemie demokratycznym. Dynamika struktury społecznej

we współczesnym społeczeństwie polskim.

Zachowania zbiorowe i ich przyczyny. Typy zachowań zbiorowych. Ruchy społeczne.

Teorie ruchów społecznych. Cykle i fale protestów społecznych we współczesnej
Polsce.

Zmiana społeczna. Pojęcia: zmiany społecznej, procesu społecznego, postępu
i rozwoju s

połecznego. Źródła zmiany społecznej. Teorie zmiany społecznej.

Determinizm i woluntaryzm procesów zmiany społecznej. Modernizacja.

Zmiana społeczna w Polsce po 1989 roku. Obszary zmian: polityka, gospodarka,

społeczeństwo. Wyzwania i zagrożenia transformacji ustrojowej w Polsce. Stosunek

społeczeństwa polskiego do zachodzących zmian.

Religia we współczesnym świecie. Judaizm, Chrześcijaństwo i Islam. Wiara a religia.

Kościół jako wspólnota wiernych i organizacja. Rola Kościoła w Polsce.
Sekularyzacja we w

spółczesnej Europie. Fundamentalizm religijny.

10.

Świadomość społeczna, świadomość historyczna i pamięć historyczna. Dynamika

świadomości społecznej społeczeństwa polskiego. Współczesne społeczeństwo
polskie –

społeczeństwo obywatelskie? Społeczeństwo polskie w świetle badań opinii

publicznej.

11.

Współczesne problemy kapitalizmu. Bezrobocie i marginalizacja społeczna. Bieda

i ubóstwo. Równy i sprawiedliwy podział bogactwa i dochodu narodowego.

Gospodarka i społeczeństwo w systemie socjalistycznym i kapitalistycznym.

12.

Rodzina i małżeństwo. Funkcje rodziny i ich przeobrażenia. Formy rodzin i wzory

małżeństw. Wzory relacji w małżeństwie i rodzinie. Rodzina we współczesnej Europie

i w Polsce. Alternatywy dla małżeństwa i rodziny.

13. Globalizacja. Istota procesu globalizacji. Pozytywne i negatywne skutki globalizacji.

Pomiędzy globalnością i lokalnością.

Literatura podstawowa

P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków 2002.

2. P. Sztompka, M. Kucia, Socjologia. Lektury, Znak, Kraków 2005.
3. P. Sztompka, Socj

ologia zmian społecznych, Znak, Kraków 2005.

Jasińska-Kania (red.), Współczesne teorie socjologiczne, T.1, T.2, Scholar, Warszawa
2006.

H. Domański, Struktura społeczna, Scholar, Warszawa 2004.

6. E. Wnuk –

Lipiński, Pierwsza dekada niepodległości: próba socjologicznej syntezy,

ISP PAN, Warszawa 2001.

Literatura uzupełniająca

Emil Durkheim, Elementarne formy życia religijnego, [w:] F. Adamski (red.),
Socjologi religii, WAM, Kraków 1984.

2. J. Turner, Struktura teorii socjologicznej, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2004.
3.

H. Domański, O ruchliwości społecznej w Polsce, IFiS PAN, Warszawa 2004.

H. Domański, Ubóstwo w społeczeństwach postkomunistycznych, ISP PAN,

Warszawa 2002.

F. Adamski, Rodzina: wymiar społeczno – kulturowy, Wyd. UJ, Kraków 2002.

6. R. Putnam, Demokrac

ja w działaniu, Znak, Kraków 1995.

7. M. Weber, Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Test, Lublin 1994.
8.

M. Weber, Polityka jako zawód i powołanie, Znak. Kraków 1998.

9. P. Sztompka, Trauma wielkiej zmiany, ISP PAN, Warszawa 2000.
10. Z. Bauman, Globalizacja, PIW, Warszawa 2000.
11.

R. Dahrendorf, Nowoczesny konflikt społeczny, Czytelnik, Warszawa 1993.

12. W. Morawski, Zmiana instytucjonalna, PWN, Warszawa 1998.
13.

A. Podgórecki, Patologia życia społecznego, PWN, Warszawa 1969.

14. L. Balcerowicz, Socjalizm, Kapitalizm, Transformacja, Wyd. Naukowe PWN,

Warszawa 1997.

15.

D. Bell, Kulturowe sprzeczności kapitalizmu, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1998.

16.

J. Staniszkis, Ontologia socjalizmu, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków 2006.

17.

A. Jasińska – Kania (red.), Trudne sąsiedztwa: z socjologii konfliktów

narodowościowych, Scholar, Warszawa 2001.

18. E. Gellner, Narody i nacjonalizm, PIW, Warszawa 1991.
19.

H. Palska, Bieda i dostatek: o nowych stylach życia w Polsce końca lat

dziewięćdziesiątych, IFiS PAN, Warszawa 2002.

20. J. Staniszkis, Postkomunistyczne p

aństwo: w poszukiwaniu tożsamości, ISP,

Warszawa 2000.

21.

K. Gilarek, Państwo narodowe a globalizacja – dynamika powstawania nowego ładu,

Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2003.

Opracował: dr Grzegorz Foryś

PRAWO KONSTYTUCYJNE RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

1. Prawo konstytucyjne w systemie prawa RP. Konstytucja jako na

jwyższe prawo RP.

Źródła prawa konstytucyjnego. Polityczne aspekty treści preambuły Konstytucji.

Nazwa państwa. Sposoby rozumienia pojęcia Rzeczypospolita.

2. Zasady ustrojowe jako podstawa ustroju politycznego i gospodarczego RP. Definicja

ustroju politycznego. Rzeczypospolita Polska jako wspólne dobro ogółu obywateli.

Pojęcie obywatelstwa. Demokratyczne państwo prawa urzeczywistniające zasady
sprawie

dliwości społecznej. Stanowisko nauki i rozstrzygnięcia Trybunału

Konstytucyjnego. Dylematu pojęciowe i spory interpretacyjne. RP jako państwo

jednolite. Problematyka suwerenności Narodu. Pojęcie władzy zwierzchniej. Zasady

ustrojowe kształtujące podstawowe funkcje państwa. Kwestia praworządności. Zasada

podziału władzy. Pluralizm polityczny i związkowy. Wolność prasy, zakaz cenzury.

Kształt ustroju terytorialnego państwa. Zasady ustroju gospodarczego RP.

Konstytucyjne gwarancje wolności sumienia i wyznania. Herb, barwa i hymn – geneza
i aktualny stan prawny.

Sytuacja prawna jednostki w państwie. Wolności i prawa – kwestie definicyjne.

Wolności i prawa człowieka i obywatela w Konstytucji RP. Wolności i prawa

osobiste. Wolności i prawa polityczne. Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne

i kulturalne. Środki ochrony wolności i praw. Obowiązki obywatelskie.

Źródła prawa w RP. Pojęcie źródeł prawa. Źródła prawa powszechnie

obowiązującego. Konstytucja, ratyfikowane umowy międzynarodowe, ustawy,

rozporządzenia. Źródła prawa miejscowego.

5. Prawno-

konstytucyjne regulacje władzy ustawodawczej. Sejm i Senat. Geneza tych

instytucji. Charakterystyka prawa wyborczego. Zagadnienia kadencyjności. Tryb

i organizacja pracy Sejmu i Senatu. Organy wewnętrzne. Funkcje konstytucyjne

i zwyczajowe obu izb parlamentu. Status prawny posła i senatora. Instytucja
immunitetu.

Organy władzy wykonawczej. Prezydent RP. Ordynacja wyborcza. Kadencja, grupy

kompetencji. Odpowiedzialność Prezydenta RP. Ewolucja pozycji ustrojowej
Prezydenta w latach 1992 – 199y Ministrów. Kompetencje Ministrów.

Tryb powołania Rady Ministrów. Kompetencje Rady Ministrów. Kompetencje

Prezesa Rady Ministrów. Działy administracji rządowej. Kompetencje ministrów.

Odpowiedzialność polityczna i konstytucyjna. Dymisja Rady Ministrów.

Sądy i Trybunały. Podmioty uprawnione do wymierzania sprawiedliwości.

Instancyjność postępowania. Pozycja sędziego. Sąd Najwyższy – kompetencje.

Kompetencje Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zadania Krajowej Rady

Sądownictwa.. Zakres działania Trybunału Konstytucyjnego. Zadania Trybunału

Stanu. Organy kontroli państwowej i ochrony prawa.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Sposób powołania i ogólne kompetencje. Rada

Polityki Pieniężnej. Rzecznik Praw Obywatelskich. Rzecznik Praw Dziecka. Stany
nadzwyczajne.

Literatura podstawowa

1. Górecki D., Polskie prawo konstytucyjne w zarysie, Warszawa 2006.
2. P. Winczorek, Prawo konstytucyjne Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2005.
3.

Rost A., Instytucje polskiego prawa konstytucyjnego, Poznań 2005.

4. Polskie

prawo konstytucyjne, red. W. Skrzydło, Lublin 2006.

5. Prezydent w Polsce po 1989 roku. Studium politologiczne, red. Grajcar R., Migalski

M., Warszawa 2006.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej na tle zasad współczesnego państwa prawnego.
Zagadnienia wybrane, red. Kruk M., Warszawa 2006.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz., W. Skrzydło, Warszawa 2007.

Piasecki K., Organy wymiaru sprawiedliwości w Polsce, Kraków 2005.

Literatura uzupełniająca

Bezpośrednie stosowanie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, red. K. Działocha,
Wydawnictwo Sejmowe, 2005.

R. Mojak, Parlament a rząd w ustroju Trzeciej Rzeczypospolitej, Lublin 2007.

R. Chruściak, Konstytucjonalizacja wolności mediów, wolności wypowiedzi oraz

Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Kształtowanie przepisów konstytucyjnych
i ustawowych, Warszawa 2004.

Sylwestrzak A., Najwyższa Izba Kontroli. Studium prawnoustrojowe, Warszawa
2006.

Prawo konstytucyjne. Kazusy z rozwiązaniami., Czapnik M., Hans P., Horawth O.,
Kraków 2007.

6. Prawo konstytucyjne. Testy dla studentów, red. P. Byrczek, Warszawa 2007.
7. Florczak-

Wątor M., Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne,

Poznań 2006.

Bartoszewicz M., Nadzór nad partiami politycznymi w polskim porządku
konstytucyjnym, Warszawa 2006.

9. Konstytucja. Wybór aktów prawnych do nauki prawa konstytucyjnego, oprac.

Mordwinko J., Warszawa 2006.

10.

Garlicki L., Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu., Warszawa 2006.

11. Parlament. Model konstytucyjna a praktyka ustrojowa., red. Z. Jarosz, Warszawa

2006.

12.

Wolności i prawa jednostki oraz ich gwarancje a praktyka, red. L. Wiśniewski,

Warszawa 2006.

13.

Grajewski K., Status prawny posła i senatora, Warszawa 2006.

14.

Konstytucyjny system źródeł prawa w praktyce, red. Szmyt A., Warszawa 2005.

15.

Sądy i trybunały w Konstytucji i praktyce, red. W. Skrzydło, Warszawa 2005.

16.

Oniszczuk J., Wolności oraz prawa socjalne oraz orzecznictwo konstytucyjne,

Warszawa 2005.

17.

Chmaj M., Skrzydło W., System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej, Kraków

2005.

18. Prokop K., Stany nadzwyczajne w Konstytuc

ji Rzeczypospolitej Polskiej, Białystok

2005.

Opracował: prof. dr hab. Andrzej Jaeschke

HISTORIA POLSKI XX WIEKU

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Liczba ludności i gęstość zaludnienia w końcu XIX w. Procesy urbanizacyjne.
Rol

nictwo. Struktura własności. Kryzys rolnictwa w latach 80 – tych XIX w..

Przemysł i handel. Procesy koncentracji i monopolizacji produkcji – Górny Śląsk,

Królestwo Kongresowe. Przemysł na terenie W. Księstwa Poznańskiego i Pomorza.

Protekcyjna polityka władz rosyjskich a rozwój przemysłu w Królestwie

Kongresowym. Główne ośrodki przemysłowe i ich charakter. Niedorozwój

gospodarczy Galicji. Zagłębie Krakowskie, przemysł naftowy, przemysł spożywczy.
Procesy narodotwórcze na terenie etnicznych i historycznych ziem polskich,

kształtowanie się nowoczesnych narodów litewskiego, białoruskiego i ukraińskiego.
O

drodzenie narodowe polskie na terenie Górnego Śląska oraz Warmii, Powiśla

i Mazur. Polityka państw zaborczych wobec Polaków. Powstanie nowoczesnych

masowych ruchów politycznych – nacjonalizmu, ruchu ludowego, socjalizmu.
Rewolucja 1905 -

1907 w Królestwie Polskim i ukształtowanie się ideologii

niepodle

głościowej Józefa Piłsudskiego.

Polskie partie i ruchy polityczne wobec utworzenia się dwóch bloków militarnych.

Państwa zaborcze i ich sojusznicy wobec Polaków w pierwszym okresie wojny.

