background image

 

PRAWO CYWILNE 

 
Prawo 

– zespół norm regulujących stosunki społeczne.  

 

1.  podmioty i przedmioty prawa 

– pozostające w relacjach  

2. 

prawo  cywilne  nazywane  jest  prawem  podmiotów  –  ze  względu  na 
równorzędność podmiotów i autonomie woli  

a. 

równorzędność  –  żadna  ze  stron  nie  dysponuje  uprawnieniami 
władczymi  

 
Gałęzie  prawa  –  w  miarę  pełne  spójne  wewnętrznie  uporządkowane  według 
przyjętej metody zespoły norm prawnych regulujących określone, obszerne kategorie 
stosunków społecznych 
 
Kompleksowe regulacje prawne 

– ujęte w akcie prawnym zespoły norm prawnych 

regulujące  jeden  stosunek  społeczny  z  kilku  gałęzi  prawa  (np.:  prawo  zamówień 
publicznych) 
 
Działy Kodeksu Cywilnego:  

I. 

Cześć ogólna 

II. 

Prawo rzeczowe (własności)  

III. 

Zobowiązania 

IV. 

Prawo spadkowe 

V. 

Prawo rodzinne 

VI. 

Prawo na dobrach niematerialnych 

 
Zasady prawa cywilnego:  

1. 

równa ochrona osobowości każdego człowieka 

2. 

pełna i równa ochrona mienia i osób  

3. 

zakaz nadużywania praw podmiotowych  

4.  autonomia woli  
5.  zasada ochrony zaufania 

 
Stosunek  cywilnoprawny 

–  określona  przepisami  prawa  więź  o  charakterze 

powinnościowym  pomiędzy  określonymi  przez  hipotezę  normy  prawnej  podmiotami 
prawa, które posiadają określone przez dyspozycję normy prawnej względem siebie 
uprawnienia  i  obowiązki.  Sankcja  za  ich  niezrealizowanie  jest  egzekwowana  przez 
państwo.  Z  reguły  są  to  stosunki  dwustronnie  zindywidualizowane;  są  tez  stosunki 
jednostronnie zindywidualizowane (np.: prawo własności). 
 
Elementy stosunku cywilnoprawnego:  

 

strona 

–  podmiot  lub grupa podmiotów o jednorodnych interesach w ramach 

danego stosunku cywilnoprawnego 

 

podmioty 

– osoby fizyczne lub prawne występujące jako strony  

 

przedmiot 

–  zachowanie  dozwolone,  nakazane  lub  zakazane  stosownie  do 

wynikających  z  istoty  stosunku  prawnego  uprawnień  i  zobowiązań  także 
względem rzeczy i dóbr niematerialnych  

 

background image

 

Zdarzenia  cywilnoprawne 

–  fakty  określone  w  hipotezie  normy  prawnej,  z  którymi 

dyspozycja  normy  prawnej  łączy  powstanie  zmiany  lub  ustanie  stosunku  prawnego 
lub zmiany w podmiotowości prawnej  
 
Podział:  

1.  zdarzenia 

– bez udziału woli  

2. 

działania  

a. 

czynności zmierzające do wywołania skutków prawnych (oświadczenia 
woli,  orzeczenia  sądowe  o  charakterze  konstytuwnym,  akty 
administracyjne)  

 
Prawo  podmiotowe 

–  wynikająca  ze  stosunku  prawnego  sfera  możności 

postępowania  w  określony  sposób  przyznana  przez  normę  prawną  w  celu  ochrony 
interesu podmiotu uprawnionego i przez tą normę zabezpieczoną.  
 
