Moda

Moda

atramentki  -   bardzo   eleganckie   krótkie   spodenki   gimnastyczne.   Obowiązkowe   na
lekcjach WF popularnie nazywanej "gimną". Spodenki wykonane były z lichego materiału
w   kolorze   granatowym   od   którego   wzięły   obiegową   nazwę.   W   wersji   dziewczęcej,
nogawki   zwieńczone   były   "gumą   gaciową"   która   nadawała   im   ciekawy   kształt
średniowiecznych pantalonów.  W wersji ekskluzywnej materiał był połyskliwy, podobny
do tego jaki używano do wykonywania fartuchów sklepowych. Całość uzupełniały białe
podkolanówki   i   (w   zależności   od   okresu)   pionierki,   juniorki   lub   pepegi.   Obserwując
powracające trendy w modzie, można przypuszczać, że w nie długim czasie tak właśnie
będzie ubierał się dzisiejszy "dresiarz".

ażurowa   podkoszulka  -   noszona   w   upalne   dni   jako   element   ozdobny   garderoby.
Najczęściej   na   ramiączka,   z   wielkimi   dziurami,   jakby   zrobiona   z   siatki   na   ryby.   Na
plażach często spotykało się osobników z wypalonym przez słońce,  charakterystycznym
wzorem szachownicy na torsie. Koszulka szczególnie lubiana przez wszelkiego rodzaju
robotników, stosowana jako strój roboczy.

bananówa  - bardzo charakterystyczna dla lat 70-tych sukienka do ziemi. Wykonana z
podłużnych   kawałków   materiału,   wykończona   na   dole   falbaną.   Najczęściej   bardzo
kolorowa, czasami z janes-u. Klasyczny wzór przewidywał łączenie dwu kolorów. Do
"bananówy" bardzo pasował kapelusz z olbrzymim rondem, najlepiej wykonany z tego
samego   materiału   co   sukienka.   "Bananówę"   najczęściej   wykonywało   się   domowym
sposobem, z resztek zdobycznego materiału, w oparciu o szablony wycinane z "Burdy" .

beret - podstawowe nakrycie głowy stosowane przez klasę robotniczą. Występował tylko
w jednym,  czarnym kolorze. Spod beretu wystawały dwie tasiemki, których rola nie jest
do   końca   jasna.   Dla   jednych   był   to   element   ozdobny,   innym   służył   wyłącznie   do
pozycjonowania beretu na głowie. Beret zwieńczony był antenką, która zawsze budziła
największe kontrowersje i stała się ostatecznie przyczyną zniknięcia beretu z krajobrazu
naszych ulic i budów. Wraz z zamianą beretu na kask, runął w gruzach cały autorytet
robotnika- fachowca. Robotnik pozbawiony bereta, ażurowej podkoszulki na ramiączka i
drelichowych spodni ściągniętych sznurkiem, nie budził już zaufania.

buty z NRD  - krajowy przemysł nie zapewniał odpowiedniej ilości butów dla swoich
obywateli,   a   importerzy   nie   troszczyli   się   o   słabiej   uposażonych   konsumentów.   Jak
wiadomo wprowadzenie kartek na buty nie rozwiązało nabrzmiałego problemu. Jeśli ktoś
odczuwał silną  potrzebę posiadania nowych butów, wybierał się na wycieczkę do NRD.
Pantofle   przywiezione   z   takiej   wycieczki   co   prawda   nie   spełniały   podstawowych
wymogów   obowiązującej   mody,   ale   zaspokajały   najbardziej   podstawowe   potrzeby.
Jedynie skajowe kozaki dawały poczucie szyku i elegancji.

