background image

 

 

WYKŁAD 1. 

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: T.GRUSZECKI, WSPÓŁCZESNE TEORIE 

PRZEDSIĘBIORSTWA, PWN, 2002, CZ.I ORAZ CZ.IV 

 

MODELE

PRZEDSIĘBIOR

STWA

BEHAVIORAL

NY

TECHNICZNY

ETYCZNY

MIKROEKONO

MICZNY

FINANSOWY

PRAWNY

ORGANIZACY

JNY

INSTYTUCJO

NALNY

 

 

SCHEMAT 1. MODELE PRZEDSIĘBIORSTWA 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 

2

 

 

RYS. 1 KLASYFIKACJA WAŻNIEJSZYCH ATRYBUTÓW PRAWNO-

ORGANIZACYJNYCH PRZEDSIĘBIORSTW (ŹRÓDŁO: ZESTAWIENIE WŁASNE) 

 

 

 

PRZEDSIĘBIOR

STWO

WŁAŚCICIEL

PROCEDURA

PRZEKAZANIA

WŁASNOŚCI

PROCEDURY 

KREACJI, 

LIKWIDACJI, 

ŁĄCZENIA

PROCEDURY 

KONTROLI I 

NADZORU

WŁAŚCICIEL A 

PROCEDURY 

ZARZĄDZANIA

ZASADY 

FINANSOWA-

NIA

ZASADY 

ODPOWIEDZIAL

NOŚCI 

WŁAŚCICIELI

SKALA 

SWOBODY 

DZIAŁALNOŚCI

PAŃSTWOWY

PRYWATNY

JEDEN

WIELU

OSOBA FIZ.

OSOBA PRAWNA

STAŁY SKŁAD

ZMIENNY SKŁAD

SWOBDNY ZAKUP

OGRANICZONY ZAKUP

RYNKOWE

POZARYNKOWE

ZEWNĘTRZNY

WEWNĘTRZNY

POŚREDNI (RADA NADZ.)

BEZPOŚREDNI

(WŁAŚCICCIEL)

NIEOGRANICZONA

CZĘŚCI OGRANICZONA

WSZYSTKICH OGRANICZONA

DOSTĘPNE ŹRÓDŁA FUNDISZY

STATUS PODATKOWY

ULGI, PREFERENCJE

STANDARD RACHUNKOWOŚCI

BEZPOŚREDNIE

POŚREDNIE

KONCESJE, 

BARIERY

CELE 

FIRMY

background image

 

 

3

CELE

FIRM

KWANTYFIKO

WALNE

NIEKWANTYFI 

KOWALNE

MAKSYMALIZA

CJA ZYSKU

WYBÓR

WARIANTU

EFEKTYWNE

GO

TEORIE

MENEDŻERS

KIE

MAKSYMALIZA

CJA 

SPRZEDAŻY

MAKSYMALIZA

CJA CZASU

ZATRUDNIE

NIA KADRY

INNE 

UŻYTECZNO

ŚCI

KADRY 

TEORIE 

ZYSKU

ZADAWALAJA

CEGO

TEORIE 
WIĄZEK

CELÓW

 

 

SCHEMAT 2.  KLASYFIKACJA CELÓW FIRM 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 

4

 

 

NAZWA 

MODELU 

ZMIENNE 

OBJAŚNIAJĄCE 

ZMIENNE 

OBJAŚNIANE 

CELE 

MODEL 
MIKROEKONOMICZNY 

NAKŁADY (KAPITAŁ, PRACA E
RÓWNIEŻ WYRAŻANE 
WARTOŚCIOWO: W POSTACI 
KOSZTÓW. 

ZYSK, EFEKTYWNOŚĆ MAKSYMALIZACJA 

ZYSKU 

MODEL FINANSOWY 

AKTYWA 

MAJĄCE 

WARTOŚĆ FINANSOWĄ 
(UWAGA: KOSZT W UJĘCIU 
FINANSOWYM MOŻE 
RÓŻNIC SIĘ OD 
MIKROEKONOMICZNEGO) 

STRUMIENIE WYNIKAJĄCE 
Z TRANSFORMACJI 
AKTYWÓW 

MAKSYMALIZACJA WARTOŚCI 
FIRMY 

MODEL 
TECHNOLOGICZNY 

SUROWCE, ENERGIA, 
TECHNOLOGIA 

EFEKTY PRODUKCYJNE 

UTRZYMANIE 

ZDOLNOŚCI I 

OPTYMALIZACJA TECHNICZNEJ 
SPRAWNOŚCI WYTWARZANIA 

MODEL ORGANIZACYJNY 

ZMIENNE 

OBJAŚNIAJĄCE 

MOGĄ ODWOŁYWAĆ SIĘ DO 
RÓŻNYCH ELEMENTÓW 
OTOCZENIA ORGANIZACJI 

PROCEDURY 
ZARZĄDZANIA FIRMĄ, 
MISJA ORGANIZACJI, 
STRUKTURA ORGANIZACJI 

UKŁADY RÓŻNYCH CELÓW 
CZĄSTKOWYCH 

MODEL 

PRAWNY 

FORMA PRAWNA FIRMY, 
UPRAWNIENIA 
WŁAŚCICIELI, KLIENTÓW, 
INSTYTUCJI NADZORCZO-
KONTROLNYCH, PAŃSTWA 

USTRÓJ PRAWNY 
PRZEDSIĘBIORSTWA 

SPÓJNOŚĆ USTROJU PRAWNEGO 
FIRMY Z POZOSTAŁYMI 
MODELAMI FIRMY (W TYM 
ETYCZNYM). 
SZYBKOŚĆ I PRZEJRZYSTOŚĆ 
PROCEDUR PRAWNYCH, 
DOTYCZĄCYCH FIRMY 

MODEL BEHAWIORALNY 

KIEROWNICY 

RÓŻNYCH 

SZCZEBLI, PODWŁADNI, 
ORGANIZACJE 
PRACOWNICZE. ICH CELE SĄ 
PARTYKULARNE. 

WŁADZA, PRZYWÓDZTWO, 
MOTYWACJA, LOJALNOŚĆ, 
SYSTEM ZARZĄDZANIA 

ZGODNOŚĆ POSTĘPOWANIA 
PRACOWNIKÓW Z CELAMI 
PRZYWÓDZTWA  

MODEL ETYCZNY 

WZORCE KARIERY, WZORCE 
POSTĘPOWANIA 
ZAWODOWEGO, ZWYCZAJE 
HANDLOWE,  

SOLIDNOŚĆ, 
PRZEWIDYWALNOŚĆ, 
BEZPIECZEŃSTWO 
OPERACJI 
GOSPODARCZYCH  

ZAUFANIE, RACJONALIZACJA 
KOSZTÓW FUNKCJONOWANIA 

MODEL 
INSTYTUCJONALNY 

KONTRAKT – „ATOMEM 
TEORII’. POJĘCIA I ZMIENNE 
CZERPANE Z WIELU Z 
POWYŻEJ WYMIENIONYCH 
MODELI – W TYM Z MODELI 
ORGANIZACYJNYCH. FIRMY 
I RYNKI SĄ 
ALTERNATYWNYMI 
FORMAMI ORGANIZACJI. 
GRANICE 
TECHNOLOGICZNE NIE 
DETERMINUJĄ 
PRZEDSIĘBIORSTWA 

KOSZTY TRANSAKCYJNE 
JAKO FUNKCJA 
CZYNNIKÓW 
ORGANIZACYJNYCH 

ORGANIZACJA JAKO CZYNNIK 
STABILIZUJĄCY STRUKTURĘ. 
DYNAMICZNIE – 
MINIMALIZACJA KOSZTÓW 
TRANSAKCYJNYCH JAKO 
CZYNNIK SPRAWCZY EWOLUCJI 
FORM ORGANIZACJI. 
PRZEDSIĘBIORSTWO = SPLOT 
KONTRAKTÓW 

background image

 

 

5

 

 

Art. 1. (1) 

Przedsiębiorstwo państwowe

 jest 

samodzielnym

samorządnym

 i 

samofinansującym

 się 

przedsiębiorcą posiadającym osobowość prawną. 

Art. 2. 1. Organy  przedsiębiorstwa 

samodzielnie podejmują decyzje

 oraz organizują działalność we wszystkich 

sprawach przedsiębiorstwa, zgodnie z przepisami prawa i w celu wykonania zadań przedsiębiorstwa.  

 2. 

Organy państwowe

 mogą podejmować decyzje w zakresie działalności przedsiębiorstwa państwowego 

tylko w 

przypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi

Art. 12. 1. Statut przedsiębiorstwa reguluje strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz inne sprawy przewidziane 

w niniejszej ustawie.  

 2. Statut uchwala ogólne zebranie pracowników na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa. 

Art. 18. 1. Łączenie i podział przedsiębiorstwa państwowego utworzonego w trybie określonym w art. 7 zarządza 

organ założycielski z własnej inicjatywy, za zgodą rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub na wniosek kierownika zakładu 

przedsiębiorstwa wielozakładowego, poparty przez radę pracowniczą zakładu lub nie mniej niż 50% załogi zakładu, w którym 

nie ma rady pracowniczej. 

  

Art. 30. 

Organami

 przedsiębiorstwa państwowego są: 

ogólne zebranie pracowników (delegatów), rada 

pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa

.  

  

Art. 31. Kompetencje ogólnego zebrania pracowników (delegatów) i rady pracowniczej określa ustawa o samorządzie 

załogi przedsiębiorstwa państwowego.  

  

Art. 32. 1. Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego zarządza przedsiębiorstwem i reprezentuje je na zewnątrz.  

 2. Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, działając zgodnie z przepisami prawa, 

podejmuje decyzje samodzielnie i ponosi 

za nie odpowiedzialność

.  

  

Art. 33. 1. Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego 

powołuje rada pracownicza

.  

 2. W przedsiębiorstwach nowo organizowanych pierwszego dyrektora przedsiębiorstwa powołuje organ założycielski. W tym 

samym trybie organ założycielski może powołać dyrektora, jeżeli rada pracownicza przedsiębiorstwa w terminie 6 miesięcy nie 

wykorzystała uprawnień przewidzianych w ust. 1. 

  

Art. 46. 1. Organ  założycielski 

wyposaża

 przedsiębiorstwo w środki niezbędne do prowadzenia działalności 

określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu. 

Art. 45a. 1. (50) Organ 

założycielski może powierzyć zarządzanie przedsiębiorstwem państwowym osobie fizycznej 

lub prawnej

. Powierzenie zarządzania przedsiębiorstwem może nastąpić:  

- z inicjatywy organu założycielskiego za zgodą rady pracowniczej i ogólnego zebrania pracowników (delegatów) 

przedsiębiorstwa,  

- na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa za zgodą ogólnego zebrania pracowników (delegatów). 

 Art. 45b. 1. Z chwilą objęcia obowiązków przez zarządcę:  

 1) 

organy samorządu załogi ulegają rozwiązaniu z mocy prawa

,   

 2) organ założycielski odwołuje dyrektora przedsiębiorstwa,  

  3)  zarządca przejmuje kompetencje dyrektora przedsiębiorstwa i organów samorządu załogi 

  

Art. 58. 1

. Organ założycielski dokonuje kontroli

 i oceny działalności przedsiębiorstwa oraz pracy dyrektora.  

 2. Organ  założycielski ma prawo władczego wkraczania w sprawy przedsiębiorstwa tylko w wypadkach przewidzianych 

przepisami ustawowymi. 

 

 

 

Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80) 

background image

 

 

6

WYKŁAD 2. 

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA: E.NOWAK, TEORIA KOSZTÓW W ZARZĄDZANIU 

PRZEDSIĘBIORSTWEM, PWN, 1996, ROZDZ.II-IV 

A.HENDRIKSEN, M. van BREDA, TEORIA RACHUNKOWOŚCI, PWN 2002, ROZDZ. 

IX-X 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

K O S Z T Y

U K Ł A D  

R O D Z A J O W Y

U K Ł A D  

K A L K U L A C Y J N Y

W E D Ł U G  

D Z IA Ł A L N O Ś C I

A M O R T Y Z A C J A

M A T E R IA Y   I 

E N E R G IA

W Y N A G R O D Z E N IA

U S Ł U G I  O B C E

N A R Z U T Y   N A  

W Y N A G R O D Z E N IA

P O D A T K I 

O B C IĄ Ż A J Ą C E  

K O S Z T Y

IN N E   K O S Z T Y

K O S Z T Y  

B E Z P O Ś R E D N IE

K O S Z T Y  

P O Ś R E D N IE

M A T E R IA Ł Y  

B E Z P O Ś R E D N IE

P A L IW O   I  E N E R G IA  

T E C H N O L .

P Ł A C E  

B E Z P O Ś R E D N IE   I 

N A R Z U T Y

IN N E   K O S Z T Y  

B E Z P O Ś R E D N IE

K O S Z T Y  

W Y D Z IA Ł O W E

K O S Z T Y   Z A R Z Ą D U

K O S Z T Y   Z A K U P U

K O S Z T Y  

S P R Z E D A Ż Y

K O S Z T Y  

E K S P L O A T A C Y J N E

K O S Z T Y  

IN W E S T Y C Y J N E

IN N E   K O S Z T Y

background image

 

 

7

 

 

 

 

 

 

 

 

RYS. 2 PORÓWNAWCZY RACHUNEK WYNIKU FINANSOWEGO 

 

 

 

PRZYCHODY ZE 

SPRZEDAŻY

PRODUKTÓW

PRZYCHODY ZE 

SPRZEDAŻY 

TOWARÓW

KOSZT 

WYTWORZENIA NA 

WŁASNE POTRZEBY

ZMIANA STANU 

PRODUKTÓW

PRZYCHODY ZE 

SPRZEDAŻY I 

ZRÓWNANE Z NIMI

PODATKI I OPŁATY

(CZYNSZE, 

DZIERŻAWA)

WARTOŚĆ 

SPRZEDANYCH 

TOWARÓW I 

MATERIAŁÓW

ZUŻYCIE 

MATERIAŁÓW I 

ENERGII

USŁUGI OBCE

WYNAGRODZENIA

AMORTYZACJA

KOSZTY DZIAŁALNOŚCI 

OPERACYJNEJ

ZYSK/ STRATA ZE 

SPRZEDAŻY 

PRZYCHODY ZE 

SPRZEDAŻY 

MAJĄTKU 

TRWAŁEGO

DOTACJE

INNE PRZYCHODY 

OPERACYJNE

POZOSTAŁE 

PRZYCHODY 

OPERACYJNE

WARTOŚĆ 

SPRZEDANYCH 

SKŁADNIKÓW 
,AJĄTKU TRW.

POZOSTAŁE 

KOSZTY 

OPERACYJNE

ZYSK/STRATA NA 

DZIAŁALNOŚCI 

OPERACYJNEJ

DYWIDENDY Z 

TYTUŁU UDZIAŁÓW

ODSETKI 

UZYSKANE

ZYSK/STARTA NA 

DZIAŁALNOŚCI 

GOSPODARCZEJ

ODPISY 

AKTUALIZUJĄCE 

WARTOŚĆ MAJĄTKU 

TRWAŁEGO

ODSETKI DO 

ZAPŁACENIA

ZYSK/STARTA 

BRUTTO

STARTY NADZWYCZAJNE

ZYSKI NADZWYCZAJNE

INNE KOSZTY 

OPERACYJNE

ZYSK/STRATA NETTO

POZOSTAŁE 
OBCIĄŻENIA 

OBOWIĄZKOWE

PODATEK 

DOCHODOWY OD 

OSÓB PRAWNYCH 

LUB FIZYCZNYCH

KOSZTY 

FINANSOWE

PRZYCHODY 

FINANSOWE

PRZYCHODY

KOSZTY

ZYSK/STRATA

background image

 

 

8

 

 

RYS. 3 WARIANT KALKULACYJNY OBLICZANIA WYNIKU FINANSOWEGO 

 

PRZYCHODY ZE 

SPRZEDAŻY TOWARÓW 

I MATERIAŁÓW

PRZYCHODY ZE 

SPRZEDAŻY 

PRODUKTÓW

PRZYCHODY ZE 

SPRZEDAŻY TOW. I 

PRODUKTÓW

WARTOŚĆ 

SPRZEDANYCH 

TOWARÓW

KOSZT WYTWORZENIA 

SPRZEDANYCH 

PRODUKTÓW

KOSZT SPRZEDANYCH 

PRODUKTÓW I 

TWARÓW

ZYSK/STRA NA 

SPRZEDAŻY

KOSZTY SPRZEDAŻY

KOSZTY ZARZĄDU

POZOSTAŁE 

PRZYCHODY 

OPERACYJNE

PRZYCHODY ZE 

SPRZEDAŻY MAJ.TRW.

DOTACJE

WARTOŚĆ 

SPREDANYCH 

SKŁADNIKÓW MAJĄTKU 

TRW.