Działalność Józefa Piłsudskiego. Aktywiści i pasywiści. Powstanie Legionów, ich
kadra, organizacja i szlak bojowy. Okupacja Królestwa Polskiego – akt 5 listopada

1916 r. Umiędzynarodowienie sprawy polskiej – stanowisko prezydenta Stanów

Zjednoczonych Woodrow Wilsona. Kryzys przysięgowy i dalsze losy Legionów.
Zabiegi Romana Dmowskiego wobec Ententy –

działalność Komitetu Narodowego

Polskiego. Sprawa polska a rewolucja rosyjska. Polski wysi

łek zbrojny po stronie

Ententy.

Upadek państw centralnych – jego skutki na terenie ziem polskich. Manifest cesarza
Karola I -

Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego w Cieszynie i Polska Komisja

Likwidacyjna w Krakowie. Rząd lubelski Ignacego Daszyńskiego. Działania Rady
Regencyjnej w Warszawie –

uwolnienie i przyjazd Józefa Piłsudskiego do Warszawy.

Utworzenie rządu Jędrzeja Moraczewskiego. Reformy społeczne rządu

Moraczewskiego. Kompromis z endecją. Utworzenie rządu Ignacego Paderewskiego.
Wybory do Sejmu w styczniu 1919 i ich wynik.

4. Walka o granice Rzeczypospolitej. „Prometejska” koncepcja Polski Józefa

Piłsudskiego a program narodowodemokratyczny w sprawie granicy wschodniej
i zachodniej. Galicja wschodnia – walki o Lwów i ich kontynuacja. Walka
z

Czechosłowacją o Śląsk Cieszyński. Powstanie wielkopolskie – rozejm w Trewirze.

Kampania wiosenna 1919 r. na wschodzie. Początek starć z Rosja radziecką – polityka

Piłsudskiego w drugiej połowie 1919 r. w tej sprawie. Przymierze z Petlurą i marsz na
Kijów. Losy wojny polsko-

bolszewickiej. Stosunek Niemiec i państw Ententy do

wojny. Bitwa warszawska i ofensywa polska. Konflikt Polski i Litwy o Wilno. Pokój
ryski. Sprawy polskiej granicy zachodniej podczas konferencji w Wersalu

i rozstrzygnięcia graniczne. Plebiscyt na Warmii, Powiślu i Mazurach. Propagandowa
i zbrojna walka o Górny

Śląsk- powstania i plebiscyt.

Układ sceny politycznej w latach 1919-1922. Odejście Józefa Piłsudskiego z czynnego

życia politycznego. Pierwsi prezydenci. Rząd Chjeno-Piasta Wincentego Witosa.
Problemy gospodarcze-

inflacja, wzrost niezadowolenia społecznego. Kryzysowa

jesień 1923 roku. Rządy Władysława Grabskiego i Aleksandra Skrzyńskiego.
S

ejmowładztwo, krytyka ze strony Piłsudskiego. Upadek autorytetu Sejmu i systemu

parlamentarnego. Obawy przed prawicowym zamachem stanu. Zagadnienie

nierównomierności rozwoju i proces integracji ekonomicznej państwa. Losy reformy
rolnej. Inflacja –

jej skutki gospodarcze i społeczne. Reforma walutowa Grabskiego.

Wojna celna z Niemcami – jej skutki

. Mniejszości narodowe w Polsce

międzywojennej.

Polityczne okoliczności i przebieg zamachu stanu w maju 1926 roku. Sanacja –
charakterystyka ideowa i organizacyjna. Stosunek do prawicy i lewicy. BBWR
i wybory 1928 roku. Prosperita ekonomiczna po 1926 r. W

alka Józefa Piłsudskiego

z opozycją parlamentarną. Sprawa Gabriela Czechowicza, powstanie i działalność
Centrolewu

. Rozwiązanie Sejmu, aresztowania przywódców opozycji. Wybory

„brzeskie”, sposób ich przeprowadzenia i wynik polityczny. Polska krajem
autorytarnym? Wielki kryzys –

polityka gospodarcza rządu. Etatyzm i ingerencja

państwa w gospodarkę. Walka polityczna wewnątrz obozu sanacyjnego po śmierci

Józefa Piłsudskiego – ustalenie się grupy przywódczej. Próba zbliżenia się do

skrajnych ugrupowań obozu narodowego. Polska polityka zagraniczna – stosunki

z Niemcami i z ZSRR. Polska wobec kryzysu monachijskiego 1938 r. –

zajęcie

Zaolzia.

Przemiany obozu narodowego, jego odejście od parlamentaryzmu.

Zjednoczenie ruchu ludowego. Front Morges. Ugrupowania i partie polityczne wobec

zagrożenia niepodległości w 1939 roku.

Kampania wrześniowa 1939 r. Początki konspiracji na terenie okupowanym przez III

Rzeszę i ZSRR. Konspiracyjne życie polityczne na terenie okupacji niemieckiej –
Polityczny Komitet Porozumiewawczy.

Delegatura Rządu na Kraj i jej aparat.

Masowy ruch oporu –

tajne szkolnictwo, prasa podziemna, sabotaż gospodarczy.

Działalność zbrojna ZWZ-AK. Powstanie PPR i jej rola polityczna. Polityka
okupantów wobec

podbitych terenów i ich ludności. Hitlerowski i stalinowski aparat

terroru. Zagłada Żydów.

Powstanie emigracyjnego rządu we Francji, jego skład i działalność polityczna

i wojskowa. Zmiana politycznego usytuowania rządu emigracyjnego po wejściu
ZSRR do koalicji ant

yhitlerowskiej. Układ Sikorski-Majski i jego następstwa w życiu

politycznym na emigracji. Sprawa granicy ryskiej. Sojusznicy zachodni wobec

problemu granic Polski. Armia polska w ZSRR i jej wycofanie. Sprawa katyńska

i zerwanie przez Stalina stosunków dyplomatycznych z rządem polskim. Utworzenie

polskiego ośrodka politycznego i wojskowego, zależnego od ZSRR. Zmiany

polityczne w rządzie emigracyjnym po śmierci Sikorskiego. Armia Czerwona na
terenie Rzeczypospolitej – powstanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego

i jego działalność. Plan „Burza” i powstanie warszawskie, jego polityczne

konsekwencje. Koncepcje Stanisława Mikołajczyka. Jałta i jej polityczne
konsekwencje.

Regularne oddziały polskie na frontach II wojny światowej.

9. Manifest PKWN i reforma rolna –

sposób jej przeprowadzenia. Upaństwowienie

przemysłu. Poczdam i nowy kształt terytorialny państwa polskiego. Przesiedlenia

i wysiedlenia. Społeczne i psychologiczne skutki wojny i przemian własnościowych.

Tymczasowy Rząd Jedności Narodu – powstanie i rozwój Polskiego Stronnictwa
Ludowego

. Aparat bezpieczeństwa. Zbrojne podziemie. Referendum. Walka obozu

„demokratycznego” z PSL. Wybory sejmowe 1947 r. Likwidacja legalnej opozycji.

10.

Definicja stalinizmu. Władysław Gomułka jako przywódca PPR. Jego upadek i rola

Bolesława Bieruta. Proces likwidacji „jednolitofrontowej” PPS i powstanie Polskiej
Zjednoczonej Partii Robotniczej. Polityczne znaczenie realizacji planów
gospodarczych 3-letniego i 6-

letniego. Rozbudowa aparatu bezpieczeństwa i jego

miejsce w życiu politycznym. Represje wobec różnych grup i warstw społecznych.

Próba kolektywizacji rolnictwa. Walka z Kościołem Katolickim – rola porozumienia

z 1950 r. Dekrety antykościelne i „non possumus” prymasa Wyszyńskiego. Klęska
planu 6-

letniego. Stopniowe osłabienie systemu po śmierci Stalina. II Zjazd PZPR

w 1954 roku. Sprawa „Światły”. Załamanie ideowe i gospodarcze systemu

stalinowskiego. „Odwilż” 1955 roku. XX Zjazd KPZR i jego reperkusje w Polsce;

śmierć Bieruta. Układ sił w KC PZPR. „Puławianie” i „Natolińczycy”. Strajk

poznański. Powrót Władysława Gomułki – VII Plenum KC PZPR. ZSRR wobec

wydarzeń w Polsce. Znaczenie przełomu październikowego.

11.

Miejsce Polski w „obozie socjalistycznym” i jej polityka zagraniczna. Trwałe odejście
od przymusowej kolektywizacji rolnictwa. Stopniowe odchodzenie od zdobyczy 1956
roku –

bunt elit. Środowisko liberalne w PZPR. Kształtowanie się opozycji

intelektualistów. Rola ośrodków emigracyjnych. Wielka nowenna kardynała

Wyszyńskiego. Rywalizacja z Kościołem o rząd dusz – obchody tysiąclecia Polski.
Stopniowe pogar

szanie się sytuacji gospodarczej. Mieczysław Moczar i „partyzanci”.

Wojna na Bliskim Wschodzie i problem „syjonizmu”. Wydarzenia marcowe 1968 r.

i ich konsekwencje polityczne. Polska wobec kryzysu czechosłowackiego.
Wydarzeni

a na Wybrzeżu i upadek Gomułki.

12.

Ekipa Gierka, jej hasła polityczno-gospodarcze. Kredyty i otwarcie na Zachód.

Konferencja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie – jej skutki. Propaganda
sukcesu –

„budowa drugiej Polski”. Formowanie się opozycji politycznej – jej nowe

możliwości. Kryzys polityczny i gospodarczy 1976 r. KOR i inne ugrupowania jako

opozycja działająca jawnie. Nieudana próba manewru gospodarczego i politycznego.

Wzrastająca rola ideowa i polityczna Kościoła. Papież Polak i jego przyjazd w 1979 r.
Powrót dawnych w

artości – kryzys ideowy systemu.

13. Lato 1980 r.-

strajki ekonomiczne przeradzające się w polityczne. Rola Stoczni

gdańskiej i szczecińskiej. Strajk górników. Walka w KC PZPR, odsunięcie Gierka.

Ekipa Kani. Zmienny układ sił w KC PZPR między „betonem” a „liberałami”.
Por

ozumienia gdańskie i szczecińskie = rozpad CRZZ i powstanie „Solidarności”. Jej

formy organizacyjne. Walka o rejestrację związku i psucie gospodarki. Osłabienie

państwowego monopolu informacyjnego i rola elity intelektualnej. ”Nobel” dla

Miłosza. „Wejdą – nie wejdą”; niebezpieczeństwo wojskowej interwencji radzieckiej.
Wojciech Jaruzelski jako premier - autorytet wojska. Prowokacja bydgoska. Sprawa
rejestracji NSZZ Rolników Indywidualnych i organizacji studenckiej. Zamach na

papieża i śmierć kardynała Wyszyńskiego. Groźby radzieckie wobec Polski. Gorące

lato 1981r. I Zjazd „Solidarności” różnice polityczne wewnątrz związku. Komisarze

wojskowi w zakładach pracy. Słabnąca fala strajków jesieni 1981 r. i radykalizacja

działaczy. Walka o mury. Wprowadzenie stanu wojennego.

14.

Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego. Internowania i pacyfikacje. Zmiany układu sił

w elicie władzy. Powołanie Patriotycznego Ruchu Ocalenia Narodowego – linia

porozumienia i walki. Odrodzenie działalności podziemnej – nielegalna prasa i inne
pub

likacje. Tymczasowa Komisja Krajowa „Solidarności” – rola polityczna Lecha

Wałęsy po uwolnieniu z internowania. Półlegalne i nielegalne struktury

„Solidarności”. Mediacyjna rola Kościoła – II pielgrzymka papieża. Działania

konserwy partyjnej i służb bezpieczeństwa – morderstwo ks. Popiełuszki. Proces
politycz

nego różnicowania się opozycji.

15. Przemiany w ZSRR a sprawy polskie. Liberalizacja systemu – walka w PZPR

o możliwość kompromisu z opozycją. Rola Kościoła Katolickiego. Strajki 1988 roku.
Rozmowy Kiszczak-

Wałęsa. Dyskusja Wałęsy z Alfredem Miodowiczem.

Porozumienia w Magdalence i wyniki rozmów „okrągłego stołu”. Zmiany
w konstytucji. Rezygnacja z doktryny komunistycznej w gospodarce. Agitacja
przedwyborcza. Wyniki I tury wyborów

. Polityczna klęska obozu rządzącego – wokół

II tury wyborów. „Wasz prezydent i nasz premier” –

powstanie koalicyjnego rządu

Tadeusza Mazowieckiego. Bilans okresu Polski Ludowej.

Literatura podstawowa

J. Topolski, Polska XX wieku, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2001.

2. Cz. Brzoza, Polska w cza

sach niepodległości i II wojny światowej(1918-1945), t. 9

Wielka Historia Polski, FOGRA Oficyna Wydawnicza, Kraków 2001.

3. W. Roszkowski, Historia Polski 1914-2001, Wydanie 9 rozszerzone, PWN Warszawa

2002.

4. J. Skodarski, Zarys historii gospodarczej Polski do 1939 r., PWN Warszawa-

Łódź

1995.