ciuchy - w Rembertowie pod Warszawą rozpoczęła się wielka kariera handlu używaną
odzieżą. Na słynne "ciuchy" przyjeżdżała cała Warszawa i nie tylko. Było tam wszystko,
od skarpetek i krawatów, aż po amerykańskie suknie balowe. Asortyment pochodził z tak
zwanych "paczek" , czyli darów charytatywnych lub prywatnego importu organizowanego
przez przedsiębiorcze rodziny zamieszkałe za granicą. Ubieranie się na "ciuchach"
należało do szczytu elegancji i świadczyło o zamożności. Ceny używanej odzieży często
były znacznie wyższe od cen nowych ubrań oferowanych przez państwowy przemysł
lekki. Niestety w PDT nie było mowy o swetrze z moheru czy sztybletach. Na "ciuchy"
należało wybrać się jak na polowanie, czyli skoro świt. Często przychodziło stoczyć
heroiczną walkę z konkurentem do upatrzonego ciucha.

ćwieki, agrafki, inne żelastwo - przedziwna moda na wbijanie we wszystkie elementy
odzieży metalowych ozdóbek. Najczęściej były to agrafki łatwe do nabycia w każdej
pasmanterii. Bardziej wymagający musieli starać się o ćwieki, czyli metalowe "guzki". Im
więcej się ich nabiło tym lepiej. Ideałem było by całkowite zasłonięcie ćwiekami
materiału. Najczęściej ofiara ćwiekowania padały kurtki "moro" i inne jeanso-podobne.
Następnie w szale twórczym zaczęto przybijać do odzieży łańcuchy, blachy, sprzączki od
pasków a nawet kłódki. Aż żal było patrzeć jak ten i ów musiał na wątłych nóżkach,
odzianych w naćwiekowane "rurki" dźwigać ten cały majdan. W okresie stanu
wojennego, nosiło się wpięte w klapę oporniki. To jednak było coś więcej niż zwykła
ozdoba.

czeszki - Białe buty z Czechosłowacji z płótna, podeszwa gumowa, boki łączone grubą
białą gumką a z boczku mały kolorowy kawałek materiału - biało-czerwono-niebieski.
Moje odwieczne marzenie, niestety, nie do zdobycia . /defric/

dzwony - to powracający dziś symbol mody lat 70-tych. Były to obcisłe do bólu spodnie
(kupowało   się   specjalnie   za   małe,   następnie   wciskało   się   je   na   mokro   w   wannie   i
pozostawiało   do   wyschnięcia   na   ciele),   z   bardzo   mocno   rozszerzanymi   od   kolan
nogawkami   w   kształcie   dzwonu.   Spod   nogawki   pod   żadnym   pozorem   nie   mogły
wystawać buty (najczęściej "koturny"). Dopuszczalne było wszywanie w dolną część
nogawki, szerokich klinów. Dla podniesienia efektu, w tylniej kieszeni spodni można było
umieścić  grzebień, im   większy tym lepiej. "Dzwony"  były  obowiązkowym  elementem
ubioru, całej naszej czołówki estradowej. Jednak największy wkład w lansowanie tej
mody miał Jerzy Połomski (wierny jej do dziś) .

ekspedientka sklepowa  - ta funkcja podlegała specjalnym rygorom mody branżowej.
Rozróżniamy   kilka   kanonów   ubioru   dla   tej   grupy   pracowniczej.   Ekspedientka  z
mięsnego i garmażerni - biały fartuch z nieregularnie rozłożonymi wzorami z krwawej
posoki, przeplatanymi plamami tłuszczu wykonanymi za pomocą smalcu ciętego z bloku.
Gdzie   niegdzie   resztki   salcesonu   brunszwickiego,   ewentualnie   kaszanki.   Na   głowie
"tapir" wysokości 25 -70 cm uwieńczony schludnym diademem z krochmalonej koronki.
Wspomniana   ozdoba   do   "tapira"   obowiązywała   w   całym   segmencie   spożywczym   i
przybierała różne formy. Masarz sklepowy - człowiek z gigantycznym toporem, odziany