POZOSTAŁE KOSZTY 

OPERACYJNE

POZOSTAŁE KOSZTY 

OPERACYJNE

DYWIDENDY Z TYTUŁU 

UDZIAŁÓW

ODSETKI UZYSKANE

PRZYCHODY 

FINANSOWE

ZYSK/STARTA NA 

DZIAŁALNOŚCI 

GOSPODARCZEJ

KOSZTY FINANSOWE

ODPISY 

AKTUALIZUJĄCE 

WARTOŚĆ MAJĄTKU 

TRWAŁEGO

ODSETKI DO 

ZAPŁACENIA

ZYSKI NADZWYCZAJNE

ZYSK/STARTA 

BRUTTO

STARTY NADZWYCZAJNE

PODATEK 

DOCHODOWY OD 

OSÓB PRAWNYCH LUB 

FIZYCZNYCH

ZYSK/STRATA NETTO

POZOSTAŁE 
OBCIĄŻENIA 

OBOWIĄZKOWE

PRZYCHODY

KOSZTY

ZYSK/STRATA

ZYSK/STRATA BRUTTO  

NA SPRZEDAŻY

background image
background image
background image

OBJAŚNIENIA DO FORMULARZA F-01/I-01 

 

Podmioty gospodarcze, których rok obrotowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym sporządzają 

sprawozdanie za rok kalendarzowy. 

Podmioty posiadające oddziały (zakłady) poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przekazują 

sprawozdanie łącznie z danymi z tych oddziałów (zakładów). 

 

Dział 1. Rachunek zysków i strat 

 

Obejmuje zestawienie elementów, których suma algebraiczna pozwala na obliczenie wyniku finansowego 

netto jednostki.  

Poszczególne pozycje działów należy wypełniać zgodnie z zamianowaniem wierszy. Należy zwrócić 

uwagę, że wartości dodatnie pośrednich wyników cząstkowych są zyskami, a ujemne - stratami. 

Część A działu  1 zawiera wersję rachunku zysków i strat kalkulacyjną i porównawczą (dot. kosztów 

działalności operacyjnej jak i przychodów ze sprzedaży i zrównanych z nimi). 

 

Uwaga:  należy wybrać jedną z wersji i wypełnić odpowiednie wiersze według oznaczeń na 

formularzu. 

    

Podmioty dla potrzeb sporządzania sprawozdania finansowego w części obejmującej rachunek 

zysków i strat (zgodnie z ustawą) wyodrębniają trzy grupy przychodów i kosztów wpływających na wynik 

finansowy, tj.: 

1/ - grupa przychodów 

a/ - przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi (w. 24 dz.1), 

b/ - pozostałe przychody operacyjne (w. 30 dz.1), 

c/ - przychody finansowe (w. 35 dz.1) 

 

ad a/ przychody te obejmują: przychody ze sprzedaży produktów (tj. kwoty uzyskane lub należne z tytułu 

sprzedaży wyrobów gotowych w podmiotach wytwarzających, robót i usług w podmiotach prowadzących 

działalność usługową), towarów i materiałów. Przychody ze sprzedaży wpływające na wynik finansowy 

ustala się w wartości wyrażonej w rzeczywistych cenach sprzedaży - z uwzględnieniem opustów, rabatów i 

bonifikat  - bez podatku od towarów i usług. W wersji kalkulacyjnej obejmują: przychody ze sprzedaży 

produktów i przychody ze sprzedaży towarów i materiałów. W wersji porównawczej obejmują: przychody 

ze sprzedaży produktów, przychody ze sprzedaży towarów i materiałów, zmianę stanu produktów oraz 

koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby. 

W wierszu 25 należy wykazać przychody ze sprzedaży (na zewnątrz przedsiębiorstwa) produktów 

(wyrobów i usług).  

 

Uwaga: O zaliczeniu danego rodzaju działalności do usług decyduje dana czynność, a nie wielkość 

uzyskanych z tego tytułu przychodów. 

 

W wierszu 26 należy wykazać przychody ze sprzedaży towarów i materiałów (łącznie ze sprzedażą 

wyrobów, tzw. towarów własnych, w sieci własnych punktów sprzedaży detalicznej), tj. obrót (bez podatku 

VAT). 

W wierszu 27 należy wykazywać zmianę stanu zapasów produktów gotowych, produkcji nie zakończonej i 

rozliczeń międzyokresowych kosztów (bez rozliczanych w czasie kosztów finansowych); zmiana stanu 

produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - wartość ujemna) należy wypełniać zgodnie z 

zamianowaniem.  

W wierszu 28 wykazuje się koszt wytworzenia wyrobów własnej produkcji wydanych do sieci własnych 

sklepów detalicznych, świadczeń na rzecz własnych inwestycji i na rzecz własnego zakładowego funduszu 

świadczeń socjalnych, zakończonych wynikiem pozytywnym prac rozwojowych zaliczonych do wartości 

niematerialnych i prawnych, zawinionych niedoborów, zaniechanej produkcji, nieuzasadnionych kosztów 

pośrednich, odpisanych rozliczeń międzyokresowych kosztów.  

Nie uważa się natomiast za sprzedaż wszelkiego rodzaju przesunięć składników majątku pomiędzy 

zakładami (na pełnym wewnętrznym rozrachunku gospodarczym) przedsiębiorstwa oraz świadczenie 

usług na potrzeby własne, a także na potrzeby własnych inwestycji rozpoczętych czy działalności 

socjalnej (traktuje się je jako zrównane z przychodami w wersji porównawczej). 

 

Uwaga: przedsiębiorstwa przemysłu energetycznego i ciepłowniczego wytwarzające energię elektryczną 

i cieplną wykazują przychody ze sprzedaży energii elektrycznej lub cieplnej w wierszu 25 jako przychody 

background image

ze sprzedaży produktów oraz odpowiednio koszty uzyskania tych przychodów (w wierszu 03), natomiast 

przesyłające energię elektryczną lub cieplną (jednostki sieci i zbytu) wykazują wartość zakupionej energii 

elektrycznej lub cieplnej w cenach zakupu (nabycia) w wierszu 26 i 02, a jako wartość swojej usługi w 

wierszu 25 różnicę między wartością energii elektrycznej lub cieplnej w cenach zakupu (nabycia) i 

odpowiednie do tej usługi koszty. 

 

ad b/ pozostałe przychody operacyjne są to przychody nie związane bezpośrednio z podstawową 

działalnością podmiotu, do których zalicza się: przychody ze sprzedaży lub wpływy z likwidacji środków 

trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji (z wyłączeniem spowodowanych 

zdarzeniami losowymi), uzyskanie z zaniechanej produkcji złomu i innych odpadów, rozwiązane rezerwy (z 

wyjątkiem  dotyczących operacji finansowych), nadwyżki inwentaryzacyjne, odpisane przedawnione 

zobowiązania, otrzymane odszkodowania, wyegzekwowane kary i grzywny, darowizny, dotacje, subwencje 

i dopłaty, odpisy rat dotacji, subwencji i dopłat dokonywane równolegle do amortyzacji sfinansowanych z 

tych  źródeł  środków trwałych oraz prac rozwojowych, odpis ujemnej wartości firmy (występujący w 

przychodach przyszłych okresów), przychody uzyskiwane z czynszów i dzierżawy własnych obiektów 

socjalnych, dofinansowanie utrzymania obiektów socjalnych z ZFŚS, otrzymane przez jednostkę 

nieodpłatnie składniki majątku. Pozostałe przychody operacyjne obejmują zwroty nadpłaconych podatków. 

 

ad c/ przychody finansowe są to wpływy lub kwoty należne z tytułu dokonanych przez podmiot operacji 

finansowych, tj. dywidendy i inne efekty z tytułu udziałów w zyskach innych osób prawnych, dywidendy z 

obcych akcji, nadwyżki ceny sprzedaży nad ceną nabycia papierów wartościowych (długoterminowych i 

krótkoterminowych), odsetki i prowizje od środków pieniężnych stanowiących lokaty na rachunkach 

bankowych (z wyjątkiem  środków ZFŚS), odsetki od obligacji obcych, odsetki od udzielonych przez 

jednostkę pożyczek i kredytów (w tym także odsetki za zwłokę w spłacie rat), odsetki od należności, 

dyskonto potrącone przez jednostkę przy zakupie weksli i czeków obcych, dodatnie różnice kursowe 

ustalone przy spłacie należności i zobowiązań oraz różnice przy wycenie środków pieniężnych, udziałów i 

papierów wartościowych, rozwiązanie rezerw utworzonych w ciężar kosztów operacji finansowych. 

W wierszu 38 - odsetki faktycznie uzyskane, natomiast inne prosimy podawać w wierszu 39 - pozostałe. 

2/ - grupa kosztów 

a/ - koszty działalności operacyjnej (w. 01 dz.1), 

b/ - pozostałe koszty operacyjne (w. 08 dz.1),  

c/ - koszty finansowe (w.12 dz.1). 

 

ad a/ koszty działalności operacyjnej w podmiotach gospodarczych obejmują wszystkie koszty proste 

związane z prowadzeniem działalności produkcyjnej, usługowej i handlowej poniesione w celu uzyskania 

określonych przychodów.  

W wersji kalkulacyjnej obejmują: wartość sprzedanych towarów i materiałów, koszt wytworzenia 

sprzedanych produktów, koszty sprzedaży, koszty ogólnego zarządu. 

W wersji porównawczej obejmują: wartość  sprzedanych towarów i materiałów oraz koszty ogółem (wg 

rodzaju). 

 

Uwaga: w wierszu 02 należy wykazać wartość sprzedanych towarów według cen zakupu (nabycia). 

 

ad b/ pozostałe koszty operacyjne obejmują: koszty związane ze sprzedażą, likwidacją środków trwałych, 

wartości niematerialnych i prawnych (w wartości netto), odpisane koszty inwestycji rozpoczętych, które nie 

dały zamierzonego efektu gospodarczego, nie planowane odpisy amortyzacyjne, odpisane należności 

przedawnione, umorzone i nieściągalne, równowartość rezerw tworzonych na należności oraz pewne i 

prawdopodobne straty (z wyjątkiem tych, które dotyczą operacji finansowych), skutki aktualizacji wartości 

zasobów rzeczowych składników majątku obrotowego, zapłacone odszkodowania, kary i grzywny, koszty 

postępowania spornego, darowizny na rzecz osób prawnych i fizycznych, koszty utrzymania własnych 

obiektów socjalnych (bez kosztów bezpośrednich usług świadczonych w tych obiektach).  

 

ad c/ koszty finansowe obejmują: wartość (w cenach nabycia) sprzedanych udziałów, akcji i papierów 

wartościowych oraz koszty związane z tą sprzedażą, odsetki od zaciągniętych kredytów, pożyczek i 

zobowiązań (w tym także odsetki za zwłokę w zapłacie), odsetki od emitowanych przez jednostkę obligacji 

i innych papierów wartościowych, prowizje od otrzymanych kredytów i pożyczek, odpisy aktualizujące 

wartość finansowego majątku trwałego oraz krótkoterminowych papierów wartościowych przeznaczonych 

do obrotu, odsetki i opłaty dodatkowe od środków trwałych przyjętych w leasing finansowy, dyskonto 

płacone przy sprzedaży weksli, czeków obcych i papierów wartościowych, ujemne różnice kursowe, 

rezerwy na pewne lub prawdopodobne straty dotyczące operacji finansowych. 

background image

W wierszu 14 "odsetki do zapłacenia" ujmuje się tylko wartość odsetek, jakie jednostka zobowiązana jest 

zapłacić od zaciągniętych kredytów i pożyczek (z wyjątkiem odsetek dotyczących inwestycji w okresie 

realizacji) od emitowanych przez jednostkę obligacji, od środków trwałych przejętych w leasing finansowy 

oraz z tytułu zwłoki.  

Uwaga: odsetki zapłacone należy wykazywać w w.16 "pozostałe" koszty finansowe. 

 

Wynik finansowy netto (w.23 lub w.43) obejmuje następujące elementy: 

 

1) Wynik na działalności gospodarczej (w.17 lub w.40): 

a/ wynik na działalności operacyjnej (w.11 lub w.34): 

 

- wynik na sprzedaży produktów oraz towarów i materiałów (w. 24 minus w. 01) większy od zera 

należy wykazać w wierszu 07, a mniejszy od zera - w wierszu 29. 

 

- wynik na pozostałej działalności operacyjnej (w.30 minus w.08) 

Wynik na działalności operacyjnej stanowi różnicę między sumą należnych przychodów ze sprzedaży 

produktów, towarów i innych składników majątku wyrażonych w rzeczywistych cenach sprzedaży, z 

uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów i 

usług oraz zrealizowanych pozostałych przychodów operacyjnych, a wartością sprzedanych produktów, 

towarów i innych składników majątku wycenionych w kosztach wytworzenia lub cenach nabycia (zakupu), 

powiększoną o przypadające od sprzedaży podatki obciążające sprzedawcę oraz o całość poniesionych od 

początku roku obrotowego kosztów ogólnego zarządu, sprzedaży produktów, towarów i innych składników 

majątku oraz pozostałych kosztów operacyjnych; 

 

b/ wynik na operacjach finansowych (w.35 minus w.12) 

Wynik na operacjach finansowych stanowi różnicę między należnymi przychodami z operacji finansowych, 

a w szczególności z posiadania udziałów w innych jednostkach, papierów wartościowych, odsetek od 

pożyczek i należności, w tym także odsetek za zwłokę w zapłacie, z rozwiązania rezerwy, otrzymania 

dyskonta, zysków ze sprzedaży papierów wartościowych, uzyskania dodatnich różnic kursowych, 

oprocentowania lokat i rachunków bankowych a kosztami operacji finansowych, na które składają się w 

szczególności odsetki, w tym także za zwłokę w zapłacie, prowizje od pożyczek i zobowiązań, płacone 

dyskonto, straty na sprzedaży papierów wartościowych, ujemne różnice kursowe, z wyjątkiem odsetek, 

prowizji, dodatnich i ujemnych różnic kursowych, o których mowa w art. 28 ust.3 pkt. 2 ustawy o 

rachunkowości. 

 

2) Wynik na operacjach nadzwyczajnych (w.41 minus w.18) 

Wynik na operacjach nadzwyczajnych stanowi różnicę między zrealizowanymi zyskami nadzwyczajnymi a 

poniesionymi stratami nadzwyczajnymi. Przez straty i zyski nadzwyczajne rozumie się skutki finansowe 

zdarzeń powstających niepowtarzalnie, poza zwykłą działalnością jednostki, a w szczególności 

spowodowane zdarzeniami losowymi, zaniechaniem lub zawieszeniem pewnego rodzaju działalności (w 

tym również istotną zmianą metod produkcji lub sprzedażą zorganizowanej części jednostki) oraz postępo-

waniem ugodowym lub naprawczym. 

Do zysków nadzwyczajnych zalicza się: odszkodowania otrzymane za straty będące skutkiem zdarzeń 

losowych, przychody ze sprzedaży zorganizowanych części jednostki, równowartość odzyskanych 

składników majątkowych (lub ich części) utraconych w wyniku zdarzeń losowych lub w związku z 

zaniechaniem (zawieszeniem) określonego rodzaju działalności jednostki, skutki obniżenia zobowiązań 

wobec kontrahentów wynikające z postępowania układowego, ugodowego lub naprawczego - po 

uprawomocnieniu się tych postępowań. 

Do strat nadzwyczajnych zalicza się: wartość netto składników majątkowych utraconych z powodu zdarzeń 

losowych oraz koszty ponoszone w związku z usuwaniem skutków tych zdarzeń, wartość netto składników 

majątkowych wchodzących w skład zorganizowanej części jednostki, która podlega sprzedaży, wartość 

netto rzeczowych składników majątku unieruchomionych trwale z powodu zaniechania określonego rodzaju 

działalności jednostki oraz koszty likwidacji lub sprzedaży tych składników, wartość sprzedanych lub 

złomowanych materiałów i półfabrykatów (wg cen sprzedaży ewidencyjnych) zbędnych z powodu 

zaniechania określonej działalności i nie nadających się do wykorzystania w ramach innej działalności, 

koszty postępowania układowego, ugodowego lub naprawczego oraz wartość utraconych w ich wyniku 

należności. 

 

3) Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego brutto (w.20) obejmują:  

podatek dochodowy od osób prawnych i fizycznych i inne obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego 

(np. podatek dochodowy od osób fizycznych obejmuje kwotę podatku od dochodu uzyskanego przez osobę 

background image

fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą oraz wpłaty przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych 

spółek Skarbu Państwa z zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym na rzecz budżetu państwa).  

 

Uwaga: w w. 44 - 48 nie należy wykazywać sprzedaży opodatkowanej innymi stawkami VAT niż 

występują w nazwie wierszy. 

 

Dział 2. Majątek obrotowy i rozliczenia międzyokresowe czynne - obejmuje zapasy (rzeczowe składniki 

majątku obrotowego), należności i roszczenia, papiery wartościowe przeznaczone do obrotu i środki 

pieniężne oraz czynne rozliczenia międzyokresowe. 

W ciągu roku zapasy rzeczowych składników majątku obrotowego ujmuje się według cen nabycia lub 

kosztów wytworzenia, natomiast na dzień bilansowy - wycenia się według cen nabycia lub kosztów 

wytworzenia nie wyższych od ich cen sprzedaży netto na dzień bilansowy.  

Cena nabycia - jest to rzeczywista cena zakupu składników majątku, obejmująca kwotę należną 

sprzedającemu (bez naliczonego podatku od towarów i usług), a w przypadku importu powiększona o 

obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem 

a pomniejszona o zmniejszenie ceny (rabaty, opusty) i odzyski.       

