background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Str. 01

Autor: J. Kiełbasa

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

2. W szkicowniku narysuj profil, jak pokazano poniżej, rozpoczynajÄ…c od 
poczÄ…tku ukÅ‚adu współrzÄ™dnych. Profil należy szkicować odrÄ™cznie, tj. bez 
zwracania uwagi na wymiary.

1. Kliknij znacznik pÅ‚aszczyzny XY na symbolu ukÅ‚adu współrzÄ™dnych a nastÄ™pnie 
uruchom szkicownik, klikajÄ…c ikonÄ™ Sketcher. Program przejdzie do szkicownika 
ustawiajÄ…c widok na prostopadÅ‚y do pÅ‚aszczyzny szkicowania (w tym przypadku jest 
to płaszczyzna XY).

Etap 1

część do zamodelowania

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

W czasie rysowania program wychwytuje wiÄ™zy 
geometryczne pomiÄ™dzy poszczególnymi fragmentami 
profilu oraz ukÅ‚adem współrzÄ™dnych. W tym przypadku, 
odcinki pionowe otrzymujÄ… wiÄ™z pionowoÅ›ci 
(vertical), poziome - poziomoÅ›ci (horizontal), 
natomiast punkt zamykajÄ…cy profil - wiÄ™z koincydencji 
(coincidence). Każdy z wiÄ™zów oznaczany jest 
odpowiednim symbolem (patrz obrazek obok).
W szkicowniku wystÄ™pujÄ… wiÄ™zy dwojakiego rodzaju: 
wymiarowe (dimensional constraints) i geometryczne 
(geometrical constraints). Wstawiane sÄ… w czasie 
szkicowania po warunkiem włączenia odpowiednik 
przełączników dostÄ™pnych na palecie <Sketch tools>. 
Można je również wyłączyć przytrzymujÄ…c w czasie 
szkicowania przycisk Shift. WiÄ™zy mogÄ… być 
wyÅ›wietlane lub nie - decydujÄ… o tym odpowiednie 
przełączniki z palety <Visualitation>.

więzy geometryczne

więzy geometryczne

diagnostyka

więzy wymiarowe

więzy wymiarowe

Dygresja - więzy

Sketcher

3. Po narysowaniu profilu i nadaniu kompletu wiÄ™zów 
(poprawny profil powinien być w kolorze zielonym), należy 
wyjść ze szkicownika - ikona Exit workbench.

Profile

Exit workbench

4. Po wyjÅ›ciu ze szkicownika uruchamiamy narzÄ™dzie 
Pad

, które tworzy bryłę przez wyciÄ…gniÄ™cie profilu; 

ustalamy wysokość równÄ… 25mm (patrz obrazek).

Pad

Włączenie diagnostyki powoduje, że program analizuje 
poprawność więzów i sygnalizuje ich stan różnymi kolorami:
biaÅ‚y - nie peÅ‚na definicja (brak jakichÅ› wiÄ™zów),
zielony - peÅ‚na definicja,
fioletowy - profil przewymiarowany.

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Str. 02

Autor: J. Kiełbasa

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

Etap 2

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

1. Kliknij górnÄ… pÅ‚aszczyznÄ™ bryÅ‚y i 
przejdź do szkicownika (kliknij ikonÄ™ 

4. Narysuj prostokÄ…t w taki sposób aby 
program zÅ‚apaÅ‚ wiÄ™zy ze zrzutowanymi 
krawÄ™dziami. ProstokÄ…t można narysować 
narzÄ™dziem Rectangle lub Profile.

5. Wyjdź ze szkicownika

6. Zaznacz narysowany wÅ‚aÅ›nie szkic i wywoÅ‚aj narzÄ™dzie Pocket, które 
dziaÅ‚a podobnie do Pad-a, tj. tworzy bryłę przez wyciÄ…gniÄ™cie profilu, lecz w 
przeciwieństwie do niego nie dodaje lecz odejmuje materiał.
Wpisz wielkość wyciÄ…gniÄ™cia 3mm, jak pokazano na poniższym obrazku.

W przypadku gdyby program źle 
rozpoznaÅ‚ kierunek wyciÄ…gania, co 
w tym prostym przypadku raczej 
nie powinno siÄ™ zdarzyć, to należy 
przełączyć go przyciskiem 
Reverse Direction

.

