2. Praca z klasą szkolną 

Style kierowania klasą: 
1.   Styl liberalny-pasywny, w którym nauczyciel unika interwencji,na pytanie odpowiada "elastycznie" zgodnie z 
naszymi oczekiwaniami, zależy mu tylko na realizacji materiału bez żadnych głębszyc celów. Styl ten prowadzi do 
chaosu w klasie i utraty "przywództwa". 
2.   Styl demokratyczny-styl ten zachęca do wspólnych decyzji, naprowadza uczniów na odpowiednie drogi, pozwala 
na dyskusję i częste "burze mózgów",  
3.   Styl autokratyczny- bardzo dyktatorski styl, który ma na celu zadowolenia nauczyciela i jest zależny od jego 
nastrojów, działa na zasadzie poleceo i kar, "motywuje strachem". 

Reguły i procedury

 

Reguły – wyrażenia określające, jakiego postępowania oczekuje się od uczniów, a jakiego nie; są krótkie, jasne np. „Traktuj 
innych tak jak chciałbyś, żeby ciebie traktowano” 

Procedury – określają, jak pracowad i jak wykonywad inne działania w klasie; to ciąg czynności prowadzący do określonego 
celu np. „Kiedy dzwonek zadzwoni na przerwę wkładamy kurtki i ustawiamy się w szeregu z lewej strony drzwi” 

Procedury i reguły rządzą zachowaniem w klasie. Określenie zasad jest niezbędne, gdy chcemy by uczniowie pracowali 
efektywnie. Zawsze procedury i reguły trzeba wprowadzad na początku roku szkolnego. Jeśli uczniowie mają wpływ na 
kształt reguł to są efektywniejsze. W momencie gdy, któraś z reguł nie spełnia swej funkcji, po omówieniu z uczniami 
można ją zmienid. Reguły muszą byd dostosowywane do potrzeb sytuacji.  Aranżacja klasy powinna pozwalad na swobodny 
dostęp do materiałów i do każdego z uczniów. 

Nauczanie reguł i procedur – skuteczni nauczyciele pieczołowicie nauczają ich, a przez ciągłe stosowanie doprowadzają do 
tego, że stają się dla uczniów nawykiem 

Kontrola reguł i procedur – wyciąganie pozytywnych i negatywnych konsekwencji.  

Konsekwencja – nauczyciele efektywnie utrzymujący ład konsekwentnie wdrażają reguły. Posługują się procedurami, 
zaniedbane bowiem szybko ulegają zapomnieniu 

Nagradzanie 

  

Zasada wzmocnienia – zależy od tego, czy nauczyciel potrafi określid, jakie zachowanie jest pożądane i jakie 
wzmocnienia będą stosowane w danej sytuacji oraz czy potrafi umiejętnie wykorzystad owe wzmocnienia dla 
utrwalenia pożądanego postępowania. 
  
Pochwała – najłatwiejsza do zastosowania ze wszystkich wzmocnieo. Lepiej żeby pochwała nie była zbyt ogólna i 
nieszczera. 
  
Nagrody i przywileje – można nimi wzmacniad pożądane zachowanie. 
  
 
Karanie 
  
Kary mają zniechęcid do naruszania reguł i procedur. Wśród skromnego zestawu społecznie akceptowanych kar, 
którymi może posłużyd się nauczyciel znajdują się: 

- odbieranie punktów decydujących o stopniu 
- zostawianie uczniów w klasie podczas przerwy lub po lekcjach 
- odebranie przywilejów 
- usunięcie z lekcji i skierowanie do dyrektora 

 

 

Strategie, które pozwalają nagradzać zachowanie zgodne z regułami i procedurami klasowymi(wg. Marzano): 

1.  Używaj prostych słownych i pozawerbalnych pochwał. 
2.  Stosuj widoczne wyróżnienia  w odpowiednich sytuacjach. 
3.  Włącz rodzinę ucznia w nagradzanie pozytywnych zachowao. 
4.  Bądź na bieżąco: 

- postawa proaktywna,  
- panowanie nad całą klasą, 
- dostrzeganie potencjalnych problemów, 
- podejmowanie kolejnych działao o różnym stopniu natężenia, 
- przyglądanie się „podejrzanym” uczniom, 
- przemieszczanie się w kierunku uczniów, 
- przerywanie pracy całej klasy, by zmierzyd się z danym zachowaniem. 