w fartuch pokryty grubą warstwą krwawej posoki, z licznymi prześwitującymi białymi
miejscami, zdradzającymi oryginalny kolor fartucha. Spodnie w podobnym odcieniu. Na
głowie   biała   furażerka.   Na   nogach   chodaki   lub   czarne   pantofle.   Ekspedientka  z
warzywniaka - szary fartuch zakładany na sweter, latem na gołe ciało. Zimą dodatkowo
granatowy   bezrękawnik   (kufajka)   pikowany   na   watolinie.   Na   prawej   dłoni   wełniana
rękawiczka bez palców. Na nogach podkolanówki na żylaki i sznurowane tekstylne buty
ortopedyczne typu sandały. Włosy swobodnie rozrzucone, spocone. Ekspedientka  ze
sklepu   przemysłowego  -   błyszczący   granatowy   lub   czarny   fartuch   z   białym
kołnierzykiem,   przepasany   paskiem.   Na   głowie   tapir   lub   treska   spięta   w   kok.   Biała
ozdoba typu "diadem" na głowie nie była obowiązkowa, choć chętnie używana. Makijaż
wyzywający, z dużą ilością tuszu do oczu.

farbowane podkoszulki w koła  - to odpowiedź na monotonię i szarzyznę oferowaną
przez handel . Ten efektowny ubiór wykonywało się samemu w domu. Należało za
pomocą kilku gumek recepturek pozaciskać zwykłą białą podkoszulkę. Następnie całość
wkładało się do gara z farbką. Potem już tylko płukanie w occie dla utrwalenia koloru i
gotowe. Miejsca  zaciśnięte  gumkami  nie przyjmowały farby,  tworząc jaśniejsze koła.
Najlepszy efekt uzyskiwało się przez zaciśnięcie kilku gumek, na zebranym w "ogon"
froncie koszulki. W ten sposób uzyskiwaliśmy kilka kół, jedno w drugim.

fartuszki szkolne (mundurki) - w czasach kiedy nauczyciele w szkołach mieli władzę
absolutną, a uczniowie odpowiadając na ich pytania przyjmowali pozycje "baczność",
istniał powszechny obowiązek noszenia fartuszków szkolnych. Pojawienie się w szkole w
ubraniu cywilnym, było równoznaczne z odesłaniem ucznia do domu ze stosowną uwagą
w dzienniczku. Początkowo fartuszki szyte były z czarnego materiału typu "podszewka".
W późniejszym okresie, wraz z upowszechnieniem materiałów z włókien syntetycznych,
pojawiły   się   mundurki   "nonajron"   w   kolorach   granatowych,   czasami   bordowych   lub
ciemno zielonych. Mundurek chłopięcy miał krój podobny do kurtki "pilotki" z dwoma
kieszonkami   na   piersi.   Dziewczęcy   był   dłuższy,   ściągnięty   w   pasie   paskiem   z   tego
samego   materiału.   Istniały   jeszcze   tzw.   "krzyżaczki"   czyli   fartuszki   na   ramiączka
krzyżowane   na   plecach.   Wszystkie   miały   jeden   wspólny   element:   biały   kołnierzyk
przypinany na guziczki. No i oczywiście tarcza szkolna na rękawie. Noszenie fartuszków
było upokarzające i "obciachowe". Po wyjściu ze szkoły fartuszek natychmiast wędrował
do tornistra. Pojawienie się w mundurku szkolnym na podwórku było dalece niestosowne
i wywoływało uzasadnione drwiny kolegów.

Folklory - były to strasznie obciachowe spodnie w pionowe pasy w brudnych odcieniach
takich kolorów jak fiolet, czerwień, brąz, szary. Folklory były niezwykle modne w drugiej
połowie lat 80-tych wśród młodzieży o mniej wyrafinowanym guście. Występowały w
różnych wersjach materiałowych od grubych zimowych do cienkich letnich.