J. Kaliński, Gospodarka Polski w latach 1944-1989. Przemiany strukturalne.

Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1995.

J. Żarnowski, Polska 1918-1939. Praca-technika- społeczeństwo. KiW Warszawa
(1992 r.).

Emigracja z ziem polskich w czasach nowożytnych i najnowszych (XVII – XX w.),
red. A. Pilch, PWN, Warszawa 1984.

M. Śliwa, Polska myśl polityczna w I połowie XX wieku, Zakład Narodowy im.

Ossolińskich, Wrocław 1993.

Wł. Mędrzecki, S. Rudnicki, J. Żarnowski, Społeczeństwo polskie w XX wieku,
Instytut Historii PAN, Warszawa 2004.

10.

J. Garliński, Polska w okresie II wojny światowej, „Bellona”, Warszawa 1994.

11. A.

Paczkowski, Pół wieku dziejów Polski. Wyd. V rozszerzone, Wydawnictwo

Naukowe PWN, Warszawa 2005.

iteratura uzupełniająca

T. Nałęcz, Polska Organizacja Wojskowa 1914-1918, Wrocław-Warszawa-Kraków-

Gdańsk-Łódź, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984.

T. Nałęcz, Sprawa polska w I wojnie światowej (W:) Z dziejów Drugiej
Rzeczypospolitej. Praca zbiorowa pod red. A. Garlickiego, Wydawnictwo Szkolne
i Pedagogiczne, Warszawa 1986.

3. J.M. Majchrowski,

Pierwsza Kompania Kadrowa. Portret oddziału. Fundacja Centrum

Dokumentacji Czynu N

iepodległościowego, Kraków 2004.

J. Pajewski, Odbudowa państwa polskiego 1914-1918, PWN Warszawa 1985.

M.K. Kamiński, Konflikt Polski z Czechosłowacją (1918-1921) (W:) Odrodzona

Polska wśród sąsiadów 1918- 1921. Redakcja naukowa A. Koryn, Instytut Historii

PAN, Mazowiecka Wyższa Szkoła Humanistyczna w Łowiczu, Warszawa 1995.

G. Łukomski, Walka Rzeczypospolitej o kresy północno-wschodnie. Polityka

i działania militarne, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1994.

M. Jabłonowski, Z dziejów gospodarczych Polski lat 1918 – 1939, Wydawnictwo
Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1992.

8. A. Essen, Polsk

a a mała Ententa 1920-1934, Wydawnictwo Naukowe PWN,

Warszawa-Kraków 1992.

E. Długajczyk, Tajny front na granicy cieszyńskiej. Wywiad i dywersja w latach 1919-
1939, „

Śląsk” Katowice 1993.

10. M. Zgórniak, Europa w przededniu wojny. Sytuacja militarna w latach 1938-1939,

Ksi

ęgarnia Akademicka, Kraków 1993.

11. B.A. Starkow, Sojusz czy konfrontacja. Kwestia polska w historii stosunków

niemiecko-radzieckich w latach 1933-1937 (w:) Problem granic i obszaru

odrodzonego państwa polskiego 1918-1990, pod redakcją naukową A. Czubińskiego,
Wydawnictwo Naukowe UAM 1992.

12. K. Grünberg, J. Serczyk, Czwarty rozbiór Polski. Z dziejów stosunków radziecko-

niemieckich w okresie międzywojennym. Instytut Wydawniczy Zw. Zaw. Warszawa
1990.

13.

J. Tomaszewski, Mniejszości narodowe w Polsce w XX wieku, Warszawa 1991.

14. Najnowsze dz

ieje Żydów w Polsce w zarysie (do 1950 roku), pod red. J.

Tomaszewskiego, Cz. 1 i 2, Wydawnictwo PWN Warszawa 1993.

15.

M. Pestkowska, Za kulisami rządu polskiego na emigracji, Oficyna Wydawnicza
„Rytm”, Warszawa 2000.

16.

Wł. T. Kulesza, Koncepcje ideowo-polityczne obozu rządzącego w Polsce w latach
1926-

1935, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, Zakład Narodowy im.

Ossolińskich, Wydawnictwo 1985.

17.

R. Modras, Kościół Katolicki i antysemityzm w Polsce w latach 1933-1939, Kraków
2004.

18. Stefan Rowecki. Wspomnienia i notatki autobiograficzne (1906-1939). Wybór

tekstów Andrzej K. Kunert, Józef Szyrmer, Czytelnik Warszawa 1988.

19.

Z.J. Hirsz, Państwo polskie po układzie Ribbentrop-Mołotow, Dom Wydawniczy

„Totus”, Białystok 1991.

20. G. Górski,

Polskie państwo podziemne 1939-1945, Fundacja Archiwum Pomorskie

Armii Krajowej, Toruń 1998.

21. Polska lewica w XX wieku. Historia – ludzie –

idee. Pod red. T. Ślęzaka i M. Śliwy,

Wydawnictwo Naukowe AP w Krakowie, Kraków 2004.

22.

M. Turlejska, Te pokolenia żałobami czarne…Skazani na śmierć i ich sędziowie 1944-
1954, „Aneks” Londyn 1989.

23. E. Ma

kowski, Poznański Czerwiec 1956. Pierwszy bunt społeczeństwa w PRL,

Wydaw

nictwo Poznańskie, Poznań 2006.

24. Stan wojenny w Polsce 1981-1983, Pod red. A. Dudka, IPN Warszawa 2003.
25. A.

Skrzypek, Mechanizmy uzależnienia. Stosunki polsko-radzieckie 1944-1952,

Wyższa Szkoła Humanistyczna im. Al. Gieysztora, Pułtusk 2002.

26.

K. Trembicka, Okrągły Stół w Polsce. Studium o porozumieniu politycznym,
Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-

Skłodowskiej, Lublin 2003.

27.

J. Żaryn, Dzieje Kościoła Katolickiego w Polsce (1944-1989), „Nenton” Instytut
Historii PAN, Warszawa 2003.

Opracował: prof. dr hab. Tomasz Falęcki

KULTURA JĘZYKA POLSKIEGO

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Kultura języka. Pojęcie kultury języka i jego wieloznaczność. Teoretyczne podstawy.

Kultura języka jako dyscyplina nauki. Podstawowe kategorie kultury języka. Tradycje

kultury języka w Polsce. Język a kultura. Rola języka w tworzeniu kultury. Kultura
j

ęzyka jako dział szeroko rozumianej kultury. Kultura języka a komunikacja

językowa.

Słowniki i poradniki językowe. Rodzaje słowników i ich użyteczność w praktycznej
realizacji kultury

języka. Charakterystyka słowników: języka polskiego, wyrazów

obcych, ortograficznego i interpunkcyjnego, poprawnej polszczyzny, skrótów

i skrótowców, poprawnej wymowy, etymologicznego, wyrazów zapomnianych,
synonimów, antonimów, homonimów, eufemizmów, eponimów, frazeologicznego,

nazw własnych, przysłów, porównań, paronimów, peryfraz, języka potocznego, gwar

środowiskowych. Użyteczność słowników i poradników językowych w warsztacie
pracy politologa.

Zróżnicowanie, odmiany i style języka polskiego. Zróżnicowanie języka
ogólnonarodowego –

język ogólny, języki środowiskowe, języki regionalne –

regionalizmy i dialektyzmy. Cechy języka literackiego. Charakterystyka języka

pisanego i języka mówionego. Odmiany stylistyczne języka ogólnego – styl

informacyjno-naukowy, normatywno-dydaktyczny, artystyczny, kancelaryjny,
potoczny. Charak

terystyka nowego powojennego słownictwa.

Język polityki. Definiowanie języka polityki i jego status. Cechy języka polityki.

Językowe i stylistyczne wyznaczniki języka polityki. Charakterystyka środków

językowych o charakterze emocjonalnym – określenia, porównania, wykrzykniki,

zdania pytające, powtórzenia, równoważniki zdań. Figury stylistyczne

wykorzystywane do obrazowania słownego w języku polityki - przenośnie (metafory,

metonimie), wyrazy patetyczne, pytania retoryczne, podkreślenia, anafory.

Język autorytarny i totalitarny – cechy, swoistość elementów przekazu, rola
indoktrynacyjna. Cechy

„języka odwróconego” – slogany, skróty, eufemizmy, słowa

zabarwione mistycznie, neologizmy. Swoistość elementów przekazu propagandowego
– nadawca, komunikat, sytuacja

przekazu, odbiorca. Elementy służące budowie „kultu

wodza” oraz realiów systemowych -

środki

językowe

i pozajęzykowe, sztuka ceremoniału, symbolika, efekty.

Poprawność językowa. Pojęcie normy językowej i poprawności językowej. Kryteria

poprawności językowej – zewnątrzjęzykowe i wewnątrzjęzykowe. Charakterystyka

kryterium logicznego, funkcjonalnego, powszechności użycia (uzualnego,
frekwencyjnego), narodowego, literackiego, geograficznego, historycznego,

estetycznego, systemowego, ekonomiczności środków językowych, zróżnicowania

środków językowych, wystarczalności języka. Niezgodność języka polityki

z kryteriami poprawności językowej.

Usterki i błędy językowe. Pojęcie usterki językowej i błędu językowego. Przyczyny

powstawania błędów językowych. Błędy gramatyczne i niegramatyczne: fleksyjne,

składniowe, leksykalne, słowotwórcze, frazeologiczne, stylistyczne, logiczne,

w zakresie budowania tekstu (treść, forma, spójność), błędy w wymowie, błędy

w pisowni (ortografia, interpunkcja). Przykłady niezręczności i nielogiczności

językowych. Moda językowa.

Język i retoryka. Geneza retoryki. Teorie antyczne. Retoryka w okresie średniowiecza,

humanizmu, baroku, schyłek retoryki w XIX w. Rola retoryki we współczesnej

efektywnej komunikacji językowej.

Technika „żywego słowa”. Ortoepia i emisja głosu – ćwiczenia artykulacyjne.

Definiowanie i rola społeczna „żywego słowa”. Podstawowe zasady poprawnej
wymowy

dykcji, artykulacji. Technika artykulacji samogłoskowych

i spółgłoskowych. Ćwiczenia dźwięczności i doniosłości głosu. Ćwiczenia

warsztatowe w interpretacji głosowej tekstów.

10.

Praktyka umiejętności przemawiania. Ogólne zasady pracy nad tekstem. Treść i forma

wystąpienia. Sposób wygłaszania - przykłady błędów popełnianych przez mówców.

11.

Estetyka słowa – kultura i artyzm tekstów literackich. Teoria i praktyka „mówienia

artystycznego”. Podstawowe składniki kultury warsztatu „żywego słowa” –
artykulacja, frazowanie, akcent, intonacja, modulacja. Kwestie praktyczno-techniczne

a kultura i artyzm „żywego słowa”. Interpretacja głosowa utworu literackiego.

Literatura podstawowa

D. Buttler, H. Kurkowska, H. Satkiewicz, Kultura języka polskiego. Zagadnienia

poprawności stylistycznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, t. 1, Warszawa 1986, t. 2,
Warszawa 1986.

A. Furdal, Językoznawstwo otwarte, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław-
Warszawa-Kraków 2000.

Język a kultura, t. 11, Język polityki a współczesna kultura polityczna, pod red.

J. Anusiewicza i B. Sicińskiego, Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej,

Wrocław 1994.

E. Łuczyński, J. Maćkiewicz, Językoznawstwo ogólne. Wybrane zagadnienia,

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2001.

Manipulacja w języku, pod red. P. Krzyżanowskiego, P. Nowaka, Wydawnictwo
Uniwersytetu Marii Curie-

Skłodowskiej, Lublin 2004.

6. A. Markowski, K

ultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne,

Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005.

A. Markowski, Polszczyzna końca XX wieku, Wiedza Powszechna, Warszawa 1992.

D. Podlawska, I. Płóciennik, Leksykon nauki o języku, PPU „Park”, Bielsko-Biała
2002.

Polska polityka komunikacyjnojęzykowa wobec wyzwań XXI wieku, pod red. S.
Gajdy, A. Markowskiego, J. Porayskiego-Pomsty, Dom Wydawniczy Elipsa,
Warszawa 2005.

10.

K. Przybylska, Wstęp do nauki o języku polskim. Podręcznik dla Szkół Wyższych,
Wydawnictwo Literackie, Kraków 2003.

11.

Współczesny język polski, pod red. J. Bartmińskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu
Marii Curie-

Skłodowskiej, Lublin 2001.

Literatura uzupełniająca

I. Bajerowa, Zarys historii języka polskiego 1939-2000, Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa 2005.

A. Batko, Sztuka perswazji czyli język wpływu i manipulacji, Wydawnictwo Helion,
Gliwice 2005.

J.D. Bednarek, Ćwiczenia wyrazistości mowy, TWP Dolnośląska Szkoła Wyższa

Edukacji, Wrocław 2002.

J. Bralczyk, Język na sprzedaż czyli o tym jak język służy reklamie i jak reklama

używa języka, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004.

