background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

  
 
 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

            NARODOWEJ 

 
 
 
 

Paweł Pierzchalski 

 
 
 

 

Drukowanie wypukłe 825[01].Z3.03 
 
 
 

 
 
 
 
Poradnik dla nauczyciela 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 
mgr inŜ. Przemysław Śleboda 
mgr inŜ. Tomasz Pawłowski 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr ElŜbieta Gonciarz 
 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr Małgorzata Sienna 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  825[01].Z3.03, 
Drukowanie wypukłe, zawartego w modułowym programie nauczania dla zawodu drukarz. 

 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS TREŚCI 
 

1.

 

Wprowadzenie 

2.

 

Wymagania wstępne 

3.

 

Cele kształcenia 

4.

 

Przykładowe scenariusze zajęć 

5.

 

Ćwiczenia 

11 

5.1.

 

Charakteryzowanie procesów drukowania nakładu w technikach 

wypukłych 

 

11 

5.1.1. Ćwiczenia 

11 

5.2.

 

Charakteryzowanie trudności w procesie drukowania technikami 
wypukłymi 

 

15 

5.2.1. Ćwiczenia 

15 

6.

 

Ewaluacja osiągnięć ucznia 

17 

7.

 

Literatura 

32 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1.

 

WPROWADZENIE 

 

 

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie

 

drukarz. W poradniku zamieszczono: 

 

wymagania  wstępne,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  mieć  juŜ  ukształtowane, 
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,  

 

cele  kształcenia,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy 
z poradnikiem, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

przykładowe  ćwiczenia  ze  wskazówkami  do  realizacji,  zalecanymi  metodami  nauczania-
uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, 

 

literaturę uzupełniającą. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania. 

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, począwszy od samodzielnej 

pracy uczniów do pracy zespołowej. 

Jako pomoc w realizacji jednostki modułowej dla uczniów przeznaczony jest Poradnik dla 

ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z poradnika do 
nich adresowanego. 

Materiał nauczania (w Poradniku dla ucznia) podzielony jest na rozdziały, które zawierają 

podrozdziały.  Podczas  realizacji  poszczególnych  rozdziałów  wskazanym  jest  zwrócenie 
uwagi na następujące elementy: 

 

materiał  nauczania  –  w  miarę  moŜliwości  uczniowie  powinni  przeanalizować 
samodzielnie.  Obserwuje  się  niedocenianie  przez  nauczycieli  niezwykle  waŜnej 
umiejętności,  jaką  uczniowie  powinni  bezwzględnie  posiadać  –  czytanie  tekstu 
technicznego ze zrozumieniem; 

 

pytania sprawdzające mają wykazać, na ile uczeń opanował materiał teoretyczny i czy jest 
przygotowany  do  wykonania  ćwiczeń.  W zaleŜności  od  tematu  moŜna  zalecić  uczniom 
samodzielne  odpowiedzenie  na  pytania  lub  wspólne  z  całą  grupą  uczniów,  w  formie 
dyskusji opracowanie odpowiedzi na pytania.  Druga  forma jest korzystniejsza, poniewaŜ 
nauczyciel  sterując  dyskusją  moŜe  uaktywniać  wszystkich  uczniów  oraz  w  trakcie 
dyskusji usuwać wszelkie wątpliwości; 

 

dominującą  rolę  w  kształtowaniu  umiejętności  oraz  opanowaniu  materiału  spełniają 
ć

wiczenia.  W  trakcie  wykonywania  ćwiczeń  uczeń  powinien  zweryfikować  wiedzę 

teoretyczną oraz opanować nowe umiejętności. Przedstawiono dosyć obszerną propozycję 
ć

wiczeń  wraz  ze  wskazówkami  o  sposobie  ich  przeprowadzenia,  uwzględniając  róŜne 

moŜliwości  ich    realizacji  w  szkole.  Nauczyciel  decyduje,  które  z  zaproponowanych 
ć

wiczeń  jest    w  stanie  zrealizować  przy  określonym  zapleczu  technodydaktycznym 

szkoły. Prowadzący moŜe równieŜ zrealizować ćwiczenia, które sam opracował; 

 

sprawdzian postępów stanowi podsumowanie rozdziału, zadaniem uczniów jest udzielenie 
odpowiedzi  na  pytania  w  nim  zawarte.  Uczeń  powinien  samodzielnie  czytając 
zamieszczone  w  nim  stwierdzenia,  potwierdzić  lub  zaprzeczyć  opanowanie  określonego 
zakresu  materiału.  JeŜeli  wystąpią  zaprzeczenia,  nauczyciel  powinien  do  tych  zagadnień 
wrócić,  sprawdzając,  czy  braki  w  opanowaniu  materiału  są  wynikiem  niezrozumienia 
przez  ucznia  tego  zagadnienia,  czy  niewłaściwej  postawy  ucznia  w  trakcie  nauczania. 
W tym  miejscu  jest  szczególnie  waŜna  rola  nauczyciela,  gdyŜ  od  postawy  nauczyciela, 
sposobu  prowadzenia  zajęć  zaleŜy  między  innymi  zainteresowanie  ucznia.  Uczeń 
niezainteresowany  materiałem  nauczania,  wykonywaniem  ćwiczeń  nie  nabędzie  w pełni 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

umiejętności  załoŜonych  w  jednostce  modułowej.  NaleŜy  rozbudzić  wśród  uczniów  tak 
zwaną „ciekawość wiedzy”. Potwierdzenie przez ucznia opanowania materiału nauczania 
rozdziału moŜe stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności 
ucznia  z  tego  zakresu.  Nauczyciel  realizując  jednostkę  modułową,  powinien  zwracać 
uwagę na predyspozycje ucznia, ocenić, czy uczeń ma większe uzdolnienia manualne, czy 
moŜe lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych; 

 

testy  zamieszczone  w  rozdziale  Ewaluacja  osiągnięć  ucznia  zawierają  zadania  z  zakresu 
całej jednostki modułowej i naleŜy je wykorzystać do oceny uczniów, a wyniki osiągnięte 
przez  uczniów  powinny  stanowić  podstawę  do  oceny  pracy  własnej  nauczyciela 
realizującego tę jednostkę modułową. KaŜdemu zadaniu testu przypisano określoną liczbę 
moŜliwych  do  uzyskania  punktów  (0  lub  1  punkt).  Ocena  końcowa  uzaleŜniona  jest  od 
liczby uzyskanych punktów. Nauczyciel moŜe zastosować test według własnego projektu 
oraz  zaproponować  własną  skalę  ocen.  NaleŜy  pamiętać,  Ŝeby  tak  przeprowadzić  proces 
oceniania ucznia, aby umoŜliwić mu jak najpełniejsze wykazanie swoich umiejętności.  

Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to: 

 

pokaz, 

 

ć

wiczenie (laboratoryjne lub inne), 

 

projektów, 

 

przewodniego tekstu. 

