MINERAŁY I ICH CHARAKTERYSTYKA 

 

Nazywając rodzaj skał, podając ich wiek, określając wzajemne ułożenie warstw 
skalnych podajemy cechy budowy geologicznej. Najmniejszym, z punktu widzenia 
geologii elementem są minerały, które budują skały tworzące skorupę ziemską.  
 
Minerał jest pierwiastkiem lub związkiem chemicznym, bądź jednorodną mieszaniną 
pierwiastków lub związków chemicznych powstałą w sposób naturalny.  
Znanych jest około 3000 minerałów.  
 
Te najpospolitsze, najczęściej budujące skały, nazywamy skałotwórczymi. Są to: kwarc, 
skalenie i miki, czyli łyszczyki. Grupę tę stanowi 250 minerałów 

   

 

 

 

 

Skaleń   

 

 

 

 

 

Mika (łyszczyk) 

www.tar.zsi.pl/.../ Mineral/Twardosc/twardo6.jpg    http://img.interia.pl/encyklopedia/nimg/mika.jpg 
 

Większość minerałów ma ściśle uporządkowaną budowę wewnętrzna. Nazywamy ją 
kryształem  

 

Kryształ kwarcu. Fot. Paweł Raczyński. 

Źródło: http://www.ing.uni.wroc.pl/~js/mineraly/DSCN1214_small.JPG 

Minerały, które nie mają budowy krystalicznej nazywamy bezpostaciowymi, czyli 
mineraloidami. Do tej grupy zaliczamy: bursztyn, wosk ziemny, opal, obsydian 

 

Opal 

Źródło: http://www.mineralminers.com/images/opal/gems/opag120.jpg 

PDF created with pdfFactory trial version 

www.pdffactory.com

Niektóre minerały, które są zbudowane z jednego pierwiastka nazywamy minerałami 
rodzimymi. Są to np. Au, Ag, Cu, S, Fe. 
 
 
Minerały o dużym ciężarze właściwym i metalicznym połysku to rudy. Możemy wśród 
nich wyróżnić: hematyt, magnetyt i syderyt, czyli rudy żelaza. Galenę, czyli rudę cynku i 
ołowiu itd. 
 
Ten sam pierwiastek lub związek chemiczny może tworzyć kilka minerałów różniących 
się właściwościami fizycznymi (np. barwą, budową itp.) np. węgiel – grafit – diament 
Lub SiO

2

 (krzemionka) – kwarc - kryształ górski – ametyst - cytryn  

 
Minerały różnią się między sobą właściwościami, np. twardością (rozpoznawana jest po 
zdolności rysowania bardziej miękkich minerałów przez twardsze), postacią 
krystaliczną (cecha rozpoznawana zwykle tylko pod mikroskopem i określana jako 
"słupki", "płytki", "ziarna"), połyskiem, barwą, smakiem, rysą, łupliwością i innymi. 
Twardość minerałów, czyli opór, jaki stawia minerał rysującemu go ostrzu określa 
wzorcowa skala MOHSA. Minerał o wyższej skali twardości rysuje minerał o niższej 
klasie 
SKALA MOHSA: 
1.     talk 
2.     gips 
3.     kalcyt 
4.     fluoryt 
5.     apatyt 
6.     ortoklaz 
7.     kwarc 
8.     topaz 
9.     korund 
10.  diament 
 

PDF created with pdfFactory trial version 

www.pdffactory.com