3. Zrzutuj wskazane poniżej dwie krawÄ™dzie; do 
rzutowania sÅ‚użą narzÄ™dzia z grupy 3D Geometry - w tym 
przypadku można użyć pierwszego z nich (Project 3D 
element

).

2. Przełącz szkicownik w tryb rysowania 
elementów konstrukcyjnych 
(pomocniczych); sÅ‚uży do tego przełącznik 
Construction/Standard Element

 na 

palecie <Sketch tools>.

należy wskazać te dwie krawędzie;
rzutowane krawÄ™dzie oznaczane sÄ… 
kolorem żółtym oraz, jeÅ›li rzutowanie 
odbyÅ‚o siÄ™ w trybie konstrukcyjnym, 
liniÄ… kreskowÄ…

w ten sposób elementy rzutowane 
przedstawiane sÄ… na drzewku 

Rectangle

Profile

Pocket

Exit workbench

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Str. 03

Autor: J. Kiełbasa

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

Etap 3

1. Kliknij przedniÄ… pÅ‚aszczyznÄ™ bryÅ‚y i 
przejdź do szkicownika (kliknij ikonÄ™ 
Sketcher

)

2. Przełącz szkicownik w tryb konstrukcyjny (1), zrzutuj górnÄ… 
krawÄ™dź bryÅ‚y (2) oraz narysuj piony odcinek (3). NastÄ™pnie 
przełącz siÄ™ z powrotem w tryb standardowy (4) i narysuj profil o 
ksztaÅ‚cie trapezu (5) tak aby górna jego podstawa pokrywaÅ‚a siÄ™ ze 
rzutowanÄ… wczeÅ›niej krawÄ™dziÄ… (więź Coincidence), natomiast 
dolna byÅ‚a pozioma (więź Horizontal).
3. Nadaj bokom trapezu wiÄ™zy symetrii w stosunku do pionowego 
odcinka konstrukcyjnego. W tym celu kliknij lewy bok (6), nastÄ™pnie 
z wciÅ›niÄ™tym przyciskiem Ctrl kliknij bok przeciwlegÅ‚y (7) oraz 
odcinek pionowy  (8). Teraz kliknij ikonÄ™ Constraints Defined in 
Dialog Box

 i w oknie dialogowym Constraint Definition zaznacz 

pozycjÄ™ Symmetry.
Na koniec zadaj pozostaÅ‚e wiÄ™zy (wymiarowe) - użyj narzÄ™dzia 
Constraint

.

4. Po wyjÅ›ciu ze szkicownika, zaznacz szkic 
i wywoÅ‚aj narzÄ™dzie Pocket. Tym razem 
zamiast okreÅ›lać wielkość wyciÄ…gniÄ™cia, w 
polu Type włącz opcjÄ™ Up to plane i wskaż 
pÅ‚aszczyznÄ™ (1). Takie zdefiniowanie 
granicy wyciÄ…gniÄ™cia powoduje, że przy 
ewentualnie zmianie wymiarów bryÅ‚y 
wywoÅ‚ujÄ…cej zmianÄ™ poÅ‚ożenia pÅ‚aszczyzny 
(1) rowek automatycznie siÄ™ do tej zmiany 
dostosuje.

2

3

4

5

6

7

8

1

Constraints Defined in Dialog Box

Constraint

więz symetrii

1

1

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Autor: J. Kiełbasa

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

Etap 4

Str. 04

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

1. Kliknij pÅ‚aszczyznÄ™ dna rowka i przejdź 
do szkicownika (kliknij ikonÄ™ Sketcher).

2

1

3

4

5

6

7

2. Przełącz szkicownik w tryb konstrukcyjny (1), zrzutuj górnÄ… krawÄ™dź bryÅ‚y (2) oraz boczne krawÄ™dzie 
rowka (3) i (4) oraz narysuj oÅ› (5). OÅ› rysuje siÄ™ narzÄ™dziem Axis.
3. Kliknij z wciÅ›niÄ™tym Ctrl rzuty (3), (4) oraz oÅ› (5) i nadaj wiÄ™z symetrii.
4. NastÄ™pnie przełącz szkicownik z powrotem w tryb standardowy (6) i narysuj poÅ‚owÄ™ zarysu rowka tak, aby 
poczÄ…tkowy i koÅ„cowy punkt profilu leżaÅ‚y dokÅ‚adnie na osi (5), natomiast pozostaÅ‚e części profilu byÅ‚y 
odpowiednio powiÄ…zane z rzutami (jak pokazano na obrazku).
5. Wyjdź ze szkicownika, wskaż narysowany wÅ‚aÅ›nie szkic i wywoÅ‚aj narzÄ™dzie Groove. DomyÅ›lnie program 
powinien przypisać parametrom Groove’a takie jak na załączonym obrazku.