 
 
 

  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych w module 

 

825[01].Z3 

Technologia drukowania wypukłego 

 

825[01].Z3.01 

Eksploatowanie maszyn do drukowania wypukłego 

825[01].Z3.02 

Przygotowanie form do drukowania wypukłego 

825[01].Z3.03  

Drukowanie wypukłe 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej, uczeń powinien umieć: 

 

posługiwać się terminologią poligraficzną, 

 

charakteryzować podstawowe działy poligrafii, 

 

określać podstawowe szeregi i formaty wyrobów poligraficznych 

 

posługiwać się podstawowymi miarami poligraficznymi, 

 

charakteryzować papiery drukowe, papiery tzw. nowej generacji, papiery syntetyczne,  

 

klasyfikować oraz określić skład farb drukowych,  

 

określać mechanizmy utrwalania farb,  

 

określać drukowe i uŜytkowe właściwości farb,  

 

klasyfikować i charakteryzować formy drukowe róŜnych technik drukowania, 

 

klasyfikować maszyny drukujące, 

 

charakteryzować techniki drukowania, 

 

współpracować w grupie, 

 

formułować wnioski, 

 

oceniać swoje umiejętności, 

 

uczestniczyć w dyskusji, 

 

prezentować siebie i grupę w której pracuje, 

 

przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3.

 

CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

dobrać maszynę do drukowania wypukłego w zaleŜności do rodzaju produkcji, 

 

zaplanować czynności technologiczne na stanowisku pracy, 

 

załoŜyć formy drukowe fleksograficzne w maszynie, 

 

wymienić taśmy raklowe, 

 

załoŜyć zwój podłoŜa i przeprowadzić wstęgę przez maszynę, 

 

wyregulować elementy maszyny odpowiedzialne za transport i napięcie wstęgi materiału, 

 

ustawić i wyregulować wszystkie zespoły drukujące maszyny fleksograficznej w pozycji 
drukowania,  

 

wykonać  odbitki  z  poszczególnych  zespołów  drukujących  i  sprawdzić  współdziałanie 
wszystkich zespołów ze sobą, 

 

kontrolować  transport  podłoŜa,  zespoły  farbowe  i  drukujące,  temperaturę  cylindra 
dociskowego, szybkość drukowania podczas druku nakładu, 

 

umyć, smarować i konserwować maszynę fleksograficzną, 

 

dobrać środki ochrony osobistej podczas drukowania, 

 

wykonać prace zgodnie z przyjętym planem czynności, 

 

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami, 

 

przestrzegać zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpoŜarowej i ochrony 
ś

rodowiska  podczas  pracy  przy  wykonywaniu  form  i  drukowaniu  na  maszynach  do 

drukowania wypukłego. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4.

 

PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca  

……………………...………………………………………… 

Modułowy program nauczania: Drukarz  825[01]  
Moduł:  

Technologia drukowania wypukłego 825[01].Z3 

Jednostka modułowa:  

Drukowanie wypukłe 825[01].Z3.03 

 

Temat: „Analizowanie zasady działania fleksograficznej maszyny zwojowej”. 

Cel  ogólny:  Zapoznanie  się  z  zasadą  działania  poszczególnych  zespołów  fleksograficznej 
maszyny zwojowej. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

 

scharakteryzować fleksograficzna maszynę zwojową, 

 

zidentyfikować  podstawowe  zespoły  fleksograficznej  maszyny  zwojowej  na  podstawie 
schematu maszyny, 

 

wyjaśnić zasadę działania poszczególnych zespołów maszyny, 

 

określić parametry techniczne i technologiczne fleksograficznych maszyn zwojowych. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka, 

 

ć

wiczenie praktyczne, 

 

dyskusja w grupie. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów:  

 

w grupach 3–4-osobowych. 

 

Czas: 3 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

plansze ze schematami fleksograficznych maszyn zwojowych, 

 

plansze ze schematami poszczególnych zespołów fleksograficznych maszyn zwojowych, 

 

poradnik dla ucznia. 

 
Przebieg zajęć: 
1.

 

Powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności. 

2.

 

Nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć. 

3.

 

Zapis tematu do zeszytów. 

4.

 

Pogadanka  na  temat  fleksograficznych  maszyn  zwojowych  i  ich  poszczególnych 
zespołów oraz parametrów techniczno-technologicznych tych maszyn. 

5.

 

Dyskusja  w  grupie  na  temat  zasady  działania  fleksograficznej  maszyny  zwojowej  i  jej 
poszczególnych zespołów. 

6.

 

Rozdanie  uczniom  instrukcji  do  wykonania  ćwiczeń  i  udzielenie  odpowiedzi  na  pytania 
dotyczące ćwiczenia. 

7.

 

Rozdanie materiałów do wykonania ćwiczenia. 

8.

 

Wykonywanie przez uczniów ćwiczenia. 

9.

 

Prezentowanie wyników pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10.

 

Dyskusja w grupie na temat trudności napotkanych przez uczniów podczas wykonywania 
ć

wiczenia. 

11.

 

Podsumowanie zajęć. 

 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Odpowiedz  pisemnie  na  pytanie:  z  jakich  zespołów  składa  się  fleksograficzna  maszyna 

zwojowa? Dokonaj charakterystyki kaŜdego z tych zespołów. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności.  

 
 

Ankieta: 

 

Odpowiedz  na  poniŜsze  pytania.  Udzielone  odpowiedzi  pozwolą  ocenić  skuteczność 

zajęć i dokonać ewentualnych zmian. 

 

1)

 

Czy potrafisz scharakteryzować fleksograficzną maszynę zwojową? 

 
 
 

2)

 

Czy wiesz, jak działają poszczególne zespoły fleksograficznej maszyny zwojowej? 

 
 
 

3)

 

Czy potrafisz identyfikować zespoły maszyny na podstawie jej schematu? 

 
 
 

4)

 

Czy znasz podstawowe parametry techniczno-technologiczne maszyn 
fleksograficznych? 

 
 
 

5)

 

Czy któraś z część zajęć była dla ciebie niezrozumiała? JeŜeli TAK, to która? 

 
 

 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

  TAK              NIE 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca  

…………………...………………………………………… 

Modułowy program nauczania: Drukarz  825[01]  
Moduł:  

Technologia drukowania wypukłego 825[01].Z3 

Jednostka modułowa:  

Drukowanie wypukłe 825[01].Z3.03  

 
Temat:  „Poznanie  zagadnień  związanych  z  bezpieczeństwem  pracy  w  drukarni 

fleksograficznej”. 
Cel  ogólny
:  Zapoznanie  się  z  ogólnymi  zasadami  pracy  przy  maszynach  fleksograficznych 
w kontekście zagroŜeń dla Ŝycia i zdrowia pracownika. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi: 

 

scharakteryzować  zagroŜenia  wynikające  z  uŜytkowania  fleksograficznych  maszyn 
drukujących, 

 

określić podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy przy maszynach fleksograficznych, 

 

dobrać środki ochrony indywidualnej do pracy na konkretnym stanowisku, 

 

zidentyfikować  rodzaje  zagroŜeń  dla  Ŝycia  i  zdrowia  pracownika  w  drukarni 
fleksograficznej, 
 

Metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka, 

 

dyskusja w grupie, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów:  

 

w grupach 3–4-osobowych. 
 