J. Bralczyk, O języku polskiej propagandy politycznej lat siedemdziesiątych,
Wydawnictwo Trio, Warszawa 2001.

D. Dąbrowska, A. Dziwińska, Emisja głosu. Wybrane zagadnienia. Skrypt dla

studentów, Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa
Silesiusa

w Wałbrzychu, Wałbrzych 2005.

7. B. Dobek-Ostrowska, J. Fras, B. Ociepka, Teoria i praktyka propagandy,

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1997.

8. J.

Fras, Komunikacja polityczna. Wybrane zagadnienia gatunków i języka

wypowiedzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2005.

Język. Wartości. Polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie

transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, pod red. J.

Bartmińskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2006.

10.

I. Kamińska-Szmaj, Słowa na wolności. Język polityki po 1989 roku, Wydawnictwo

Europa, Wrocław 2001.

11.

M. Kochan, Pojedynek na słowa. Techniki erystyczne w publicznych sporach,
Wydawnictwo Znak, Kraków 2005.

12.

J. Kram, Zarys kultury żywego słowa, Wydawnictwa Szkole i Pedagogiczne,
Warszawa 1998.

13.

Kształtowanie wizerunku, pod red. B. Ociepki, Wydawnictwo Uniwersytetu

Wrocławskiego, Wrocław 2005.

14. L. Lachowiecki,

Sztuka zwycięskiej dyskusji, Wydawnictwo Sternik, Warszawa

1997.

15.

H. Lemmermann, Szkoła retoryki, Wydawnictwo Astrum, Wrocław 1995.

16.

M. Mitrewa, S. Dubisz, Mówta, co chceta czyli ściągawki z wiedzy o polszczyźnie

i kulturze słowa, Książka i Wiedza, Warszawa 2004.

17.

J. Miodek, Słownik ojczyzny polszczyzny, Wydawnictwo Europa, Wrocław 2005.

18. K. Obremski, Retoryka dla studentów historii, politologii i dziennikarstwa,

Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2004.

19.

M. Oczkoś, Sztuka poprawnej wymowy czyli o bełkotaniu i faflunieniu,
Wydawnictwo RM, Warszawa 2007.

20.

K. Ożóg, Język w służbie polityki. Językowy kształt kampanii wyborczych,
Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2004.

21.

W. Pisarek, Słowa między ludźmi, Wydawnictwo Trio, Warszawa 1985.

22. Prak

tyczna stylistyka nie tylko dla polonistów, pod red. E. Bańkowskiej i A.

Mikołajczuk, Książka i Wiedza, Warszawa 2003.

23.

T. Pszczołowski, Umiejętność przekonywania i dyskusji, Gdańskie Wydawnictwa

Oświatowe, Gdańsk 2002.

24. A. Siewierska-

Chmaj, Język polskiej polityki. Polityczno-semantyczna analiza

expose premierów Polski w latach 1919-

2004, Wyższa Szkoła Informatyki

i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie, Rzeszów 2006.

25. Sztuka perswazji. Socjologiczne, psychologiczne i lingwistyczne aspekty

komunikowania perswaz

yjnego, pod red. R. Garpiela, K. Leszczyńskiej, Zakład

Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2004.

26.

K. Szymanek, Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny, Wydawnictwo
Naukowe PWN, Warszawa 2001.

27.

M. Trysińska, Jak politycy komunikują się ze swoimi wyborcami. Analiza języka

polityków na przykładzie rozmów prowadzonych w telewizji polskiej oraz
internecie, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2004.

28.

Wybory parlamentarne 2005. Analiza marketingowa, pod red. M. Jezińskiego,

Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2006.

29.

H. i T. Zgółkowie, Językowy savoir-vivre, SAWW, Poznań 1992.

30.

P. Żmigrodzki, Wprowadzenie do leksykografii polskiej, Wydawnictwo

Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2005.

31.

E. Żurek, Sztuka prezentacji czyli jak przemawiać obrazem, Poltext, Warszawa
2004.

32.

E. Żurek, Sztuka wystąpień czyli jak mówić, by osiągnąć cel, Poltext, Warszawa
2003.

Opracowała: dr Ewa Fogelzang-Adler

PODSTAWY PRAWA

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

Nauki o prawie z punktu widzenia metodologii nauk. Płaszczyzny badania prawa oraz

podział nauk o prawie. Państwo a prawo.

Czynniki wpływające na treść prawa. Świadomość prawna. Znajomość prawa. Oceny
i postawy wobec prawa.

Generalność i abstrakcyjność norm prawnych. Budowa normy prawnej. Rodzaje

sankcji. Sposoby wyrażania przepisów w tekście prawnym. Podział przepisów
prawnych.

4. Zagadnienia stosunku prawnego –

podmiot, przedmiot, uprawnienie, zobowiązanie.

Zagadnienie faktu prawnego.

Źródła prawa. Formy powstawania prawa. System źródeł prawa w RP.

Wykładnia prawa. Teorie wykładni prawa. Metody wykładni tekstu prawnego.

Sposoby likwidowania luk i sprzeczności w prawie.

Podstawowe zagadnienia związane ze stosowaniem i obowiązywaniem prawa. Etapy
stosowania prawa. Kwestia ustalania stanu faktycznego. Zagadnienie subsumpcji.
Obowi

ązywanie prawa w przestrzeni i w czasie.

8. Charakterystyka polskiego systemu prawnego.

Literatura podstawowa

1. M. Borucka –

Arctowa, J. Woleński, Wstęp do prawoznawstwa, Kraków 1997.

2. R. Sarkowicz, J. Stelmach, Teoria prawa, Kraków 1998.
3. T. Stawecki, P. Winczorek,

Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa 2003.

Literatura uzupełniająca

1. E. Kustra,

Wstęp do nauk o państwie i prawie, Toruń 2000.

2. W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki,

Teoria państwa i prawa, Warszawa 1979.

3. W. Lang,

Prawo i moralność, Warszawa 1989.

4. J. Nowacki, Z. Tobor,

Wstęp do prawoznawstwa, Kraków 2002.

K. Opałek, Problemy metodologiczne nauki prawa, Warszawa 1962.

K. Opałek, Prawo podmiotowe, Warszawa 1957.

K. Pałecki, Prawoznawstwo: zarys wykładu: prawo w porządku społecznym,
Warszawa 2003.

8. J. Stelmach,

Współczesna filozofia interpretacji prawniczej, Kraków 1995.

9. H. Suchocka,

Tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym, Warszawa

1992.

10. J. Wróblewski, Zasady tworzenia prawa, Warszawa 1989.
11.

Z. Ziembiński, Teoria prawa, Warszawa, Poznań 1978.

12. Z. Ziembinski, Problemy podstawowe prawoznawstwa, Warszawa 1980.

Opracowała: dr Inga Kawka

WYCHOWANIE FIZYCZNE

Ramowy program studiów dla kierunku politologia

TEMATYKA

1. Cele wychowania fizycznego i metody nauczania ruchu –

praktyczne przykłady.

2. Praktyczne za

stosowanie różnorodnych form organizacyjnych w wychowaniu

fizycznym.

Zasób ćwiczeń kształtujących i ćwiczeń do muzyki z zastosowaniem przyborów

(gumki, piłki, obręcze, ringo, woreczki itp.)

Elementy gimnastyki podstawowej: metodyczne nauczanie ćwiczeń zwinnościowo-

akrobatycznych (przewrotów z różnych pozycji wyjściowych, stania na rękach,

przerzutu bokiem), ćwiczeń w zwisach i podporach.

Gry zespołowe, zasady ich organizacji i przepisy: a) piłka siatkowa – doskonalenie

sposobów poruszania się, podania górne i dolne, zagrywka, wystawianie piłki,

blokowanie, elementy taktyczne; b) piłka koszykowa – kozłowanie, podania, rzuty do
kosza z miejsca i w biegu.

Elementy tańców narodowych, tańce i zabawy integracyjne w tym krótkie układy
choreograficzne.

7. Zabawy i g

ry ruchowe ich funkcje i podziały.

Udział studentów w przygotowaniu gier i zabaw ruchowych, gier drużynowych
i

zabaw zespołowych.

9. Podstawowe elementy z zakresu lekkiej atletyki – biegi, rzuty, skoki – realizowane

w postaci gier drużynowych i terenowych.

10. N

auka pływania: ćwiczenia i zabawy oswajające z wodą, metodyczne nauczanie

pływania różnymi stylami. Doskonalenie umiejętności pływania.

Literatura

1. Bondarowicz M, Staniszewski T. (2003) „Wielka ksi

ęga zabaw i gier ruchowych”

część I i II. Wyd. B.K. Wrocław.

Huciński T., Lekner I. (2001). Koszykówka – podręcznik dla trenerów, nauczycieli

i studentów. Wyd. BK, Wrocław.

Dybińska E. 1992. Wójcicki A. Wskazówki metodyczne do nauczania pływania.
AWF, Kraków

4. Janikowska - Siatka M, Skr

ętowicz E, Szymańska E. (1999,2004) „Zabawy i gry

ruchowe na lekcjach wf i festynach sportowo-rekreacyjnych” WSiP Warszawa.

Kuźmińska O., Popielawska M. 1995. Taniec-Rytm-Muzyka. Wyd. Skr. AWF,

Poznań.

6. Mazurek L. 1980. Gimnastyka podstawowa, wyd. III, sport i Turystyka, Warszawa.

Mielniczuk M. Staniszewski T. 1999. Stare i nowe gry drużynowe. Wydawnictwo
Telbit, Warszawa.

Stach U. Huciński T., Kelner I. 2001. Koszykówka - Podręcznik dla trenerów,
nauczycieli i studentów” Wydawnictwo BK,

Wrocław.

9. Trze

śniowski R. (1995) „Zabawy i gry ruchowe” WSiP Warszawa.

10. Uzarowicz J. (2003). Siatkówka, –

co jest grane? Wyd. BK, Wrocław.

Opracowała: mgr Krystyna Sterkowicz

JĘZYKI OBCE

Sylabusy poszczególnych kursów będą tworzone przez lektorów na postawie stopnia

zaawansowania językowego studentów.

Plan studiów

Kierunek:

ADMINISTRACJA

STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA STACJONARNE (3-letnie nienauczycielskie)

semestr: 1.

zajęcia dydaktyczne

kod kursu

nazwa kursu

godziny

E/- punkty

ECTS

kod

grupy

zajęć

zajęć w grupach

razem

10.0-____-170 Podstawy prawoznawstwa

30 15

14.1-____-170 Nauka o państwie

15 15

10.6-____-170 Nauka administracji

30 15

14.4-____-170 Psychologia społeczna

30 15

14.2-____-170 Socjologia

30 15

10.5-____-170 Historia ustroju i prawa w Polsce

30 15

16.1-____-099 WF-1

- 30

09.1-____-001 Język angielski B2-1

09.1-____-002 Język francuski B2-1

09.1-____-003 Język niemiecki B2-1

09.1-____-004 Język rosyjski B2-1

165 120 30

315

semestr: 2.

zajęcia dydaktyczne

kod kursu

nazwa kursu

godziny

E/- punkty

ECTS

kod

grupy

zajęć

zajęć w grupach

razem

10.5-____-170 Prawo konstytucyjne RP

30 30

10.6-____-170 Historia administracji

30 15

04.9-____-170

Organizacja i zarządzanie w

administracji

14.3-____-170 Ekonomia

30 30

08.1-____-012 Filozofia

11.3-____-170

Informatyka i techniki komputerowe

w administracji

16.1-____-099 WF-2

- 30

09.1-____-001 Język angielski B2-2

09.1-____-002 Język francuski B2-2

09.1-____-003 Język niemiecki B2-2

09.1-____-004 Język rosyjski B2-2

165 165 30

360

Kierunek:

ADMINISTRACJA

Plan studiów

STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA NIESTACJONARNE (3-letnie nienauczycielskie)

rok: I

zajęcia dydaktyczne

kod kursu

nazwa kursu

godziny

E/- punkty

ECTS

kod

grupy

zajęć

zajęć w grupach

razem

10.0-____-170 Podstawy prawoznawstwa

20 10

14.1-____-170 Nauka o państwie

10.6-____-170 Nauka administracji

20 10

14.4-____-170 Psychologia społeczna

14.2-____-170 Socjologia

10.5-____-170 Historia ustroju i prawa w Polsce

20 10

10.5-____-170 Prawo konstytucyjne RP

30 10

10.6-____-170 Historia administracji

04.9-____-170

Organizacja i zarządzanie w

administracji

14.3-____-170 Ekonomia

30 10

08.1-____-012 Filozofia

11.3-____-170

Informatyka i techniki komputerowe

w administracji

09.1-____-001 Język angielski B2-1n

260 75 40

375

Kod grupy zajęć – objaśnienie:

P (podstawowe): P

– P

Grupa treści podstawowych – kształcenie w zakresie:

– Podstaw prawoznawstwa

– Historii administracji

– Nauki o administracji

– Konstytucyjnego systemu organów państwowych

– Prawa administracyjnego

– Postępowania administracyjnego

– Organizacji i zarządzania w administracji publicznej

– Makro- i mikroekonomii

– Publicznego prawa gospodarczego

K (kierunkowe): K

– K

Grupa treści kierunkowych - kształcenie w zakresie:

– Prawa cywilnego z umowami w administracji

– Prawa pracy i prawa urzędniczego

– Finansów publicznych i prawa finansowego

– Socjologii i metod badań socjologicznych

– Zamówień publicznych

– Prawa karnego i prawa wykroczeń

– Instytucji i źródeł prawa UE

– Statystyki z demografią

– Legislacji administracyjnej

– Postępowania egzekucyjnego w administracji

– Technik negocjacji i mediacji w administracji

– Ustroju samorządu terytorialnego

O (ogólne): O

– O

Grupa treści ogólnych.