Typy praw podmiotowych:  

 

bezpośrednie  –  możność  podejmowania  działań  w  odniesieniu  do 
określonego dobra bez udziału osób trzecich  

 

roszczeniowe 

–  możność  żądania  określonego  zachowania  się  w  celu 

osiągnięcia korzyści  

 

kształtujące  –  możność  ukształtowania  przez  uprawnionego  stosunku 
prawnego istniejącego w ramach innego stosunku  

 
Kryterium 

– stopień ochrony prawnej  

 

bezwzględne – skutkują  extra omnes, czyli wobec wszystkich  

 

względne – skutkują względem określonej osoby (np.: względem kontrahenta)  

 
Kryterium 

– interes ekonomiczny  

 

majątkowe  

 

niemajątkowe (osobiste i rodzinne)  

 
Kryterium 

– przenoszalność 

 

zbywalne 

 

niezbywalne (dobra osobiste)  

 
Nabycie, zmiana, wygaśnięcie praw podmiotowych  
 
Nabycie:  

 

pierwotne 

– bez następstwa prawnego (np. przez zasiedzenie)  

 

pochodne:  

  translatywne 

– przechodzi w całości  

  konstytutywne 

– nabywamy fragment uprawnień poprzednika  

  sukcesja generalna 

– przechodzi całość praw 

  singularna 

– nabywamy poszczególne prawa  

 
Kolizja praw podmiotowych 

– jedno prawo ogranicza inne  

 

 

zasada rozstrzygnięcia sądowego  

 

zasada pierwszeństwa  

 

background image

 

PODMIOTY STOSUNKÓW CYWILNOPRAWNYCH 

 
 
Podmiotami  stosunków  cywilnoprawnych  mogą  być    tylko  osoby  fizyczne  i  osoby 
prawne. 
 

OSOBY FIZYCZNE 

Osoba fizyczna 

– to każdy człowiek  

 
Podmiotowość  prawna  –  zdolność  prawna,  czyli  zdolność  do  bycia  podmiotem 
prawa 
 
Zdolność  do  czynności  prawnych  –  możność  kształtowania  swojej  sytuacji 
prawnej poprzez zaciąganie i realizację zobowiązań  
 
Początek  zdolności  prawnej  –  fakt  urodzenia,  czyli  odłączenia  od  ciała  matki. 
Domniemanie  urodzenia  się  żywym  (art.  9  KC),  jest  to  domniemanie  wzruszalne  
(czyli można je obalić dowodami) 
 
Ograniczona zdolność prawna przysługuje nasticurusowi (czyli dziecku poczętemu, 
a nie narodzonemu). Może być podmiotem spadkobrania.  
 

 

W  momencie  urodzenia  sporządzany  jest  akt  urodzenia,  wpisuje  się  min.:  płeć  (ze 
względu  na  przeważające  cechy  fizyczne).  Płeć  podaną  w  akcie  urodzenia  można 
zmienić na drodze prawnej.  
 
Dziecko przysposobione 

– sporządzany jest drugi akt urodzenia, w miejscu danych 

rodziców  wpisuje  się  osoby  przysposabiające,  a  pierwszy  akt  urodzenia  nie  jest 
niszczony  lecz  przechowywany.  W  momencie  osiągnięcia  pełnoletności  można 
wystąpić  do  Urzędu  Stanu  Cywilnego  z  zapytaniem,  czy  na  nasze  nazwisko 
sporządzony był tylko jeden akt urodzenia.  
 
Zdolność do czynności prawnych

1. 

brak zdolności do czynności prawnych 

 

osoby do 13 roku życia 

 

osoby ubezwłasnowolnione całkowicie  

2. 

częściowa zdolność do czynności prawnych  

 

małoletni ( 13 – 18 lat) 

 

osoby częściowo ubezwłasnowolnione (tylko w sprawach majątkowych)  

(podlegają  kontroli  sądu,    opiekun  może  kwestionować  dokonane 

czynności)  

3. 

pełna zdolność do czynności prawnych  

 

osoby pełnoletnie ( od 18 lat) 

 

osoby, 

które nie są ubezwłasnowolnione 

 

kobiety od 16 roku życia, w przypadku, gdy zawarły związek małżeński za 
zgodą sądu.  