Czas: 2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

plansze ze schematami maszyn fleksograficznych, 

 

instrukcje bhp i ppoŜ. obowiązujące w drukarni fleksograficznej, 

 

plansze ze środkami ochrony indywidualnej, 

 

poradnik dla ucznia. 

 
Przebieg zajęć: 
1. Faza wstępna: 

 

powitanie uczniów, sprawdzenie listy obecności, 

 

nawiązanie do tematu, przedstawienie celów zajęć, 

 

zapis tematu do zeszytów. 

2. Faza właściwa: 

 

pogadanka na temat bezpieczeństwa pracy w drukarni fleksograficznej, 

 

dyskusja  w  grupie  na  temat  sposobów  unikania  zagroŜeń  wynikających  z  pracy  przy 
maszynach fleksograficznych, 

 

rozdanie  uczniom  instrukcji  do  wykonania  ćwiczenia  i  udzielenie  odpowiedzi  na 
pytania dotyczące ćwiczenia, 

 

rozdanie materiałów do wykonania ćwiczenia, 

 

wykonywanie przez uczniów ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

3. Faza kończąca: 

 

prezentowanie wyników pracy, 

 

dyskusja 

grupie 

na 

temat 

doboru 

ś

rodków 

ochrony 

indywidualnej 

wykorzystywanych w drukarni fleksograficznej, 

 

podsumowanie zajęć. 

 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 

Odpowiedz pisemnie na pytanie: jakie niebezpieczeństwa dla Ŝycia i zdrowia pracownika 

występują w drukarni fleksograficznej? 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

5. ĆWICZENIA 

 

5.1.

 

Charakteryzowanie 

procesów 

drukowania 

nakładu 

w technikach wypukłych

 

 
5.1.1. Ćwiczenia
 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj  jednokolorową  odbitkę  jednotonalną,  w  kolorze  czarnym,  na  papierze 

offsetowym  o  gramaturze  80  g/m²  z  powierzonej  formy  fotopolimerowej  z  fotopolimeru 
stałego  na  podłoŜu  metalowym.  Druk  wykonaj  na  typograficznej  maszynie  dociskowej 
z ręcznym nakładaniem.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Warunkiem  koniecznym  wykonania  tego  ćwiczenia  jest  posiadanie  odpowiedniego 

zaplecza  maszynowego  w  laboratorium  szkolnym  w  postaci  typograficznej  maszyny 
dociskowej  lub  moŜliwość  wykonania  go  w  zakładzie  poligraficznym.  Przed  wykonaniem 
ć

wiczenia  konieczne  jest  przeprowadzenie  pokazu  z  objaśnieniem,  ze  szczególnym 

uwzględnieniem  zagroŜeń  jakie  występują  w  czasie  pracy  na  maszynach  dociskowych. 
NaleŜy  ponadto  zwrócić  uwagę  na  format  powierzonej  formy  drukowej,  aby  odpowiednio 
przygotować podłoŜe drukowe.  

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przykleić dwustronną taśmą samoprzylepną formę do podlewu (podstawki), 

2)

 

zamocować formę w ramie formowej, 

3)

 

zamocować ramę formową na płycie formowej maszyny, 

4)

 

zamocować obciąg na powierzchnię dociskową, 

5)

 

dostarczyć farbę do kałamarza farbowego, 

6)

 

uruchomić kontrolnie maszynę, 

7)

 

przymocować marki do obciągu powierzchni dociskowej (tygla), 

8)

 

nałoŜyć podłoŜe drukowe na powierzchnię dociskową maszyny, 

9)

 

wykonać odbitkę kontrolną, 

10)

 

dokonać regulacji zespołu farbowego, 

11)

 

skorygować połoŜenie podłoŜa drukowego na tyglu, 

12)

 

skorygować siłę docisku tygla, 

13)

 

wykonać odbitkę nakładową, 

14)

 

umyć zespół farbowy, 

15)

 

wyjąć ramę formową wraz z formą, 

16)

 

uporządkować stanowisko pracy. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

dociskowa maszyna typograficzna z ręcznym nakładaniem,

 

 

farba mazista w kolorze czarnym,

 

 

forma typograficzna z fotopolimeru stałego,

 

 

podlewy (podstawki),

 

 

samoprzylepna taśma dwustronna,

 

 

kliny i materiał zecerski uzupełniający,

 

 

klucz do klinów,

 

 

marki,

 

 

papier offsetowy o gramaturze 80g/m²,

 

 

szpachla,

 

 

czyściwo,

 

 

benzyna ekstrakcyjna, 

 

 

instrukcja obsługi typograficznej maszyny dociskowej,

 

 

poradnik dla ucznia.

 

 
Ćwiczenie 2 

Dokonaj pomiaru gęstości optycznej za pomocą densytometru refleksyjnego określonych 

powierzchni  pomiarowych  na  odbitce  drukarskiej  i  porównaj  uzyskany  wynik  z gęstością 
optyczną odpowiadających im powierzchni na odbitce wzorcowej.

 

 
Wskazówki do realizacji 
Wymagane  jest  wcześniejsze  przygotowanie  odbitek  drukarskich  i  odpowiadających  im 

odbitek  wzorcowych.  Przed  przystąpieniem  do  wykonywania  ćwiczenia  naleŜy 
przeprowadzić  dyskusję  na  temat  znaczenia  pomiarów  densytometrycznych  w  ocenie 
jakościowej  odbitek  drukarskich.  Konieczne  jest  takŜe  wcześniejsze  przygotowanie  planszy 
ze schematem densytometru refleksyjnego. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

umiejscowić  odbitkę  drukarską  na  białym  podłoŜu  i  skierować  pole  pomiarowe 
densytometru na obszar niezadrukowany odbitki drukarskiej, 

2)

 

dokonać zerowania densytometru, 

3)

 

wybrać charakterystyczne pola pomiarowe na odbitce drukarskiej, 

4)

 

wykonać pomiar gęstości optycznej wybranych pól pomiarowych, 

5)

 

zapisać uzyskane wyniki, 

6)

 

wykonać  pomiary  gęstości  optycznej  określonych  pól  pomiarowych  na  odbitce 
wzorcowej, 

7)

 

porównać uzyskane wyniki pomiarów. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka, 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ć

wiczenie praktyczne, 

 

dyskusja w grupie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

odbitka drukarska, 

 

odbitka wzorcowa w postaci Cromalinu, Ozasolu, Match printu lub inna, odpowiadająca 
odbitce drukarskiej, 

 

densytometr refleksyjny, 

 

plansza ze schematem densytometru refleksyjnego, 

 

poradnik dla ucznia. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj  na  zwojowej  maszynie  fleksograficznej  100  szt.  nakładu  odbitek 

jednobarwnych w kolorze czarnym zgodnych z odbitką wzorcową. Jako podłoŜa drukowego 
uŜyj  zwoju  papieru  o  gramaturze  120  g/m².  Kontroluj  wizualnie  i  densytometrycznie 
zgodność barw odbitek z odbitką wzorcową. 