5.  Wykorzystuj konsekwencje związanie z kosztami bezpośrednimi. 
6.  Odwołaj się do odpowiedzialności grupy. 
7.  Odwołaj się do odpowiedzialności rodziny. 
8.  Przygotuj strategię na trudne sytuacje. 
9.  Opracuj sobie ogólny plan radzenia sobie z problemy z dyscypliną. 

Kroki, które wyrażają właściwy poziom zainteresowania i współpracy(wg. Marzano): 

1.  Dowiedz się czegoś o każdym uczniu. 
2.  Okazuj uczucia każdemu uczniowi. 
3.  Włączanie zainteresowao ucznia w treśd nauczania i personalizowanie aktywności edukacyjnych. 
4.  Okazuj zainteresowanie uczniami poprzez gesty i zachowania. 
5.  Wykorzystuj w odpowiednim momencie humor i dowcip. 
6.  Systematycznie stosuj pozytywne i negatywne konsekwencje. 
7.  Tworzenie poczucia neutralności emocjonalnej. 
8.  Zachowaj spokój. 

Syndrom trudnej klasy, przyczyny tworzenia się trudnych klas w szkołach(wg. Rogers’a) 

Bill Rogers uważa, że uniwersalną zasadą pracy z trudną młodzieżą i uczniami z zaburzeniami zachowania, jest 
wspólna praca szkoły. Jego zdaniem pojedynczy nauczyciel nie ma szans na opanowanie trudnej klasy. Ważne jest 
wspólne działanie, dobrze sprecyzowane działania i wzajemne wsparcie nauczycieli. 
Przyczyny tworzenia się trudnych klas w szkołach: 
• 

 polityka dzielenia uczniów według umiejętności i formowania klas „lepszych i gorszych” (uczniowie zaczynają 

wierzyd w nadawane im etykiety i zachowują się stosownie do nich); 
• 

  dzielenie klasy na grupy i nagradzanie tej grupy, w której jest najlepszy uczeo (grupy, które nie mają w 

swoim składzie wybitnego ucznia rezygnują z dobrej pracy w przekonaniu, że się nie opłaca); 
• 

  przydzielanie nowemu (początkującemu w szkole) nauczycielowi znanej trudnej klasy 

• 

  krytyczny stosunek nauczyciela do klasy (etykietowanie uczniów, wyrabianie sobie złej opinii o klasie – 

działa jak samospełniająca się przepowiednia); 
• 

  nauczyciel, który wymaga zawsze najlepszego zachowania i nie dopuszcza żadnej wpadki uczniów; 

• 

  brak wsparcia między nauczycielami (każdy walczy z klasą samotnie); 

• 

  zamknięte drzwi klas (uczniowie pozwalają sobie na więcej, w razie ujawnienia konfliktu mogą oskarżad 

nauczyciela i zdjąd z siebie odpowiedzialnośd); 
• 

  grupa silnych prowodyrów w klasie (przyzwolenie na nękanie nauczyciela, który jest „słaby” – czyli np. 

niekonsekwentny, nerwowy, niecierpliwy); 
• 

  trudna sytuacja materialna lub domowa uczniów lub grupy uczniów (złe zachowanie może byd formą 

obrony); 
• 

  brak jasnych zasad (regulaminy, zakresy obowiązków to martwe dokumenty – uczniowie ich nie znają, nie 

uznają za swoje, nauczyciele ich nie omawiają).