fryzury - "tapir" to element sztuki fryzjerskiej, który najbardziej kojarzy mi się z PRL-em.
Tapir wykonywało się przez elektryzowanie włosów grzebieniem, przez co uzyskiwało się
efekt typu "narzeczona Frankensteina" lub "wodogłowie" . Po osiągnięciu

zadowalającego   nastroszenia   włosów,   fryzurę   utrwalało   się   lakierem   rozpylanym   za
pomocą   specjalnego   szklanego   rozpylacza   z   gumową   gruszką.   Fryzura   szczególnie
cenione przez ekspedientki sklepowe. Tapira wspomagano stosując "trwałą ondulację".
Podstawowym specyfikiem do rozjaśniania włosów , była woda utleniona. Do pielęgnacji
włosów używano również piwa, które zawsze stało w salonach fryzjerskich. Popularne
były też wszelkie przypinane treski, koczki i peruki. Zawsze chodziło o uzyskanie jak
największej objętości (wysokości) głowy. Fryzury lekko podniszczone ukrywało się pod
wysokimi   czapkami   z   misia   lub   filcu   (z   daszkiem),   których   nie   zdejmowało   się  pod
żadnym pozorem. Czapkę dobrze było wypchać gazetami by nadać jej odpowiednią
wypukłość. Panowie mieli zdecydowanie mniej problemów. Wystarczyło przez dłuższy
czas nie chodzić do fryzjera, nie myć zbyt często głowy i zapuścić bokobrody (pekaesy),
by spełniać standardy obowiązującej mody (patrz reprezentacja Górskiego).

getry - w okresie fascynacji aerobikiem, zakładane masowo przez wszelkie artystki
estradowe, noszone również chętnie na ulicy przez bardziej odważne dziewczyny czyli
tzw. "nowoczesną młodzież". Getry wykonywało się z rękawów obciętych ze swetra. Z
pozostałości można było wykonać tzw. "komin" czyli bardzo modne nakrycie głowy.

gumo filce - strategiczne obuwie zaprojektowane dla polskiego rolnika. Filcowy kapeć
do kolan, zalany w 3/4 gumą. Wykazywał doskonałe parametry termiczne. Noszony
chętnie przez cały rok, nawet w największe lipcowe upały, w komplecie z podkoszulką na
ramiączka .

japonki  - bardzo modne i popularne klapki plażowe. Wykonane   z gumy. Na nodze
utrzymywały się do momentu wyrwania z podeszwy gumowego paska, który na ogół nie
wytrzymywał dłużej niż  miesiąc.  Chodzenie w  japonkach wymagało pewnej  wprawy.
Rany   na   stopach   spowodowane   noszeniem   japonek   goiły   się   źle,   co   zmuszało   do
okresowej zmiany obuwia. Pierwszy pęcherz pojawiał się zawsze u nasady wielkiego
palca, dalsze obtarcia powstawały na podbiciu, wzdłuż gumowych pasków.

juniorki - zalecane przez Ministerstwo Edukacji ortopedyczne obuwie szkolne. Noszone
głównie przez kujonów i ofermy klasowe. Wyglądało się w nich jak po ciężkiej chorobie
stawów skokowych z powikłaniami. Charakteryzowały się grubą płaską i bardzo sztywną
podeszwą. Kompletnie nie nadawały się do biegania, a tym bardziej do gry w piłkę.

kangurki - kurtki z brezentu, sprzedawane w Składnicach Harcerskich. Wkładane przez
głowę, sznurowane pod szyją. Nazwę wzięły od wielkiej kieszeni naszytej centralnie na
brzuchu.

kapcie szkolne  - zwane często "wywrotkami", to wykonane z materiału obowiązkowe
obuwie   szkolne.   Handlowa   nazwa   to   "ćwiczki   dziecięce   z   obcinków".   Kapcie
przypominały   nieco   baletki,   wykończone   bardzo   śliską,   ceratową   podeszwą.   Dzięki
poślizgowym walorom podeszwy, zyskały sobie miano "wywrotek". Materiał wierzchni to
bardzo   kolorowe   płótno,   najczęściej   w   kwiatuszki.   Po   kilku   długich   przerwach

spędzonych w kapciach na boisku szkolnym, w ceracie przecierały się dziury i dalej
chodziło się już tak jak na bosaka. Bez względu na stan techniczny kapci, trzeba je było
obowiązkowo zabierać ze sobą do szkoły. Była to przepustka pozwalająca na
opuszczenie szatni i udanie się na lekcje. Wejście na wypolerowane PCV w czymś innym
niż kapcie czy Juniorki, wydawała się czymś niewiarygodnym, zasługującym na
najsurowszą karę.