Groove

Axis

Narysowanie osi obrotu przy użyciu narzÄ™dzia Axis zapewnia, że program 
automatycznie jÄ… rozpozna przy wywoÅ‚aniu funkcji Groove (oraz Shaft).

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Autor: J. Kiełbasa

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

Etap 5

Str. 05

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

1. Kliknij płaszczyznę podstawy.

2. Kliknij ikonÄ™ Hole. W zakÅ‚adce Extension ustaw opcjÄ™ Up To Next 
i w polu Diameter wpisz 25mm.
3. WywoÅ‚aj zakÅ‚adkÄ™ Type i ustaw opcjÄ™ Simple.
4. Wróć do zakÅ‚adki Extension i kliknij Sketch. Po przejÅ›ciu do 
szkicownika zrzutuj (w trybie konstrukcyjnym) dwie krawÄ™dzie bryÅ‚y 
(jak pokazano na załączonym obrazku) i zwymiaruj do nich poÅ‚ożenie 
osi otworu.

Wskazówka
Każdorazowo przed postawieniem wymiarów okreÅ›lajÄ…cych poÅ‚ożenie 
osi otworu w funkcji Hole warto najpierw przesunąć wskaźnik osi 
(biaÅ‚y punkt) z poczÄ…tku lokalnego ukÅ‚adu współrzÄ™dnych (wektory 
koloru Å¼Ã³Å‚tego); wystarczy uchwycić go wskaźnikiem myszy i 
przeciÄ…gnąć. Dlaczego? Ponieważ czÄ™sto zdarza siÄ™, że przy 
wskazywaniu punktu podczas wymiarowania program wychwytuje nie 
oś otworu ale początek lokalnego układu współrzędnych.

Hole

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Autor: J. Kiełbasa

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

Etap 6

Str. 06

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

1. Kliknij krawÄ™dź wyciÄ™cia (1) a nastÄ™pnie wciÅ›nij 
Ctrl

 i kliknij pÅ‚aszczyznÄ™ podstawy bryÅ‚y (2).

2. WywoÅ‚aj narzÄ™dzie Hole i okreÅ›l parametry jak 
pokazano na załączonych zrzutach.

Komentarz
Taki sposób wywoÅ‚ania Hole powoduje 
automatyczne wycentrowanie osi otworu - nie 
trzeba przechodzić do szkicownika. Elementem 
centrujÄ…cym jest w tym przypadku oÅ› wskazanego 
na początku wycięcia.

2

1

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Autor: J. Kiełbasa

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

Etap 7

Str. 07

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

1. Kliknij płaszczyznę podstawy.

2. Kliknij ikonÄ™ Hole. W zakÅ‚adce Extension ustaw 
opcjÄ™ Up To Next i w polu Diameter wpisz 7mm.
3. WywoÅ‚aj zakÅ‚adkÄ™ Type i ustaw opcjÄ™ Countersunk; 
parametry okreÅ›l jak pokazano na załączonym zrzucie 
ekranu.
4. Wróć do zakÅ‚adki Extension i kliknij Sketch. Po 
przejÅ›ciu do szkicownika zrzutuj (w trybie 
konstrukcyjnym) oÅ› najwiÄ™kszego otworu (1) oraz 
prawÄ… krawÄ™dź (2). PozostajÄ…c nadal w trybie 
konstrukcyjnym narysuj odcinek prostej poczÄ…wszy od 
rzutu osi (2) aż do znacznika osi wykonywanego  
otworu lub dalej - odcinek musi być poziomy 
(Horizontal) lub prostopadÅ‚y do rzutu krawÄ™dzi (2) 
(Perpendicular). NastÄ™pnie zwymiaruj odlegÅ‚ość osi 
otworu do rzutu krawÄ™dzi (2) - pamiÄ™taj o wskazówce 
ze strony 5.