W majątku obrotowym należności występują w ujęciu netto. 

W grupie rozrachunków (należności) zmianą jest wyłączenie ze składników majątku obrotowego 

długoterminowych należności, które klasyfikuje się jako odrębne aktywa majątku trwałego. 

 

Dział 3. Wybrane źródła finansowania majątku obejmują zobowiązania krótkoterminowe i zobowiązania 

długoterminowe. 

Zobowiązania krótkoterminowe  obejmują zobowiązania, których okres spłaty na dzień bilansowy jest nie 

dłuższy niż rok. 

Zobowiązania długoterminowe obejmują zobowiązania, których okres spłaty na dzień bilansowy jest 

dłuższy niż rok, a w przypadku zobowiązań, których regulacja następuje ratami zgodnie z umową, to raty 

płatne w roku obrotowym następującym po dniu bilansowym zalicza się do zobowiązań 

krótkoterminowych. 

 

Dział 4. Podatek od towarów i usług  oraz podatek akcyzowy - wypełniają podmioty zobowiązane do 

składania deklaracji podatkowej podatku od towarów i usług VAT-7 (w wartościach narastających). Wiersz 

01 obejmuje podatek należny; wiersz 02 obejmuje kwotę podatku do odliczenia; wiersz 03 obejmuje kwotę 

podatku zapłaconego w urzędzie skarbowym (+) lub zwróconego (-). 

W wierszu 04 wykazuje się wartość podatku akcyzowego stanowiącego obciążenie przychodów ze 

sprzedaży. Podatek akcyzowy należny od sprzedaży dotyczy wyrobów własnej produkcji i usług bez 

ewentualnych odliczeń podatku akcyzowego zapłaconego przy zakupie, np. przy sprzedaży samochodów 

lub sprzedaży wyrobów winiarskich. 

 

Dział 5. Dane uzupełniające.  

W wierszu 01 wykazuje się wszystkie koszty ogółem wg rodzaju (dla wersji porównawczej wartość zgodną 

z w. 06 dz.I). 

W wierszu 02 wykazuje się zużycie materiałów i energii, w tym także opakowań, odpadów, paliw, zużycie 

gazów technicznych. 

W wierszu 04 wykazuje się usługi obce, jak np. remontowe, transportowe, budowlano-montażowe 

(również wykonane przez podwykonawców), sprzętowe, handlowe (prowizje), najmu i dzierżawy. 

W wierszu 05 wykazuje się podatek od nieruchomości,  podatek akcyzowy i podatek od środków 

transportowych oraz różnego rodzaju opłaty o charakterze podatkowym, a także podatek VAT naliczony nie 

podlegający zwrotowi lub odliczeniu od podatku VAT należnego, jeżeli zgodnie z zakładowym planem 

kont nie obciąża on zapasów rzeczowych środków obrotowych. 

W wierszu 08 wynagrodzenia (pieniężne i w naturze) za pracę, bez względu na charakter stosunku pracy. 

W wierszu 09 wykazuje się ubezpieczenia i świadczenia na rzecz pracowników, jak np. odpisy na 

zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, składki z tytułu ubezpieczeń społecznych, dopłaty do biletów, 

szkolenie pracowników. 

W wierszu 11  wykazuje się odpisy amortyzacyjne środków trwałych oraz wartości niematerialnych i 

prawnych - według zasad ustalonych w planie amortyzacji. 

W wierszu 12 wykazuje się inne koszty proste nie wymienione powyżej, np. koszty podróży służbowych, 

reprezentacji i reklamy, składki z tytułu ubezpieczeń rzeczowych. 

W wierszu 13  wykazuje się poniesione koszty podróży służbowych. 

Wiersz 14 winien być zgodny z wierszem 28 dz.I dla podmiotów wypełniających wariant porównawczy w 

rachunku zysków i strat. 

background image

Wiersz 16 należy wypełniać zgodnie z zamianowaniem (dla wersji porównywawczej winien być zgodny z 

w. 27 dz. I). Zapis w tym wierszu dotyczy informacji o wartości produkcji.  

W wierszu 18 wykazuje się wpłaty z zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym na rzecz budżetu 

państwa  

(w formie zaliczek kwartalnych - narastająco). 

W wierszu 19 wykazuje się kwotę należnych składek z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych (np. 

ubezpieczenia obowiązkowe - OC komunikacyjne, OC rolników, dobrowolne - majątkowe, AC, 

odpowiedzialności cywilnej, ogólnej, kredytu, gwarancji, różnych ryzyk finansowych, ochrony prawnej, a 

także osobowe - wypadkowe i chorobowe (choroby zawodowej, na życie itp.) płacone przez zakład pracy i 

wliczone w koszty. 
W wierszu 20 wykazuje się liczbę pracujących (bez uczniów), będących w stanie ewidencyjnym,  łącznie z 
pracującymi poza granicami kraju. Dane podaje się bez przeliczenia zatrudnionych na pełne etaty. 

 

Do pracujących zalicza się: 

• 

osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy (tj. umowy o pracę, powołania, wyboru lub 

mianowania), 

• 

pracodawców i pracujących na własny rachunek, a mianowicie: 

- właścicieli i współwłaścicieli (łacznie z bezpłatnie pomagającymi członkami rodzin) jednostek 

prowadzących działalność gospodarczą (z wyłączeniem wspólników spółek kapitałowych, którzy nie 

pracują w spółce), tj. zakładów, spółek, fundacji, przedsiębiorstw zagranicznych itp. 

-osoby pracujące na własny rachunek, 

• 

agentów pracujących na podstawie umów agencyjnych i umów na warunkach zlecenia (łącznie z 

pomagającymi członkami ich rodzin oraz osobami zatrudnionymi przez agentów), 

• 

osoby wykonujące pracę nakładczą, 

• 

członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz powstałych na ich bazie spółdzielni o innym profilu 

produkcyjnym, w odniesieniu do których funkcjonuje prawo spółdzielcze. 

 

 

OBJAŚNIENIA DO CZĘŚCI  II 

 

Do wartości nakładów inwestycyjnych zalicza się poniesione w okresie sprawozdawczym nakłady na 

nabycie (w tym również zakup środków trwałych nie wymagających montażu) bądź wytworzenie dla 

własnych potrzeb środków  trwałych, nakłady na inwestycje rozpoczęte (nie zakończone, tj. na przyszłe 

środki trwałe), na inwestycje w obcych środkach trwałych oraz  inne nakłady związane z realizacją 

inwestycji a nie zaliczane do środków trwałych, wraz z kosztami ponoszonymi przy ich nabyciu, tj. 

kosztami transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, ceł itp. - niezależnie od źródeł 

finansowania. 

W przypadku realizacji wspólnych inwestycji przez kilku inwestorów, gdy jeden inwestor realizuje  

inwestycje, a inni inwestorzy partycypują w kosztach budowy, nakłady inwestycyjne powinny być 

wykazane w zakresie całej inwestycji tylko w sprawozdaniach realizującego inwestycje tzw. „inwestora 

zastępczego”. Inwestorzy, którzy biorą udział w kosztach budowy, nie wykazują wnoszonych udziałów 

jako zrealizowanych nakładów inwestycyjnych. 

 

Dział 1. Nakłady inwestycyjne 

 

W dziale 1 należy wykazać wartość poniesionych nakładów inwestycyjnych wraz z kosztami 

ponoszonymi przy ich nabyciu, tj. kosztami transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, 

ceł itp. 

Do klasyfikowania nakładów inwestycyjnych (w tym również nakładów na inwestycje rozpoczęte a 

nie zakończone) według grup i rodzajów należy posługiwać się Klasyfikacją  Środków  Trwałych 

wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1317). 

background image

W wierszach od 02 do 08 należy podać informacje: 

   - w rubr. 1 - o nakładach poniesionych na obiekty produkcji krajowej jak i z importu , które spełniają 

kryteria zaliczania ich do środków trwałych, wykazując nakłady na nowe środki trwałe, nakłady na 

ulepszenie istniejących  środków trwałych  (przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację, 

modernizację), nakłady ponoszone przy nabyciu gruntów oraz nakłady poniesione w okresie 

sprawozdawczym na odtworzenie zniszczonych w wyniku powodzi środków trwałych i inwestycji 

rozpoczętych, 

   - w rubr. 2 - o nakładach na zakupy z importu. Przez nakłady inwestycyjne z importu należy rozumieć 

wydatki inwestycyjne poniesione na środki trwałe (maszyny, urządzenia,  środki transportu itp.) 

wyprodukowane poza granicami kraju, również w przypadku ich zakupu u dealera lub pośrednika. 

Zakupy  środków trwałych montowanych w kraju z elementów sprowadzanych z zagranicy należy 

traktować jako nakłady inwestycyjne krajowe. Nabycie używanych środków trwałych pochodzących  z 

importu należy traktować jako zakup nowych środków trwałych i wykazywać je w rubr. 1, 2 i 3, 

natomiast nabycie używanych  środków trwałych  pochodzących z importu, a użytkowanych 

dotychczas przez krajowych właścicieli - należy uważać za zakup krajowego używanego  środka 

trwałego i wykazywać tylko w rubr. 4, 

    - w rubr. 3 - o nakładach poniesionych w okresie sprawozdawczym na odtworzenie zniszczonych w 

wyniku powodzi, które miały miejsce w 1997 i 1998 r. - środków trwałych i inwestycji rozpoczętych, 

   - w rubr. 4 - o nakładach  na nabycie używanych środków trwałych wraz z nakładami ponoszonymi 

przy ich nabyciu oraz zakup inwestycji nie zakończonych. 

W wierszu 02 należy    wykazać nakłady na zakup gruntu (grupa 0 według Klasyfikacji Środków 

Trwałych); zakup gruntu należy traktować jako zakup używanego środka trwałego i wykazywać w rubr. 

4, a nakłady na poprawę walorów tego gruntu (ulepszenie gruntu) w rubr. 1 i 3. 

W wierszu 09 należy podać odsetki , prowizje i różnice kursowe od kredytów, pożyczek, przedpłat i 

zobowiązań za okres realizacji inwestycji w okresie sprawozdawczym, wartości tych nie należy zaliczać 

do wierszy od  02 do 08. 

W wierszu 10 należy wykazać nakłady inwestycyjne związane z realizacją inwestycji polegającej na 

budownictwie inwestycyjnym, które po jej zakończeniu nie będą stanowiły środka trwałego ze względu 

np. na przewidywany krótki okres użytkowania. 

W wierszu 11 należy wykazać wydatki poniesione w roku sprawozdawczym na nabycie wartości 

niematerialnych i prawnych określonych w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. 

Nr 121, poz. 591, z późniejszymi  zmianami). 

W wierszu 12 należy podać wartość nakładów na roboty budowlano-montażowe (bez należnego podatku 

VAT) zrealizowanych w ciągu roku. 

Zakres robót budowlano-montażowych obejmuje: 

-  roboty polegające na budowie (wznoszeniu), odbudowie budynków, budowli, części budowlanej 

kotłów, maszyn i urządzeń technicznych, linii i sieci elektroenergetycznych, elektrotrakcyjnych i 

telekomunikacyjnych wraz  z robotami wykończeniowymi i montażem wewnętrznych instalacji oraz 

konstrukcji metalowych tych obiektów, 

-  przygotowanie i zagospodarowanie terenu, 

-  budowę i rozbiórkę tymczasowych obiektów dla potrzeb budowy, 

-  montaż maszyn i urządzeń trwale umiejscowionych, 

-  roboty o charakterze modernizacyjnym (rozbudowa, przebudowa) prowadzone w istniejących obiektach 

budowlanych, w wyniku których uzyskuje się przynajmniej jeden z niżej wymienionych efektów: 

   -  zmiana charakteru (przeznaczenia) modernizowanego obiektu, 

   -  istotne zwiększenie jego pierwotnej wartości użytkowej, 

   -  przystosowanie do zmienionych warunków użytkowania, 

   -  wydłużenie okresu użytkowania, 

   -  obniżenia kosztów eksploatacji, bądź poprawa jakości usług czy procesów produkcyjnych 

prowadzonych w tym obiekcie; 

o zaliczaniu tych robót do inwestycji decydują kryteria rzeczowe (techniczne), a nie finansowe. 

 Do robót budowlano-montażowych zalicza się również roboty wodno-melioracyjne i leśne dotyczące 

budowli i urządzeń terenowych nawadniających i odwadniających grunty, zagospodarowania 

pomelioracyjnego i urządzeń stawowych, zasadzenia wieloletnie uznawane za inwestycyjne (zalesienia, 

pierwotne plantacje chmielu), urządzenia terenów zielonych. 

 

Dział 2. Budownictwo inwestycyjne 

 
Do inwestycji polegających na budownictwie inwestycyjnym zalicza się: 
1) inwestycje polegające na budowie nowych, rozbudowie lub modernizacji istniejących budynków i 

lokali oraz obiektów inżynierii lądowej i wodnej łącznie z nakładami na pierwsze wyposażenie w 
maszyny, urządzenia techniczne, środki transportu, narzędzia, przyrządy, ruchomości, inwentarz - 
spełniające kryteria środków trwałych  oraz pozostałe nakłady związane z realizacją inwestycji, które 
po jej zakończeniu nie będą stanowiły środka trwałego. 

2) inwestycje polegające na zakupach oraz montażu kompletnych linii technologicznych lub nie 

podzielonego wyposażenia produkcyjnego, którego pełne zrealizowanie warunkuje uzyskanie 
założonego efektu  gospodarczego (np. przy modernizacji określonych wydziałów, linii 
technologicznych, wymagających kompleksowej wymiany maszyn i urządzeń). 

Przez inwestycje nowo rozpoczynane rozumie się te inwestycje polegające na budownictwie 
inwestycyjnym, których realizację faktycznie rozpoczęto w okresie sprawozdawczym.  

background image

Jako wartość kosztorysową inwestycji rozpoczynanych w okresie sprawozdawczym przyjmuje się 
wartość w cenach bieżących  wynikającą z dokumentacji projektowo-kosztorysowej w chwili rozpoczęcia 
realizacji inwestycji, z uwzględnieniem ewentualnych zmian wartości kosztorysowej dokonanych do 
końca okresu sprawozdawczego. 

background image
background image
background image
background image
background image

 

 

OBJAŚNIENIA DO FORMULARZA F-02 ZA 2000 ROK  

 

Podmioty prowadzące podatkową księgę przychodów i rozchodów zobowiązane są 

do wypełniania formularza F-02 cz.II zgodnie z objaśnieniami zawartymi na stronie 2, 

11 i 12. 

 

Formularz F-02 zbudowany jest z dwóch części. 

 

 

CZĘŚĆ I.  PODSTAWOWE DANE O PRZEDSIĘBIORSTWIE  

 

W pozycji 6  należy otoczyć kółkiem jeden z podanych kodów, przy czym poszczególne 

kody oznaczają: 

 

1) Kod 11 -  podmiot aktywny - prowadzący działalność 

Dotyczy podmiotów ukonstytuowanych zgodnie z przepisami prawa polskiego 

uzyskujących (w okresie objętym sprawozdaniem) przychody z działalności, dla 

prowadzenia której powstały lub zostały utworzone. 

 

2) Kod 12 -   podmiot aktywny - w budowie, organizujący się 

 

Dotyczy podmiotów ukonstytuowanych zgodnie z przepisami prawa polskiego, 

które nie uzyskały jeszcze (w okresie objętym sprawozdaniem) przychodów z 

działalności, dla prowadzenia której powstały lub zostały utworzone. 

 W 

szczególności dotyczy to podmiotów : 

 

•   budujących (organizujących) swoje zakłady, fabryki, itp. formy organizacyjne 

dla  

prowadzenia przyszłej działalności, ponoszących jedynie koszty, 

 

•   prowadzących już działalność, ale nie uzyskujących jeszcze z niej przychodów.  

 

3) Kod 13 -   podmiot aktywny - w stanie likwidacji  

 

Dotyczy podmiotów, które 31.XII są w stanie likwidacji, prowadzą nadal 

działalność i w okresie objętym sprawozdaniem uzyskiwały z niej przychody. 

 

4) Kod 14 -   podmiot aktywny - w stanie upadłości 

 

Dotyczy podmiotów, które 31.XII są w stanie upadłości, prowadzą nadal 

działalność i w okresie objętym sprawozdaniem uzyskiwały z niej przychody. 

 

5) Kod 21 -  podmiot nieaktywny - jeszcze nie podjął działalności 

 

Dotyczy podmiotów ukonstytuowanych zgodnie z przepisami prawa polskiego, 

które nie podjęły  żadnych działań na rzecz działalności, dla prowadzenia której 

powstały lub zostały utworzone. 

 

6) Kod 23 -   podmiot nieaktywny - w stanie likwidacji 

 

Dotyczy podmiotów, które 31.XII są w stanie likwidacji i nie prowadziły, w okresie 

objętym sprawozdaniem, działalności, dla której powstały. 

 

7) Kod 24 -  podmiot nieaktywny - w stanie upadłości 

 

Dotyczy podmiotów, które 31.XII są w stanie upadłości i nie prowadziły, w okresie 

objętym sprawozdaniem, działalności, dla prowadzenia której powstały. 

