1 

 

28.10.2013r

 

Norma prawna – taka norma, która jest generalna i abstrakcyjna ustanowiona lub uznana 
przez upoważniony organ paostwowy

 

Przepis prawny – artykuł, paragraf, ustęp, punkt, zdanie jakiegoś tekstu prawnego; w jednym 
przepisie może byd wiele norm.

 

 

 

SANKCJE

 

→ kara

 

– 

zasadnicze *art. 37 Kodeksu Karnego pozbawienie wolności, art. 34 KK ograniczenie 

wolności, art. 33 KK kara grzywny+

 

– 

dodatkowe [art.40 KK pozbawienie praw publicznych , art. 50 KK podanie wyroku do 

publicznej wiadomości, art. 42 KK zakaz prowadzenie pojazdów mechanicznych+

 

→ egzekucja

 

 

[eksmisja lokatora z lokalu bezprawnie zajętego, komornik przeprowadza egzekucję 

na majątku sprawcy szkody, komornik dokonuje egzekucji na sprawcy szkody bądź jego 
opiekuna prawnego]

 

→ nieważnośd

 

 

*nieważnośd czynności prawnej dokonanej na osobie chorej umysłowo, zatajanie 

informacji przed zawarciem związku małżeoskiego+

 

 

Hierarchia źródeł prawa polskiego

 

1) 

Konstytucji RP – najważniejszy dokument prawny; zapewnia bezpieczeostwo, 

ochronę praw, zawiera także obowiązki obywateli; powołuje główne organy paostwa i 
nadaje im kompetencje

 

2) 

Umowy międzynarodowe – takie, które są ratyfikowane za zgodą wyrażoną w 

ustawie np. traktat akcesyjny RP

 

3) 

Prawo stanowione przez organizację międzynarodową – prawo wspólnotowe wtórne 

*rozporządzenia wspólnotowe i dyrektywy+

 

4) 

Ustawy – akt prawa powszechnie obowiązującego ustanowionego przez parlament

 

 

2 

 

5) 

Umowy międzynarodowe inne *np. umowy między ministrami, bez udziału sejmu+

 

6) 

Rozporządzenia – wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego w celu 

wykonania tego upoważnienia i w jego granicach

 

7) 

Prawo miejscowe (lokalne) -prawo stanowione przez organy rządowe terenowe 

(wojewodowie, dyrektorzy urzędów morskich) lub organy samorządu gminnego, 
powiatowego i wojewódzkiego(podatki lokalne)

 

Jest to katalog uporządkowany hierarchicznie, w razie sprzeczności pierwszeostwo mają 
pochodzące z aktu prawnego wyższego rzędu. Jest to zamknięty katalog źródeł prawa, nic 
spoza niego nie jest źródłem prawa.

 

 

Gałąź prawa – kompleks norm regulujących pewną sferę stosunków społecznych

 

a)  prawo cywilne, karne, administracyjne, międzynarodowe, konstytucyjne *reguluje 

zasady ustroju politycznego i społeczno-gospodarczego, określa organizację, 
kompetencje, formy działania administracji publicznej oraz organów wymiaru 
sprawiedliwości, reguluje także podstawowe prawa i obowiązki obywateli+ 

*prawo handlowe zostało wyodrębnione z prawa cywilnego+ 

b)  prawo materialne *prawa i obowiązki podmiotów praw+ i prawo formalne *określa 

sposób realizacji tych praw, prawo procesowe+ 

 

Prawo cywilne 

Prawo karne 

Prawo 
administracyjne 

Prawa materialne 

Kodeks Cywilny 

Kodeks Karny 

- 

Prawa formalne 

Kodeks 
Postępowania 
Cywilnego 

Kodeks 
Postępowania 
Karnego 

Kodeks 
Postępowania 
Administracyjnego 

 

Prawo konstytucyjne duża szerokośd regulacji, duża ogólnośd

 



 

paostwo prawne – obejmuje zasadę podziału władzy (wykonawcza, 
ustawodawcza i sądownicza), zwierzchnictwa konstytucji, niezależnośd 
sądów i niezawisłośd sędziów, naczelną rolę w systemie prawa stanowi 
ustawa 

Prawo powinno byd przestrzegane przez wszystkich adresatów, przede 
wszystkim przez organy paostwa. 



 

Vacatio legis  



 

Ochrona praw nabytych 

 

3 

 



 

Zasada określoności prawa – jasne i zrozumiałe przepisy