PODSTAWY PRAWOZNAWSTWA

Ramowy program studiów dla kierunku administracja

TEMATYKA

Nauki o prawie z punktu widzenia metodologii nauk. Płaszczyzny badania prawa oraz

podział nauk o prawie. Państwo a prawo.

Czynniki wpływające na treść prawa. Świadomość prawna. Znajomość prawa. Oceny
i postawy wobec prawa.

Generalność i abstrakcyjność norm prawnych. Budowa normy prawnej. Rodzaje

sankcji. Sposoby wyrażania przepisów w tekście prawnym. Podział przepisów
prawnych.

Źródła prawa. Formy powstawania prawa. System źródeł prawa w RP.

Wykładnia prawa. Teorie wykładni prawa. Metody wykładni tekstu prawnego.

Sposoby likwidowania luk i sprzeczności w prawie.

Filozofia interpretacji prawniczej. Źródła współczesnej filozofii interpretacji
prawniczej. Prawo natury. Pozytywizm prawniczy. Realizm prawny. Hermeneutyka
prawnicza. Analityczna filozofia prawa. Metoda analityczna w interpretacji
prawniczej. Teoria argumentacji prawniczej. Koncepcje dyskursu prawniczego.

Podstawowe zagadnienia związane ze stosowaniem i obowiązywaniem prawa. Etapy
stosowania prawa. Kwestia ustalania stanu faktycznego. Zagadnienie subsumpcji.

Obowiązywanie prawa w przestrzeni i w czasie.

8. Zagadnienia stosunku prawnego –

podmiot, przedmiot, uprawnienie, zobowiązanie.

Zagadnienie faktu prawnego.

Praworządność. Demokratyczne państwo prawne. Prawo wobec wartości. Relacja

między prawem a moralnością. Sprawiedliwość materialna i proceduralna.

Literatura podstawowa

1. M. Borucka –

Arctowa, J. Woleński, Wstęp do prawoznawstwa, Kraków 1997.

2. R. Sarkowicz, J. Stelmach, Teoria prawa, Kraków 1998.
3. T. Stawecki, P. Winczorek,

Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa 2003.

Literatura uzupełniająca

1. E. Kustra,

Wstęp do nauk o państwie i prawie, Toruń 2000.

2. W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki,

Teoria państwa i prawa, Warszawa 1979.

3. W. Lang,

Prawo i moralność, Warszawa 1989.

4. J. Nowacki, Z. Tobor,

Wstęp do prawoznawstwa, Kraków 2002.

K. Opałek, Problemy metodologiczne nauki prawa, Warszawa 1962.

K. Opałek, Prawo podmiotowe, Warszawa 1957.

K. Pałecki, Prawoznawstwo: zarys wykładu: prawo w porządku społecznym,
Warszawa 2003.

8. J. Stelmach,

Współczesna filozofia interpretacji prawniczej, Kraków 1995.

9. H. Suchocka,

Tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym, Warszawa

1992.

10. J. Wróblewski, Zasady tworzenia prawa, Warszawa 1989.
11.

Z. Ziembiński, Teoria prawa, Warszawa, Poznań 1978.

12. Z. Ziembinski, Problemy podstawowe prawoznawstwa, Warszawa 1980.

Opracowała: dr Inga Kawka

NAUKA O PAŃSTWIE

Ramowy program studiów dla kierunku administracja

TEMATYKA

Nauka o państwie. Nazwa i przedmiot dyscypliny naukowej. Problemy
metodologiczne. Miejsc

e nauki o państwie w ogólnej systematyce nauk. Analiza

podstawowych pojęć nauki o państwie. Zalety i wady podstawowych kategorii w ich

ujęciu definicyjnym: granice znaczeniowe, komunikatywność. Rola kontekstu

kulturowego. Zmienność w czasie. Język nauki o państwie a język potoczny.

Pojęcie państwa. Dzieje terminu „państwo”. Nazwy stosowane na oznaczenie państwa
–

terminologia grecka, rzymska, okresu średniowiecza, czasów nowożytnych.

Koncepcje definiowania państwa – funkcjonalne, elementarne, psychologiczne,

klasowe. Sposoby postrzegania i badania państwa. Państwo w wymiarze – logiczno-
normatywnym, psychicznym, aksjologicznym, socjologicznym i historycznym.

Podstawowe współczesne znaczenia państwa – ujęcie szerokie, ujęcie wąskie, inne

ujęcia.

Społeczne i kulturowe podstawy państwa. Naród – społeczeństwo – państwo. Pojęcie

i cechy społeczeństwa obywatelskiego. Państwo a system polityczny. Elementy

składowe i typy kultury politycznej. Opinia publiczna.

Państwo jako organizacja społeczeństwa. Elementy pojęcia państwa jako organizacji

politycznej społeczeństwa – składniki konstytutywne i cechy przymiotne. Państwo

jako zorganizowana władza publiczna. Hierarchiczność państwa. Terytorialność

państwa. Suwerenność państwa i formy jej ograniczania. Przymusowość państwa.

Globalność państwa. Cele i funkcje państwa. Problem celów państwa. Pojęcie

i rodzaje funkcji państwa. Typologia przedmiotowa: funkcje wewnętrzne, zewnętrzne,

organizatorskie, oświatowo-wychowawcze etc. Systemowe rozumienie funkcji

państwa: funkcje adaptacyjne, regulacyjne, innowacyjne.

5. Genez

a państwa. Koncepcje dotyczące pierwotnego powstania państwa. Starożytne

teorie wyjaśniające pochodzenie państwa. Średniowieczne koncepcje genezy państwa
– doktryny teistyczne (teokratyczne, teologiczne), patriarchalne, patrymonialne.

Doktryny nowożytne – umowy społecznej, podboju i przemocy, procesu
rozwarstwienia klasowego (ekonomiczne, marksistowskie), socjologiczne –

organiczne, akceptacji, psychologiczne. Współczesne sposoby powstawania państw.

Społeczeństwo, państwo i władza w historii myśli politycznej i prawnej. Państwo

i władza w wybranych koncepcjach starożytnych. Władza, państwo i prawo

w doktrynach średniowiecza. Państwo, władza polityczna i państwowa w poglądach

przedstawicieli teorii nowożytnych.

7. Typ

ologia państw. Kryteria typologii i ich wartość porządkująca. Pojęcie i istota

formy państwa. Podział państw ze względu na kryterium: formy rządu, stylu rządzenia
i ustroju terytorialno-prawnego. Rodzaje i charakterystyka monarchii. Rodzaje
republik. Style

rządzenia – demokratyczny, liberalny, populistyczny, autokratyczny,

totalitarny. Państwa unitarne i złożone – unie personalne, unie realne, konfederacje,
federacje.

Państwo konstytucyjne, demokratyczne, prawne i prerogatywne. Pojęcie państwa
konstytucyjn

ego. Kryteria i wartości państwa demokratycznego: zasada suwerenności

narodu, przedstawicielstwa, podziału władzy, pluralizmu społecznego i politycznego,

rządów większości z poszanowaniem praw mniejszości, wolnych wyborów,
konstytucjonalizmu, ochrony praw

i wolności obywatelskich, praworządności,

kompromisu i konsensusu etc. Geneza koncepcji państwa prawnego i jej rozwój.

Elementy konstytuujące państwo prawne – zasady prawno-ustrojowe oraz główne

gwarancje rządów prawa. Cechy państwa prerogatywnego.

9. Demokr

atyczne ustroje państwowe – różnorodność koncepcji i rozwiązań. Cechy

systemu parlamentarno-gabinetowego. Charakterystyka systemu prezydenckiego.

Elementy

konstytuujące

systemu

neoprezydenckiego

(mieszanego,

semiprezydenckiego). Specyfika systemu konwentu

(komitetowego, rządów

zgromadzenia).

10.

Ciała pośredniczące w wykonywaniu władzy państwowej. Partie polityczne – istota

pojęcia, etapy rozwoju, funkcje. Państwo a partie polityczne. Organizacje społeczne –
rodzaje, cele, funkcje. Postacie, cele i zadania sam

orządu. Kościoły i związki

wyznaniowe –

powiązanie państwa i Kościoła i system rozdziału.

Literatura podstawowa

1. L. Dubiel, A. Korybski, Z. Markwart, Wprowadzenie do nauki

o państwie i polityce,

Zakamycze 2002.

Ewolucja państwa. Wybór tekstów. Oprac. A. Błaszczyk, Warszawa 1997.

J. Krukowski, Wstęp do nauki o państwie i prawie, Lublin 2002.

J. Kuciński, Podstawy wiedzy o państwie, Warszawa 2003.

E. Kustra, Wstęp do nauki o państwie i prawie, Toruń 1997.

G.L. Seidler, H. Groszyk, A. Pieniążek, Wstęp do nauki o państwie i prawie, Lublin
2004.

P. Winczorek, Wstęp do nauki o państwie, Warszawa 2005.

Wprowadzenie do nauki o państwie i polityce, pod red. B. Szmulika i M.

Żmigrodzkiego, Lublin 2002.

W,Szostak, Współczesne teorie państwa, Kraków 1997.

10.

E. Zieliński, Nauka o państwie i polityce, Warszawa 1999.

Literatura uzupełniająca

1. H. Arendt, Korzenie totalitaryzmu, Warszawa 1993.
2. M. Bankowicz, Fenomen demokracji, Kraków 1999.
3.

M. Mankowicz, J. W. Kaczyński, Oblicza współczesnego państwa, Toruń 2002.

4. J. Baszkiew

icz, Powszechna historia ustrojów państwowych, Gdańsk 1998.

D. Beetham, K. Boyle, Demokracja: pytania i odpowiedzi, Toruń 1996.

Dobre państwo., red. W.Kieżun, J. Kubin, Warszawa 2004.

M. Chmaj, M. Żmigrodzki, Wprowadzenie do teorii polityki, Lublin 1996.

8. R. Dahl, Demokracja i jej krytycy, Kraków 1995.
9.

H. Izdebski, Fundamenty współczesnych państw, Warszawa 2007.

10.

M. Finley, Polityka w świecie starożytnym, Kraków 2000.

11.

J. Kowalski, W. Lamentowicz, P. Winczorek, Teoria państwa, Warszawa 1992.

12. W. T. Kulesza, P.

Winczorek, Demokracja u schyłku XX wieku, Warszawa 1992.

13.

W. Lamentowicz, Państwo współczesne, Warszawa 1996.

14. M. Marczewska-Rytko, Populizm. Teoria i praktyka polityczna, Lublin 1995.
15.

J. Nowacki, Rządy prawa. Dwa problemy, Katowice 1995.

16. H. Olszewski, M. Zmierczak, Historia doktryn politycznych i prawnych,

Poznań

1994.

17.

Prawo administracyjne, pod red. J. Bocia, Wrocław 2000.

18. A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Zi

embiński, Zarys teorii państwa i prawa,

Warszawa 1994.

19. G. Satori, Teoria demokracji, Warszawa 1994.
20. S

połeczeństwo i polityka. Zarys wykładu, pod red. K. A. Wojtaszczyka i W.

Jakubowskiego, Warszawa 2001.

21. A. Sylwestrzak, Historia doktryn politycznych i prawnych, Warszawa 1995.
22. W. Szostak, Problem „

ciężaru państwa”. Optymalizacja roli państwa liberalno-

demokratycznego, Kraków 1998.

23.

W. Szostak, Współczesne teorie państwa, Kraków 1997.

24. G. Ulicka, Demokracje zachodnie, Warszawa 1992.
25.

Wiedza o społeczeństwie, pod red. T. Wosia i J. Stelmacha, Warszawa 1992.

26. K. A. Wojtaszczyk, Kompendium

wiedzy o państwie współczesnym, Warszawa 2000.

27.

K. A. Wojtaszczyk, Współczesne systemy polityczne, Warszawa 1996.

28. Wybrane problemy teorii polityki, praca zbiorowa pod red. A. Wojtaszczyka

i D. Wybranowskiego, Szczecin 2002.

29.

T. Żyro, Wstęp do politologii, Warszawa 2004.

Opracował: prof. dr hab. Andrzej Jaeschke

NAUKA ADMINISTRACJI

Ramowy program studiów dla kierunku administracja

TEMATYKA

Wprowadzenie do nauki administracji. Przesłanki wzrostu zainteresowania

problematyką administracyjną. Geneza i rozwój nauki administracji. Austro-

niemieckie, francuskie i amerykańskie tradycje badawcze. Nauka administracji
w Polsce.