 

8) Kod 25 -   podmiot nieaktywny - z zawieszoną działalnością 

 

Dotyczy podmiotów, które 31.XII mają zawieszoną działalność. 

 

 Uwaga : Przypomina się o obowiązku zgłaszania do rejestru REGON faktu 

zawieszenia działalności oraz okresu na jaki działalność jest zawieszona. 

 

9) Kod 26 -  podmiot  nieaktywny  -  z  zakończoną działalnością (nie wyrejestrowany z 

rejestru sądowego/ ewidencji). 

 

Dotyczy podmiotów, które zakończyły definitywnie działalność, ale nie dopełniły 

obowiązku zgłoszenia wniosku o wykreślenie z rejestru sądowego/ewidencji. 

 

CZĘŚĆ II.  BILANS I RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT  

 

Podmioty prowadzące księgi rachunkowe przekazują dla statystyki bilans i rachunek 

zysków i strat według załączonego wzoru. 

Wszystkie podmioty wypełniają zarówno wiersze oznaczone literami i cyframi rzymskimi jak i 

wiersze bez oznaczeń. W przypadku, gdy informacja w danym wierszu nie występuje to ten 

wiersz pomija się. 

background image

 

2

 

Podmioty posiadajace oddziały (zakłady) poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 

przekazują bilans i rachunek zysków i strat łącznie z danymi z tych oddziałów 

(zakładów). 

 

Natomiast  podmioty prowadzące  podatkową księgę przychodów i rozchodów 

zaznaczają w punkcie 3 właściwą odpowiedź i wypełniają na załączonym wzorze tylko 

wiersz 23 rubr. 1 i 2 w dziale 1, wiersze: 01, 21, 24 w dziale 2 oraz wiersz 51 danych 

uzupełniających do działu 2. 

 

Statystyczne sprawozdanie finansowe  zawierające bilans i rachunek zysków i strat należy 

wypełniać zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. 

Nr 121, poz. 591, z późniejszymi zmianami). 

W pkt. 1 bilansu i rachunku zysków i strat należy odpowiedzieć na następujące pytanie: 

„Czy przedsiębiorstwo sporządza bilans i rachunek zysków i strat za rok kalendarzowy, czy 

podaje dane bilansowe tylko na koniec roku (rub. 2  bilansu) i rachunek zysków i strat za rok 

kalendarzowy”.  

Podmioty gospodarcze, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym 

sporządzają bilans (wypełniają rub. 1 i 2 bilansu) i rachunek zysków i strat, zakreślając 

odpowiedź oznaczoną numerem 1. 

Natomiast podmioty gospodarcze, których rok obrotowy nie pokrywa się z rokiem 

kalendarzowym oraz podmioty gospodarcze, które powstały w drugiej połowie 2000 r.  i w 

oparciu o prawo handlowe nie są zobowiązane do zamykania ksiąg na dzień 31.XII.2000r. 

zakreślają odpowiedź oznaczoną numerem 2 oraz w cz. II sprawozdania wypełniają: 

- w zakresie aktywów i pasywów  rub. 2 , tj. stan na 31.XII.2000 r. 

- w zakresie rachunku zysków i strat dane dotyczące roku kalendarzowego 2000.  

Osoby prawne zobowiązane do składania bilansu i rachunku zysków i strat nie ujmują w 

zbiorczym sprawozdaniu po stronie aktywów i pasywów oraz rachunku zysków i strat 

wzajemnych rozliczeń pomiędzy zakładami wchodzącymi w skład tej samej osoby prawnej. 

Poszczególne pozycje bilansu, występujące zarówno po stronie aktywów jak i pasywów, 

wykazywane w kwotach zbiorczych (w wierszach oznaczonych literami lub cyframi 

rzymskimi) stanowią sumy poszczególnych składników.       

Przy sporządzaniu bilansu obowiązuje metoda netto a salda kont korygujących wykazuje się 

w danych uzupełniających do bilansu. Należy zwrócić uwagę na ustalenie poprawnej 

wartości stanów poszczególnych składników aktywów i pasywów, tj. np. wartość minusową 

na koncie środków pieniężnych wykazujemy jako zwiększenie po stronie zobowiązań a nie 

jako ujemne (minusowe) środki pieniężne, itp. Wynik finansowy netto roku obrotowego w 

pasywach (zysk , strata) równa się wynikowi finansowemu netto w rachunku zysków i strat 

(zysk , strata). 

 

Struktura aktywów (suma składników majątkowych) w bilansie składa się z 3 części, 

oznaczonych literami "A", "B", "C" przy czym: 

A - Majątek trwały 

B - Majątek obrotowy 

C - Rozliczenia międzyokresowe. 

 

Część  A obejmuje 4 grupy składników oznaczonych cyframi rzymskimi od I do IV, tj. I - 

wartości niematerialne i prawne z wyszczególnieniem ich tytułów oraz zaliczek; II - rzeczowy 

majątek trwały, zawierający 5 pozycji klasyfikujących  środki trwałe oraz inwestycje 

rozpoczęte i zaliczki na inwestycje; III -finansowy majątek trwały z wyszczególnieniem 4 ich 

rodzajów (udziały i akcje, papiery wartościowe, udzielone pożyczki długoterminowe i inne 

składniki); IV - należności długoterminowe (bez wyszczególnień). 

 

Część  B obejmuje 4 grupy składników oznaczonych cyframi rzymskimi od I do IV, tj. I - 

zapasy z podziałem na 5 składników (materiały, półprodukty i produkty w toku, produkty 

gotowe, towary oraz zaliczki na poczet dostaw); II - należności i roszczenia (z podziałem na 

rodzaje w zależności od uzyskanego tytułu); III - papiery wartościowe przeznaczone do 

obrotu z podziałem na składniki (udziały lub akcje własne do zbycia i inne papiery 

wartościowe); IV - środki pieniężne z podziałem na 3 rodzaje (w kasie, w banku i inne, 

tj.czeki obce, weksle itp.). 

 

Część C obejmuje 2 rodzaje rozliczeń międzyokresowych (czynne i inne). 

 

Struktura pasywów w bilansie składa się z 5 części oznaczonych literami "A" do "E" przy 

czym: 

A - Kapitał (fundusz) własny 

B - Rezerwy 

C - Zobowiązania długoterminowe 

D - Zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne 

E - Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów 

 

background image

 

3

Część A obejmuje 7 grup składników kapitału własnego oznaczonych cyframi rzymskimi od I 

do VII, tj. I - kapitał (fundusz) podstawowy; II - należne lecz nie wniesione wkłady na poczet 

kapitału podstawowego (wielkość ujemna); III - kapitał (fundusz) zapasowy składający się z 

5 pozycji klasyfikujących jego źródła pochodzenia; IV -kapitał (fundusz) rezerwowy z 

aktualizacji wyceny; V - pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe; VI - nie podzielony wynik 

finansowy z lat ubiegłych; VII - wynik finansowy netto roku obrotowego z wyodrębnieniem 

pozycji dotyczących zysku i straty oraz danych dotyczących odpisów z wyniku finansowego 

bieżącego roku obrotowego. 

 

Część  B - 2 rodzaje składników rezerw, tj. na podatek dochodowy od osób prawnych lub 

osób fizycznych oraz pozostałe. 

 

Część  C obejmuje 3 rodzaje składników, tj. 1 - długoterminowe pożyczki, obligacje i inne 

papiery wartościowe, 2 - długoterminowe kredyty bankowe, 3 - pozostałe zobowiązania 

długoterminowe. 

 

Część  D obejmuje 2 grupy składników oznaczonych symbolami od I do II, tj. I - 

zobowiązania krótkoterminowe z podziałem na 8 rodzajów zobowiązań, II - fundusze 

specjalne (bez podziału). 

 

Część  E obejmuje bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychody przyszłych 

okresów. 

 

Uwaga :  Dane dotyczące aktywów i pasywów oraz elementów wyniku finansowego podaje 

się zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny (zob. ustawa z dnia 29 września 1994r. o 

rachunkowości - Dz.U. Nr 121, poz.591, z późniejszymi zmianami). 

 

• 

Objaśnienia do działu 1.  Bilans sporządzony na dzień 31 grudnia. 

 

AKTYWA 

 

W wierszu 01 wykazuje się (w wartości netto) majątek trwały, tzn. wartości niematerialne i 

prawne, rzeczowy majątek trwały, finansowy majątek trwały oraz należności 

długoterminowe. 

 

W wierszu 02 wykazuje się sumę wartości niematerialnych i prawnych ujętych w wierszach 

03-07 wg wartości netto (wartość początkowa minus odpisy amortyzacyjne (umorzenie). 

Przez "wartości niematerialne i prawne" rozumie się: 

- nabyte przez jednostkę: 

- prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania na własne 

potrzeby jednostki lub przeznaczone do oddania w użytkowanie na podstawie 

umowy najmu, w szczególności: 

- prawo wieczystego użytkowania gruntu (w tym również nadwyżkę pierwszej opłaty 

nad opłatą roczną), 

- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, 

- prawa autorskie, 

- prawa do projektów, wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów 

zdobniczych,licencji, 

- programy komputerowe; 

- poniesione przez jednostkę: 

- koszty organizacji przy założeniu lub późniejszym rozszerzeniu spółki akcyjnej, 

- koszty wartości firmy, 

- koszty zakończonych prac rozwojowych. 

Do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się tytuły, których przewidywany okres 

używania przekracza jeden rok. 

 

W wierszu 03 wykazuje sią koszty organizacji poniesione przez spółkę akcyjną przy jej 

założeniu i ewentualnym rozszerzeniu jej działalności. Mogą to być: koszty analiz, studiów i 

ekspertyz, kompletowania pierwszych zespołów pracowniczych, wstępnej promocji 

działalności. Dotyczy tylko spółek akcyjnych. 

 

W wierszu 04 wykazuje się koszty zakończonych prac rozwojowych, przez które rozumie się 

badania lub w inny sposób uzyskaną wiedzę, których wynik może być wykorzystany do 

produkcji nowych lub ulepszonych produktów lub technologii.  

 

W wierszu 05 wykazuje się wartość firmy stanowiącą różnicę (dodatnią) między ceną 

nabycia określonej jednostki lub zorganizowanej jej części, a niższą od niej wartością 

rynkową składników majątkowych nabytej jednostki lub jej zorganizowanej części przyjętych 

do ewidencji pomniejszoną o przejęte zobowiązania. 

 

background image

 

4

W wierszu 06 wykazuje się wartość pozostałych wartości niematerialnych i prawnych nie 

ujętych w wierszach 03-05. 

 

W wierszu 07 wykazuje się równowartość  środków  pieniężnych wyrażonych w walucie 

polskiej i w walutach obcych przekazywanych kontrahentom na poczet transakcji nabycia 

składników wartości niematerialnych i prawnych.  

Jeżeli w/w tytuły wartości niematerialnych i prawnych ujmowane były dotychczas przez 

jednostkę w pozycji "rozliczenia międzyokresowe kosztów", należy je wykazać zgodnie z 

niniejszym objaśnieniem.  

 

W wierszu 08 wykazuje się wartość netto środków trwałych, inwestycji rozpoczętych oraz 

zaliczek na inwestycje. 

 

W wierszach 09 do 13 wykazuje się wartość netto środków trwałych stanowiących 

własność lub współwłasność jednostki - nieruchomości (grunty, budynki, w tym także będące 

odrębną własnością lokale, budowle i inwestycje w obcych obiektach), maszyny, urządzenia, 

środki transportu oraz inne kompletne i zdatne do użytku w momencie przyjęcia do używania 

przedmioty, a także inwentarz żywy - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, 

przeznaczone na własne potrzeby jednostki lub do oddania w używanie na podstawie 

umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze. 

Do środków trwałych zalicza się również obce środki trwałe używane na podstawie umowy 

najmu, dzierżawy lub innej umowy, jeżeli z innych przepisów wynika prawo dokonywania od 

nich odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych) przez korzystającą z tych środków 

jednostkę. 

Do środków trwałych nie zalicza się wartości gruntów otrzymanych od Skarbu Państwa lub 

gmin w użytkowanie wieczyste. Nie są również  środkami trwałymi obiekty, które w danej 

jednostce są przedmiotem obrotu i sprzedaży, a więc nie są używane na  własne potrzeby. 

Środki trwałe wykazuje się wg wartości netto, tzn. po pomniejszeniu ich wartości o 

dotychczasowe odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe). Nie dokonuje się odpisów 

amortyzacyjnych (umorzeniowych) od gruntów (z wyjątkiem gruntów, które służą 

wydobywaniu kopalin metodą odkrywkową), dzieł sztuki i eksponatów muzealnych. Składniki 

majątkowe objęte dotychczasowym pojęciem "wyposażenie" jeżeli zostały zaliczone do 

środków trwałych, wykazuje się odpowiednio w tych wierszach. 

W związku ze zmianą Klasyfikacji Środków Trwałych od 1 stycznia 2000r. (Rozporządzenie 

Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) - 

Dz.U. nr 112 poz.1317) należy poszczególne grupy wg nowej klasyfikacji wykazać 

następująco: 

w wierszu 09 - grupę 0 - grunty, 
w wierszu 10 - grupę 1 - budynki i lokale oraz grupę 2 - obiekty inżynierii lądowej i wodnej, 
w wierszu 11  - grupę 3 - kotły i maszyny energetyczne, grupę 4 - maszyny, urządzenia i 
aparaty ogólnego zastosowania, grupę 5 - specjalistyczne maszyny, urządzenia i aparaty 
oraz grupę 6 - urządzenia techniczne, 
w wierszu 12 - grupę 7 - środki transportu, 
w wierszu 13 - grupę 8 - narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie oraz grupę 9 - 
inwentarz żywy. 
 

W wierszu 14 wykazuje się koszty inwestycji nie zakończonych do dnia, na który 

sporządzany jest bilans. Do inwestycji rozpoczętych kwalifikuje się wszystkie poniesione 

koszty pozostające w bezpośrednim związku z nie zakończoną jeszcze budową, montażem 

lub przekazaniem do używania nowego lub już istniejącego lecz ulepszonego środka 

trwałego. Do kosztów inwestycji rozpoczętych zalicza się także naliczone za czas trwania 

inwestycji odsetki, prowizje i różnice kursowe od pożyczek, kredytów, przedpłat i 

zobowiązań, służących sfinansowaniu zakupów lub budowy środków trwałych. Kosztem 

inwestycji jest również nie podlegający odliczeniu podatek od towarów i usług. 

 

W wierszu 15 wykazuje się równowartość  środków pieniężnych wyrażonych w walucie 

polskiej i w walutach obcych przekazanych kontrahentom na poczet dostaw lub usług o 

charakterze inwestycyjnym, a także przekazanych kwot odpowiadających udziałowi jednostki 

gospodarczej w inwestycjach wspólnych. 

 

W wierszu 16 wykazuje się wartość finansowego majątku trwałego, którego składniki objęte 

są wierszami 17 do 20.   

 

W wierszu 17 wykazuje się udziały i akcje w obcych jednostkach (również zagranicznych) w 

cenach nabycia pomniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty ich wartości. Ponadto w 

wierszu tym wykazuje się również akcje i udziały opiewające na waluty obce.  

 

W wierszu 18 wykazuje się papiery wartościowe długoterminowe mające charakter lokat o 

określonym przy emisji lub w umowie terminie wykupu i oprocentowaniu. Są to w 

background image

 

5

szczególności obligacje, bony skarbowe, jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, 

itp. o wartości według cen nabycia pomniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty ich 

wartości. W wierszu tym wykazuje się również papiery wartościowe wyrażone w walutach 

obcych. 

 

W wierszu 19 wykazuje się tylko udzielone pożyczki długoterminowe w kwocie wymagającej 

zapłaty.  

 

W wierszu 20 wykazuje się inne składniki finansowego majątku trwałego mające charakter 

lokat długoterminowych jak skrypty dłużne, bony itp. w kwocie uwzględniającej odpisy 

spowodowane trwałą utratą ich wartości. W wierszu tym wykazuje się również finansowe 

składniki majątku trwałego wyrażone w walutach obcych.  

 

W wierszu 21 wykazuje się należności (w walucie polskiej i obcej), których termin zapłaty 

(lub ostatniej raty) przypada po okresie dłuższym niż rok od dnia bilansowego. 

 

W wierszu 22 wykazuje się wartość majątku obrotowego, na który składa się suma wartości 

zapasów, należności i roszczeń, papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu i 

środków pieniężnych.  

 

W wierszu 23 wykazuje się składniki zapasów, tj.: materiały, półprodukty i produkty w toku, 

produkty gotowe, towary oraz zaliczki na poczet dostaw. 

W ciągu roku zapasy rzeczowych składników majątku obrotowego ujmuje się według cen 

nabycia lub kosztów wytworzenia, natomiast na dzień bilansowy - wycenia się według cen 

nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od ich cen sprzedaży netto na dzień 

bilansowy. 

Cena nabycia - jest to rzeczywista cena zakupu składników majątku, obejmująca kwotę 

należną sprzedającemu (bez naliczonego podatku od towarów i usług), a w przypadku 

importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o 

koszty bezpośrednio związane z zakupem a pomniejszona o zmniejszenie ceny (rabaty, 

opusty) i odzyski. 