 
Tożsamość  osoby  fizycznej  –  zespół  cech  osobistych  określających 
zindywidualizowaną zidentyfikowaną jednostkę ludzką.(imię, nazwisko, pseudonimy, 
data i miejsce urodzenia, rodzice) 

background image

 

 
Stan  cywilny 

–  rozdaj  stanu  prawnego  człowieka,  czyli  sytuacji  prawnej  w 

obowiązującym systemie prawnym. Jest to dobro osobiste, podlega ochronie.  
 
Stan osobisty człowieka – zespół cech najściślej osobistych takich jak płeć, wiek, 
stan zdrowia. Jest dobrem osobistym, podlega ochronie.  
 
Dobra  osobiste 

–  kodeks  cywilny  nie  definiuje  w  sposób  jednoznaczny  pojęcia, 

wymienia przykłady takie jak: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko, 
pseudonimy, wizerun

ek, tajemnica korespondencji, prawo do pochówku  

 
Miejsce zamieszkania 

– to miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem 

przebywania.  
 
Koniec bytu osoby fizycznej 

– następuje wraz ze śmiercią. Ustaje zdolność prawna 

oraz  zdolność  do  czynności  prawnych.  Wygasają  prawa  i  obowiązki  o  charakterze 
niematerialnym. Sporządzany jest akt zgonu (są zwłoki; kierownik USC).  
Sytuacje nietypowe: 

 

sądowe  stwierdzenie  zgonu  –  kiedy  śmierć  jest  niewątpliwa,  choć 
nieabsolutnie pewna.  Wyrok ma charakter deklaratywny 

 

uznanie za zmarłego  – za zmarłego można uznać osobę zaginioną (taką, co 
do  której  nie  wiadomo  czy  żyje)  po  określonym  czasie  (10  lat;  w  przypadku 
osób po 70 roku życia – 5 lat; gdy zganiony nie ukończył 23 lat – do momentu 
gdy ukończyłby ten wiek) 

Sąd  wydając  takie  postanowienie  dokłada  staranności  by  jak  najbardziej 
dokładnie określić datę zgonu. 
 
 

OSOBY PRAWNE 

 
Osoby  prawne 

to  jednostki  organizacyjne  wyposażone  przez  normę  prawną  

w  zdolność  prawną  by  mogły  być  podmiotem  praw  i  obowiązków;  i  zdolność  do 
czynności prawnych, by swoim działaniem kształtować mogły swoją sytuację prawną 
(zaciąganie i realizacja zobowiązań).  
 
Osobowości prawnej nie posiadają:  

 

spółka cywilna (za działania spółki odpowiadają wspólnicy) 

 

spółka jawna (za działania spółki odpowiadają wspólnicy) 

 

wspólnoty mieszkaniowe 

 
Osobowość prawną posiadają:  

 

spółka  z  ograniczoną  odpowiedzialnością  (domniemanie  winy  w  przypadku 
zaistnienia niewypłacalność; ciężar dowodu spoczywa na członkach zarządu) 

 

spółka akcyjna ( jest domniemanie niewinności w przypadku niewypłacalności; 
ciężar dowodu spoczywa na twierdzącym)  

Mają  osobowość  prawną,  za  zobowiązania  odpowiada  zarząd  spółki;  
w  przypadku  niewypłacalności  odpowiadają  wspólnicy  całym  swoim 
majątkiem.  

 
Prokurent 

– nie odpowiada za zobowiązania spółki.  

background image

 

Skarga  pauliańska  (także  "akcja  pauliańska",  z  łac.  actio  Pauliana)  -  rodzaj 
powództwa,  którego  treścią  jest  żądanie  uznania  danej  czynności  prawnej  za 
bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, którego sytuacja pogorszyła się wskutek tej 
czynności. 
 
Odpowiedzialność  solidarna  –  pozew  wnoszony  jest  przeciwko  wszystkim 
wspólnikom;  składamy  go  w  miejscu  zamieszkania  jednego  ze  wspólników. 
Egzekucja następuje od wypłacalnego wspólnika.  
 