 
Wskazówki do realizacji 
Warunkiem  przeprowadzenia  ćwiczenia  jest  dysponowanie  fleksograficzną  maszyną 

zwojową  z  kompletnym  jej  oprzyrządowaniem.  Nauczyciel  powinien  przeprowadzić 
pogadankę na temat obsługi maszyny fleksograficznej wraz z instruktarzem stanowiskowym. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przygotować stanowisko do wykonania zadania, rozmieścić wybrane materiały, narzędzia 
i przyrządy kontrolno-pomiarowe, 

2)

 

przeprowadzić kontrolę maszyny i sprzętu oraz dokonać niezbędnych regulacji, 

3)

 

przeprowadzić demontaŜ zespołów farbowych, 

4)

 

wyjąć cylinder formowy, 

5)

 

zamocować formę drukową na cylindrze formowym maszyny fleksograficznej, 

6)

 

załoŜyć cylinder formowy, 

7)

 

zamontować zespół farbowy. 

8)

 

załoŜyć zwój podłoŜa drukowego i przeprowadzić jego wstęgę przez maszynę. 

9)

 

napełnić  kałamarz  farbowy  i  wykonać  czynności  związane  z  przygotowaniem  zespołu 
farbowego maszyny. 

10)

 

wykonać odbitki kontrolne, 

11)

 

dokonać  densytometrycznego  porównania  zgodności  barwy  uzyskanej  odbitki  z  odbitką 
wzorcową, 

12)

 

dokonać korekty barwy, dokonując stosownych regulacji parametrów pracy maszyny, 

13)

 

wykonać druk nakładu zgodny z odbitką wzorcową. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka, 

 

ć

wiczenie praktyczne, 

 

dyskusja w grupie. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

zwojowa maszyna fleksograficzna, 

 

fleksograficzna forma drukowa, 

 

komplet narzędzi do regulacji zespołów maszyny drukującej (klucze, wkrętak), 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

 

farba fleksograficzna przystosowana do drukowania (rozcieńczona), 

 

zwój podłoŜa drukowego (papier o gramaturze 120 g/m²), 

 

dwustronna  taśma  samoprzylepna,  zmywacz,  rozcieńczalnik,  zagęszczacz  farby,  czyściwo, 
naczynia, czerpaki, szpachle, 

 

przyrządy kontrolno-pomiarowe: densytometr refleksyjny, suwmiarka, przymiar liniowy, lupa, 

 

poradnik dla ucznia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

5.2.  Charakteryzowanie  trudności  w  procesie  drukowania 

technikami wypukłymi 

 

5.2.1. Ćwiczenia  
 

Ćwiczenie 1 

Spośród odbitek drukarskich wykonanych techniką fleksograficzną wskaŜ te, na których 

występuje zjawisko piórkowania. Określ przyczyny jego powstania i sposoby uniknięcia tego 
zjawiska.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Warunkiem  prawidłowego  przeprowadzenia  ćwiczenia  jest  wcześniejsze  przygotowanie 

odbitek  drukarskich  wykonanych  techniką  fleksograficzną,  prawidłowych  jakościowo  oraz 
odbitek, na których występuje piórkowanie. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

dokładnie obejrzeć dostępne odbitki drukarskie przy pomocy lupy, 

2)

 

zidentyfikować odbitki na których występuje piórkowanie, 

3)

 

określić przyczyny powstawania piórkowania, 

4)

 

wskazać sposoby zapobiegania zjawisku piórkowania. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

przykładowe  odbitki  drukarskie  wykonane  techniką  fleksograficzną  prawidłowe 
jakościowo i z występującym na nich zjawiskiem piórkowania, 

 

lupa, 

 

poradnik dla ucznia. 

 

Ćwiczenie 2 

Spośród odbitek drukarskich wykonanych techniką fleksograficzną wskaŜ te, na których 

występuje zjawisko przesiewania. Określ przyczyny jego powstania i sposoby uniknięcia tego 
zjawiska.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Warunkiem  prawidłowego  przeprowadzenia  ćwiczenia  jest  wcześniejsze  przygotowanie 

odbitek  drukarskich  wykonanych  techniką  fleksograficzną,  prawidłowych  jakościowo  oraz 
odbitek na których występuje przesiewanie. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

dokładnie obejrzeć dostępne odbitki drukarskie przy pomocy lupy, 

2)

 

zidentyfikować odbitki na których występuje przesiewanie, 

3)

 

określić przyczyny powstawania przesiewania, 

4)

 

wskazać sposoby zapobiegania zjawisku przesiewania. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

odbitki  drukarskie  wykonane  techniką  fleksograficzną  właściwe  jakościowo  oraz 
z występującym na nich zjawiskiem przesiewania,

 

 

lupa,

 

 

poradnik dla ucznia.

 

 
Ćwiczenie 3 

Spośród odbitek drukarskich wykonanych techniką fleksograficzną wskaŜ te, na których 

występuje zjawisko krwawienia. Określ przyczyny jego powstania i sposoby uniknięcia tego 
zjawiska.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Warunkiem  prawidłowego  przeprowadzenia  ćwiczenia  jest  wcześniejsze  przygotowanie 

odbitek  drukarskich  wykonanych  techniką  fleksograficzną,  prawidłowych  jakościowo  oraz 
odbitek na których występuje krwawienie. 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

dokładnie obejrzeć dostępne odbitki drukarskie za pomocą lupy, 

2)

 

zidentyfikować odbitki na których występuje krwawienie, 

3)

 

określić przyczyny powstawania krwawienia, 

4)

 

wskazać sposoby zapobiegania zjawisku krwawienia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pogadanka, 

 

ć

wiczenie praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

odbitki  drukarskie  wykonane  techniką  fleksograficzną  właściwe  jakościowo  oraz 
z występującym na nich zjawiskiem krwawienia,

 

 

lupa,

 

 

poradnik dla ucznia.

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

TEST 1 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Drukowanie płaskie” 

 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru. 

 

zadania 1, 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego, 

 

zadania 4, 5, 12 i 14 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 
Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 
Za  kaŜdą  poprawną  odpowiedź  uczeń  otrzymuje  1  punkt.  Za  złą  odpowiedź  lub  jej  brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

 

dopuszczający  – za rozwiązanie co najmniej 9 zadań z poziomu podstawowego, 

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 13 zadań z poziomu podstawowego, 

 

dobry – za rozwiązanie co najmniej 16 zadań, w tym 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  co  najmniej  19  zadań,  w  tym  4  z  poziomu 
ponadpodstawowego, 

 

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. b, 3. a, 4. c, 5. c, 6. a, 7. d, 8. c, 9. a, 10. c, 11. b,  
12. 
d, 13. c, 14. c, 15. a, 16. b, 17. b, 18. a, 19. b, 20. c. 
 