Związek nauki administracji z innymi dyscyplinami naukowymi. Klasyczna triada
nauk administracyjnych – nauka administracji, nauka prawa administracyjnego
i nauka

polityki administracyjnej. Nauka administracji a inne nauki społeczne.

Treść i zakres nauki administracji. Pojęcie nauki administracji – wyodrębnienie

przedmiotu badań. Podstawowe kategorie pojęciowe, zakresy znaczeniowe i konteksty

wyróżniania administracji publicznej. Definicje administracji – źródłosłów
administracji; definicje negatywne; definicje pozytywne o charakterze podmiotowym,

przedmiotowym, funkcjonalnym i mieszanym; ujęcia deskryptywne.

4. Koncepcje badawcze w nauce administracji: koncepcja opisowa nauki administracji,

koncepcja socjologiczna nauki administracji, koncepcja prakseologiczna nauki
administracji, koncepcja politologiczna nauki administracji, koncepcja kompleksowa
nauki administracji. Metody i techniki badawcze stosowane w nauce administracji.

5. Rodowód i ewolucja administracji. Uwarunkowania rozwoju administracji publicznej

(cywilizacyjne, aksjologiczne. doktrynalne, społeczno-polityczne, ekonomiczne,

techniczne, etc). Administracja publiczna w państwie stanowym, w państwie

policyjnym, w państwie prawnym oraz w dobie globalizacji.

Narodowe modele administracji publicznej. Kształtowanie się specyficznych cech
i rozwój modeli administracji publicznej w Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech,
Szwecji i Stanach Zjednoczonych.

7. Doktrynalne podstawy ustroju administracji publicznej: zasada dobra wspólnego;

zasada suwerenności narodu; zasada demokratycznego państwa prawnego; zasada

trójpodziału władzy; zasada solidaryzmu społecznego; zasada pomocniczości; zasada

decentralizacji władzy publicznej.

8. Struktury organizacyjne administracji. Aparat administracyjny. Organy administracji

publicznej -

zagadnienia ogólne (cechy i rodzaje organów). Organ a urząd. Inne

podmioty administrujące (przedsiębiorstwa, zakłady administrujące, organizacje

społeczne). Więzi między organami adm.: kierownictwo, nadzór, kontrola,

koordynacja, współdziałanie. Budowa struktur administracyjnych. Prowincjonalność

i resortowość. Centralizacja i decentralizacja. Koncentracja i dekoncentracja.

Ewolucja funkcji i zadań administracji. Charakterystyka działań administracyjnych

w państwie prawa. Sfery działalności administracyjnej: policja administracyjna,

reglamentacja, świadczenia administracyjne (materialne i niematerialne). Klasyfikacje

prawnych form działania administracji.

10. Kadry admi

nistracji. Korpus służby cywilnej. Status prawny urzędników administracji

publicznej. Problematyka doboru, awansu i stabilizacji kadr w aparacie

administracyjnym. Kształcenie, szkolenie i rozwój personelu administracji.

Pracownicy administracji rządowej a pracownicy samorządu terytorialnego.

11. Normy etyczne pracowników administracji publicznej. Patologie (korupcja, nepotyzm,

nielegalny lobbing, letaprywacja, arogancja i inne przejawy patologii w administracji).

Prawna regulacja działań i instrumentów antykorupcyjnych. Płaszczyzny i formy

odpowiedzialności pracowników administracji.

12.

Tradycje i współczesność administracji publicznej w Polsce. Tradycje rozwiązań
administracyjnych (okres zaborów, II Rzeczypospolita, PRL). Uwarunkowania,

założenia i metodyka reform administracyjnych w III RP.

13.

Administracja publiczna III RP w ujęciu podmiotowym. Administracja

scentralizowana. Administracja państwowa i rządowa: naczelna, centralna i terenowa.
Administracja zdecentralizowana: formy korporacyjne, formy oparte na czynniku

osobowym, formy oparte na czynniku majątkowym. Administracja wykonywana

w formie zadań zleconych, prywatyzacja zadań publicznych.

14.

System kontroli nad administracją. Pojęcie, zadania i rodzaje kontroli. Kontrola

zewnętrzna i wewnętrzna administracji publicznej. Warunki prawidłowego działania
systemu kontroli

Literatura podstawowa

Administacja i polityka. Wprowadzenie, red. A. Ferens, I. Macek, Wrocław 1999.

2. Administracja publiczna, red. J. Hausner, PWN, Warszawa 2005.
3.

Błaś A., Boć J., Jeżewski J., Administracja publiczna, Kolonia Limited, Wrocław
2003.

4. Izdebski H., Kulesza M., Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, Warszawa

2000.

5. Knosala E., Matan A., Zacharko L., Nauka administracji, Zakamycze, Kraków 2006.
6. Knosala E., Zarys nauki administracji, Zakamycze, Kraków 2006.
7.

Leoński Z., Nauka administracji, C.H. Beck, Warszawa 2000.

Łukasiewicz J., Zarys nauki administracji, LexisNexis, Warszawa 2005.

9. Szreniawski J., Wprowadzenie do nauki administracji, Lublin 1996.

Literatura uzupełniająca

1. Administacja i polityka. Administracja publiczna w procesie przemian, red. A. Ferens,

I. Macek, Wrocław 2002.

2. Administacja i polityka. Europejska administracja publiczna, red. R. Wiszniowski,

Wrocław 1999.

Administacja i polityka. Ewolucja stosunków przemysłowych w Europie Środkowej

i Wschodniej, red. J. Sroka, Wrocław 2003.

4. Administacja i polityka. Proces decyzyjny w administracji publicznej, red. L. Habuda,

Wrocław 2000.

Administracja pod wpływem prawa europejskiego, red. Dolnicki b., Jagoda J., Branta,
Bydgoszcz – Lublin, 2007.

Administracja publiczna w procesie dostosowywania państwa do Unii Europejskiej,

red. Małecki M., Mołdawa T., Wojtaszczyk K., Wyd. ASPRA – JR, 2003.

Bernaczyk M., Jabłoński M., Wygoda K., Biuletyn Informacji Publicznej.
Informatyzacja a

dministracji, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2005.

Biernat S., Prywatyzacja zadań publicznych. Problematyka prawna, Warszawa -
Kraków 1994.

Błaś A., Nowacki K., Współczesne europejskie problemy prawa administracyjnego
i administracji publicznej,

Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2005.

10.

Błaś A., Studia z nauki prawa administracyjnego i nauki administracji, Wrocław 1998.

11.

Borkowski J., Jednostka a administracja publiczna po reformie ustrojowej państwa,
Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2001.

12. Bugdel M., Gry i zachowania nieetyczne w organizacji, Difin, Warszawa 2007.
13.

Dębicka A., Dębicki M., Dmochowski M., Prawo urzędnicze w Unii Europejskiej,
Dom wyd. ABC, Warszawa 2004.

14.

Dobkowski J., Pozycja prawnoustrojowa służb, inspekcji i straży, wyd. Wolter
Kluwers, Warszawa 2007.

15.

Dobro wspólne. Władza. Korupcja. Konflikt interesów w życiu publicznym, red. E.

Popławska, Warszawa 1997.

16.

Gaebler T., Osborne D., Rządzić inaczej. Jak duch przedsiębiorczości przenika

i przekształca administrację publiczną, Wyd. Media Rodzina, Warszawa 2005.

17. Gilowska Z.,

Kijowski D., Kulesza M., Misiąg W., Prutis S., Stec M., Szalchata J.,

Zalewski J., Podstawy prawne funkcjonowania terytorialnej administracji publicznej

w RP, “Samorząd Terytorialny” 2002 nr 1-2, s. 18 – 220.

18. Jagielski J., Kontrola administracji publicznej, LexisNexis, Warszawa 2007.
19.

Jednostka wobec działań administracji publicznej, red. E. Ura, Rzeszów 2001.

20.

Jełowiecki M., Nauka administracji. Zagadnienia wybrane, Warszawa 1987.

21.

Jełowiecki M., Podstawy organizacji administracji publicznej. Zagadnienia
teoretyczne, Warszawa 1998.

22.

Knosala E., Matan A., Zacharko L., Elementy nauki administracji, Wrocław 2002.

23. Kowalewski S., Nauka o administrowaniu, Warszawa 1982.
24.

Kudrycka B., Dylematy urzędników administracji publicznej, Białystok 1995.

25.

Kudrycka B., Neutralność polityczna urzędników, Warszawa 1996.

26. Kuta T., Funkcje

współczesnej administracji i sposoby ich realizacji, Wrocław 1992.

27.

Lang J., Służewski J., Wierzbowski M., Wiktorowska A., Polskie prawo
administracyjne, Warszawa 1995.

28.

Lang J.M., Współdziałanie administracji ze społeczeństwem, Warszawa 1985.

29. Longchamps de Berier F.,

Współczesne kierunki w nauce prawa administracyjnego na

Zachodzie Europy, Wyd. Kolonia Limited, Wrocław 2001.

30.

Longchamps F., Założenia nauki administracji, Wrocław 1991.

31.

Lyons D., Etyka i rządy prawa. Ethics and the rule of law, Wyd. ABC, Warszawa
2000.

32.

Marciniak J., Rekrutacja i zatrudnienie według standardów Unii Europejskiej, Wyd.

Alpha, 2004.

33. Matczak M., Kompetencja organu administracji publicznej, Zakamycze, Kraków

2004.

34. Miszczuk A., Regionalizacja administracyjna III Rzeczypospolitej. Koncepcje

teoretyczne a rzeczywistość, Wyd. UMCS, Lublin 2003.

35. Oblicza decentralizmu, red. J. Iwanek, Katowice 1997.
36. Peters B. G., Administracja publiczna w systemie politycznym, Warszawa 1999.
37.

Pope J., Rzetelność życia publicznego. Metody zapobiegania korupcji, Warszawa
1999.

38. Reforma Administracji Publicznej 1998 –

2001, red. J. Płoskonka, Wyd. MSWiA,

Warszawa 2001.

39. Rose -

Ackerman S., Korupcja i rządy, Wyd. Sic!, Warszawa 2001.

40.

Rydlewski G., Służba cywilna w Polsce. Przegląd rozwiązań na tle doświadczeń

innych państw i podstawowe akty prawne, wyd. Scholar, Warszawa 2001.

41.

Simon H.A., Działanie administracji. Proces podejmowania decyzji w organizacjach
administracyjnych, Warszawa 1976.

42.

Skoczny T., Podstawowe dylematy naukowego poznania administracji państwowej,
Warszawa 1986.

43.

Skoczylas J.J., Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez władzę publiczną,
LexisNexis, Warszawa 2005.

44.

Służewski J., Zarys nauki administracji, Warszawa 1979.

45.

Sobczak K., Administracja publiczna. Problemy węzłowe, Warszawa 1993.

46.

Starościak J., Administracja. Zagadnienia teorii i polityki, Warszawa 1974.

47.

Starościak J., Zarys nauki administracji, Warszawa 1971.

48. Szreniawski J., Wprowadzenie do nauki administracji, Lublin 1996.
49.

Tarno J.P., Frankiewicz E., Sieniuć M., Szewczyk M., Wyporska J., Sądowa kontrola

administracji. Podręcznik akademicki, Wyd. Zrzesznia Prawników Polskich, 2006.

50.

Tokarczyk Roman, Współczesne kultury prawne, Wolters Kluwers, Warszawa 2007.

51.

Ura. E., Prawo urzędnicze, LexisNexis, 2004.

52. Wasilewski A., Zjawis

ko konsultacji w działaniu współczesnej administracji polskiej,

Warszawa 1982.

Opracował: dr Ryszard Kozioł

PSYCHOLOGIA SPOŁECZNA

Ramowy program studiów dla kierunku administracja

TEMATYKA

Przedmiot i zadania psychologii społecznej. Zależności zachodzące pomiędzy

psychologią społeczną i dyscyplinami pokrewnymi. Kontekst indywidualny

i społeczny w wyjaśnianiu działań podmiotu. Osobowościowe i sytuacyjne

(społeczne) uwarunkowania działań jednostki. Formalne stosunki społeczne
w systemie biurokratycznym i w relacjach interpersonalnych.

Metody badania w psychologii społecznej. Metody obserwacyjne, sondaż ankietowy

i studium w terenie. Metody badań eksperymentalnych w badaniach społecznych.

Eksperyment naturalny, eksperyment w terenie i eksperyment laboratoryjny. Badania

psychologiczne jako specyficzna sytuacja społeczna.

Mechanizmy wpływu społecznego. Konformizm, naśladownictwo i modelowanie
a indywidualne uwarunkowani

a działania podmiotu. Wpływ sytuacji społecznych na

osiągnięcia w działaniach jednostki (facylitacja społeczna, efekt audytorium).

Społeczne uwarunkowania zaspokajania potrzeb. Kulturowa i społeczna modyfikacja
procesów motywacyjnych potrzeby, realizacja celów, dominacja, rywalizacja).

Spostrzeganie własnej osoby a spostrzeganie innych osób. Indywidualne i społeczne

mechanizmy kształtowania się obrazu własnej osoby i struktury ja. Looking-glass self
–

kontrowersje dotyczące źródeł pochodzenia podstawowych elementów struktury ja.

