Amerykańskie horrory lat 30.- twórcy dzieła, bohaterowie, mity
W USA horror dopiero zyskał popularność dopiero w II poł. Lat 20. I-wszy dźw. horror
„Strach” 1928 Roy del Ruth , adaptacja sztuki o domu terroryzowanym przez zbiega z azylu. Wkrótce
Universal zainicjował cykl filmów grozy, odwołując się do europejskich wzorców, opowieści o
wampirach, szalonych naukowcach, nieśmiertelnych arystokratach i niewidzialnych ludziach. Często
adaptowano dzieła literackie z XIX i XX wieku.
„Dracula” 1931,
reż. Tod Browning na podstawie „Draculi” Brama Stokera,
Universal
. W głównej roli wystąpił Bela Lugosi (zastąpił Lona Chaineya „człowiek o tysiącu
twarzy” zmarł na raka krtani przed zdjęciami). Znakomitym charakteryzatorem był Jack
Pierce
. Film stał się sławny dzięki kreacji Beli Lugosiego (był Węgrem, nie umiał słowa po
angielsku, tekstu nauczył się fonetycznie, był potwornie tajemniczy). Zagrał hrabiego Draculę
z Transylwanii, eleganckiego, stylowego i niego egzotycznego wampira, który by przeżyć
musiał żywić się dziewczęcą krwią. Lugosi był hipnotyczny, tchnął życie w postać, tak że
stała się wielowymiarowa i niejednoznaczna moralnie. Jego Dracula był bohaterem
tragicznym, skazanym na cierpienie i śmierć. Film zachwyca tajemniczością,
ekspresjonistyczną aurą dzięki oświetleniu i zdjęciami Karla Freunda. Prequelem „Draculi”
jest „Nosferatu: symfonia grozy” 1922 Murnaua z Maxem Schreckiem. Powstało bardzo dużo
sequeli „Córka Draculi” 36r., „Dom Draculi” 44r., „Dracula” 58r., „Dracula” 92 r. F.F.
Coppoli -3 Oscary, czy „Dracula-
wampiry bez zębów” 95 r., parodia Mela Brooksa.
Universal zachęcony sukcesem „Draculi” w 1931 roku wyprodukował kolejny horror .
„Frankenstein” 1931
, reż. James Whale, na podstawie „Frankensteina” Mary
Shelley, Universal.
W roli głównej wystąpił Boris Karloff (Bela Lugosi odpadł z castingu po
zdjęciach próbnych), który stworzył podziwianą kreację w historii kina. Charakteryzatorem
z
nów był genialny Jack Pierce, proces nakładania makijażu trwał kilka godzin i był bardzo
skomplikowany. Karloff nosił też metalowe wsporniki w nogawkach spodni, żeby nie zginać
nóg poruszać się niezgrabnie i wysokie koturny. Wszystko to bardzo było ciężkie i Karloff
sobie nadwyrężył kręgosłup bardzo poważnie. Film opowiada historię szalonego naukowca dr
Henrey’ego Frankensteina, opętanego ideą stworzenia sztucznego człowieka. Wyjeżdża do
zamku na odludziu w Bawarii, by tam przeprowadzać eksperymenty. Pewnej nocy podczas
burzy udaje mu się ożywić Monstrum, którego ciało jest pozszywane z kawałków ludzkich
ciał. Wbrew oczekiwaniom twórcy okazuje się być istotą prymitywną, agresywną i nie umie
abstrakcyjnie myśleć ani mówić. Na dodatek zabija asystenta naukowca i dr postanawia go
zniszczyć. Monstrum ucieka z zamku, ale chłopi otaczają go w młynie i spalają. Istota jest
przerażająca i wrażliwa, jest istotą której widzowie współczują. Odrzucona przez swojego
stwórcę, który pozwala jej odkryć cierpienie i brutalność. Pojawiło się wiele sequeli :
„Narzeczona Frankensteina” J. Whale, z Colinem Clivem jako dr Frankenstein i Elsą
Lanchen. Na tej zasadzie powstał też „Stary mroczny dom” 1932, Jamesa Whale’a .
„Niewidzialny człowiek” 1933r. James Whale z Claudem Rainsem (cały w
bandażach). Mega sukces. O doktorze Griffinie który odkrywa sekret niewidzialności.
Dopiero w ostatniej scenie możemy zobaczyć twarz doktora.
„Doktor Jekyll i pan Hyde” 1931, reż. Rouben Mamoulian, Paramount, adaptacja noweli
Roberta L. Stevens
ona pod tym samym tytułem. Opowieść o rozdwojeniu osobowości, gł. Rola Frderc