Jednostki  organizacyjne 

–  twór  społeczny  w  postaci  zorganizowanej  formy 

działalności ludzkiej 
 
Powstanie osoby prawnej (3 sposoby): 

 

system  aktów  organów  władzy  o  charakterze  erekcyjnym  (ustawy  rządowe; 
np.:  Polska  Akademia  nauk,  Uniwersytet  Warszawski,  Polskie  Koleje 
Państwowe) 

 

system  normatywny 

–  prawo  określa  jakie  warunki  musi  spełnić  podmiot,  by 

stać się osobą prawną. Organ rejestrowy nie może odmówić rejestracji.  

 

System koncesyjny 

– prawo określa warunki, które spełniać ma podmiot oraz 

posiadać koncesję, by móc być wpisanym do rejestru 

 
Zdolność prawna osób prawnych 
Z

dolność do czynności prawnych osób prawnych  

 
Wolę osoby prawnej wyrażają jej organy składające się z osób fizycznych.  
 
Organy:  

 

Stanowiący (zgromadzenie wspólników, naród, walne zgromadzenie)  

 

Kontrolny (np.: rada nadzorcza)  

 

Zarządzający (np.: Rada Ministrów, zarząd)  

Każdy z tych organów może powołać pełnomocnika  
 

Tożsamość osoby prawnej – nazwa, logo firmy, dobra osobiste ( dobra osobiste – 
tak jak w przypadku osób fizycznych). 
 
Kategorie i rodzaje osób prawnych:  

 

Państwowe (Skarb Państwa – jako dominium; przedsiębiorstwa państwowe)  

 

Samorządowe (gminy, powiaty, województwa, spółki gminne)  

 

Wyznaniowe (Kościoły, związki wyznaniowe, spółki wyznaniowe)  

 

Prywatne (spółki prywatne (kapitałowe posiadają osobowość prawną)  

 
Podział osób prawnych:  

 

Zarobkowe 

(spółki) i niezarobkowe  

 

Korporacyjne (substratem ludzie) i zakładowe (substratem majątek)  

 
Koniec bytu osoby prawnej:  

 

Akt uprawnionego organu władzy  

 

Z upływem czasu  

 

Na podstawie decyzji członków organu  

 

Na mocy orzeczenia sądu  

background image

 

 

Reorganizacja (inkorporacja/unia)  

 
Koniec  bytu  osoby  prawnej  poprzedzony  jest  jej  likwidacją;  wyznaczony  jest 
likwidator, który ponosi odpowiedzialność taką jak zarząd likwidowanej spółki.   
 
Ułomne osoby prawne – jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, 
lecz  posi

adająca  na  mocy  ustawy  zdolność  prawną.  Ułomna  osoba  prawna  może 

nabywać  prawa  i  zaciągać  zobowiązania  mocą  swojego  działania,  może  także 
pozywać  i  być  pozywaną.  Członkowie  takiej  jednostki  organizacyjnej  co  do  zasady 
ponoszą za jej zobowiązania odpowiedzialność subsydiarną, tj. powstającą z chwilą 
jej niewypłacalności. 
 

PRZEDMIOT STOSUNKU CYWILNOPRAWNEGO 

 
Podmiotem stosunków cywilnoprawnych jest dozwolone, nakazane lub zakazane 
działanie podmiotu prawa oraz obiekty, których to zachowanie dotyczy.  
 
Obiekta

mi tymi są rzeczy – materialne części przyrody (pierwotne lub przetworzone) 

na tyle wyodrębnione (naturalnie lub sztucznie), że mogą stanowić dobro samoistne i 
przedmiot obrotu.  
 