 

W wierszu 24 wykazuje się nabyte od obcych kontrahentów i ewentualnie wyprodukowane 

przez własne komórki pomocnicze: surowce i inne materiały podstawowe, paliwa, materiały 

pomocnicze, opakowania, części zapasowe maszyn i urządzeń, które są przeznaczone do 

zużycia na potrzeby wszystkich rodzajów własnej działalności gospodarczej. W skład 

materiałów wchodzą również odpady, produkty uboczne i odzyski powstałe w toku produkcji 

lub innej działalności. W wierszu tym ujmuje się również wartość:  

- materiałów odpisanych uprzednio w koszty bezpośrednio po zakupie, a nie zużyte do 

końca roku obrotowego lub wydanych do produkcji lecz nie zużytych do dnia 

zamknięcia ksiąg rachunkowych, 

- materiałów w drodze, tj. tych, które jeszcze nie znajdują się fizycznie w posiadaniu 

jednostki gospodarczej, ale stanowią już jej własność, 

- inwentarza 

żywego, np. zakupionego do uboju. 

 

W wierszu 25 wykazuje się równowartość kosztów poniesionych na wytworzenie produktów 

(wyrobów i usług), które przeszły określone fazy produkcji, ale nie zostały zakończone - są w 

toku realizacji. 

 

W wierszu 26 wykazuje się wyroby gotowe, tj. takie produkty, które przeznaczone są do 

sprzedaży, nie podlegają dalszemu przerobowi w jednostce, w której zostały wytworzone 

oraz odpowiadają określonym normom lub warunkom umownym, a także roboty i usługi 

odpisane w momencie wytworzenia w ciężar kosztu własnego, lecz jeszcze nie sprzedane 

do końca okresu sprawozdawczego a także wartość inwentarza żywego w tuczu i hodowli. 

 

W wierszu 27 wykazuje się rzeczowe składniki majątkowe nabyte z przeznaczeniem do 

dalszej odsprzedaży. W wierszu tym ujmuje się również wartość towarów w drodze. 

Wartość materiałów i towarów wykazywana jest w zależności od przyjętych przez jednostkę 

zasad wyceny -według cen zakupu lub według cen nabycia (tzn. cen zakupu powiększonych 

o koszty związane z zakupem). 

Wartość półproduktów i produkcji w toku oraz produktów wykazywana jest według kosztu ich 

wytworzenia, tj. bez uwzględniania kosztów ogólnego zarządu.  

 

W wierszu 28 wykazuje się równowartość  środków pieniężnych wyrażonych w walucie 

polskiej i w walutach obcych przekazanych dostawcom, których rozliczenie nastąpi po 

zrealizowaniu zamówionych dostaw zapasów lub wykonaniu usługi.  

 

W wierszu 29 wykazuje się stan krótkoterminowych należności i roszczeń jednostki, na 

który składają się należności z tytułu dostaw i usług, z tytułu podatków, dotacji i ubezpieczeń 

społecznych, pozostałe należności, należności i roszczenia dochodzone na drodze sądowej 

wraz z odsetkami ustalonymi na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych. 

 

background image

 

6

W wierszu 30 wykazuje się stan należności z tytułu dostaw i usług w walucie polskiej i w 

walutach obcych od odbiorców za dostarczone wyroby, towary oraz wyświadczone usługi 

(łącznie z należnym podatkiem VAT) oraz ewentualne nadpłaty na rzecz dostawców. 

 

W wierszu 31 wykazuje się stan należności z tytułu dotacji budżetowych i ewentualnych 

nadpłat z tytułu podatków oraz innych tytułów rozliczanych z budżetem centralnym, z 

budżetami terenowymi i zakładem ubezpieczeń społecznych w kwocie wymagającej zwrotu. 

 

W wierszu 32 wykazuje się stan innych należności w walucie polskiej i w walutach obcych 

wyżej nie wymienionych, np. należności od pracowników, z tytułu wynagrodzeń, różnych 

rozliczeń (z tytułu funduszów specjalnych, pożyczek krótkoterminowych) w kwocie 

wymagającej zapłaty na dzień bilansowy. 

 

W wierszu 33 wykazuje się stan należności krótko i długoterminowych w walucie polskiej i w 

walutach obcych kwestionowanych, tj. będących przedmiotem sporu, dochodzonych w 

sądzie na drodze powództwa cywilnego . 

Należności wykazywane w tych pozycjach nie obejmują zaliczek ujętych w w.07,15,28 oraz 

należności z tytułu pożyczek długoterminowych ujętych w w.19. Zgodnie z zasadą ostrożnej 

wyceny suma należności i roszczeń zostaje zmniejszona o równowartość utworzonych na 

nie rezerw.   

 

W wierszu 34 wykazuje się krajowe i zagraniczne papiery wartościowe nabyte w celu 

odsprzedaży, w terminie nie dłuższym niż rok, takie jak: obligacje obce, akcje, skrypty 

dłużne, bony skarbowe, czeki i weksle obce o terminie płatności powyżej trzech miesięcy od 

daty ich wystawienia, a także udziały lub akcje własne do zbycia. 

 

W wierszu 35 wykazuje się udziały lub akcje własne do zbycia.   

 

W wierszu 36 wykazuje się inne papiery wartościowe, również czeki i weksle o terminie 

płatności powyżej 3 miesięcy od dnia ich wystawienia. 

 

W wierszu 37 wykazuje się w szczególności: krajowe i zagraniczne środki pieniężne w 

kasach, ulokowane na bieżących rachunkach bankowych lub w formie lokat oraz czeki i 

weksle obce płatne w ciągu 3 miesięcy od daty ich wystawienia. 

 

W wierszu 38 wykazuje się stan środków pieniężnych krajowych i zagranicznych oraz 

bonów pieniężnych w kasach. 

 

W wierszu 39 wykazuje się stan środków pieniężnych krajowych i zagranicznych, 

ulokowanych na rachunkach bankowych. 

 

W wierszu 40 wykazuje się wartość krajowych i zagranicznych weksli i czeków obcych, 

które mogą mieć termin płatności do 3 miesięcy od dnia ich wystawienia oraz środków 

pieniężnych w drodze, które dotyczą kwot przemieszczanych, np. z kasy na rachunek 

bankowy lub między różnymi rachunkami bankowymi a także metali szlachetnych.  

 

W wierszu 41 wykazuje się równowartość kosztów poniesionych w okresie 

sprawozdawczym (lub w okresach poprzednich), a dotyczących przyszłych okresów. 

 

W wierszu 42 wykazuje się koszty dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych. Są to 

głównie koszty zakupu, koszty remontu środków trwałych, czynsze i dzierżawy płatne z góry, 

ubezpieczenia majątkowe,  podatki obciążające koszty, koszty przygotowania nowej 

produkcji a także różnica pomiędzy wartością otrzymanych kredytów lub wyemitowanych 

obligacji a wyższym zobowiązaniem do zapłaty za nie. 

 

W wierszu 43 wykazuje się  w szczególności ujemną różnicę między wyższym 

zobowiązaniem z tytułu podatku dochodowego a niższym podatkiem zarachowanym w 

ciężar obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego spowodowaną odmiennością momentu 

uznania przychodu za osiągnięty lub kosztu za poniesiony w myśl przepisów ustawy i 

przepisów podatkowych. 

 

 

PASYWA 

 

W wierszu 45 wykazuje się  łączną sumę kapitałów (funduszy) własnych jednostki, tzn. 

kapitału (funduszu) podstawowego, należnych lecz nie wniesionych wkładów na poczet 

kapitału podstawowego (wielkość ujemna), kapitału (funduszu) zapasowego, kapitału 

(funduszu) rezerwowego z aktualizacji wyceny, pozostałych kapitałów (funduszy) 

rezerwowych, nie podzielonego wyniku finansowego z lat ubiegłych oraz wyniku 

finansowego netto roku obrotowego. 

 

background image

 

7

W wierszu 46 wykazuje się, w zależności od formy prawnej podmiotu gospodarczego, stan 

kapitału (funduszu) podstawowego. W pozycji tej wykazują: 

- spółki akcyjne - kapitał akcyjny, 

- spółki z o.o. - kapitał zakładowy, 

- przedsiębiorstwa państwowe - fundusz założycielski, 

- spółdzielnie - fundusz udziałowy,  

- spółki komandytowe, jawne, cywilne - kapitał właściciela.  

 

W wierszu 47 wykazuje się  tę część kapitału podstawowego jednostki, która do dnia 

sporządzenia bilansu nie została wniesiona przez udziałowców lub akcjonariuszy. 

 

W wierszu 48 wykazuje się kapitał (fundusz) zapasowy z wyszczególnieniem 5 pozycji 

stanowiących o jego pochodzeniu, tj.: ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej, 

tworzony ustawowo (np. z zysku), tworzony zgodnie ze statutem lub umową, z dopłat 

wspólników oraz innych źródeł; zalicza się tu fundusz przedsiębiorstwa przedsiębiorstw 

państwowych oraz fundusz zasobowy spółdzielni.  

 

W wierszach 49 - 53 wykazuje się, w zależności od sposobu tworzenia, stan kapitału 

(funduszu) zapasowego (tzn. ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej, tworzony 

ustawowo, zgodnie ze statutem lub umową, z dopłat wspólników i z innych źródeł). 

 

W wierszu 54 wykazuje się kapitał (fundusz) rezerwowy powstały na skutek aktualizacji 

wyceny środków trwałych na 1.01.1995 roku. 

 

W wierszu 55 wykazuje się kapitał (fundusz) rezerwowy, tworzony z zysku do podziału lub z 

innych źródeł określonych w uchwałach o utworzeniu tego kapitału (funduszu), a także stan 

funduszu prywatyzacyjnego.   

 

W wierszu 56 wykazuje się nie podzielony wynik finansowy z lat ubiegłych, stanowiący nie 

rozliczoną równowartość części (lub całości) wyniku finansowego netto pochodzącego z lat 

poprzedzających rok obrotowy, za który sporządzony jest bilans (tj. nie podzielony zysk lub 

nie pokrytą stratę). 

 

W wierszu 59 wykazuje się wynik finansowy netto roku obrotowego (zysk - wielkość 

dodatnia, strata - wielkość ujemna) zgodny z wynikiem finansowym netto z rachunku zysków 

i strat. 

 

W wierszu 62 wykazuje się odpisy z wyniku finansowego netto bieżącego roku obrotowego 

jako wielkość ujemną korygującą wynik finansowy netto. W myśl art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 

29.09.1994 r. o rachunkowości podział wyniku finansowego (zysku netto) osób prawnych 

zobowiązanych zgodnie z art. 64 ust.1 w/w ustawy do poddania badaniu rocznego 

sprawozdania finansowego, może nastąpić dopiero po wyrażeniu przez biegłego rewidenta 

opinii bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami. Podział wyniku finansowego (zysku netto) 

dokonany bez spełnienia tego warunku jest nieważny z mocy prawa. Wiersz ten dla osób 

prawnych pozostaje nie wypełniony

 

W wierszu 63 wykazuje się rezerwy tworzone na podstawie przepisów ustawy o 

rachunkowości (art.37 ust.3; art. 37 ust.1, pkt 4).  Nie wykazuje się rezerw utworzonych na 

należności i roszczenia utworzonych zgodnie z art. 37 ust.1, pkt 1-3.  

 

W wierszu 64 wykazuje się rezerwę na dodatnią różnicę między wyższym podatkiem 

dochodowym zaliczonym do obowiązkowych obciążeń a niższym zobowiązaniem 

podatkowym, spowodowaną odmiennością momentu uznania przychodu za osiągnięty lub 

kosztu za poniesiony w myśl przepisów ustawy i przepisów podatkowych.  

 

W wierszu 65 wykazuje się rezerwy na pewne lub prawdopodobne straty z operacji w toku, 

a w szczególności z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków 

toczącego się postępowania sądowego - w wysokości przewidywanej kwoty straty.  

 

W wierszu 66 wykazuje się, wyrażone w walucie polskiej i w walutach obcych, zobowiązania 

długoterminowe z terminem spłaty (lub spłaty ostatniej raty) dłuższym niż jeden rok od dnia 

bilansowego. 

 

W wierszu 67 wykazuje się zobowiązania długoterminowe w kwocie wymagającej zapłaty 

dotyczące pożyczek (uzyskanych), zaciągniętych drogą wystawienia obligacji i innych 

papierów wartościowych (emitowanych przez jednostkę) łącznie z ewentualnymi odsetkami. 

 

W wierszu 68 wykazuje się uzyskane długoterminowe kredyty bankowe w kwocie 

wymagającej zapłaty (wraz z ewentualnymi odsetkami). 

 

W wierszu 69 wykazuje się pozostałe zobowiązania długoterminowe (wynikające z umownie 

odroczonych terminów płatności) nie wymienione w wierszach 67 i 68. 

background image

 

8

 

W wierszu 70 wykazuje się łączną sumę zobowiązań krótkoterminowych, tj. wymagających 

- na moment bilansowy - zapłaty w terminie nie dłuższym niż rok oraz funduszy specjalnych.  

 

W wierszu 71 wykazuje się zobowiązania krótkoterminowe wyrażające rzeczywisty stan 

krajowych i zagranicznych krótkoterminowych zobowiązań jednostki gospodarczej, w tym 

także z tytułu kredytów i pożyczek. 

 

W wierszu 72 wykazuje się zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek 

krótkoterminowych oraz z tytułu wyemitowanych obligacji lub innych papierów wartościowych 

o terminie płatności nie dłuższym niż  1 rok od dnia bilansowego w kwocie wymagającej 

zapłaty (wraz z ewentualnymi odsetkami). 

 

W wierszu 73 wykazuje się zobowiązania z tytułu uzyskanych krótkoterminowych kredytów 

bankowych w kwocie wymagającej zapłaty (wraz z ewentualnymi odsetkami). 

 

W wierszu 74 wykazuje się otrzymane od kontrahentów zaliczki na poczet przyszłych 

dostaw lub usług, które zostaną rozliczone po ich zrealizowaniu. 

 

W wierszu 75 wykazuje się krajowe i zagraniczne zobowiązania w kwocie wymagającej 

zapłaty wobec dostawców za dostarczone i zafakturowane materiały i towary oraz 

wyświadczone usługi,  łącznie z naliczonym podatkiem VAT, jak również ewentualne 

nadpłaty odbiorców. W pozycji tej wykazuje się także zobowiązania z tytułu dostaw 

otrzymanych, ale nie zafakturowanych do dnia, na który sporządzony jest bilans (dostawy 

niefakturowane). 

 

W wierszu 76 wykazuje się zobowiązania wynikające z wydanych weksli w walucie polskiej i 

w walutach obcych w wartości nominalnej, na którą weksle opiewają. 

 

W wierszu 77 wykazuje się zobowiązania z tytułu podatków (w tym VAT), opłat oraz innych 

rozrachunków o charakterze publicznoprawnym - wobec budżetów i zakładu ubezpieczeń 

społecznych w kwocie wymagającej zapłaty. 

 

W wierszu 78 wykazuje się zobowiązania z tytułu wynagrodzeń za pracę. 

 

W wierszu 79 wykazuje się wyrażone w walucie polskiej i w walutach obcych inne 

zobowiązania krótkoterminowe, nie ujęte w wierszach 72 - 78, w kwocie wymagającej 

zapłaty. 

 

W wierszu 80 wykazuje się stan funduszy specjalnych (na ogół Zakładowy Fundusz 

Świadczeń Socjalnych).  

 

W wierszu 81 wykazuje się rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów - 

jest to pozycja zbiorcza biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów i przychodów 

przyszłych okresów. 

 

W wierszu 82  wykazuje się bierne rozliczenia międzyokresowe stanowiące równowartość 

kosztów przypadających na bieżący okres sprawozdawczy lub rok obrotowy (ściśle 

określonych  świadczeń wykonanych na rzecz jednostki, lecz jeszcze nie stanowiących 

zobowiązania oraz prawdopodobnych kosztów, których kwota bądź data powstania 

zobowiązania z ich tytułu nie są jeszcze znane, a w szczególności z tytułu napraw 

gwarancyjnych i rękojmi). Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów ustala się w ich 

przewidywanej wysokości przypadającej na bieżący okres sprawozdawczy. 

 

W wierszu 83 wykazuje się przychody przyszłych okresów stanowiące równowartość 

przychodów uzyskanych w okresie poprzednim lub bieżącym, a dotyczące przyszłych 

okresów. Przychody przyszłych okresów są wyodrębniane i zaliczane do pasywów, w celu 

zapewnienia realnej wysokości wyniku finansowego danego okresu lub roku obrotowego. 

Zalicza się do nich, stosownie do ustawy o rachunkowości art. 41: otrzymane od 

kontrahentów zapłaty za świadczenia, które zostaną wykonane w następnych okresach 

sprawozdawczych, kwoty podwyższające wartość należności lub roszczeń, na które 

uprzednio utworzono rezerwę, nadwyżkę dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi, 

ustaloną przy wycenie na dzień bilansowy innych niż  środki pieniężne i krótkoterminowe 

papiery wartościowe (przeznaczone do obrotu) aktywów i pasywów wyrażonych w walutach 

obcych - do czasu ich rozliczenia lub odpisania, nie rozliczoną różnicę wartości firmy (w 

przypadku gdy cena nabycia jednostki lub zorganizowanej jej części była niższa od jej 

wartości rynkowej - tzw. "ujemna wartość firmy"), dotacje, subwencje i dopłaty do inwestycji 

oraz prac rozwojowych, w wysokości rzeczywiście otrzymanych na nabycie lub wytworzenie 

środków trwałych albo finansowanie prac rozwojowych, jeżeli stosownie do innych ustaw nie 

zwiększają one funduszy własnych jednostek.  

