Pompy ciepła, budowa i zastosowanie, bilans energetyczny, dolne i górne źródła ciepła. 

 
Zastosowanie pomp ciepła 
 
 

Najszersze  zastosowania  znalazły  dotychczas  pompy  ciepła,  jako  urządzenia  grzewcze  lub 

klimatyzacyjne  domów  jednorodzinnych  i  niewielkich  pomieszczeń.  Pracują  one  z  reguły  w  układzie 
rewersyjnym,  tzn.  w  sezonie  grzewczym  pełnia  role  pompy  ciepła,  a  w  sezonie  letnim,  pracują  w  cyklu 
odwrotnym, pełnią rolę klimatyzatorów. Ich wydajność cieplna wynosi od kilku do kilkunastu kilowatów. 
Są  to  na  ogół  urządzenia  sprężarkowe,  dla  których  dolnym  źródłem  ciepła  jest  najczęściej  powietrze 
atmosferyczne lub grunt. Preferowane są przy tym niskotemperaturowe systemy ogrzewania; powietrze lub 
woda, płaszczyznowe(podłogowe, sufitowe, ścienne). 
 

Do przygotowania ciepłej wody użytkowej stosowane są małe urządzenia, o wydajności rzędu kilku 

kilowatów. Pompy ciepła o wydajności cieplnej od kilkunastu do około stu kilowatów(często z dodatkowym 
ogrzewaniem  energią  elektryczna  lub  gazem)  używane  są  do  klimatyzacji  całorocznej  lub  ogrzewania 
większych  pomieszczeń,  restauracji,  biur,  magazynów,  a  także  do  podgrzewania  wody  w  basenach 
kąpielowych.  Dolne  źródło  ciepła  w  tych  urządzeniach  jest  powietrze  atmosferyczne  albo  wody 
powierzchniowe lub gruntowe.  

Duże  urządzenia  znajdują  zastosowanie  w  instalacjach  klimatyzacyjnych  biurowców,  domów 

towarowych,  w  systemach  ziębno  –  grzejnych  mleczarni,  zakładów  mięsnych,  browarów,  a  także  jako 
urządzenia wykorzystujące ciepło odpadowe z różnych przemysłowych procesów technologicznych.  
 
Budowa i zasada działania 
 

Pompa ciepła składa się z dwóch wymienników ciepła (parownika i skraplacza), sprężarki i zaworu 

rozprężnego. Pompy ciepła wyposażone są jeszcze w dodatkowe urządzenia, takich jak presostaty, zawory 
termostatyczne, układy elektryczne zabezpieczające sprężarkę, itp. 

 

 

DOLNE ŹRÓDŁA CIEPŁA 

 
 

ODNAWIALNE 

 

 

 

 

 

 

SZTUCZNE 

    (naturalne)   

     

 

 

 

 

     (energia odpadowa) 

 
 

 

 

 

 

 

 

- powietrze atmosferyczne 

 

 

 

 

- gaz(powietrze, spaliny)  

- woda(powierzchniowa, gruntowa,  

 

 

 

- ciecz(ścieki, woda) 

  głębinowa, geotermalna) 
- grunt 
- promieniowanie słoneczne  
 

Górne źródło ciepła jest najczęściej wykorzystywane jako źródło ciepłej wody do instalacji centralnego 
ogrzewania, klimatyzacji i ciepłej wody. W instalacjach przemysłowych jest również wykorzystywane do 
procesów technologicznych wymagających ciepłej wody. W przypadku pomp ciepła temperatura medium 
górnego źródła nie przekracza 60 °C.  
 
Q

k

 = Q

o

 + P

spr