Plan testu 
 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia uczniów) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Wskazać definicję pasowania kolorów 
(barw) 

Sklasyfikować maszyny typograficzne 

Określić wysokość form 
typograficznych 

Zanalizować przyczyny cętkowania 

PP 

Zanalizować przyczyny przyrostu 
wartości tonalnej podczas drukowania 

PP 

Określić rodzaj farb do drukowania 
fleksograficznego 

Sklasyfikować densytometry 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

Rozpoznać zjawisko zbyt powolnego 
wysychania farby 

Wskazać przyczynę flokulacji  
i sedymentacji pigmentów w farbie 

10 

Określić zjawisko krwawienia we 
fleksografii 

11 

Wskazać przyczyny pienienia się 
farby 

12 

Dokonać analizy procesu 
przyrządzania maszyny typograficznej 

PP 

13 

Określić zjawisko kredowania 

14 

Znaleźć zastosowanie dla walca 
aniloks 

PP 

15 

Określić sposób obróbki koncentratów 
farb fleksograficznych 

16 

Wymienić elementy zespołu 
farbowego do farb mazistych 

17 

Określić czynnik niszczący formę 
typograficzną 

18 

Wskazać elementy zespołu 
drukującego maszyn 
fleksograficznych 

19 

Określić czynnik powodujący 
murzenie na odbitkach 

20 

Rozpoznać dublowanie na odbitkach 
drukarskich 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Przed rozpoczęciem sprawdzianu przedstaw uczniom zasady przebiegu testowania. 

3.

 

Podkreśl wagę samodzielnego rozwiązywania zadań testowych. 

4.

 

Rozdaj  uczniom  przygotowane  dla  nich  materiały  (instrukcję,  zestaw  zadań  testowych, 
kartę odpowiedzi). 

5.

 

Udziel odpowiedzi na pytania formalne uczniów. 

6.

 

Przypomnij o upływającym czasie na 10 i 5 minut przed zakończeniem sprawdzianu. 

7.

 

JeŜeli uczeń zakończy test przed czasem, to podnosi rękę i czeka aŜ nauczyciel odbierze 
od niego pracę. 

8.

 

Po upływie czasu sprawdzianu poproś uczniów o odłoŜenie przyborów do pisania. 

9.

 

Zbierz od uczniów karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 
Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

9.

 

Po zakończeniu testu podnieś rękę i zaczekaj aŜ nauczyciel odbierze od Ciebie pracę. 

 
 

 

Powodzenia 

 
 
 

Materiały dla ucznia 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH  

 
1.

 

Pasowanie kolorów jest definiowane jako 

a)

 

zgodność kolorów odbitki drukarskiej z odbitką wzorcową. 

b)

 

stopień dokładności pokrycia się obrazów z kolejnych form drukowych. 

c)

 

zgodność gęstości optycznej odbitki drukarskiej z odbitką wzorcową.

 

d)

 

zgodność pokrycia punktów rastrowych odbitki drukarskiej. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

2.

 

Maszyny typograficzne moŜna podzielić na 

a)

 

dociskowe, płaskie oraz na arkuszowe. 

b)

 

dociskowe, płaskie, rotacyjne oraz na arkuszowe i zwojowe. 

c)

 

płaskoformowe, wypukłodrukowe, taśmoformowe.

 

d)

 

płaskodrukowe i wypukłodrukowe.

 

 
3.

 

Wysokość form typograficznych jest równa 

a)

 

62⅔ p. 

b)

 

60½ p. 

c)

 

64⅔ p.

 

d)

 

63½ p. 

 

4.

 

Cętkowanie to 

a)

 

złe roztarcie farby w zespole farbowym. 

b)

 

zrywanie powierzchni papieru.

 

c)

 

nierównomierne  połoŜenie  farby,  powodujące  tworzenie  na  powierzchni  odbitki 
plamek i cętek.

 

d)

 

stosowanie farby o zbyt duŜej gęstości. 

 
5.

 

Przyrost wartości tonalnej podczas drukowania związany jest 

a)

 

ze zbyt małą ilością farby przekazywanej na formę drukową. 

b)

 

ze zbyt małą ilością farby przekazywanej na podłoŜe drukowe. 

c)

 

z deformacją punktów rastrowych.

 

d)

 

ze zbyt małą ilością farby w kałamarzu farbowym. 

 

6.

 

W technologii fleksograficznej uŜywa się farb   

a)

 

ciekłych. 

b)

 

mazistych. 

c)

 

ciekłych lub mazistych.

 

d)

 

akrylowych. 

 
7.

 

Densytometry dzielimy na 

a)

 

mechaniczne i fotograficzne. 

b)

 

refleksyjne i elektrofotograficzne. 

c)

 

transmisyjne i mechaniczne.

 

d)

 

refleksyjne i transmisyjne.

 

 
8.

 

Zbyt powolne wysychanie farby w technice fleksograficznej moŜna rozpoznać m.in. po 

a)

 

zbyt płytkim wsiąkaniu farby. 

b)

 

brudzeniu strony zadrukowywanej podłoŜa drukowego. 

c)

 

przechodzeniu na formę farby uprzednio nałoŜonej.

 

d)

 

tonowaniu odbitek. 

 

9.

 

Flokulacja lub sedymentacja pigmentów występuje w wyniku 

a)

 

dodania do farby zbyt duŜej ilości rozpuszczalnika. 

b)

 

dodania do farby zbyt małej ilości rozpuszczalnika. 

c)

 

dodania do farby zbyt duŜej ilości pigmentu.

 

d)

 

odparowania rozpuszczalnika z farby. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

10.

 

Krwawienie we fleksografii występuje, gdy 

a)

 

w farbie powstają kłaczki i osad. 

b)

 

farba ma zbyt duŜą gęstość. 

c)

 

wokół punktów i wzdłuŜ linii powstaje barwny wyciek.

 

d)

 

farba jest zbyt rzadka. 

 
11.

 

Pienienie się farby w kałamarzu moŜe wystąpić na skutek 

a)

 

zbyt niskiego napięcia powierzchniowego farby. 

b)

 

zbyt szybko obracających się walców w kałamarzu. 

c)

 

zbyt wolno obracających się walców w kałamarzu.

 

d)

 

zbyt rzadkiej farby. 

 
12.

 

Przyrządzanie typograficznej maszyny do druku polega na 

 

a)

 

zakładaniu obciągu na powierzchnie dociskową. 

b)

 

zakładaniu formy do maszyny. 

c)

 

nałoŜeniu farby do kałamarza farbowego.

 

d)

 

regulowaniu grubości obciągu. 

 
13.

 

Kredowanie to 

a)

 

stosowanie kredowanego podłoŜa drukowego. 

b)

 

dodawanie odpowiednich środków do farb graficznych. 

c)

 

ś

cieranie się farby z odbitki

 

d)

 

nabłyszczanie podłoŜa drukowego. 

 

14.

 

Walec aniloks znajduje zastosowanie 

a)

 

w zespole farbowym maszyny typooffsetowej. 

b)

 

w zespole drukującym maszyny fleksograficznej. 

c)

 

w zespole farbowym maszyny fleksograficznej.

 

d)

 

w zespole suszącym maszyny fleksograficznej. 

 
15.

 

Koncentraty farb fleksograficznych przed uŜyciem naleŜy  

a)

 

rozcieńczyć. 

b)

 

zagęścić. 

c)

 

podgrzać.

 

d)

 

wymieszać. 

 

16.