• 

Dane uzupełniające do bilansu. 

background image

 

9

 

W wierszu 85 wykazuje się wartość umorzenia rzeczowych składników majątku trwałego.  

 

W wierszu 86 wykazuje się umorzenie wartości niematerialnych i prawnych.  

 

W wierszu 87 wykazuje się udziały w obcych podmiotach zagranicznych w formie gotówki 

lub aportów rzeczowych, np. w postaci środków trwałych lub innych wartości wynikających z 

umowy spółki. 

 

W wierszu 88 wykazuje się wynikający z wierszy 66 i 71 stan długo- i krótkoterminowych 

kredytów i pożyczek zagranicznych. Nie uważa się za pożyczkę lub kredyt  zagraniczny 

pożyczki lub kredytu udzielonego przez bank zagraniczny, którego siedziba znajduje się na 

terenie Polski. 

 

Uwaga: wiersze od 89 do 98 wypełniają spółki: akcyjne, z ograniczoną 

odpowiedzialnością, jawne, cywilne, komandytowe i inne powołane odrębnymi 

ustawami. 

 

W wierszu 89 należy wykazać tylko kwotę kapitału zakładowego (akcyjnego) bez kapitału 

zapasowego i ewentualnie rezerwowego (podać kwotę figurującą w księgach w wysokości 

zgodnej z umową lub statutem spółki oraz wpisem do rejestru handlowego). Kwota ta 

powinna być zgodna z wartością wykazaną w wierszu 46 działu 1. 

 

W wierszu 90 wykazuje się kwotę zaangażowanego kapitału osób fizycznych krajowych. 

 

W wierszu 91 wykazuje się kwotę zaangażowanego kapitału będącego mieniem 

państwowych osób prawnych, bez mienia Skarbu Państwa. 

Przez państwowe osoby prawne (zobowiązane do sporządzania bilansu i rachunku zysków i 

strat) należy rozumieć przedsiębiorstwa państwowe, państwowe instytucje kultury i 

kinematografii, spółki prawa handlowego, w których wszystkie udziały stanowią mienie 

państwowe. 

 

W wierszu 93 wykazuje się kwotę zaangażowanego kapitału będącego mieniem 

komunalnym wniesionym przez przedsiębiorstwa komunalne bądź spółki prawa handlowego 

z wyłącznym udziałem mienia komunalnego. 

 

W wierszu 94 wykazuje się kwotę zaangażowanego kapitału wniesionego przez jednostki 

samorządu terytorialnego. 

 

W wierszu 95 wykazuje się kwotę zaangażowanego kapitału będącego mieniem spółek z 

kapitałem mieszanym (np. państwowym, komunalnym, zagranicznym, osób fizycznych) oraz 

innych osób prawnych, takich jak fundacje, stowarzyszenia. W wierszu tym nie należy 

wykazywać kwoty bezpośrednio zaangażowanego kapitału spółdzielni. 

 

W wierszu 96 wykazuje się kwotę zaangażowanego kapitału spółdzielni. 

 

W wierszu 97 wykazuje się kwotę zaangażowanego kapitału zagranicznego, zarówno osób 

prawnych, jak i fizycznych. Kwota ta powinna być zgodna z kapitałem zagranicznym (w. 05 

dz.2  KZ - sprawozdania dla spółek z udziałem kapitału zagranicznego). 

 

W wierszu 98   wykazuje się kwotę zaangażowanego kapitału, którego nie można 

przyporządkować wyżej wymienionym  udziałowcom.  

 

• 

Objaśnienia do działu 2.  Rachunek zysków i strat.  

 

Obejmuje zestawienie elementów, których suma algebraiczna pozwala na obliczenie wyniku 

finansowego netto jednostki.  

Poszczególne pozycje działów należy wypełniać zgodnie z zamianowaniem wierszy. Należy 

zwrócić uwagę,  że wartości dodatnie pośrednich wyników cząstkowych są zyskami, a 

ujemne - stratami. 

 

Punkt A działu 2 zawiera wersję rachunku zysków i strat kalkulacyjną i porównawczą (dot. 

kosztów działalności operacyjnej jak i przychodów ze sprzedaży i zrównanych z nimi). 

Uwaga:  należy wybrać jedną z wersji i wypełnić odpowiednie wiersze według 

oznaczeń na formularzu. 

 

Podmioty dla potrzeb sporządzania sprawozdania finansowego w części obejmującej 

rachunek zysków i strat (zgodnie z ustawą) wyodrębniają trzy grupy przychodów i kosztów 

wpływających na wynik finansowy, tj.: 

1/ - grupa przychodów 

a/ - przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi (w.24 dz.2), 

background image

 

10

b/ - pozostałe przychody operacyjne (w.30 dz.2), 

c/ - przychody finansowe (w.35 dz.2) 

 

ad a/ przychody te obejmują: przychody ze sprzedaży produktów (tj. kwoty uzyskane lub 

należne z tytułu sprzedaży wyrobów gotowych w podmiotach wytwarzających, robót i usług 

w podmiotach prowadzących działalność usługową), towarów i materiałów. Przychody ze 

sprzedaży wpływające na wynik finansowy ustala się w wartości wyrażonej w rzeczywistych 

cenach sprzedaży - z uwzględnieniem opustów, rabatów i bonifikat -bez podatku od towarów 

i usług.  

W wersji kalkulacyjnej obejmują: przychody ze sprzedaży produktów i przychody ze 

sprzedaży towarów i materiałów. 

W wersji porównawczej obejmują: przychody ze sprzedaży produktów, przychody ze 

sprzedaży towarów i materiałów, zmianę stanu produktów oraz koszt wytworzenia świadczeń 

na własne potrzeby. 

 

W wierszu 25 należy wykazać przychody ze sprzedaży (na zewnątrz przedsiębiorstwa) 

produktów (wyrobów i usług). 

Uwaga:  o zaliczeniu danego rodzaju działalności do usług decyduje dana czynność a 

nie wielkość uzyskanych z tego tytułu przychodów.  

 

W wierszu 26 należy wykazać przychody ze sprzedaży towarów i materiałów (łącznie ze 

sprzedażą wyrobów, tzw. towarów własnych, w sieci własnych punktów sprzedaży 

detalicznej), tj. obrót (bez podatku VAT). 

 

W wierszu 27 należy wykazywać zmianę stanu zapasów produktów gotowych, produkcji nie 

zakończonej i rozliczeń międzyokresowych kosztów (bez rozliczanych w czasie kosztów 

finansowych); zmiana stanu produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - 

wartość ujemna) należy wypełniać zgodnie z zamianowaniem.  

 

W wierszu 28 wykazuje się koszt wytworzenia wyrobów własnej produkcji wydanych do 

sieci własnych sklepów detalicznych, świadczeń na rzecz własnych inwestycji i na rzecz 

własnego zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, zakończonych wynikiem 

pozytywnym prac rozwojowych zaliczonych do wartości niematerialnych i prawnych, 

zawinionych niedoborów, zaniechanej produkcji, nieuzasadnionych kosztów pośrednich, 

odpisanych rozliczeń międzyokresowych kosztów.  

Nie uważa się natomiast za sprzedaż wszelkiego rodzaju przesunięć składników 

majątku pomiędzy zakładami (na pełnym wewnętrznym rozrachunku gospodarczym) 

przedsiębiorstwa oraz świadczenie usług na potrzeby własne a także na potrzeby 

własnych inwestycji rozpoczętych czy działalności socjalnej (traktuje się je jako 

zrównane z przychodami w wersji porównawczej). 

 

Uwaga: przedsiębiorstwa przemysłu energetycznego i ciepłowniczego wytwarzające 

energię elektryczną i cieplną wykazują przychody ze sprzedaży energii elektrycznej 

lub cieplnej w wierszu 25 jako przychody ze sprzedaży produktów oraz odpowiednio 

koszty uzyskania tych przychodów (w wierszu 03), natomiast przesyłające energię 

elektryczną lub cieplną (jednostki sieci i zbytu) wykazują wartość zakupionej energii 

elektrycznej lub cieplnej w cenach zakupu (nabycia) w wierszu 26 i 02, a jako 

wartość swojej usługi w wierszu 25 różnicę między wartością energii elektrycznej lub 

cieplnej w cenach zakupu (nabycia) i odpowiednie do tej usługi koszty. 

 

ad b/ pozostałe przychody operacyjne są to przychody nie związane bezpośrednio z 

podstawową działalnością podmiotu, do których zalicza się: przychody ze sprzedaży lub 

wpływy z likwidacji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji (z 

wyłączeniem spowodowanych zdarzeniami losowymi), uzyskane z zaniechanej produkcji 

złomu i innych odpadów, rozwiązane rezerwy (z wyjątkiem dotyczących operacji 

finansowych), nadwyżki inwentaryzacyjne, odpisane przedawnione zobowiązania, 

otrzymane odszkodowania, wyegzekwowane kary i grzywny, darowizny, dotacje, subwencje 

i dopłaty, odpisy rat dotacji, subwencji i dopłat dokonywane równolegle do amortyzacji 

sfinansowanych z tych źródeł  środków trwałych oraz prac rozwojowych, odpis ujemnej 

wartości firmy (występujący w przychodach przyszłych okresów), przychody uzyskiwane z 

czynszów i dzierżawy własnych obiektów socjalnych, dofinansowanie utrzymania obiektów 

socjalnych z ZFŚS, otrzymane przez jednostkę nieodpłatnie składniki majątku.  

Pozostałe przychody operacyjne obejmują zwroty nadpłaconych podatków. 

 

ad c/ przychody finansowe są to wpływy lub kwoty należne z tytułu dokonanych przez 

podmiot operacji finansowych, tj. dywidendy i inne efekty z tytułu udziałów w zyskach innych 

osób prawnych, dywidendy z obcych akcji, nadwyżki ceny sprzedaży nad ceną nabycia 

papierów wartościowych (długoterminowych i krótkoterminowych), odsetki i prowizje od 

środków pieniężnych stanowiących lokaty na rachunkach bankowych (z wyjątkiem środków 

ZFŚS), odsetki od obligacji obcych, odsetki od udzielonych przez jednostkę pożyczek i 

kredytów (w tym także odsetki za zwłokę w spłacie rat), odsetki od należności, dyskonto 

potrącone przez jednostkę przy zakupie weksli i czeków obcych, dodatnie różnice kursowe 

background image

 

11

ustalone przy spłacie należności i zobowiązań oraz różnice przy wycenie środków 

pieniężnych, udziałów i papierów wartościowych, rozwiązanie rezerw utworzonych w ciężar 

kosztów operacji finansowych. 

 

2/ - grupa kosztów 

a/ - koszty działalności operacyjnej (w.01 dz.2), 

b/ - pozostałe koszty operacyjne (w.08 dz.2),  

c/ - koszty finansowe (w.12 dz.2). 

 

ad a/ koszty działalności operacyjnej w podmiotach gospodarczych obejmują wszystkie 

koszty proste związane z prowadzeniem działalności produkcyjnej, usługowej i handlowej 

poniesione w celu uzyskania określonych przychodów.  

W wersji kalkulacyjnej obejmują: wartość sprzedanych towarów i materiałów, koszt 

wytworzenia sprzedanych produktów, koszty sprzedaży, koszty ogólnego zarządu. 

W wersji porównawczej obejmują: wartość  sprzedanych towarów i materiałów oraz koszty 

ogółem (wg rodzaju). 

Uwaga: w wierszu 02 należy wykazać wartość sprzedanych towarów według cen 

zakupu (nabycia). 

 

ad b/ pozostałe koszty operacyjne obejmują: koszty związane ze sprzedażą, likwidacją 

środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych (w wartości netto), odpisane koszty 

inwestycji rozpoczętych, które nie dały zamierzonego efektu gospodarczego, nie planowane 

odpisy amortyzacyjne, odpisane należności przedawnione, umorzone i nieściągalne, 

równowartość rezerw tworzonych na należności oraz pewne i prawdopodobne straty (z 

wyjątkiem tych, które dotyczą operacji finansowych), skutki aktualizacji wartości zasobów 

rzeczowych składników majątku obrotowego, zapłacone odszkodowania, kary i grzywny, 

koszty postępowania spornego, darowizny na rzecz osób prawnych i fizycznych, koszty 

utrzymania własnych obiektów socjalnych (bez kosztów bezpośrednich usług świadczonych 

w tych obiektach).  

 

ad c/ koszty finansowe obejmują: wartość (w cenach nabycia) sprzedanych udziałów, akcji i 

papierów wartościowych oraz koszty związane z tą sprzedażą, odsetki od zaciągniętych 

kredytów, pożyczek i zobowiązań (w tym także odsetki za zwłokę w zapłacie), odsetki od 

emitowanych przez jednostkę obligacji i innych papierów wartościowych, prowizje od 

otrzymanych kredytów i pożyczek, odpisy aktualizujące wartość finansowego majątku 

trwałego oraz krótkoterminowych papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu, 

odsetki i opłaty dodatkowe od środków trwałych przyjętych w leasing finansowy, dyskonto 

płacone przy sprzedaży weksli, czeków obcych i papierów wartościowych, ujemne różnice 

kursowe, rezerwy na pewne lub prawdopodobne straty dotyczące operacji finansowych. 

 

W wierszu 14 "odsetki do zapłacenia" ujmuje się tylko wartość odsetek, jakie jednostka 

zobowiązana jest zapłacić od zaciągniętych kredytów i pożyczek (z wyjątkiem odsetek 

dotyczących inwestycji w okresie realizacji) od emitowanych przez jednostkę obligacji, od 

środków trwałych przejętych w leasing finansowy oraz z tytułu zwłoki.  

Uwaga: odsetki zapłacone należy wykazywać w w.16 "pozostałe" koszty finansowe. 

 

Wynik finansowy netto (w.23 lub w.43) obejmuje następujące elementy: 

 

1)  Wynik na działalności gospodarczej (w.17 lub w.40): 

a/ wynik na działalności operacyjnej (w.11 lub w.34): 

- wynik na sprzedaży produktów oraz towarów i materiałów (w.24 minus w.01) większy 

od zera należy wykazać w wierszu 07, a mniejszy od zera - w wierszu 29. 

- wynik na pozostałej działalności operacyjnej (w.30 minus w.08) 

Wynik na działalności operacyjnej stanowi różnicę między sumą należnych przychodów ze 

sprzedaży produktów, towarów i innych składników majątku wyrażonych w rzeczywistych 

cenach sprzedaży, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub 

zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług, oraz zrealizowanych pozostałych przychodów 

operacyjnych, a wartością sprzedanych produktów, towarów i innych składników majątku 

wycenionych w kosztach wytworzenia lub cenach nabycia (zakupu), powiększoną o 

przypadające od sprzedaży podatki obciążające sprzedawcę oraz o całość poniesionych od 

początku roku obrotowego kosztów ogólnego zarządu, sprzedaży produktów, towarów i 

innych składników majątku oraz pozostałych kosztów operacyjnych. 

 

b/ wynik na operacjach finansowych (w.35 minus w.12) 

Wynik na operacjach finansowych stanowi różnicę między należnymi przychodami z operacji 

finansowych, a w szczególności z posiadania udziałów w innych jednostkach, papierów 

wartościowych, odsetek od pożyczek i należności, w tym także odsetek za zwłokę w 

zapłacie, z rozwiązania rezerwy, otrzymania dyskonta, zysków ze sprzedaży papierów 

wartościowych, uzyskania dodatnich różnic kursowych, oprocentowania lokat i rachunków 

bankowych a kosztami operacji finansowych, na które składają się w szczególności odsetki, 

w tym także za zwłokę w zapłacie, prowizje od pożyczek i zobowiązań, płacone dyskonto, 

straty na sprzedaży papierów wartościowych, ujemne różnice kursowe, z wyjątkiem odsetek, 

background image

 

12

prowizji, dodatnich i ujemnych różnic kursowych, o których mowa w art. 28 ust.3 pkt 2 

ustawy o rachunkowości. 

 

2) Wynik na operacjach nadzwyczajnych (w.41 minus w.18) 

Wynik na operacjach nadzwyczajnych stanowi różnicę między zrealizowanymi zyskami 

nadzwyczajnymi a poniesionymi stratami nadzwyczajnymi. Przez straty i zyski nadzwyczajne 

rozumie się skutki finansowe zdarzeń powstających niepowtarzalnie, poza zwykłą 

działalnością jednostki, a w szczególności spowodowane zdarzeniami losowymi, 

zaniechaniem lub zawieszeniem pewnego rodzaju działalności (w tym również istotną 

zmianą metod produkcji lub sprzedażą zorganizowanej części jednostki) oraz postępo-

waniem ugodowym lub naprawczym. 