Teoria dysonansu poznawczego. Mechanizm atrybucji – atrybucja dyspozycyjna

i sytuacyjna. Błąd atrybucji i inne błędy w spostrzeganiu ludzi. Ukryte teorie

osobowości. Schematy poznawcze i stosowanie skrótów poznawczych podczas
dokonywania atrybucji.

Postawy jako element struktury osobowości. Strukturalne składniki postawy:
informacje, emocje i zachowanie. Metody pomiaru postaw. Postawy a zachowanie
jednostki. Postawy deklarowane a postawy okazywane w zachowaniu. Mechanizmy
zmian post

aw. Elementy skutecznej perswazji i analiza działań propagandowych.

Warunki skuteczności wpływu na zmianę postaw. Mechanizmy wpływu reklamy.

Atrakcyjność interpersonalna i jej uwarunkowania. Teorie atrakcyjności
interpersonalnej: teoria wymiany i teoria r

ówności. Atrakcyjność interpersonalna i jej

wpływ na relacje społeczne jednostki. Zgodność postaw a atrakcyjność

interpersonalna. Komunikacja werbalna i niewerbalna a atrakcyjność interpersonalna.

Relacje interpersonalne w grupie społecznej. Kryteria definicyjne grupy społecznej.

Grupy społeczne i zbiorowiska nie będące grupami. Empatia w relacjach społecznych.
Stereotypy s

prawności działania wobec innych a manipulowanie. Podejmowanie

decyzji: interakcja w grupie. Mechanizmy współpracy i konfliktu. Interpretacja

„dylematu więźnia”. Kierowanie małą grupą społeczną.

8. Struktura procesu komunikowania. Modelowe interpretacje procesu komunikowania.

Klasyczne i współczesne modele procesu komunikowania się. Analiza liniowych,
transakcyjnych i cyrkularnych modeli komunikowania. Analiza modelu
symbolicznego interakcjo

nizmu, modelu samoświadomości, modelu reguł

społecznych.

9. Elementy sytuacji procesu komunikowania. Klasyczne interpretacje struktury procesu

komunikowania (nadawca, przekaz, kanał, odbiorca). Właściwości nadawcy, warunki

skuteczności przekazu, charakterystyka komunikowania werbalnego i przekazów

niewerbalnych. Interpretacja zmian tur w procesie konwersacji. Warunki płynności
przebiegu komunikowania w diadzie. i w grupach.

10.

Charakterystyka ograniczeń w procesie komunikowania. Uwarunkowania

osobowościowe i kulturowe procesu komunikowania. Postawy, przekonania
i stereotypy. Znaczenie kontekstu w procesie komunikowania. Uprzedzenia i dysonans

poznawczy w relacjach społecznych. Kontekst językowy, kontekst interpersonalny,

kontekst zadaniowy (instrumentalny), kontekst kulturowy. Wpływ kontekstu na

poziom efektywności komunikowania.

11. Prowadzenie negocjacji.

Warunki podejmowania działań negocjacyjnych.

Indywidualne i sytuacyjne uwarunkowania skuteczności negocjowania. Analiza

strategii i taktyk negocjacyjnych. Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych

użytecznych w procesie negocjacji. Trudne sytuacje negocjacyjne. Podmiotowe

i sytuacyjne uwarunkowania występowania barier w negocjowaniu. Modelowe

właściwości sprawnego negocjatora.

12.

Podstawowe

umiejętności

interpersonalne.

Charakterystyka

umiejętności

nawiązywania kontaktu: analiza modelu M.Bubera. Aktywne słuchanie jako zbiór

zachowań tworzących sprzężenie zwrotne pomiędzy słuchaczem a nadawcą
komunikatu. Uzyskiwanie w

pływu: rozwiązania konstruktywne i twórcze

a instrumentalne pojmowanie relacji społecznych. Funkcjonowanie w sytuacji

komunikowania w warunkach obciążenia emocjonalnego.

13.

Konfrontacja w relacjach społecznych. Rozwiązania twórcze a manipulowanie
w sytuacj

ach społecznych. Ingracjacja i makiawelizm a proces komunikowania.

Zagadnienia

psychologii społecznej polityki.

14.

Agresja i zachowania prospołeczne w relacjach interpersonalnych. Mechanizmy

kształtowania zachowań społecznych, aspołecznych i antyspołecznych. Mechanizmy
nabywania agresji: koncepcje natywist

yczne i koncepcje uczenia się. Sytuacyjne

uwarunkowania agresji: frustracja a agresja; mass-media a agresja. Metody

korygowania zachowań agresywnych. Natywistyczne i empiryczne interpretacje

zachowań prospołecznych. Indywidualne i sytuacyjne determinanty zachowań

prospołecznych.

Literatura podstawowa

1. Allen, E.I. (1988). Managing Face to Face Communication. Survival tactics for people

and products in the 1990s. Lund: Studentlitteratur AB.

2. Aronson, E., Wilson, T.D., Akert, R.M. (1997).

Psychologia społeczna. Serce i umysł.

Poznań: Zysk i S-ka.

Cialdini, R. (1995). Wywieranie wpływu na ludzi. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo
Psychologiczne.

4. Cwalina, W. Falkowski, A.(2005). Marketing polityczny. Perspektywa

psychol

ogiczna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Czajkowski, W. (1989).Modele procesu komunikowania się, (w:)Rocznik Komisji
Nauk Pedagogicznych PAN, t. XLII, Kraków: Ossolineum, 223-238.

Domachowski, W. (1993). Psychologia społeczna komunikacji niewerbalnej. Toruń:
Edytor.

Griffin, E. (2003). Podstawy komunikacji społecznej. Poznań: Zysk i Spółka.

Nelson, T.D. Psychologia uprzedzeń. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo
Psychologiczne.

Nęcki, Z. (2000). Komunikowanie międzyludzkie. Kraków: Antykwa.

10. Podstawy ps

ychologii politycznej (2002). Skarżyńska, K. (red.). Poznań:

Wydawnictwo Zysk i S-ka.

11.

Pratkanis, A., Aronson, E. (2003). Wiek propagandy. Używanie i nadużywanie

perswazji na co dzień. Warszawa: PWN.

12.

Reguły życia społecznego. Oksfordzka psychologia społeczna (1994). Domachowski,
W., Argyle, M. (red.). Warszawa: PWN.

Literatura uzupełniająca

1. Adler, R.B., Rosenfeld L.B., Proctor II, R.F. (2006). Relacje interpersonalne. Proces

porozumiewania się. Warszawa: REBIS.

2. Argyle, M. (1991). Psychologia stosunków interpersonalnych. Warszawa: PWN.
3.

Berne, E. (1987). W co grają ludzie? Warszawa: PWN.

Berne, E. (1998). Dzień dobry... i co dalej? Psychologia ludzkiego przeznaczenia.

Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.

5. Camp, J. (2005). Zacznij od nie. Techniki negocjacji, których

profesjonaliści nie chcą

zdradzać. Taszów: Biblioteka Moderatora.

Dąbrowski, P.J. (1990). Praktyczna teoria negocjacji. Warszawa: SORBOG.

Eicher, J. (1995). Sztuka komunikowania się. Łódź: RAVI.

Ekman, P. (2003). Kłamstwo i sposoby jego wykrywania w biznesie, polityce

i małżeństwie. Warszawa: PWN.

10. Fisher,

R. Ury, W. (1991). Dochodząc do TAK. Negocjowanie bez poddawania się.

Warszawa: PWE.

11.

Hartley, P. (2000). Komunikacja w grupie. Poznań: Zysk i S-ka.

12.

Kwarciak, B. (1997). Co trzeba wiedzieć o reklamie. Kraków: Wydawnictwo
Pro

fesjonalnej Szkoły Biznesu.

13. Leary

, M. (1998). Wywieranie wrażenia na innych. O sztuce autoprezentacji. Gdańsk:

Gda

ńskie Wydawnictwo Psychologiczne.

14.

Mądrzycki, T. (1986). Deformacje w spostrzeganiu ludzi. Warszawa: PWN.

15.

Nęcki, Z. (1992). Komunikowanie interpersonalne. Wrocław: Ossolineum

16. N

ęcki, Z. (1996). Negocjacje w biznesie. Kraków: Wydawnictwo Profesjonalnej

Szkoły Biznesu.

17.

Piotrowski, A., Ziółkowski, M. (1976). Zróżnicowanie językowe a struktura

społeczna. Warszawa: PWN.

18.

Podstawy psychologii. Podręcznik dla studentów kierunków nauczycielskich (2004).
W.Pilecka, G., Rudkowska,, L. Wrona (red.). Wydawnictwo Naukowe WSP: Kraków.

19.

Psychologia spostrzegania społecznego. (1986) (red.) M. Lewicka, J. Trzebiński,

Warszawa: Książka i Wiedza.

20. Rakos, R.F. (1991). Assertive Behavior. Theory, Research and Training. International

Series on Communication Skills. London & New York: Routledge.

21. Rembowski, J. (1989). Empatia. Warszawa: PWN.
22.

Ury, W. (1997). Odchodząc od NIE. Negocjowanie od konfrontacji do kooperacji.
Warszawa: Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.

23.

Węgrzecki, A. (1992). O poznawaniu drugiego człowieka. Kraków: PAT.

24. Witkowski, T. (2000). Psycho-

manipulacje. Jak je rozpoznawać i jak sobie z nimi

radzić. Biblioteka Moderatora. (b.m.w.): UNUS.

25. Witkowski, T. (2005). Inteligencja makiaweliczna. Biblioteka Moderatora (b.m.w.)
26. http://psywww.com/resource/bytopic/social.html -

jedna z dobrych stron źródłowych

dla problematyki psychologii społecznej (przeglądano 07.06.2007)

27. http://polisci.umn.edu/polipsyc/about/index.html -

jedna z dobrych stron źródłowych

dla problematyki psychologii politycznej (przeglądano 24.07.2004).

pracował: dr Wojciech Czajkowski

SOCJOLOGIA

Ramowy program studiów dla kierunku administracja

TEMATYKA

1. Socjologia jako nauka i dyscyplina akademicka. Etos nauki. Powstanie socjologii.

Podwójne narodziny socjologii. Funkcje socjologii jako nauki. Przedmiot

zainteresowania socjologii. Orientacje i podejścia teoretyczne w socjologii.

Osobliwości nauk społecznych.

Podstawowe podejścia i orientacje teoretyczne w socjologii.. Socjologia Augusta

Comte’a, statyka i dynamika społeczna. Socjologia ewolucjonistyczna. Pojęcie

ewolucjonizmu w naukach społecznych. Psychologizm i socjologizm. Narodziny
socjologii humanistycznej. Antypozytywizm w socjologii Ferdynanda Toenniesa,
Georga Simmla i Maxa W

ebera. Socjologiczne wątki w twórczości Karola Marksa.

Funkcjonalna wizja społeczeństwa.

Współczesne teorie socjologiczne. Anthony Giddens i teoria strukturacji. Pierre

Bourdieu, pojęcia habitusu i pola. Teoria działania komunikacyjnego Jurgena
Habermasa.

Funkcjonalizm systemowy Niklasa Luhmanna. Teorie

postmodernistyczne.

Zachowanie, działanie, działanie społeczne, interakcje, stosunki społeczne.

Społeczeństwo jako symboliczna interakcja – teorie interakcji. Zachowania społeczne
jako wymiana dóbr. Elementy

składowe i etapy kształtowania się więzi społecznej.

Stosunki międzyludzkie i życie zbiorowe – społeczeństwo polskie realnego socjalizmu

i społeczeństwo współczesne.

Formy życia społecznego: zbiory społeczne, kategorie społeczne, zbiorowości (kręgi

społeczne, wspólnoty i stowarzyszenia, zbiorowości oparte na podobieństwie

zachowań, środowiska społeczne, grupy społeczne i organizacje społeczne).
Przywództwo w grupach. Grupy odniesienia. Grupy pierwotne i wtórne.

Kultura. Pojęcie kultury. Rozumienie kultury w socjologii i antropologii społecznej.
Kultura materialna i niematerialna. Kultura a cywilizacja. Kultura i natura. Kultura

i społeczeństwo. Tożsamość kulturowa. Kultura jako element więzi społecznej.

Kultura w społeczeństwie współczesnym. Kultura masowa.

Kontrola społeczna. Konformizm i dewiacja. Sankcja społeczne i ich rodzaje. Teoria
anomii –

E. Durkheim, R.K. Merton. Rodzaje przystosowania społecznego.

Socjalizacja jako pośrednia kontrola społeczna.

Instytucje i organizacje społeczne. Proces instytucjonalizacji. Organizacja społeczna

jako porządek społeczny. Organizacja jako pewien typ grupy społecznej. Biurokracja,

typ idealny biurokracji według Maxa Webera. Funkcje i dysfunkcje biurokracji.

Polityka i biurokracja państwowa. Grupy interesu. Żelazne prawo oligarchii.
Organizacje totalne.

Religia we współczesnym świecie. Judaizm, Chrześcijaństwo i Islam. Wiara a religia.