 

W zespole farbowym do farb mazistych występują następujące elementy: 

a)

 

kałamarz, duktor, walce rozcierające, walce nadające. 

b)

 

kałamarz, duktor, przybierak, walce rozcierające, walce nadające. 

c)

 

kałamarz, duktor, walec aniloks.

 

d)

 

kałamarz, duktor, walec aniloks, rakiel.

 

 
17.

 

Formy typograficzne ulegają niszczeniu głównie przez 

a)

 

rozpuszczanie. 

b)

 

ś

cieranie. 

c)

 

utlenianie. 

d)

 

nagniatanie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

18.

 

Zespół drukujący w maszynach fleksograficznych składa się z 

a)

 

cylindra formowego i cylindra dociskowego. 

b)

 

cylindra formowego, cylindra pośredniego i cylindra dociskowego. 

c)

 

cylindra pośredniego i cylindra formowego.

 

d)

 

cylindra pośredniego i cylindra dociskowego. 

 
19.

 

Murzenie na odbitkach drukarskich spowodowane jest 

a)

 

rozciągnięciem się podłoŜa drukowego. 

b)

 

poślizgiem powierzchni między którymi następuje przenoszenie farby. 

c)

 

złym pasowaniem kolorów.

 

d)

 

niewłaściwą farbą drukarską.

 

 
20.

 

Dublowanie na odbitkach drukarskich przejawia się 

a)

 

złym pasowaniem kolorów. 

b)

 

zbyt małą intensywnością barw. 

c)

 

obecnością lekko przesuniętego obrazu o mniejszej intensywności zabarwienia.

 

d)

 

zabijaniem punktów rastrowych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ……………………………………………........……………………………… 
 

Drukowanie wypukłe 

 
 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

Razem:   

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

ZADANIE TYPU PRÓBA PRACY 

 
 

Próba pracy ma w zamierzeniu spełnić dwa zadania: 

1)

 

sprawdzić  stopień  opanowania  jednej  z  umiejętności  praktycznych,  jakie  uczniowie 
powinni zdobyć przy realizacji tego modułu, 

2)

 

przygotować  uczniów  do  zdawania  części  praktycznej  egzaminu  zewnętrznego, 
potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie technik poligraf. 

W  tym  celu  zadanie  praktyczne  musi  być  przygotowane  w  takiej  formie,  z  jaką  uczniowie 
spotkają  się  na  egzaminie.  Oznacza  to  konieczność  opracowania  zadania  w  sposób 
umoŜliwiający  kryterialne  ocenianie  wykonywanych  przez  ucznia  czynności  w  czterech 
obszarach:  planowania,  organizowania,  wykonywania  i  prezentowania.  Próbę  pracy 
przeprowadza  wybrany  uczeń.  Pozostali  wspólnie  z  nauczycielem  obserwują  jego  pracę.  Po 
pracy nauczyciel szczegółowo omawia wykonane zadanie. 
 

Ocenianie: 

niedostateczny  do 12 pkt. 
dopuszczający 

13–14 pkt. 

dostateczny   

15–16 pkt. 

dobry 

 

 

17–18 pkt. 

bardzo dobry  

od 19 pkt. 

 
WyposaŜenie stanowiska do przeprowadzenia próby pracy: 
 

WyposaŜenie na stanowisku  

Ilość 

Zwojowa maszyna fleksograficzna 

1 szt. 

Fleksograficzne formy drukowe 

4 szt. 

Komplet narzędzi do regulacji zespołów maszyny drukującej (klucze, 
wkrętak) 

1 kpl. 

Triadowe farby fleksograficzne (CMYK) przystosowane do drukowania 
(rozcieńczone) 

4 szt. 

Zwój podłoŜa drukowego nakładowego (papier o gramaturze 120 g/m²) oraz 
zwój podłoŜa narządowego (papier niskiej jakości) 

2 szt. 

Dwustronna taśma samoprzylepna, zmywacz, rozcieńczalnik, zagęszczacz 

farby, czyściwo, naczynia, czerpaki, szpachle 

1 kpl 

Przyrządy kontrolno-pomiarowe: densytometr refleksyjny, suwmiarka, 

przymiar liniowy, lupa, lepkościomierz – kubek Forda 

1 kpl. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

Informacja dla ucznia 
1.

 

Sprawdź,  czy  otrzymałeś  kompletny  arkusz  do  wykonania  zadania.  Ewentualne  braki 
stron lub inne usterki zgłoś nauczycielowi. 

2.

 

Na arkuszu PLAN DZIAŁANIA wpisz swój numer ewidencyjny PESEL, datę urodzenia 
i numer stanowiska. 

3.

 

Zapoznaj się z treścią zadania praktycznego, instrukcją do jego wykonania, stanowiskiem 
roboczym i jego wyposaŜeniem. Masz na to 20 minut. 

4.

 

Czas  rozpoczęcia  i  zakończenia  zadania  nauczyciel  zapisze  w  widocznym  dla  Ciebie 
miejscu ( czas wykonania zadania wynosi 180minut). 

 
 

Pamiętaj,  Ŝe  podczas  wykonywania  zadania  jesteś  oceniany  przez  nauczyciela,  który 

obserwuje wykonywane przez Ciebie czynności i nie będzie udzielać Ci Ŝadnych wskazówek. 
Nauczyciel interweniuje tylko w przypadku naruszenia przez Ciebie przepisów bhp, ochrony 
przeciwpoŜarowej i moŜe w takim przypadku przerwać wykonywanie zadania. 

 
 
 

Powodzenia 

 
 
 
Zadanie 
 

Wykonaj  na  zwojowej  maszynie  fleksograficznej  200  szt.  odbitek  wielobarwnych 

zgodnych  z  odbitką  wzorcową.  Wykorzystaj  formy  drukowe  dla  poszczególnych  kolorów 
CMYK. Jako podłoŜa nakładowego uŜyj zwoju papieru o gramaturze 120 g/m². Jako podłoŜa 
narządowego  uŜyj  dostępnego  zwoju  papieru  niskiej  jakości.  Kontroluj  wizualnie 
i densytometrycznie  zgodność  barw  odbitek  z  odbitką  wzorcową.  Zaprezentuj  wykonane 
odbitki i oceń ich jakość. Na wykonanie zadania masz 180 minut. 
 
Instrukcja wykonania zadania 
 
Aby bezpiecznie i poprawnie wykonać zadanie: 
1.

 

Przeanalizuj dokładnie treść zadania i zapoznaj się z odbitką wzorcową. 

2.

 

Zapisz w formularzu PLAN DZIAŁANIA: 

a)

 

czynności niezbędne do wykonania odbitek, 

b)

 

wykaz materiałów, narzędzi i maszyn niezbędnych do wykonania zadania, 

c)

 

wykaz sprzętu kontrolno-pomiarowego potrzebnego do wykonania zadania, 

3.

 

Przygotuj  stanowisko  do  wykonania  zadania,  rozmieść  wybrane  materiały,  narzędzia 
i przyrządy kontrolno-pomiarowe. 

4.

 

Przeprowadź kontrolę maszyny i sprzętu oraz dokonaj niezbędnych regulacji. 

5.

 

Przeprowadź demontaŜ zespołów farbowych. 

6.