 

Do zysków nadzwyczajnych zalicza się: odszkodowania otrzymane za straty będące 

skutkiem zdarzeń losowych, przychody ze sprzedaży zorganizowanych części jednostki, 

równowartość odzyskanych składników majątkowych (lub ich części) utraconych w wyniku 

zdarzeń losowych lub w związku z zaniechaniem (zawieszeniem) określonego rodzaju 

działalności jednostki, skutki obniżenia zobowiązań wobec kontrahentów wynikające z 

postępowania układowego, ugodowego lub naprawczego - po uprawomocnieniu się tych 

postępowań. 

 

Do strat nadzwyczajnych zalicza się: wartość netto składników majątkowych utraconych z 

powodu zdarzeń losowych oraz koszty ponoszone w związku z usuwaniem skutków tych 

zdarzeń, wartość netto składników majątkowych wchodzących w skład zorganizowanej 

części jednostki, która podlega sprzedaży, wartość netto rzeczowych składników majątku 

unieruchomionych trwale z powodu zaniechania określonego rodzaju działalności jednostki 

oraz koszty likwidacji lub sprzedaży tych składników, wartość sprzedanych lub złomowanych 

materiałów i półfabrykatów (wg cen sprzedaży ewidencyjnych) zbędnych z powodu 

zaniechania określonej działalności i nie nadających się do wykorzystania w ramach innej 

działalności, koszty postępowania układowego, ugodowego lub naprawczego oraz wartość 

utraconych w ich wyniku należności. 

 

3) Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego brutto (w.20) obejmują:  

podatek dochodowy od osób prawnych lub osób fizycznych i inne obowiązkowe obciążenia 

wyniku finansowego (np. podatek dochodowy od osób fizycznych obejmuje kwotę podatku 

od dochodu uzyskanego przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą oraz 

wpłaty przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa z zysku po 

opodatkowaniu podatkiem dochodowym na rzecz budżetu państwa). 

 

 

• 

Dane uzupełniające do rachunku zysków i strat. 

 

W wierszu 44 wykazuje się sprzedaż eksportową opodatkowaną stawką VAT 0% w kwocie 

narastającej (za cały rok - z wartości miesięcznej deklaracji VAT). 

 

W wierszu 45 i 47 wykazuje się przychody ze sprzedaży na kraj (w przypadku braku 

eksportu należy  powtórzyć wartość z w.25 dz.2). 

 

W wierszu 46 i 48 wykazuje się przychody ze sprzedaży na eksport (wyrobów i usług). 

 

Wiersz 49 winien być zgodny z wierszem 28 dla podmiotów wypełniających wariant 

porównawczy w rachunku zysków i strat. 

 

W wierszu 51 wykazuje się różnicę między kwotą podatku VAT zapłaconego przez podmiot 

gospodarczy za rok kalendarzowy a kwotą podatku VAT zwróconą przez urząd skarbowy. 

Jeżeli kwota podatku zapłaconego przekracza kwotę podatku zwróconego przez urząd 

skarbowy to różnicę wykazuje się ze znakiem plus, a jeżeli kwota zwróconego przez urząd 

skarbowy podatku przekracza kwotę podatku zapłaconego to różnicę wykazuje się ze 

znakiem minus. Wiersz ten wypełniają podmioty prowadzące księgi rachunkowe oraz 

podatkowe księgi przychodów i rozchodów. 

 

W wierszu 52 wykazuje się kwotę otrzymanych i należnych dotacji przeznaczonych na 

częściowe pokrycie kosztów na wytworzenie sprzedanych produktów (wyrobów i usług) lub 

zakup sprzedanych towarów, których sprzedaż realizowana jest po cenach niższych niż 

poniesione koszty. 

W wierszu tym nie wykazuje się dotacji na restrukturyzację, dotacji na finansowanie 

inwestycji, dotacji na refundację zobowiązań wobec ZUS, itp. 

 

 

UWAGA: Dotyczy podmiotów prowadzących podatkową księgę przychodów i 

rozchodów. 

 

background image

 

13

Podmioty te wypełniają wiersz 23 rubr. 1 i 2 w dziale 1, wiersze: 01, 21, 24 w dziale 2 oraz 

wiersz 51 danych uzupełniających do działu 2. 

 

Wykazywane w sprawozdaniu wartości powinny wprost wynikać z zapisów 

ewidencjonowanych w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. 

 

W wierszu 23 rubr.  1 i 2  w dziale 1 - należy wykazać kwoty wniesionych do księgi 

podatkowej wyników oficjalnych spisów z natury. Wprowadzony do księgi stan zapasów  na 

1 stycznia  nie podlega sumowaniu z obrotami roku bieżącego.  Uwzględnia się go w 

rachunku kosztu uzyskania przychodu po zakończeniu roku. 

 

W wierszu 01 działu 2 - należy wykazać koszty prowadzonej działalności gospodarczej 

(suma kolumn 10 + 11 +15) podatkowej księgi przychodów i rozchodów, obejmujące:  

 

a) wartość zakupionych towarów handlowych i materiałów według cen zakupu (kolumna 10 

księgi                   przychodów i rozchodów). Na cenę zakupu składa się cena płacona 

dostawcy za towar bez podatku VAT lub z podatkiem, gdy prowadzący księgę nie jest 

podatnikiem tego podatku, a przy imporcie z uwzględnieniem cła i innych opłat, którymi 

importowany towar jest obciążony na granicy, 

 

Podmioty prowadzące działalność w zakresie kupna i sprzedaży  wartości dewizowych w 

wierszu tym wpisują kwotę  zakupionych wartości dewizowych, wynikającą z rejestru kupna i 

sprzedaży. 

 

b) koszty uboczne zakupu (kolumna 11 księgi)  - tj. koszty transportu, załadunku, wyładunku, 

ubezpieczenia w drodze itp., czyli kwotę stanowiącą różnicę między ceną nabycia a ceną 

zakupu, 

 

c) koszty reprezentacji i reklamy objęte limitem (kolumna 12 księgi), czyli reklamy 

adresowanej do wąskiego grona osób (przyjęcia, bankiety itp). Koszty reklamy prowadzonej 

w  środkach masowego przekazu lub publicznie w inny sposób  są zaliczane w koszty 

uzyskania przychodu bez ograniczeń  - koszty te ujmuje się w kolumnie 14 księgi 

podatkowej (pozostałe wydatki),  

 

d) wynagrodzenia w gotówce i w naturze (kolumna 13 księgi), tj. wypłacone pracownikom 

wynagrodzenia brutto (w gotówce i w naturze), 

 

e) pozostałe wydatki (kolumna 14 księgi) - tj. koszty, które nie zostały ujęte w kolumnie 12 i 

13 księgi podatkowej. Jest to bardzo pojemny zbiór od opłat np. za telefon po straty na 

sprzedaży środków trwałych i zapłacone kary za nieterminową opłatę faktur. 

 

Uwaga: kolumna 15 jest sumą kolumn 12 + 13 + 14. 

 

W wierszu 21 działu 2 - wykazuje się kwotę wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od 

prowadzonej działalności gospodarczej.  

 

W wierszu 24 działu 2 - należy wykazać przychody z prowadzonej działalności, bez podatku 

VAT (kolumna 9 księgi podatkowej), obejmujące: 

 

a) wartość sprzedanych towarów i usług (kolumna 7 księgi), 

 

Księga ma charakter uniwersalny, ten sam układ przewidziano dla jednostek wytwórczych, 

handlowych i usługowych (także dla kantorów i lombardów). Stąd zastosowane określenie 

„towary” oznacza zarówno towary w ścisłym tego słowa znaczeniu, tj. produkty nabyte z 

przeznaczeniem do sprzedaży w stanie nie przerobionym, jak i wyroby, półfabrykaty i 

odpady. 

 

Właściciele kantorów wymiany walut do tego wiersza wnoszą wartość sprzedanych dewiz, a 

właściciele lombardów kwoty otrzymanych odsetek od kredytów udzielonych pod zastaw 

oraz wynik sprzedaży rzeczy nie wykupionych  przez pożyczkobiorców. 

 

b) pozostałe przychody - (kolumna 8 księgi), tj. przychody ze sprzedaży środków trwałych, 

wyposażenia, odsetki od środków na rachunkach bankowych, itp. 

 

background image

 

 

9

WYKŁAD 8 

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:  R. KHATTREE, D..NAIK, MULTIVARIATE DATA 

REDUCTION AND DISCRIMINATION WITH SAS SOFTWARE  

 

TABELA 1 DEFINICJE PODSTAWOWYCH WSKAŹNIKÓW FIANSOWYCH 

NAZWA WSKAŹNIKA DEFINICJA 

WSKAŹNIKI ZYSKOWNOŚCI 

WSKAŹNIK ZYSKOWNOŚCI SPRZEDAŻY ZYSK 

NETTO/SPRZEDAŻ 

WSKAŹNIK ZYSKOWNOŚCI AKTYWÓW 

ZYSK NETTO/AKTYWA 

WSKAŹNIK ZYSKOWNOŚCI KAPITAŁU WŁASNEGO ZYSK 

NETTO/KAPITAŁ WŁASNY 

WSKAŹNIK POZIOMU KOSZTÓW 

KOSZTY/PRZYCHODY 

RENTOWNOŚĆ BRUTTO (NETTO) 

WYNIK FINANSOWY BRUTTO (NETTO) / KOSZTY 

WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI 

WSKAŹNIK BIEŻĄCY BIEŻĄCE AKTYWA/BIEŻĄCE PASYWA 

WSKAŹNIK SZYBKI 

(BIEŻĄCE AKTYWA-ZAPASY)/BIEŻĄCE PASYWA 

WSKAŹNIKI ZADŁUŻENIA 

WSKAŹNIK POKRYCIA AKTYWÓW DŁUGIEM DŁUG/AKTYWA 

WSKAŹNIK POKRYCIA AKTYWÓW KAPITAŁEM 

WŁASNYM 

DŁUG/KAPITAŁ WŁASNY 

WSKAŹNIK POKRYCIA ODSETEK 

DOCHÓD OPERACYJNY NETTO (EBIT)/ODSETKI 

WSKAŹNIK POKRYCIA AKUMULACJĄ AKUMULACJA/ODSETKI 

WSKAŹNIKI SPRAWNOŚCI DZIAŁANIA 

WSKAŹNIK ROTACJI ZAPASÓW 

SPRZEDAŻ/ZAPASY 

WSKAŹNIK ROTACJI AKTYWÓW 

SPRZEDAŻ/AKTYWA  

WSKAŹNIK ROTACJI MAJĄTKU TRWAŁEGO SPRZEDAŻ/MAJĄTEK TRWAŁY 

WSKAŹNIKI RYNKOWE 

WSKAŹNIK CENA/ZYSK 

CENA NA AKCJĘ/ZYSK NA AKCJĘ 

CENA - SPRZEDAŻ 

CENA NA AKCJĘ/ SPRZEDAŻ NA AKCJĘ 

CENA RYNKOWA DO CENY KSIĘGOWEJ 

CENA AKCJI/BOOK VALUE KAPITAŁU NA AKCJĘ 

STOPA ZWROTU 

ZYSK NA AKCJĘ/ CENA AKCJI 

STOPA DYWIDENDY 

DYWIDENDA NA AKCJĘ/ CENA AKCJI  

STOPA POKRYCIA DYWIDENDY ZYSKIEM 

DYWIDENDA NA AKCJĘ/ ZYSK NA AKCJĘ 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 

10

TABELA 2 ŁADUNKI CZYNNIKOWE (VARIMAX ZNORMALIZ.). WYODRĘBNIONE SKŁADOWE 
GŁÓWNE (OZNACZONE ŁADUNKI SĄ> ,700000) 

 
 
 
 
 
 

 

Czynnik 1 

Czynnik  2 

KOUP 

-,964743 

-,053233 

ZYSKOWB 

,988955 

,006935 

RENTB 

,971181 

,039190 

NALDOZOB ,013264 

,804901 

USRPIE ,041681 

,804324 

WAR.WYJ. 2,853867 

1,299221 

UDZIAŁ 

,570773 ,259844 

OBJAŚNIANA ZMIENNOŚĆ 

57%+26% = 83% 

  
 
 
 
POWSTAJĄ ZAWSZE DWA PRAKTYCZNE PYTANIA: 
 
•  JAK OCENIĆ, DO ILU ZMIENNYCH MOŻNA ZREDUKOWAĆ WYJŚCIOWY PROBLEM? 

•  JAKA JEST JAKOŚĆ OTRZYMANEJ REDUKCJI? 
 
AD. PROBLEM PIERWSZY - POMOCNA JEST ANALIZA WYKRESU TZW. OSYPISKA 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

RYS. 4 WYKRES OSYPISKA 

 

 

 

 

 

EFEKTYWNOŚĆ 

PŁYNNOŚĆ 

UJEMNA KORELACJA

Wykres wartości własnych

Numer wartości własnej

0,0

0,5

1,0

1,5

2,0

2,5

3,0

3,5

0

1

2

3

4

5

6

PUNKT ZMIANY NACHYLENIA NA

 

BARDZIEJ POŁOGIE

KRYTERIUM 

KAISERA 

background image

 

 

11

  
 

RYS. 5 DRZEWKO DU PONTA DLA ANALIZY ZWROTU NA KAPITALE 

 
 
 

PRZYKŁAD: 

 

 
INTERESUJE NAS MOŻLIWOŚĆ OKREŚLENIA NA PODSTAWIE OBSERWACJI 2000 
PRZEDSIĘBIORSTW,  CZY PRZEDSIĘBIORSTWO JEST KREDYTOBIORCĄ. SPRÓBUJEMY O TYM 
PRZESĄDZIĆ NA BAZIE ANALIZY 14 ZMIENNYCH : 
 
 
 
 
 
 

ROE=WFN/KW

ROA=WFN/AKTYWA

DŹWIGNIA=AKTYWA/KW

ZYSKOWNOŚĆ=WFN

/PRZYCHODY

ROTACJA 

AKTYWÓW=PRZYCHODY/

AKTYWA 

ROTACJA AKTYWÓW 

TRWAŁYCH=PRZYCHODY/

AKTYWA TRWAŁE

UDZIAŁ AKTYWÓW 

TRWAŁYCH=ATYWA 

TRWAŁE/AKTYWA

ZWROT NA 
KAPITALE 

DŹWIGNIA 
FINANSOWA

 

ZWROT NA 
AKTYWACH 

KONKUREN
CYJNOŚĆ 
RYNKOWA 

JAKOŚĆ ZARZĄDZANIA
AKTYWAMI 

TU MOŻNA 

ROZWINĄĆ 

background image

 

 

12

TABELA 3.  ZMIENNE W MODELU I POZA MODELEM DYSKRYMINACYJNYM (METODA 
ELIMINACJI) 

ZMIENNE LAMBDA 

WILKSA 

LAMBDA 
CZĄSTKOWA 

F  
USUNIĘCIA 

POZIOM P 

TOLERANCJA  1-R

ZMIENNE W MODELU 

USRPIE 970900  ,869776  291,0574 0,000000 ,974983  ,025017 
RENTB ,852998 ,989998 19,6414 ,000010 ,974983  ,025017 

ZMIENNE POZA MODELEM 

WIELK ,843701 ,999095 1,76008 ,184770 ,998407  ,001593 
UPRZYCHF 

,842139 ,997245 5,36854 ,020607 ,973831  ,026169 

UPEKS ,843434, ,998778 2,37647 ,123339 ,997876  ,002124 
UKOF  ,844316 ,999823 ,34379  ,557718 ,986345  ,013655 
KOUP  ,844441 ,999971 ,05629  ,812490 ,139426  ,860574 
ZYSKOWB 

,844213 ,999701 ,58167  ,445753 ,101571  ,898429 

RENTN ,842481 ,997650 4,57617 ,032544 ,050906  ,949094 
MARZYSK 

,842866 ,998106 3,68772 ,054961 ,195004  ,804996 

ROTZAP 

,839799 ,994474 10,79751 ,001034 ,965625  ,034375 

KOLNAL 

,841714 ,996741 6,35225 ,011803 ,977494  ,022506 

NALDOZOB 

,843331 ,998656 2,61507 ,106015 ,984927  ,015073 

NALPZOBP 

,843650 ,999033 1,87982 ,170513 ,988835  ,011165 

 
 
 
 
 
ISTNIEJĄ DWA PODSTAWOWE SPOSOBY WSTĘPNEJ WERYFIKACJI  JAKOŚCI MODELU 
DYSKRYMINACYJNEGO: 

•  ANALIZA MACIERZY KLASYFIKACJI 

•  ANALIZA ROZKŁADÓW WARTOŚCI FUNKCJI SCORINGOWYCH W GRUPACH 
 
 
 

TABELA 5. MACIERZ KLASYFIKACJI  

WIERSZE -  PRZYNALEŻNOŚĆ A PRIORI 
KOLUMNY - A POSTERIORI 

G_1:0    

G_2:1    

 Procent 

 

Poprawne 

p=,50000 p=,50000 

G_1:0 57,49441 257 

190 

G_2:1 84,67012 237 

1309 

Razem 78,57501 494 

1499 

 

 
 
 
 
 
 
 
Z DOKONANEJ TU ANALIZY WIDAĆ,  ŻE OBIE GRUPY RÓŻNIĄ SIĘ  GŁÓWNIE UDZIAŁEM 
ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH - W GRUPIE NIEKREDYTOBIORCÓW CZYNNIKIEM RÓŻNICUJĄCYM 
JEST WŁAŚNIE ZMIENNA USRPIE
 
 
 
 
 
 

TABELA 4. FUNKCJE KALSYFIKACYJNE 

 
 
 

G_1:0    

G_2:1    

 p=,50000 

p=,50000 

USRPIE ,12747 

,046147 

RENTB ,04275 

,019397 

Stała -2,06627  -,885889 
 

SIŁA 

DYSKRYMINACYJNA 

ZMIENNEJ. IM 

PODSTAWA USUWANIA. 