kapturek foliowy przeciwdeszczowy - bardzo estetyczny kawałek przeźroczystej folii,
który przywiązywało się do głowy za pomocą dospawanych foliowych troczków. Był to
podręczny ochraniacz przeciwdeszczowy na wymyślne tapiry i inne mozolnie
wykonywane fryzury. Do kupienia w kioskach "Ruch-u" obok foliowych płaszczy. Pomimo
symbolicznej ceny, nie był to wyrób jednorazowy. Przy odpowiedniej eksploatacji mógł
służyć wiele sezonów.

komin - awangardowe nakrycie głowy wykonane najczęściej ze starego swetra, z
którego wcześniej odcięło się rękawy na getry. /AniaBM/

koturny - buty charakteryzujące się bardzo wysoką podeszwą. Obowiązkowy dodatek
do "dzwonów" czy "bananówek".

kozaki do kolan - w szczytowym okresie popularności spódniczek mini, zaczęły
pojawiać się na naszych ulicach, bardzo wysokie kozaki. Wykonane ze sztucznych
tworzyw nie były zbyt komfortowe na letnie upały, jednak wymogi ówczesnej mody były
bezwzględne i nie czułe na cierpienia tysięcy kobiet.

mapnik i torba po masce p/gaz - jak tylko uczniowi podstawówki udało się przekonać
rodziców, że chodzenie do szkoły z tornistrem jest upokarzające, szargające godność, ze
wszech   miar   obciachowe,   ogólnie   nie   estetyczne   a   przede   wszystkim   nie   zdrowe,
należało natychmiast zakrzątnąć się za jakąś alternatywną formą tornistra. Powinien on
spełniać kilka warunków. Po pierwsze powinien być jak najmniejszy. Dojrzeliśmy już do
tego by nie nosić ze sobą do szkoły całej zbędnej biblioteki i ton przyborów szkolno-
kreślarskich. W zupełności wystarczy nam jeden zeszyt do gry w statki, i miejsce na
drugie śniadanie. Po drugie powinien być unikalny, nie sprzedawany powszechnie w
sklepach, najlepiej o innym przeznaczeniu. Po trzecie nie powinien w niczym kojarzyć się
ze szkołą,   a w szczególności z tornistrem. Wszelkie te warunki spełniały wojskowe
mapniki i torby po maskach p/gaz. Były tak powszechnie używane, że musiało mieć to
pośredni   wpływ   na   gotowość   obronną   naszego   kraju,   zwłaszcza   przy   ataku
chemicznym.  Tym bardziej, że w owym czasie wędkarze masowo używali do brodzenia
po wodzie elementów   wojskowego zestawu OP-1. Gdyby moda posunęła się dalej ,
mogło by to spowodować całkowite rozbrojenie naszej armii.

marmurki -(spodnie) to określenie dla wyrobów dżinsowych spreparowanych w
charakterystyczny sposób, nadający materiałowi marmurowy wzorek.

mawin - kupowanych na bazarze Różyckiego dżinsy z wyhaftowanym na tylnej kieszeni
napisem \"Mawin\" -nadesłał /Maronn/

miś - sztuczne futerko z którego wykonywano paltociki dla dzieci i dziwaczne czapki. Na
dziecku ubranym w "misia" często zaciskano skórzany pas dla lepszego przylegania
garderoby.