 

Wyjmij cylindry formowe. 

7.

 

Zamocuj formy drukowe na cylindrach formowych maszyny fleksograficznej. 

8.

 

ZałóŜ cylindry formowe. 

9.

 

Zamontuj zespoły farbowe. 

10.

 

ZałóŜ zwój podłoŜa narządowego i przeprowadź jego wstęgę przez maszynę. 

11.

 

Napełnij  kałamarze  farbowe  i  wykonaj  czynności  związane  z  przygotowaniem  zespołów 
farbowych maszyny. 

12.

 

Wykonaj odbitki kontrolne, dokonaj oceny zgodności pasowania kolorów. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

13.

 

Dokonaj  regulacji  połoŜenia  form  drukowych  w  celu  uzyskania  właściwego  pasowania 
kolorów. 

14.

 

Dokonaj  wklejki  podłoŜa  nakładowego  we  wstęgę  podłoŜa  narządowego,  wykonaj 
odbitkę na podłoŜu nakładowym. 

15.

 

Dokonaj  densytometrycznego  porównania  zgodności  barw  uzyskanej  odbitki  z  odbitką 
wzorcową. 

16.

 

Dokonaj korekty barw, dokonując stosownych regulacji parametrów pracy maszyny.  

17.

 

ZałóŜ zwój podłoŜa nakładowego i przeprowadź jego wstęgę przez maszynę. 

18.

 

Wykonaj druk nakładu zgodny z odbitką wzorcową. 

19.

 

Zmyj formy drukowe, zdejmij je z cylindra formowego i zabezpiecz. 

20.

 

Uporządkuj  stanowisko  pracy,  zabezpiecz  narzędzia,  maszynę  drukową  i  materiały 
poligraficzne, zagospodaruj odpady. 

21.

 

Zgłoś gotowość do prezentowania wykonanego nakładu. 

22.

 

W czasie prezentowania: 
a)

 

uzasadnij sposób wykonania odbitek, 

b)

 

oceń jakość wykonanych odbitek. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

Zawód: drukarz 

Symbol cyfrowy zawodu 825[01] 
Oznaczenie tematu: …….  
Oznaczenia zadania: ……… 
 
PESEL   

 

 

 

 

 

 

 

Data urodzenia   

 

Numer stanowiska 

 
 

   

 

 

 

 

 

 

    

dzień   miesiąc  

rok

 

PLAN DZIAŁANIA 

 
1.  Zapisz  czynności  prowadzące  do  wykonania  wielobarwnych  odbitek  zgodnych  z  odbitką 
wzorcową: 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………. 
 
2. Wykaz materiałów, narzędzi i maszyn niezbędnych do wykonania zadania: 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………. 
 
3. Wykaz sprzętu kontrolno-pomiarowego do wykonania zadania: 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………… 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

Zadanie praktyczne 
 
 

Wykonaj  na  zwojowej  maszynie  fleksograficznej  200  szt.  odbitek  wielobarwnych 

zgodnych  z  odbitką  wzorcową.  Wykorzystaj  formy  drukowe  dla  poszczególnych  kolorów 
CMYK. Jako podłoŜa nakładowego uŜyj zwoju papieru o gramaturze 120 g/m². Jako podłoŜa 
narządowego  uŜyj  dostępnego  zwoju  papieru  niskiej  jakości.  Kontroluj  wizualnie 
i densytometrycznie  zgodność  barw  odbitek  z  odbitką  wzorcową.  Zaprezentuj  wykonane 
odbitki i oceń ich jakość. 
Czas wykonania zadania wynosi 180 minut. 
 

O

b

sz

ar

 

st

an

d

ar

d

 

CZYNNOŚCI OCENIANE I KRYTERIA WYKONANIA 

Liczba 

pkt 

0–1 

Czynność 1. Zapisanie kolejnych czynności niezbędnych do wykonania 
odbitek. 
Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń uwzględnił w wykazie co najmniej 
8 z następujących czynności: 

uruchomienie kontrolne maszyny, 
przygotowanie i umocowanie form na cylindrach formowych, 
zamocowanie podłoŜa narządowego i przeprowadzenie wstęgi przez  
maszynę, 
napełnienie kałamarzy farbowych, regulacja zespołów farbowych, 
wykonanie odbitek kontrolnych, 
regulacja połoŜenia form drukowych (pasowanie kolorów), 
wklejenie wstęgi podłoŜa nakładowego w podłoŜe narządowe, 
wykonanie odbitek kontrolnych, 
regulacja parametrów zespołów farbowych, 
zamocowanie podłoŜa nakładowego i przeprowadzenie wstęgi przez  
maszynę, 
wykonanie odbitek nakładowych. 

 

Czynność 2. Zapisanie wykazu materiałów, narzędzi i maszyn potrzebnych 
do wykonania zadania. 

P

L

A

N

O

W

A

N

IE

 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń uwzględnił w wykazie, co najmniej 
9 z następujących elementów: 

zwojowa maszyna fleksograficzna, 
fleksograficzne formy drukowe, 
narzędzia do regulacji poszczególnych zespołów maszyny drukującej, 
naczynia, 
czerpaki, 
farby fleksograficzne triadowe (CMYK), 
odbitka wzorcowa, 
zwój podłoŜa narządowego, 
zwój podłoŜa nakładowego, 
dwustronna taśma samoprzylepna, 
zmywacze, 
rozcieńczalniki, 
ś

rodki zagęszczające farbę, 

czyściwo. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

Czynność 3. Zapisanie wykazu sprzętu kontrolno-pomiarowego potrzebnego do 
wykonania zadania. 
Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń uwzględnił w wykazie, co najmniej 
3 z następujących elementów: 

densytometr, 
suwmiarka, 
przymiar liniowy, 
lupa, 
lepkościomierz – kubek Forda 

 

 

Suma punktów w obszarze – 1. Planowanie   

 

Czynność 4. Zgromadzenie materiałów i narzędzi potrzebnych do 
wykonania zadania. 
Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń zgromadził wokół fleksograficznej 
maszyny drukującej: 

4 fleksograficzne formy drukowe, 
fleksograficzne farby triadowe (CMYK), 
dwustronną taśmę samoprzylepną, 
narzędzia do regulacji zespołów maszyny, 
czerpaki, czyściwo, 
podłoŜe drukowe narządowe, 
podłoŜe drukowe nakładowe, 
zmywacz, rozcieńczalnik, zagęszczacz farby. 
 

 

Czynność 5. Zgromadzenie sprzętu kontrolno-pomiarowego. 

Kryterium wykonania: 1 pkt. – jeŜeli uczeń zgromadził na stanowisku, co 
najmniej 3 z następujących elementów: 

densytometr, 
suwmiarka, 
przymiar liniowy, 
lupa, 
lepkościomierz – kubek Forda. 
 

 
 

Czynność 6. Dokonanie oględzin i kontrolnego uruchomienia maszyny. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – uczeń zdający uruchomił maszynę i sprawdził 
poprawność działania poszczególnych jej zespołów. 