JEŚLI NISKIE F, TO 

MIARA 

REDUNDACJI 

LEPSZA KLASYFIKACJA

 

KREDYTOBIORCÓW

PRAWDOPODOBIEŃSTWA 

A PRIORI

GŁÓWNA RÓŻNICA 

background image

 

 

13

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

RYS. 6 ROZKŁADY FUNKCJI SCORINGOWYCH 

 

SPECYFICZNYM PRZYPADKIEM FUNKCJI DYSKRYMINACYJNEJ JEST 

MODEL ALTMANA

.  

CELEM TEGO MODELU BYŁA PRÓBA PRZEWIDZENIA GROŹBY BANKRUCTWA FIRMY. ALTMAN 
ROZWAŻAŁ 22 POTENCJALNE ZMIENNE, Z KTÓRYCH OSTATECZNIE WYBRAŁ 5: 
 
(KAPITAŁ OBROTOWY)/AKTYWA, (ZATRZYMANE ZYSKI)/AKTYWA, EBIT/AKTYWA, (WARTOŚĆ 
RYNKOWA KAPITAŁÓW  WŁASNYCH)/(WARTOŚĆ KSIĘGOWA KAPITAŁÓW WŁASNYCH), 
SPRZEDAŻ/AKTYWA 
 
MODEL TEN POZWALAŁ Z 95% DOKŁADNOŚCIĄ PRZEWIDYWAĆ BANKRUCTWO NA JEDEN ROK 
NA PRZÓD, ZAŚ Z 75% NA DWA LATA. ORYGINALNA PRACA ALTMANA BYŁA PÓŹNIEJ 
WIELOKROTNIE MODYFIKOWANA. W TAK ZWANYM Z-TA MODELU STOSOWANO TAKIE 
ZMIENNE, JAK:  
 
X

1

 – KAPITAŁ OBROTOWY/AKTYWA 

X

2

 – NIEPODZIELONE ZYSKI/AKTYWA 

X

3

 – EBIT/AKTYWA 

X

4

 – RYNKOWA WARTOŚĆ KAPITAŁU AKCYJNEGO/KSIĘGOWA WARTOŚĆ ZADŁUŻENIA 

X

5

 – WARTOŚĆ SPRZEDAŻY/AKTYWA 

 
 

 
 
 
 
 
 

 
 
WSPÓŁCZYNNIK TEN PRZYJMUJE NASTĘPUJĄCE WARTOŚCI KRYTYCZNE: 
 
 

WARTOŚĆ Z  PRAWDOPODOBIEŃSTWO BANKRUCTWA 

1,8< BARDZO 

DUŻE 

1,81-2,99 NIEOKREŚLONE 
>3,0 MAŁE 

 
 
 

 
 

5

4

3

2

1

*

99

,

0

*

6

,

0

*

3

,

3

*

4

,

1

*

2

,

1

X

X

X

X

X

Z

+

+

+

+

=

 

 
 

Oczekiw.
Norm. 

Pierw 1. Grupa: G_1:0

L. obs

0

20

40

60

80

100

120

140

160

180

-11 -10 -9

-8

-7

-6

-5

-4

-3

-2

-1

0

1

2

3

Oczekiw.
Norm. 

Pierw 1. Grupa: G_2:1

L. obs

0

100

200

300

400

500

600

700

800

900

1000

1100

1200

1300

-8

-7

-6

-5

-4

-3

-2

-1

0

1

2

3

TEN PRZEDZIAŁ 

JEST 

background image

 

 

14

PYTANIA DO WYKŁADU (OBA SEMESTRY): 

 

1. SCHARAKTERYZUJ PRZEDMIOT ZARZĄDZANIA FINANSOWEGO 
 
2. OPISZ PODSTAWOWE ATRYBUTY PRZEDSIĘBIORSTWA 
 
3. OMÓW POTENCJALNE CELE FIRMY.  
 
4. JAKIE SĄ GRUPY INTERESÓW W FIRMIE? CO MOŻNA POWIEDZIEĆ O ICH 
PARTYKULARNYCH CELACH? 
 
5. OMÓW KLASYFIKACJĘ PRZEDSIĘBIORSTW WEDŁUG FORM PRAWNYCH 
DZIAŁALNOŚCI 
 
6. OMÓW PODSTAWOWE CECHY STATUSU PRAWNEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 
PAŃSTWOWEGO 
 
7. PRZEDSTAW DEFINICJĘ I PODZIAŁ SPÓŁEK 
 
8. PORÓWNAJ KOMPETENCJE ORGANÓW PRZEDSIĘBIORSTWA PAŃSTWOWEGO 
I SPÓŁKI AKCYJNEJ 
 
9. OMÓW ZALETY I WADY RÓŻNYCH FORM ORGANIZACJI PRZEDSIĘBIORSTW  
 
10. OMÓW PODSTAWOWE ZASADY RACHUNKOWOŚCI 
 
11. JAKIE ZNASZ RODZAJE KOSZTÓW? 
 
12. PRZEDSTAW KALKULACJĘ WYNIKU FINANSOWEGO W RAMACH 
PORÓWNAWCZEGO RACHUNKU WYNIKÓW 
 
13. JAKIE SĄ RÓŻNICE POMIĘDZY KALKULACYJNYM A PORÓWNAWCZYM 
RACHUNKIEM WYNIKÓW? 
 
14. CO TO JEST WSPÓŁMIERNOŚĆ PRZYCHODÓW I KOSZTÓW? OMÓW 
PODSTAWOWE PRZYPADKI NIEWSPÓŁMIERNOŚCI. 
 
15. CO TO JEST RACHUNEK NAKŁADÓW-WYNIKÓW I  WEDŁUG JAKICH ZASAD 
MOŻE BYĆ SPORZĄDZANY? 
 
16. OMÓW SCHEMATYCZNY UKŁAD BILANSU FIRMY 
 
17. JAK MOŻNA OBLICZYĆ CASH FLOW? 
 
18. OMÓW RODZAJE SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH Z PUNKTU WIDZENIA ICH 
PRZEZNACZENIA 
 
19. JAKIE MOGĄ PRZYCZYNY ZNIEKSZTAŁCEŃ SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH? 
 
 

background image

 

 

15

 
20. OMÓW KLASYFIKACJĘ ZMIENNYCH FINANSOWYCH 
 
21. JAKIE SĄ ZWIĄZKI POMIĘDZY RODZAJEM DANYCH FINANSOWYCH A 
WARTOŚCIĄ INFORMACYJNĄ WSKAŹNIKÓW BUDOWANYCH NA TYCH 
DANYCH? 
 
22. JAKIE ZNASZ RODZAJE ANALIZ SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH? 
 
23. OMÓW ZNANĄ CI KLASYFIKACJĘ KOSZTÓW ZMIENNYCH I STAŁYCH 
 
24. OPISZ METODY SZACOWANIA KOSZTÓW STAŁYCH   
 
25. CO TO JEST LEASING? SCHARAKTERYZUJ JEGO RODZAJE. 
 
26. JAKIE SĄ POTENCJALNE KORZYŚCI Z LEASINGU DLA LEASINGOBIORCY I 
JAKI MA ON WPŁYW NA JEGO BILANS? 
 
27. OMÓW PROCEDURĘ OCENY CASH FLOW Z KONTRAKTU LEASINGOWEGO 
 
28. JAKI MOŻE BYĆ WPŁYW INFLACJI NA OBIEKTYWIZM SPRAWOZDAŃ 
FINANSOWYCH W WARUNKACH INFLACJI 
 
29. PORÓWNAJ WPŁYW NA WYCENĘ KOSZTÓW W WARUNKACH INFLACJI 
METOD LIFO I FIFO. 
 
30. CO TO JEST NPV? 
 
31. CO TO JEST WEWNĘTRZNA STOPA ZWROTU? 
 

 

 

PODAJ WARUNEK DOSTATECZNY ISTNIENIA DOKŁADNIE JEDNEJ 

WEWNĘTRZNEJ STOPY ZWROTU 
 
32. OMÓW KLASYFIKACJĘ FUNKCJI UŻYTECZNOŚCI Z PUNKTU WIDZENIA 
STOSUNKU DO RYZYKA. 
 
33. CO TO JEST PREMIA RYZYKA? 
 
34. OMÓW WŁASNOŚCI KWADRATOWEJ FUNKCJI UŻYTECZNOŚCI DLA 
PODMIOTU WYKAZUJĄCEGO AWERSJĘ DO 
   RYZYKA. 
 
35. SFORMUŁUJ TWIERDZENIE MARKOVITZA 
 
36. JAKIE ZNASZ ZASADY DOMINACJI STOCHASTYCZNEJ? 
 
37. OMÓW WŁASNOŚCI PORTFELA DWUELEMENTOWEGO 
 
 
38. WYZNACZ PUNKT O MINIMALNEJ WARIANCJI DLA PORTFELA 
DWUELEMENTOWEGO    (ZADANA JEST MACIERZ KOWARIANCJI) 

background image

 

 

16

 
39. WYPROWADŹ ZALEŻNOŚĆ POMIĘDZY RYZYKIEM A WARTOŚCIĄ 
OCZEKIWANĄ ZWROTU Z PORTFELA DWUELEMENTOWEGO,   KTÓREGO 
JEDNYM ZE SKŁADNIKÓW JEST AKTYWO POZBAWIONE RYZYKA 
 
40. OMÓW POJĘCIE DYWERSYFIKACJI RYZYKA 
 
41. CO TO JEST PORTFEL EFEKTYWNY? 
 
42. CO TO JEST PORTFEL RYNKOWY I JAK MOŻNA GO WYZNACZYĆ? 
 
43. CO TO JEST ZBIÓR O MINIMALNEJ WARIANCJI I JAK MOŻNA GO 
WYZNACZYĆ? 
 
44. CO TO JEST LINIA RYNKU? 
 
45. OMÓW ZAŁOŻENIA I GŁÓWNY REZULTAT MODELU CAPM 
 
46. JAK MOŻNA DYSKONTOWAĆ (NA JEDEN OKRES) STRUMIEŃ 
STOCHASTYCZNY 
 
47. NA CZYM POLEGA WARUNEK ADDYTYWNOŚCI CEN PORTFELA? 
  
48. OMÓW ZNANE CI SKALE POMIAROWE 
 
49. CO TO SĄ STYMULANTY I DESTYMULANTY. JAK SIĘ ONE ZACHOWUJĄ 
PRZY EKSTREMALNYCH POZIOMACH CZYNNIKA. 
 
50. OMÓW GŁÓWNE RODZAJE WSKAŹNIKÓW FINANSOWYCH 
 
51. CO TO JEST WSKAŹNIK PŁYNNOŚCI I JAKIE MOGĄ BYĆ JEGO ODMIANY? 
 
52. OPISZ ZNANE CI PROCEDURY WYZNACZANIA NADMIERNYCH ZAPASÓW 
 
53. CO TO SĄ WSKAŹNIKI SPRAWNOŚCI DZIAŁANIA I JAKIE ZAŁOŻENIA 
MODELOWE SĄ PODSTAWĄ ICH WYZNACZANIA 
 
54. OMÓW PROCEDURĘ REDUKCJI ZMIENNYCH W RAMACH METODY 
GŁÓWNYCH SKŁADOWYCH 
 
55. CO TO JEST MODEL DU PONTA? 
 
56. OMÓW KONSTRUKCJĘ DRZEWA DU PONTA DLA WSKAŹNIKA ROE 
 
57. CO TO JEST ANALIZA DYSKRYMINACYJNA? 
 
58. OMÓW MODEL ALTMANA   
  
59. CO TO JEST UKŁAD ZGODNYCH PREFERENCJI? 
 

background image

 

 

17

 
60. JAKIE CZYNNIKI POWINNY BYĆ UWZGLĘDNIONE PRZY OCENIE 
PRZEDSIĘBIORSTWA, BY PROWADZIŁY ONE DO GENEROWANIA  
OCEN OPARTYCH NA SCHEMACIE ZGODNYCH PREFERENCJI? 
 
61. OMÓW RÓŻNE PODEJŚCIA DO DEFINIOWANIA WARTOŚCI FIRMY 
 
62. OMÓW ETAPY WYCENY WARTOŚCI FIRMY 
 
63. CO TO JEST EKONOMICZNA WARTOŚĆ DODANA 
 
64. OMÓW PROCEDURĘ WYZNACZANIA EKONOMICZNEJ WARTOŚCI DODANEJ 
 
65. OMÓW MODEL GORDONA DLA JEDNEJ STOPY WZROSTU 
 
66. OMÓW SPOSÓB ROZSZERZENIA MODELU GORDONA NA KILKA STÓP 
WZROSTU 
 
67. JAK WYZNACZYĆ WARTOŚĆ LIKWIDACYJNĄ FIRMY 
 
68. 

OMÓW MIARY KOSZTU KAPITAŁU 

 
69. JAK 

OBLICZYĆ KOSZT KREDYTU? 

 
70. JAK 

OBLICZYĆ KOSZT AKCJI UPRZYWILEJOWANYCH? 

 
71. JAK 

OBLICZYĆ KOSZT ZATRZYMANYCH ZYSKÓW? 

 
72. 

OMÓW I UZASADNIJ I TWIERDZENIE M-M. 

 
73. 

OMÓW I UZASADNIJ II TWIERDZENIE M-M. 

 
74. 

OMÓW I UZASADNIJ III TWIERDZENIE M-M. 

 
75. 

CO TO JEST KRAŃCOWY KOSZT KAPITAŁU? 

 
76. 

PRZEDSTAW GRAFICZNIE ZALEŻNOŚĆ OCZEKIWANEJ STOPY ZWROTU Z 

KAPITAŁU OD POZIOMU DŹWIGNI DLA SYSTEMU Z PODATKIEM 
DOCHODOWYM OD OSÓB PRAWNYCH I BEZ TAKIEGO PODATKU.  
 
78. WYMIEŃ ZNANE CI DEFINICJE STRUKTURY KAPITAŁU I OMÓW ICH 
SPECYFIKĘ 
 
79. 

CO TO JEST DŹWIGNIA OPERACYJNA? OMÓW WŁAŚCIWOŚCI I POJĘCIE 

PROGU RENTOWNOŚCI OPERACYJNEJ. 
 
80. 

CO TO JEST DŹWIGNIA FINANSOWA? OMÓW WŁAŚCIWOŚCI I POJĘCIE 

PROGU RENTOWNOŚCI FINANSOWEJ. 
 

background image

 

 

18

81. 

CO TO JEST DŹWIGNIA MIESZANA? OMÓW ZWIĄZKI Z DŹWIGNIAMI 

FINANSOWĄ I OPERACYJNĄ. 
 
82. JAKIE CZYNNIKI EKONOMICZNE ODZWIERCIEDLA DŹWIGNIA 
MIESZANA? UZASADNIJ. 
 
83. JAKI 

JEST 

WPŁYW WIELKOŚCI DŹWIGNI FINANSOWEJ NA RYZYKO? 

 
84. 

CO TO JEST PUNKT OBOJĘTNOŚCI FINANSOWEJ (NAZYWANY NIEKIEDY 

DWUZNACZNIE PUNKTEM RENTOWNOŚCI FINANSOWEJ)? 
 
85. 

JAKA POWINNA BYĆ STRATEGIA DŹWIGNI W ZALEŻNOŚCI OD POZIOMU 

WARIANCJI EBIT? ODPOWIEDŹ UZASADNIJ. 
 
86. OMÓW PROCEDURĘ WYZNACZANIA OPTYMALNEJ STRUKTURY 
KAPITAŁU. 
 
87. JAKIE 

SĄ ALTERNATYWNE PODEJŚCIA DO PROBLEMU STRUKTURY 

KAPITAŁU? 
 
88. 

DLACZEGO ISTNIEJE OPTYMALNY POZIOM EPS?  

 
89.  OMÓW PROBLEM DŹWIGNI W PRZYPADKU ISTNIENIA KOSZTÓW 
BANKRUCTWA 
 
90. OMÓW MODEL DYWIDEND W PRZYPADKU BRAKU ZASILANIA 
ZEWNĘTRZNEGO 
 
91. OMÓW MODEL DYWIDEND W PRZYPADKU ZASILANIA ZEWNĘTRZNEGO 
 

92. OMÓW MODEL LINTNERA DYWIDEND 

 

93. OMÓW ZNANE CI KLASYFIKACJE PROCESÓW INWESTYCYJNYCH 

 

94. CO TO JEST OKRES ZWROTU I JAKIE MA ZASTOSOWANIA? 

 

95. OMÓW SPOSOBY KALKULACJI PRZECIĘTNEGO DOCHODU WEDŁUG 

WARTOŚCI KSIĘGOWEJ