moro - polowe kurtki wojskowe, które w niewiadomy sposób trafiały na ulicę z pilnie
strzeżonych wojskowych magazynów. Dla uniknięcia kłopotów z WSW, należało
wymienić oryginalne guziki z orzełkiem na jakieś inne. Moro było doskonałym podłożem
dla wszelkiej twórczości plastycznej.

motylki - tak nazywano kiedyś klapki plażowe. Prawdziwe motylki to jednak wyłącznie te
z gumowym krzyżakiem trzymającym stopę, na którym wytłoczony był wizerunek motyla.

nonajron - materiał z którego szyto męskie koszule. Koszule z nonajronu nie gniotły się
co było przyczyną ich wielkiej popularności. Noszenie koszuli nonajron świadczyło o
dobrym smaku i było eleganckie. Damskim odpowiednikiem tej popularnej tkaniny była
kremplina z której wykonywano nie gniotliwe sukienki.

odry - popularna nazwa polskich dżinsów produkowanych przez szczecińskie zakłady
"Odra". Podróba nie wyszła jednak zbyt udanie. Chodzenie w Odrach było obciachem.
Nie chciały się wycierać (nawet pod pumeksem) i miały jakiś taki blady kolor. Na dżinsy
mówiono też czasami "teksasy".

onuce - substytut skarpetek w Wojsku Polskim. Tradycja sięgająca czasów II Wojny
Światowej. Poborowy pierwsze tygodnie służby poświęcał na naukę regulaminowego
wiązania onuc. Flanela, z której wykonane były onuce, przybierała z czasem
regulaminowy szary odcień, służący za wzorzec dla kucharzy przy sporządzaniu sojowej
zupy zwanej "onucówką".

opalanie  - szaleństwo które opętało cały naród. Opalano się masowo we wszystkich
możliwych   dostępnych   miejscach.   Na   dachach   bloków,   boiskach   szkolnych,
podwórkowych skwerach, balkonach itp. Wyjazd na urlop udany był tylko wtedy,   gdy
przynajmniej raz zeszła nam skóra. Wiszące na plecach frędzle schodzącej skóry, były
powodem do dumy. " - Szkoda że nie widziałeś mnie zanim trzeci raz  zeszła mi skóra"
chwalono   się   po   udanym   urlopie.   Nagminnie   porównywano   między   sobą   natężenie
opalenizny,  rozróżniając  przy okazji ich odcienie. Wprawne oko  fachowca bez  trudu
odgadywało   czy   opalenizna   pochodzi   z   nad   morza,   z   gór,   czy   też   może   z   dachu
miejskiego   wieżowca   (resztki   smoły   na   łopatkach).   W   ostateczności   pozostawała
"kwarcówka". Ta ostatnia była łatwa do zdemaskowania, gdyż pozostawiała ślady po
ciemnych okularkach. Wszelkimi sposobami należało dążyć do ideału jakim był ciemny
heban.   Uciekano   się   czasem   do   niezbyt   czystych   chwytów   jakimi   były   kąpiele   w
roztworze brązowej gencjany (czy jodyny), lub wywarze z łupin orzechów włoskich.

parmalatka - (szwedka) krótka kurtka do pasa, ze ściągaczami, wykonana z czegoś co
przypominało foliowany papier. Na plecach nadruk. Do kupienia na bazarach i ciuchach.