Rzeczami nie są:  

 

Zwłoki i organy (na podstawie odrębnych przepisów) 

 

Człowiek  

 

Zwierzęta 

 

Rzeczy powszechnie dostępne 

 

Zbiory rzeczne 

 
Inne dobra, będące przedmiotem stosunków cywilnoprawnych:  

 

Różne postaci energii  

 

Dobra niematerialne 

 

Zorganizowane kompleksy majątkowe  

 
 
Klasyfikacja rzeczy
:  
 

I. 

Nieruchomości i ruchomości 

 

Nieruchomo

ść  –  część  powierzchni  ziemi  określonej  granicami  stanowiąca 

odrębny przedmiot własności. Zaliczamy tu:  

 

budynki  i  budowle  trwale  związane  z  gruntem  (nieruchomości 
budynkowe)   

 

wyodrębnione lokale w tym budynku  

 

Ruchomość – wszystko co nie jest nieruchomością.  

 

II.  Rzeczy oznaczone 

 

Rzeczy  oznaczone  co  do  tożsamości  (np.:  samochód)  –  przekazanie 
własności na podstawie umowy  

 

Rzeczy  oznaczone  co  do  gatunku  (np.:  towary  sypkie) 

–  przeniesienie 

własności następuje dopiero po faktycznym ich przekazaniu  

 

background image

 

III.  Rzeczy podzielne i niepodzielne  

 

Podzielne 

– (np.: cement)  

 

Niepodzielne ( np.: samochód, telewizor) 

 

Część  składowa  –  wszystko,  co  należąc  do  rzeczy  jako  całości  nie  może  być 
odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo przedmiotu odłączonego. 
Całość i część składowa musi być tego samego rodzaju.  
 
Przynależność – rzecz samoistna, ułatwiająca korzystanie z rzeczy głównej.  
 
Pożytki  –  mogą  być  naturalne  lub  cywilne  (np.:  czynsz  z  wynajmu  lokalu 
mieszkalnego). 
 
Pożytki z prawa – dywidendy, tantiemy  
 
Pie

niądz – 4 cechy:  

 

Miernik wartości  

 

Środek płatności  

 

Środek obiegu  

 

Środek akumulacji i oszczędności  

 
Zasada  nominalizmu 

–  za  zobowiązania  płacimy  w  wartości  nominalnej,  bez 

względu na zmianę siły nabywczej pieniądza  
 
Zasada  waloryzmu
 

–  zobowiązania  waloryzujemy  wraz  ze  zmianą  siły  nabywczej 

pieniądza  
 
Klauzule indeksowe 

– podnoszenie do wskaźników podanych przez GUS 

Klauzule walutowe 

– w odniesieniu do kursu danej waluty  

 
Papiery wartościowe:  

 

Wierzycielskie 

– weksle, czeki  

 

Udziałowe – akcje 

 

Towarowe 

– listy przewozowe, inkonosament (?) 

 

Imienne 

–  papiery  na  zlecenie  (przeniesienie  własności  przez  indos,  czyli 

wzmiankę w samym dokumencie) 

 

Na okaziciela 

– akcje, obligacje. 

 

 

PRAWO RODZINNE 

 
Prawo  rodzinne  określa  stosunki  pomiędzy  członkami  rodziny,  a  także  pomiędzy 
rodziną a osobami trzecimi (także stosunki o charakterze majątkowym).  
 
Rodzina 

–  podstawowa  komórka  społeczna,  której  celem  jest  wychowanie 

potomstwa. Jej powstanie jest sformalizowane.   
 
Pokrewieństwo – więzy krwi 
Powinowactwo 

– więzy prawne 

 

background image

 

Stosunki bliskości – rzeczywista bliskość.  
Domownicy 

– wspólnie zamieszkujący (trzeba co najmniej kilku lat), wobec nich jest 

także obowiązek alimentacyjny wobec domowników.  
 