Kościół jako wspólnota wiernych i organizacja. Rola Kościoła w Polsce.

Sekularyzacja we współczesnej Europie. Fundamentalizm religijny.

10.

Współczesne problemy kapitalizmu. Bezrobocie i marginalizacja społeczna. Bieda

i ubóstwo. Równy i sprawiedliwy podział bogactwa i dochodu narodowego.

Gospodarka i społeczeństwo w systemie socjalistycznym i kapitalistycznym.

11. Rodzina i małżeństwo. Funkcje rodziny i ich przeobrażenia. Formy rodzin i wzory

małżeństw. Wzory relacji w małżeństwie i rodzinie. Rodzina we współczesnej

Europie i w Polsce. Alternatywy dla małżeństwa i rodziny.

12. Zagadnienia etniczne –

podstawowe pojęcia. Naród, narodowość, lud, plemię, klan,

ród, rodzina. Pojęcie grupy etnicznej. Naród i procesy narodowotwórcze. Formowanie

się państw narodowych. Współczesne narody a procesy globalizacyjne. Naród

i nacjonalizm. Mniejszości narodowe.

13.

Władza, państwo i społeczeństwo. Immanentny i wszechobecny charakter władzy.

Funkcje władzy. Wyłanianie się władzy i przywództwa (czynniki socjologiczne). Trzy

czyste typy prawomocnego panowania. Władza państwowa. Teoria polityczna

państwa bezpieczeństwa socjalnego.

14.

Struktura społeczna i koncepcje uwarstwienia społecznego. Zjawisko nierówności

społecznych i zróżnicowania społecznego. Pozycja społeczna i status społeczny.
Stratyfi

kacja społeczna i jej wymiary. Rodzaje systemów stratyfikacji społecznej.

Pojęcie klasy społecznej. Przyczyny i formy ruchliwości społecznej. Marksa i Webera

koncepcje uwarstwienia społecznego. Funkcjonalna teoria uwarstwienia społecznego

i jej krytyka. Współczesne koncepcje uwarstwienia społecznego, neomarksizm

i neoweberyzm. Klasa średnia i jej rola w systemie demokratycznym. Dynamika

struktury społecznej we współczesnym społeczeństwie polskim.

15.

Zachowania zbiorowe i ich przyczyny. Typy zachowań zbiorowych. Ruchy społeczne.

Teorie ruchów społecznych. Cykle ruchów społecznych. Fale protestów społecznych

we współczesnej Polsce.

16.

Zmiana społeczna. Pojęcia: zmiany społecznej, procesu społecznego, postępu

i rozwoju społecznego. Źródła zmiany społecznej. Teorie zmiany społecznej.

Determinizm i woluntaryzm procesów zmiany społecznej. Modernizacja. Zmiana

społeczna w Polsce po 1989 roku. Obszary zmian: polityka, gospodarka,

społeczeństwo. Wyzwania i zagrożenia transformacji ustrojowej w Polsce. Stosunek

społeczeństwa polskiego do zachodzących zmian.

17. Globalizacja. Istota procesu globalizacji. Pozytywne i negatywne skutki globalizacji.

Pomiędzy globalnością i lokalnością.

Literatura podstawowa

P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Znak, Kraków 2002.
P. Sztompka, M. Kucia, Socjologia. Lektury, Znak, Kraków 2005.
E. Wnuk –

Lipiński, Pierwsza dekada niepodległości: próba socjologicznej syntezy, ISP

PAN, Warszawa 2001.

P. L. Berger, Zaproszenie do socjologii, PWN, Warszawa 1995.

J. Szczupaczyński, Władza i społeczeństwo,T.1, Scholar, Warszawa 1995.

J. Szczupaczyński, Władza i społeczeństwo, T. 2, Scholar, Warszawa 1998.

Liter

atura uzupełniająca

R. Putnam, Demokracja w działaniu, Znak, Kraków 1995.

2. M. Weber, Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Test, Lublin 1994.
3.

M. Weber, Polityka jako zawód i powołanie, Znak. Kraków 1998.

4. P. Sztompka, Trauma wielkiej zmiany, ISP PAN, Warszawa 2000.
5. Z. Bauman, Globalizacja, PIW, Warszawa 2000.
6.

R. Dahrendorf, Nowoczesny konflikt społeczny, Czytelnik, Warszawa 1993.

7. W. Morawski, Zmiana instytucjonalna, PWN, Warszawa 1998.
8.

F. Adamski, Rodzina: wymiar społeczno – kulturowy, Wyd. UJ, Kraków 2002.

9. E. Durkheim, Zasady metody socjologicznej, PWN, Warszawa 1968.
10. S. Ossowski,

Dzieła, T. II, PWN, Warszawa 1966.

11. P. Rybicki,

Struktura społecznego świata, PWN, Warszawa 1979.

12. E. Hall, Ukryty wymiar, PIW, Warszawa 1973.
13. E. Goffman,

Człowiek w teatrze życia codziennego, PIW, Warszawa 1981.

14. P. Rybicki,

Społeczeństwo miejskie, PWN, Warszawa 1972.

15. F. Znaniecki,

Współczesne narody, PWN, Warszawa 1990.

16. E. Gellner, Narody i nacjonalizm, PIW, Warszawa 1991.

17. N. Luhmann,

Teoria polityczna państwa bezpieczeństwa socjalnego, PWN, Warszawa

1994.

18. Rychard, M. Fedorowicz (red.),

Społeczeństwo w transformacji, IF i S PAN,

Warszawa 1993.

19.

M. Marody (red.), Wymiary życia społecznego, Scholar, Warszawa 2002.

20.

J. Staniszkis, Postkomunistyczne państwo: w poszukiwaniu tożsamości, ISP,
Warszawa 2000.

21.

H. Palska, Bieda i dostatek: o nowych stylach życia w Polsce końca lat

dziewięćdziesiątych, IFiS PAN, Warszawa 2002.

Opracował: dr Grzegorz Foryś

HISTORIA USTROJU I PRAWA W POLSCE

Ramowy program studiów dla kierunku administracja

TEMATYKA

Zakres chronologiczny, terytorialny i przedmiotowy zajęć. Podstawowa terminologia
z zakresu ustrojoznawstwa i prawoznawstwa. Periodyzacja historii Polski.
Charakterystyka literatury przedmiotu. Utylitarny wymiar przedmiotu.

Monarchia stanowa w średniowieczu. Pojęcie Królestwa Polskiego – terytorium

i administracja. Statuty Kazimierza Wielkiego. Rola Kościoła w państwie. Wojsko,

skarbowość, sądownictwo. Unia Polski z Litwą. Zarys prawa sądowego.

Rzeczpospolita szlachecka do połowy XVIII w. Przekształcenia terytorialne,

wielowyznaniowy i wielonarodowy charakter państwa. Król, sejm, sejmiki. Wojsko
i skarb. Powstanie oligarchii magnackiej, znaczenie

szlachty, miasta i mieszczaństwo,

poddaństwo chłopów. Sądownictwo i prawo sądowe.

4. Ku monarchii konstytucyjnej 1764-1795. Reformy ustrojowe z lat 1764-1766.

Przemiany społeczne w Polsce na tle europejskim. Ustawodawstwo Sejmu Wielkiego.
Konstytucja 3 Maja i prawo o miastach. Rozbudowa administracji centralnej
i terenowej. Prawno-ustrojowy kontekst rozbiorów Polski.

Księstwo Warszawskie (1807-1815). Królestwo Polskie (1815-1830). Ziemie polskie

pod zaborem rosyjskim. Prawne aspekty powstań narodowych. Odrębność ziem

wcielonych do Rosji. Reglamentacja samorządności. Przemiany cywilizacyjne.

6. Zabór austriacki.

Wolne Miasto Kraków. Przemiany społeczne i polityczne.

Autonomia Galicji. Wybory i samorząd terytorialny. Struktura władz i urzędów,

sądownictwo.

Sytuacja Polaków w zaborze pruskim. Wielkie Księstwo Poznańskie. Organizacja
administracji (prowincje, powiat

y, gminy), sądownictwo, samorząd terytorialny. Praca

organiczna, formy oporu narodowego.

Bilans zaborów i ich wpływ na katalityczny proces zmian tożsamości narodowej

Polaków. Ziemie polskie w okresie I wojny światowej. Przejściowe formy organizacji

władzy państwowej w 1918 r.

Ustrój polityczny II Rzeczypospolitej. Konstytucje, naczelne organy władzy

państwowej. Wymiar sprawiedliwości. Kościół katolicki, mniejszości religijne
i wyznaniowe.

10. Przedwojenna administracja publiczna. Proces ustrojowej i prawnej unifikacji

państwa. Administracja centralna i terytorialna. Samorząd, sądownictwo, skarbowość,
szkolnictwo.

11.

Państwo i naród w okresie wojny i okupacji. Ziemie polskie pod okupacją niemiecką.

Ziemie polskie pod okupacją ZSRR. Władze państwowe na emigracji. Polskie

Państwo Podziemne.

12.

Ustrój państwa w okresie kształtowania nowego systemu władzy (1944-1952).

Naczelne organy władzy państwowej. Rady narodowe i samorząd terytorialny. Teoria
prawna i polityczna praktyka funkcjonowania instytucji publicznych.

13. PRL w latach 1952-1980. Fasadowy charakter instytucji demokratycznych:

konstytucja, Sejm, Rada Państwa, rząd, wymiar sprawiedliwości i organy ścigania.

Przekształcenia administracyjne. Nomenklatura. Kościół Katolicki.

14. Ewolucja normatywna Polski lat osiemdzie

siątych. Prawodawstwo stanu wojennego

i okresu normalizacji. Empiryczna repartycja odpowiedzialności za państwo.
Proliferacja

społeczeństwa obywatelskiego.

Literatura podstawowa

1. M. Kallas, Historia ustroju Polski X-XX w., Warszawa 2001.
2. J. Bardach, B.

Leśnodorski, M. Pietrzak, Historia ustroju i prawa polskiego, Warszawa

2005.

3. J. Walachowicz

, Historia państwa i prawa Polski. Zarys wykładu, Poznań 1994.

Literatura uzupełniająca

1. S. Godek, M. Wilczek-Karczewska, Historia ustroju i prawa w Polsce do 1772/1995.

Wybór źródeł, Warszawa 2006.

2. S. Rogowski, Historia ustroju i prawa w Polsce 1918-

1989; wybór źródeł, Warszawa

2006.

A. Lityński, Historia prawa Polski Ludowej, Warszawa 2006.

4. M. Czepelak, J. Halberda, A Michalak,

Historia prawa sądowego, Warszawa 2006.

R. Warchoł, Polskie konstytucje, Warszawa 2007.

6. A. Ajnenkiel,

W pięćsetlecie Konstytucji Nihil Novi: z dziejów stanowienia prawa

w Polsce, Warszawa 2006.

7. J. Baszkiewicz,

Powszechna historia ustrojów państwowych, Kraków 2002.

8. A. Korbowicz, W. Witkowski, Historia ustroju i prawa polskiego 1772-1918, Kraków

2002.

9. A. Bereza, Historia administracji w Polsce 1764-1989, Warszawa 2006.
10. M. Szczaniecki,

Powszechna historia państwa i prawa, Warszawa 2000.

11. S. Kieniewicz, Konstytucje polskie. Studia monograficzne z dziejów polskiego

konstytucjonalizmu, Warszawa 1990.

12.

Teksty źródłowe z historii państwa i prawa Polski (1864-1945). Wybór i opracowanie

J. Ciągwa i A. Lityński.

13. T. Maciejewski,

Historia ustroju i prawa sądowego w Polsce, Warszawa 2006.

14. K. Krasowski, M. Krzymkowski, K. Sikorska-

Dzięgielewska, J. Walachowicz,

Historia ustroju państwa, Poznań 2002.

15. Czasopisma: ,,Czasopismo Prawno-Historyczne’’, ,,Studia Prawnoustrojowe’’,

,,Krakowskie Studia Prawnicze’’.

16. Internet: www.konstytucje.pl, www.lex.edu.pl

Opr

acował: dr hab. prof. AP Andrzej K. Piasecki

PRAWO KONSTYTUCYJNE RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Ramowy program studiów dla kierunku administracja

TEMATYKA

Prawo konstytucyjne w systemie prawa RP. Konstytucja jako najwyższe prawo RP.

Źródła prawa konstytucyjnego. Polityczne aspekty treści preambuły Konstytucji.

Nazwa państwa. Sposoby rozumienia pojęcia Rzeczypospolita.

2. Zasady ustrojowe jako podstawa ustroju politycznego i gospodarczego RP. Definicja

ustroju politycznego. Rzeczypospolita Polska jako wspólne dobr

o ogółu obywateli.

Pojęcie obywatelstwa. Demokratyczne państwo prawa urzeczywistniające zasady

sprawiedliwości społecznej. Stanowisko nauki i rozstrzygnięcia Trybunału

Konstytucyjnego. Dylematu pojęciowe i spory interpretacyjne. RP jako państwo
jednolite.

Problematyka suwerenności Narodu. Pojęcie władzy zwierzchniej. Zasady