 

O

R

G

A

N

IZ

O

W

A

N

IE

 

Suma punktów w obszarze II. Organizowanie   

Czynność 7. Zamocowanie form drukowych. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń nakleił fleksograficzne formy 
dla poszczególnych kolorów w odpowiednie miejsca na cylindrach 
formowych maszyny, za pomocą dwustronnej taśmy samoprzylepnej, po 
uprzednim demontaŜu zespołów farbowych i wyjęciu cylindrów 
formowych, a następnie wykonaniu montaŜu zespołów w odwrotnej 
kolejności. 

 

W

Y

K

O

N

Y

W

A

N

IE

 

 

Czynność 8. Zamocowanie podłoŜa drukowego narządowego. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń załoŜył zwój podłoŜa narządowego 

na tuleje, prawidłowo przeprowadził wstęgę przez maszynę  
i załoŜył ją na nawijak. 

Czynność 9. Zasilenie zespołów farbowych maszyny drukującej. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń napełnił kałamarze farbami 

właściwymi dla danych form drukowych poszczególnych agregatów bez 
zabrudzenia maszyny, ustawił odległość między walcem kałamarzowym  
a walcem aniloks oraz połoŜenie noŜa zgarniającego (rakla) zespołu 
farbowego, a takŜe sprawdził lepkość farby lepkościomierzem. 
 

 

Czynność 10. Wykonanie odbitek kontrolnych. 
Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń zadrukował fragment podłoŜa 
narządowego i sprawdził wizualnie oraz za pomocą lup zgodność pasowania 
kolorów. 
 

 

Czynność 11. Dokonanie korekty pasowania kolorów. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń przy pomocy regulacji połoŜenia 

osiowego i obwodowego cylindrów formowych uzyska zgodność 
pasowania poszczególnych kolorów na odbitkach kontrolnych.  

 

Czynność 12. Zamocowanie fragmentu podłoŜa nakładowego w maszynie. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń wklei we wstęgę podłoŜa 

narządowego fragment podłoŜa nakładowego. 

 

 

Czynność 13. Wykonanie odbitek kontrolnych na podłoŜu nakładowym. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń zadrukował fragment podłoŜa 

nakładowego i ocenił densytometrycznie zgodność barw odbitki kontrolnej 
z odbitką wzorcową.  
Czynność 14. Dokonanie korekty barwnej odbitek.  

 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń za pomocą regulacji ilości 
lub gęstości podawanej farby, poprzez wymianę walca aniloks na 
walec o innej liniaturze albo rozcieńczanie lub zagęszczanie farby, 
uzyska zgodność kolorów na odbitkach kontrolnych z odbitką 
wzorcową. 

 

Czynność 15. Zamocowanie podłoŜa drukowego nakładowego. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń załoŜył zwój podłoŜa 
nakładowego na tuleje, prawidłowo przeprowadził wstęgę przez maszynę  
i załoŜył ją na nawijak. 

 

Czynność 16. Wykonanie odbitek nakładowych. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń wykonał 200 szt. odbitek 
wielobarwnych na podłoŜu nakładowym zgodnych z odbitką wzorcową. 

 

Czynność 17. Zabezpieczenie form drukowych. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń zmył formy drukowe, odkleił je 
z cylindrów formowych i zabezpieczył ich powierzchnie. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

Czynność 18. Zabezpieczenie maszyny drukującej. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń opróŜnił i wyczyścił 
kałamarze farbowe, umył duktor i walec anilox oraz odłączył zasilanie 
maszyny. 

 

Czynność 19. Uporządkowanie stanowiska pracy. 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń oczyścił narzędzia, 
zagospodarował odpady i rozliczył materiały poligraficzne. 

 

 

Suma punktów w obszarze III. Wykonywanie   

Czynność 20. Uzasadnienie sposobu wykonania odbitek. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń uzasadnił sposób i kolejność 
wykonywanych operacji. 

 

Czynność 21. Ocenienie jakości wykonanych odbitek. 

 

Kryterium wykonania: 1 pkt – jeŜeli uczeń oceni jakość wykonanych odbitek 
pod kątem pasowania kolorów i estetyki odbitek, wskaŜe na przyczyny 
powstania ewentualnych błędów i określi sposoby ich uniknięcia.  

 

Suma punktów w obszarze IV. Prezentowanie   

P

R

E

Z

E

N

T

O

W

A

N

IE

 

RAZEM   

 
Czynność wykonana – 1 pkt, niewykonana – 0 pkt. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

7.

 

LITERATURA 

 

1.

 

Cichocki L., Pawlicki T., Ruczka I.: Poligraficzny słownik terminologiczny. Polska Izba 
Druku, Warszawa 1999 

2.

 

Ciupalski  S.:  Maszyny  drukujące  konwencjonalne.  Oficyna  Wydawnicza  Politechniki 
Warszawskiej, Warszawa 2001 

3.

 

Czichon  H.,  Czichon  M.:  Formy  fleksodrukowe.  Oficyna  Wydawnicza  Politechniki 
Warszawskiej, Warszawa 2006 

4.

 

Czichon H., Magdzik S., Jakucewicz S.: Formy drukowe. WSiP, Warszawa 1996 

5.

 

Druździel  M.,  Fijałkowski  T.:  Maszyny  i  urządzenia  typograficzne.  WSiP,  Warszawa 
1978 

6.

 

Gruin I.: Materiały polimerowe. Wydawnictwa Naukowe PWN, Warszawa 2003 

7.

 

Gruszczyński Cz.: Farby graficzne. WSiP, Warszawa 1990 

8.

 

Jakucewicz  S.,  Magdzik  S.:  Materiałoznawstwo  dla  szkół  poligraficznych.  WSiP, 
Warszawa 2001 

9.

 

Jakucewicz  S.,  Czichon  M.,  Czichon  H.:  Materiałoznawstwo  poligraficzne. 
Wydawnictwa PW, Warszawa 1992 

10.

 

Jakucewicz S.: Materiałoznawstwo poligraficzne. Wydawnictwa PW, Warszawa 1993 

11.

 

Jakucewicz S., Magdzik S.: Podstawy poligrafii. WSiP, Warszawa 1997 

12.

 

Kołak  J.,  Ostrowski  J.:  Maszyny  i  urządzenia  –  Maszyny  drukujące.  WSiP,  Warszawa 
1979 

13.

 

Moos  J.,  Koludo  A.  (red.):  Metody  aktywizujące  z  uwzględnieniem  technologii 
informacyjnej  w  kształceniu  dorosłych.  Stowarzyszenie  Dyrektorów  i  Nauczycieli 
Centrów  Kształcenia  Praktycznego  –  Łódzkie  Centrum  Doskonalenia  Nauczycieli 
i Kształcenia Praktycznego, Łódź 2006 

14.

 

Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. BKKK, Warszawa 1997 

15.

 

Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. Wydawnictwo i Zakład Poligrafii 
Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom 2000 

16.

 

Podręcznik fleksografii. Zrzeszenie Polskich Fleksografów, Warszawa 1998 

17.

 

Poligrafia ogólna. WSiP, Warszawa 1982 

18.

 

Poligrafia procesy i technika. Tłumaczenie ze słowackiego. COBRPP, Warszawa 2005