parmelaty- określenie grupy ubranej po zachodniemu

pepegi i trampki  - obuwie sportowe rodzimej produkcji. Produkowane przez zakłady
"Stomil" specjalizujące się w produkcji opon samochodowych. Najłatwiej można je było
nabyć  w  firmowym  sklepie  "Tramp"   zlokalizowanym  w  wieżowcu,  w  okolicach  placu
Grzybowskiego.   Trampki   występowały   w   dwóch   odmianach:   półtrampki-   z   cholewką
poniżej kostek i pełne trampki - z wysoką cholewką i charakterystycznym okrągłym,
gumowym   ochraniaczem   na   kostkę.   Produkowane   w   trzech   kolorach:   czarnym,
granatowym i białym. Białe były najbardziej poszukiwane. Były jeszcze trampkokorki,
zawsze w czarnym kolorze. Wielu chodziło w trampkokorkach na co dzień, uzyskując po
pewnym   czasie   całkowicie   gładką   podeszwę.   Przed   otwarciem   "Trampa"   zawsze
ustawiała się długa kolejka amatorów trampek i kaloszy. Jeśli dopisało nam szczęście,
mogliśmy trafić na dostawę chińskich trampek, które były prawdziwym rarytasem. Dużo
mniejszą   popularnością  cieszyły   się  pepegi,  noszone   głównie  przez   dziewczyny.  Do
trampa   nie   należało   zabierać   rodziców   gdyż   zamiast   w   wymarzonych   chińskich
trampkach,   mogliśmy   do   domu   wrócić   w   Juniorkach.   I   jak   wtedy   pokazać   się   na
podwórku?

pionierki - czasem zwane traktorami były wykorzystywane głównie w szeregach ZHP.
Nazwę wzięły od bratniej ,radzieckiej organizacji harcerskiej - "Pionierów". Buty do kostki,
skórzane, na podeszwie wyciętej z opony Kamaza lub przynajmniej na niej wzorowanej.
Wyjątkowo sztywne, w razie skręcenia nogi mogły z powodzeniem zastępować łupki.

płaszcz ortalionowy - noszony masowo głównie przez eleganckich panów w latach 60-
70. Płaszcz noszono niezależnie od pogody, z wielkim szykiem i gracją. Chcąc być w
zgodzie z kanonami noszenia ortalionu, należało zapinać go pod szyję, związywać
mocno w pasie ortalionowym paskiem, a na głowie nosić beret lub gustowny kapelusik.
Dla pełnej elegancji należało się wyzbyć nawyku noszenia teczki pod pachą i zakupić
parasol, który w razie deszczu chronił by cenny ortalion. W dni słoneczne dopuszczalne
było rozpięcie płaszcza, pasek swobodnie mógł powiewać na wietrze. W ekstremalnych
warunkach płaszcz można było złożyć w kostką i schować do specjalnie w tym celu
noszonej teczki.

popersi - wybryk miejskiej subkultury, zrzeszający posiadaczy długich grzywek. Był to
jedyny cel statutowy tej grupy młodzieży. Popers ubierał się schludnie i obowiązkowo
nosił pumpy. Zbyt wąskie spodnie groziły przeszeregowaniem do panków lub hipów.

pumpy - tradycyjne umundurowanie "popersów". Szerokie spodnie, zwężające się
dopiero przy kostce, wykonane najczęściej z jasnego dżinsu.

rajtuzki dziecięce - wyrafinowana metoda torturowania dzieci. Rajtuzki należało nosić
do wszystkiego i w każdych okolicznościach, aż do uzyskania odpowiedniego wzrostu,
dla którego przemysł nie produkował już rajtuzek. Był to dzień prawdziwego wyzwolenia.
Odzież wysoce niewygodna i okrutnie gryząca, mimo to chyba najbardziej poszukiwana
przez wszystkie mamy.

relax (kozaki) - zimowe buty, w kolorze srebrnym, robiły wrażenie nadmuchiwanych.
Podobne do tych noszonych na "Seksmisji". W czasie większych mrozów pękały w nich
podeszwy.

Rumuny  -   /   nadesłał   Ravik/   lata   80-te.   Długie   czarne,   skórzane,   sznurowane   buty
przedmiot   pożądania   subkulturowej   młodzieży:   punków,   nowofalowców   no   a   później
skinów. Znacznie bardziej szpanerskie od glanów (traperek) dostępnych w sklepach a
nawet od butów wojskowych (sznurowane i zapinane z boku na dwa paseczki). Nie
można   ich   było   kupić   w   sklepie.   Były   elementem   garderoby   robotników   z   dużych
zakładów pracy (w Warszawie np w FSO), który otrzymywali jako odzież roboczą. Trzeba
było   jej   jakoś   załatwić.   Swoje   pierwsze   rumuny   kupiłem   na   bazarze   Różyckiego   w
Warszawie a towarzyszyła temu taka atmosfera i procedura, która sugerowałaby raczej
zakup kilograma haszyszu lub marihuany. Straciłem je na warszawskiej Starówce na
rzecz bandy skinhedów pałających pożądaniem do mojego obuwia. Drugie załatwił mi
kolega właśnie z FSO.

