2011-10-24
1
PLAZMOLIZA
Cytoplazma
Półpłynna, bezbarwna, galaretowata
masa o niejednolitej strukturze w
której zawieszone są pozostałe
plazmatyczne składniki komórki
(organelle);
Poza organellami w cytoplazmie
występują wtręty, np. ziarna
glikogenu, ziarna barwników, krople
tłuszczu i krystaloidy;
Komórki młode wypełnione są prawie
całkowicie cytoplazmą, natomiast w
komórkach starszych cytoplazma
skupiona jest przeważnie blisko ścian
komórki, a jej środkową część zajmuje
wakuola;
Cytoplazma cd.
Pod względem fizycznym cytoplazma jest substancją
koloidalną, zapewniającą komórkom określoną
wytrzymałość mechaniczną, elastyczność, pewną sztywność,
kurczliwość i lepkość;
W jej skład wchodzą zarówno związki organiczne, jak i
nieorganiczne. Cytoplazma zawiera bardzo dużo wody
(przeciętnie ok. 80%) oraz substancje białkowe (10-20%),
tłuszcze, cukry i związki mineralne.;
Cytoplazma wykazuje w różnych częściach komórki inne
stężenia jonów wodorowych: pH cytoplazmy w okolicy jądra
jest zasadowe (pH 7,6-7,8), w częściach obwodowych
komórki nieznaczne kwaśne (pH 6,8), a w okolicy struktur
wakuolarnych kwaśne (pH 5,0);
Cytoplazma cd.
Woda jest bardzo ważnym składnikiem cytoplazmy, gdyż w razie
jej znacznej utraty następuje zahamowanie procesów życiowych w
komórce, powodujące często nawet jej śmierć;
Przejściowe większe odwodnienie nie jest szkodliwe dla życia
cytoplazmy - proces takie zachodzi np. w komórkach
dojrzewających nasion lub w zimujących pączkach drzew;
Utrata dużej ilości wody powoduje ograniczenie procesów
życiowych i wskutek tego komórki przechodzą w stan życia
utajonego. Po pobraniu dostatecznej ilości wody komórki te wracają
do normalnego życia;
Cytoplazma jest ciągliwa, lepka i elastyczna, ulega mniejszym lub
większym przemieszczeniom wewnątrz komórki;
O zmianie jej stanu fizycznego decydują procesy uwodnienia lub
odwodnienia zachodzące pod wpływem temperatury, zmian
odczynu środowiska i ciśnienia;
Plazmoliza
Utrzymanie komórki w odpowiednim stanie uwodnienia,
inaczej mówiąc – wakuole odpowiadają za jędrność
komórki;
W komórkach roślinnych ulegają odwodnieniu,
obkurczająca się cytoplazma może odstawać od ściany
komórkowej. Takie zjawisko nazywamy plazmolizą;
Plazmoliza jest efektem zmniejszenia objętości
cytoplazmy komórki roślinnej zanurzonej w roztworze
hipertonicznym: woda ucieka z cytoplazmy do roztworu
o wyższym ciśnieniu osmotycznym na zasadzie osmozy;
Rodzaje plazmolizy
a-d kolejne stadia plazmolizy: b) kątowa, c) wklęsła, d) wypukła