2

1

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Autor: J. Kiełbasa

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

Etap 8

Etap 9

Str. 08

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

Chamfer

1

1. Kliknij krawÄ™dź (1) otworu od strony rowka a nastÄ™pnie 
wybierz funkcjÄ™ Chamfer, która sÅ‚uży do wykonania 
zaÅ‚amania krawÄ™dzi, tzw. fazowania. Parametry okreÅ›l 
zgodnie z tym co pokazano na sÄ…siednim zrzucie.

1. Kliknij prawym przyciskiem myszy (PPM) na 
pozycji PartBody na drzewku. W menu rozwijalnym 
wybierz polecenie Define In Work Object.
2. Kliknij z wciÅ›niÄ™tym Ctrl otwór i fazÄ™ wykonane w 
poprzednich operacjach (maÅ‚y skrajny otwór) i 
wybierz funkcjÄ™ Rectangular Pattern.
3. W zakÅ‚adce First Direction ustaw parametry 
jak pokazano na sÄ…siednim zrzucie (1), nastÄ™pnie 
kliknij w polu Reference element (2) i wskaż na 
modelu krawÄ™dź (2). W razie koniecznoÅ›ci, gdyby 
kopia odkÅ‚adana byÅ‚a w zÅ‚ym kierunku, przełącz go 
przyciskiem Reverse.

1

2

2

Wskazówka
Aby wykonać szyk dwóch i wiÄ™cej elementów trzeba najpierw je wskazać (na 
drzewku lub w modelu) a dopiero po ich zaznaczeniu wywoÅ‚ać funkcjÄ™ 
Rectangular Pattern

.

Rectangular Pattern

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Autor: J. Kiełbasa

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

Etap 10

Str. 09

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

1. Kliknij płaszczyznę tylną bryły.

2. Kliknij ikonÄ™ Hole. W zakÅ‚adce Extension 
ustaw opcjÄ™ Blind (1), w polu Bottom wybierz 
V-Bottom 

(2), w polu Angle wybierz 120deg 

(3).
3. WywoÅ‚aj zakÅ‚adkÄ™ Thread Definition, 
włącz opcjÄ™ Thread (4) i wprowadź parametry 
jak pokazano na załączonym zrzucie.
4. WywoÅ‚aj zakÅ‚adkÄ™ Type i ustaw opcjÄ™ 
Countersunk

; parametry wedÅ‚ug załączonego 

zrzutu (5).
5. Na koniec wróć do zakÅ‚adki Extension i 
przejdź do szkicownika (6).
6. W szkicowniku zrzutuj w trybie 
konstrukcyjnym pokazane krawÄ™dzie (7 i 8) i 
zwymiaruj do nich poÅ‚ożenie Å›rodka otworu 
(wg załączonego zrzutu).

4

5

2

1

3

6

7

8

background image

CATIA V5 - materiały pomocnicze

styczeń 2006

Autor: J. Kiełbasa

Modelowanie bryłowe - ćwiczenie 1

Etap 11

Str. 10

K

ATEDRA

 K

ONSTRUKCJI

 M

ASZYN

Politechnika Rzeszowska

1. Kliknij prawym przyciskiem myszy (PPM) na pozycji PartBody na drzewku. 
W menu rozwijalnym wybierz polecenie Define In Work Object.
2. Kliknij na modelu lub drzewku utworzony w poprzednim kroku otwór 
gwintowany a nastÄ™pnie wybierz funkcjÄ™ Rectangular Pattern.
3. W zakÅ‚adce First Direction w polu Parameters ustaw opcjÄ™ 
Instance(s) & Length 

(1), w polu Instance(s) wpisz wartość 3 (łączna 

liczba otworów, uwzglÄ™dnia siÄ™ w niej otwór oryginalny plus liczbÄ™ kopii), 
natomiast w polu Length wpisz wartość 87mm (2).  NastÄ™pnie kliknij pole 
edycyjne przy Reference element (3) i wskaż na modelu krawÄ™dź (3). W 
razie koniecznoÅ›ci, gdyby kopie odkÅ‚adane byÅ‚y w zÅ‚ym kierunku, przełącz go 
przyciskiem Reverse.

2

1

3

3