rurki - tak nazywano obcisłe spodnie. Nawet najbardziej wąskie rurki dawało się jeszcze
zwęzić. Zakładanie rurek wymagało sporej gibkości ciała i ostrożności. Decydującym
momentem było przeciśnięcie stóp przez koniec nogawek.

rzemyki - bardzo modny materiał do wykonywania wszelkich ozdób, wisiorków i
bransoletek.

saszki - krótkie kozaczki z płótna lub zamszu, luźne w łydce i pomarszczone. Szał w
połowie lat 80-tych

szariki - krajowe dżinsy, krajowej jakości. Jeśli ktoś już musiał je nosić, odrywał
natychmiast tylnią naszywkę z wizerunkiem Szarika, by uniknąć totalnego upokorzenia.

sofiksy - bardzo popularne buty sportowe, chyba pierwsze na rzepy. Przy juniorkach to
prawie kosmos.

spodnie z pewexu -

śledzik - wazki krawat, często ze skóry.

tarcza szkolna - metoda znakowania uczniów szkolnych. Tarcza wykonana była z
czegoś co przypominało filc, z napisami z białej gumy. Szkoły podstawowe nosiły tarcze

koloru granatowego, a średnie koloru czerwonego. Na tarczy widniał numer szkoły, pod
którym był napis mówiący czyjego imienia jest szkoła. Tarcze należało naszywać na lewy
rękaw mundurka szkolnego, lub na lewej piersi. Był to podstawowy i bezwzględnie
egzekwowany obowiązek każdego ucznia. Czasami odnosiło się wrażenie, że właśnie
wymuszanie na uczniach obowiązku noszenia tarcz , jest głównym celem statutowym
szkoły. Ta determinacja pedagogów wywoływała u uczniów naturalny bunt .Na terenie
szkół toczyła się bezwzględna, nieustająca wojna o tarcze. Powstawały przeróżne
techniki mocowania tarcz, które pozwalały na błyskawiczne usuwanie i przytwierdzanie
tarczy do mundurka.

tornister - pudło z brązowej tektury przywieszane do ucznia za pomocą dwóch pasków.
Pomimo ewolucji tornistra do wersji skajowej z walizkowym zapięciem, nigdy nie zyskał
on aprobaty uczniów.

tureckie kurtki - dżinsowe kurtki na białym "misiu" przywożone z tureckich wyjazdów
handlowych. Bardzo ładne i ciepłe.

waciak - kufajka robocza wykonana z granatowego drelichu wypchanego watoliną.
Pikowana w pionowe prążki. Ratunek dla robotników w okresach zimowej bezczynności.
Często używana przez panie z warzywniaka. Fason przypominający umundurowanie
zimowe Armii Radzieckiej z II Wojny Światowej.

watolina - jakiś rodzaj ociepliny do ubrań. W każdym razie jak się słyszało "- widziałam
fajną kurteczkę - na watolinie" to miało znaczyć, że wyrób jest wyjątkowo porządny i
bardzo ciepły.

worek na kapcie - można było do szkoły przyjść bez książek, ale worek był
bezwzględnie obowiązkowy. Worki były najczęściej szyte przez mamy. Czasami
obowiązywały hafty z danymi ucznia. Dobrze sprawdzał się jako broń zamachowa w
czasie polekcyjnych bójek.

wzorowy uczeń - odznaka przyszywana do mundurka za karę za kujoństwo. Miała na
celu ostrzegać społeczność szkolną przed niepewnymi jednostkami.