Naczelny celem rodziny jest dobro dziecka. 
Instytucjonalne formy zasady opieki:  

 

Rodzina zastępcza 

 

Rodzinny dom dziecka  

 

Dom dziecka 

 

Placówki opieki doraźnej  

 

Ośrodek opiekuńczo – adopcyjny 

 
Małżeństwo – powstały w sposób sformalizowany,  z woli małżonków oświadczonej 
jednocześnie  i  bezwarunkowo,  trwały  związek  kobiety  i  mężczyzny  będący 
wzajemnym  i  ściśle  określonym  stosunkiem  prawnym  polegającym  na  zespoleniu 
małżonków w stosunkach osobistych i powiązaniu majątkowym.  
 
Małżeństwo opiera się na zasadach:  

 

Monogamii (wykluczona jest poligamia i poliandria) 

 

Świeckości (zawarte na podstawie prawa cywilnego) 

 

Trwałości  

 

Równości małżonków (brak instytucji głowy rodziny)  

 
Przeszkody małżeńskie:  

 

Wieku (za zgodą Sądu kobiety od 16 r.ż.)  

 

Ubezwłasnowolnienie całkowite 

 

Choroby psychiczne lub niedorozwoju umysłowego  

 

Bigamia, poligamia 

 

Pokr

ewieństwo  

 

Przysposobienie 

 

Wady oświadczenia woli  

Brak świadomego oświadczenia woli  

Błąd co do identyczności  

Groźba (np.: samobójstwa) 

 
Konkubinat 

–  stan  faktyczny  polegający  na  pożyciu  kobiety  i  mężczyzny  bez 

zawarcia związku małżeńskiego  
 
Separacja 

– rozkład pożycia małżeńskiego, wygaśnięcie więzi.  

 
Ustanie małżeństwa: 

 

Nieistniejące – gdy zawierają je dwie osoby tej samej płci.  

 

Niewłaściwy organ udzielił ślubu  

 

Niezgodność oświadczeń woli  

 

Unieważnienie aktu małżeństwa – gdy nie było oświadczeń woli  

 

Unieważnienie małżeństwa – istniały przeszkody małżeńskie 

 
Przesłanki  rozwodu  –  trwały  i  zupełny  rozkład  pożycia  małżeńskiego.  Wyrok 
rozwodowy ma charakter konstytutywny   
 

background image

 

SPADEK 

–  jest  to  ogól  praw  i  obowiązkowi  o  charakterze  majątkowym 

przechodzącym ze spadkodawcy na spadkobiercę.  
Otwarcie spadku i jego nabycie 

– wraz z momentem śmierci spadkodawcy.  

 
Zdolność  dziedziczenia  –  jest  to  fragment  zdolności  prawnej;  wyłączeniu  podlega 
osoba  niegodna  (skazana  prawomocnym  wyrokiem  za  przestępstwo  popełnione 
przeciw spadkodawcy) 
 
Nie dziedziczą świadkowie testamentu i osoby niegodne.  
 
Dziedziczenie ustawowe 

– kręgi spadkobierców  

I krąg – małżonek (nie mniej niż1/4), zstępni (dzieci, wnuki) w częściach równych  
II  krąg  –  małżonek  (połowę;  gdy  brak  zstępnych),  rodzice  (po  ¼),  rodzeństwo, 
zstępni rodzeństwa 
III krąg – Skarb Państwa  
 
Testament 

–  czynność  prawna  jednostronna,  odwołalna,  ściśle  osobista, 

sformalizowana.  Osoba sporządzająca testament  musi mieć  zdolność do czynności 
prawnych.  
 
Wady testamentu:  

 

Wyłączona pełna swoboda i świadomość 

 

Błąd 

 

Groźba  

 
Formy testamentu:  

 

Zwykłe  

Holograficzny (własnoręcznie spisany i podpisany)  

o  Notarialny 

Alograficzny  (ustny,  w  obecności  dwóch  świadków,  podawany  do 

protokołu urzędnikowi)  

 

Szczególne 

o  Wojskowy 
o  Ustny w obecno

ści 3 świadków  

o  Na polskim statku morskim lub powietrznym  

 
Zachowek 

– pozbawionym dziedziczenia, zapisu i darowizny małżonkowi, zstępnym 

i rodzicom spadkodawcy o ile byliby powołani z ustawy do dziedziczenia przysługuje 
roszczenie  o  zapłatę  sumy  pieniężnej  w  wysokości  połowy  ustawowego  udziału,  
a jeśli są trwale niezdolni do pracy lub małoletni – to w wysokości 2/3. Nie należy się 
osobom niegodnym.  
 
