background image

143. WPŁYW CI

Ś

NIENIA NA ORGANIZM  

 
Zmienione ci

ś

nienie wywołuje działanie 

mechaniczne i biochemiczne.  
-  działanie  mechaniczne  –  wyst

ę

puje  w  

zmianach,  zwłaszcza  szybkich,  ci

ś

nienia  w  

otoczeniu  

  spr

ę

zanie  i rozpr

ę

zanie gazów np. 

w jelitach  
-  działanie  biochemiczne  –  zlezy  od  
powinowactwa    chemicznego  gazów  do  
składników  tkanek  organizmu; okre

ś

lone  

zalezno

ś

ci

ą

  Berta:  wpływ  poszczególnych  

gazów,  wchodz

ą

cych  w  skład  mieszaniny,  na  

zywy organizm  zalezy  od  ich  ci

ś

nie

ń

  

cz

ą

stkowych,  a  nie  od  ich  procentowej  

zawarto

ś

ci  w  mieszaninie.  Działanie 

biochemiczne b

ę

dzie wi

ę

ksze przy wzro

ś

cie jego 

ci

ś

nienia parcjalnego.  

1.Wpływ obnizonego ci

ś

nienia (hipobarii)  

Ci

ś

nienie atm. zmniejsza si

ę

 wraz z wysoko

ś

ci

ą

 

zgodnie z równaniem:  
p=po * e * h   T=const 
p – ci

ś

nienie powietrza  

po– ci

ś

nienie na poziomie morza  

e – podstawa log  
h – wysoko

ść

 

Działanie mechaniczne:  
Nast

ę

puje rozpr

ę

zenie gazów m.in. w uchu 

ś

rodkowym, zoł

ą

dku, jelitach, 

ź

le wypełnionych 

ubytkach w z

ę

bach, co moze prowadzi

ć

 do bólu 

ucha, z

ę

bów (aerodontalgia), wzd

ęć

 i kolki.  

Przy gwałtownym rozpr

ę

zeniu moze doj

ść

 do 

uszkodzenia płuc.  
AEROEMBOLIZM – nadmiar gazów, które nie 
rozpu

ś

ciły si

ę

 we krwi w skutek zmniejszonego 

ci

ś

nienia moze wydziela

ć

  si

ę

  w  postaci  

p

ę

cherzyków  i  przy  dostatecznie  szybkim  i  

duzym  spadku  powodowa

ć

  zatory  małych 

naczy

ń

 (embolie).  

EBULIZACJA  –  zjawisko  wrzenia  płynów  
tkankowych  w  organizmie;  u  człowieka  ma  
małe  znaczenie,  gdyzwyst

ę

puje na wysoko

ś

ci 

ponad 19 km, wcze

ś

niej pojawia si

ę

 

niedotlenienie.   
Działanie biochemiczne:  
HIPOKSJA = NIEDOTLENIENIE   
Działanie  biochemiczne  zwi

ą

zane  jest  z  

powinowactwem  tlenu  do  hemoglobiny.  Ilo

ść

  

background image

tlenu  zwi

ą

zanego  z hemoglobin

ą

 spada wraz ze 

spadkiem ci

ś

nienia cz

ą

steczkowego i 

obnizaniem ci

ś

nienia atm. W wyniku hipoksji 

dochodzi do wielu zmian, głównie adaptacyjnych:  
- zwi

ę

kszenie wentylacji płuc  

- przyspieszenie akcji serca  
- wzrost liczby erytrocytów i hemoglobiny  
a takze:  
- upo

ś

ledzenie trawienia  

- zaburzenia koordynacji  
- zmiany psychiczne  
Bardzo powaznie niedotlenienie prowadzi do 
drgawek, poraze

ń

, utraty przytomno

ś

ci i 

ś

mierci 

(powyzej 7000 m n.p.m.).  
2.Wpływ podwyzszonego ci

ś

nienia (hiperbarii)  

Ci

ś

nienie w wodzie wzrasta liniowo wraz z 

ę

boko

ś

ci

ą

 o ok. 101,3 kPa (= 1atm) na kazde 

10 m.  
Działanie mechaniczne:  
Spr

ę

zanie gazów w jamie brzusznej nie 

powoduje dolegliwo

ś

ci, jakie powstaj

ą

 przy ich 

rozpr

ę

zaniu.  

Choroba  dekompresyjna  (kesonowa)  –  przy  
zbyt  szybkim  wynurzaniu  z  gł

ę

boko

ś

ci  mog

ą

  

wyst

ą

pi

ć

  objawy jak: duszno

ść

, porazenia 

ko

ń

czyn, niemota, zapa

ść

, utrata przytomno

ś

ci, 

które mog

ą

 prowadzi

ć

 nawet do 

ś

mierci 

(zast

ę

powanie w mieszankach oddechowych 

azotu helem zmniejsza niebezpiecze

ń

stwo 

pojawienia si

ę

 choroby).  

Działanie biochemiczne:  
Zwi

ę

kszona pr

ę

zno

ść

 tlenu (hipertoksja) moze 

prowadzi

ć

 do zatrucia tlenem. 2 – krotny wzrost 

pr

ę

zno

ś

ci moze okaza

ć

  si

ę

  szkodliwy  przy  

dłuzszym  wdychaniu;  mog

ą

  pojawi

ć

  si

ę

  

drgawki,  utrata  przytomno

ś

ci,  uszkodzenie 

mi

ą

zszu płucnego oraz narz

ą

du wzroku.  

Narkoza azotowa powstaje przy oddychaniu 
powietrzem na gł

ę

boko

ś

ciach pow. 50 – 60m; 

halucynacje, objawy jak przy upojeniu 
alkoholowym.