Nie  można  sporządzić  testamentu  pod  warunkiem;  pod  warunkiem  można  powołać 
zapisobiorcę.  
 
 
 
 
 
 

background image

 

10 

PROCEDURA 

 
Sprawa  cywilna 

– sprawa z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, 

prawa pracy, prawa ubezpieczeń społecznych i innych sprawach do rozstrzygnięcia 
których stosuje się przepisy KPC.  
 
Prokurator może wstąpić do każdego postępowania z prawa cywilnego – wyjątkiem 
są sprawy rozwodowe.  
 
Rodzaje postępowań cywilnych:  

 

rozpoznawcze  (procesowe  i  nieprocesowe) 

–  jego  celem  jest  rozpoznanie  

i rozstrzygnięcie sprawy cywilnej  

 

pomocnicze 

 

egzekucyjne w KPC  

 
Proces cywilny: 

 

 

postępowanie złożone z szeregu czynności stroni sądu podejmowane w celu 
rozpoznania i rozstrzygnięcia konkretnej sprawy  

 

akt prawny złożony z szeregu czynności procesowych wszystkich podmiotów 

współdziałających  ,  którego  skutkiem  jest  skonkretyzowanie  i  zrealizowanie 
obowiązującej  normy  prawnej  w  zakresie  stosunków  cywilnych  zgodnie  
z rzeczywistym stanem sprawy i interesem społecznym  

 
Postępowanie  nieprocesowe  –  równorzędny  tryb  postępowania  rozpoznawczego 
skupiający  wszystkie  podmioty  zainteresowane  rozstrzygnięciem  i  brak  jest 
podmio

tów przeciwstawnych. Postępowanie takie kończy się postanowieniem.  

 
Postępowanie procesowe – kończy się wyrokiem   
 
Postępowanie odrębne: 

 

w sprawach małżeńskich  

 

w sprawach ze stosunku rodzice 

– dzieci  

 

w sprawach prawa pracy i ubezpieczeń społecznych  

 

w sprawach o naruszenie posiadania  

 

postępowanie nakazowe i upominawcze  

 

gospodarcze (sąd gospodarczy) 

 

postępowanie uproszczone  

 
Zasady postępowania cywilnego:  

 

zasada  prawdy  materialnej 

(celem  postępowania  jest  ustalenie  stanu 

faktycznego)  

 

zasada kontrade

kteryjności (sporności) – gromadzenie dowodów spoczywa na 

stronie  

 

zasada rozporządzalności  - strona w pewnych granicach rozporządza swoimi 

prawami (materialnie i formalnie)  

 

zasada równouprawnienia stron  

 

zasada ustności i bezpośredniości  

 

zasada jawności  

 

zasada kierowania sędziowskiego  

background image

 

11 

 

zasada  koncentracji  materiału  dowodowego  (do  pozwu  dołączamy  wszystkie 

dowody jakie znane są nam w sprawie, chyba ze dowód pojawi się w trakcie 
trwania postępowania)  

 

zasada swobody oceny dowodów  

 

zasada trójinstancyjności  

 

zasada  formalizmu  procesowego 

–  czynności  postępowania  musza  być 

dokonane w określonej formie, miejscu i czasie  

 

zasada nieufności  

 
Właściwość sądu: zakres spraw przekazanych do rozpoznania i rozstrzygnięcia  

 

ustawowa  

 

umowna granicach KPC  

 

delegacyjna  

 

właściwość miejscowa ogólna  

 

właściwość miejscowa wyłączna  

 

właściwość  miejscowa  przemienna  –  ze  względu  na  miejsce  zamieszkania 

powoda  

 

właściwość rzeczowa – decyduje rodzaj spraw i wartość przedmiotu sporu (do 

30 tyś – sądy rejonowe; powyżej 30 tyś – sądy okręgowe; prawa autorskie – 
tylko sądy okręgowe)  

 

właściwość funkcjonalna – instancyjność  

 
Spadki 

– sąd właściwy ze względu na ostatnie miejsce pobytu spadkodawcy  

 
Pozew 

– pismo wszczynające sprawę składane przez powoda 

 
Przykład pozwu  
 

Legionowo, dnia 2 marca 2007 roku 

 
Sąd Rejonowy w Legionowie 
Wydział Cywilny 
ul. Sobieskiego 47 
05-118 Legionowo 
 

Powód:  Jerzy  Krakowski,  sąsiad 
państwa  Kwiatkowskich,  zam.  ul. 
Jana III Sobieskiego 7  
 
Pozwany:  Małgorzata  i  Krzysztof 
Kwiatkowscy,  rodzice  Kazimierza 
Kwiatkowskiego, 

zam. 

Legionowie, 

ul. 

Jana 

III 

Sobieskiego 8 

 
Wartość przedmiotu sporu: 400,00zł 
 
 
Pozew o zapłatę 
Wnoszę: 

background image

 

12 

1. 

zasądzenie od pozwanych państwa Kwiatkowskich na rzecz powoda Jerzego 

Krakowskiego  kwoty  400,00zł  (czterysta  złotych)  złotych  ustawowymi 
odsetkami od dnia 2 marca 2007 roku do dnia zapłaty. 

2. 

zasądzenie  od  pozwanego  na  rzecz  powoda  kosztów  procesu  według  norm 

przepisanych. 

3. 

zasądzenie  od  pozwanego  zwrotu  kosztów  procesu  w  wysokości  78  zł 

(siedemdziesiąt osiem zł) 

Nadto wnoszę: 

4.  O przeprowad

zenie rozprawy także podczas nieobecności powoda. 

5. 

O przeprowadzenie rozprawy także podczas nieobecności pozwanego. 

6. 

O wezwanie na rozprawę i przesłuchanie jako świadków: 

Mariusza Wróbla, zam. w Legionowie, ul. Jana III Sobieskiego 10 

Marzenę Konarską zam. w Legionowie ul. Artura Grottgera 9  

 
 

Uzasadnienie 

W  dniu  28  lutego  2007  roku  syn  pozwanych  państwa  Kwiatkowskich  –  Kazimierz 
Kwiatkowski  w  czasie  zabawy  procą  zbił  okno  w  moim  domu.  Zniszczył  własność 
prywatną, za co należy mi się odszkodowanie za poniesione koszty naprawy. 
Dowód:  zeznania  świadków:  Mariusza  Wróbla  i  Marzeny  Konarskiej  będących 
świadkiem całego zdarzenia. 
Dowód: opinia rzeczoznawcy 
 
Według  oceny  rzeczoznawcy  wstawienie  nowej  szyby  w  moim  oknie  wiąże  się  z 
kosztami rzędu 400.00zł. 
Dowód: opinia i wnioski z dochodzenia policji. 
 
Na miejsce wezwana została policja, komendanci orzekli winę syna pozwanych. 
Dowód: odpis wezwania z dnia 1 stycznia 2007 roku 
Pozwani  odmawiają  zapłacenia  określonej  kwoty  i  nie  zgadza  się  na  żadną ugodę. 
Uzasadni

a to pozew o zapłatę kwoty wymienionej na wstępie umowy. 

 
 
 
Załączniki: 
1. Opinia rzeczoznawcy  
2. Wezwanie do zapłaty 
3. Opis pozwu i załączników 1 i 2 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

(podpis powoda)