background image

REDUKCJE GRAWIMETRYCZNE 

 
1. Pojęcie redukcji i anomalii grawimetryczna. 

Anomalię grawimetryczną (przyspieszenia) wyraża się jako różnicę zredukowanej na geoidę wartości 
przyspieszenia g

o

 i normalnej wartości przyspieszenia 

γ

o

 odniesionej do sferoidy normalnej. Redukcja 

pomierzonej na powierzchni Ziemi wartości przyspieszenia g do wartości na geoidzie g

o

 polega na 

uzupełnieniu wartości pomierzonej o pewną wartość, tzw. redukcję grawimetryczną (Rg) która ma „przenieść” 
wartość przyspieszenia z fizycznej powierzchni Ziemi na geoidę. 

Anomalia wyrazi się wówczas wzorem: 

o

o

o

Rg

g

g

Ag

γ

+

=

γ

=

 

To jaka redukcja zostanie wybrana rzutuje oczywiście na rodzaj otrzymanej anomalii. 

 

2. Redukcje grawimetryczne. 

 

Redukcja topograficzna. 

Nie jest to typowa redukcja grawimetryczna, gdyż nie redukuje wartości przyspieszenia na geoidę. Ta 

poprawka ma na celu zredukowanie pomierzonej w terenie wartości przyspieszenia ze względu na wpływ mas 
topograficznych. Po wprowadzeniu tej poprawki otrzymuje się taką wartość przyspieszenia która zostałaby 

pomierzona, gdyby teren wokół stanowiska był płaski. Usuwany jest nadmiar mas znad stanowiska i niedobór 
mas spod stanowiska, to wszystko powoduje, że poprawka topograficzna ma znak dodatni. 

 
Redukcja wolnopowietrzna (Faya) 

Wyraża ona jedynie wpływ wysokości stanowiska 
grawimetrycznego nad geoidą. Nie uwzględnia zatem 

wpływu mas znajdujących się między stanowiskiem i 
geoidą.  Z teorii sferoidy wynika że normalny gradient 

przyspieszenia wynosi 0,30855 mGal/m. O tyle zmienia 
się przyspieszenie na jeden metr wysokości. Zatem 

redukcja wolnopowietrzna wyniesie 

poziom morza

   

   

   

    

      

                         

        

       

       

       

       

       

        

    fizyc

zna powierzchni

a z

iem

i

   

    

    

  

- h

 -

P

P'

     

wartość poprawki w mGal

 

]

m

[

H

30855

,

0

R

wp

=

Interpretując fizyczne redukcję wolnopowietrzną można 
zauważyć,  że masy przed wolnopowietrznym 

opuszczeniem wartości g na geoidę, zostają 
wgniecione poniżej powierzchni odniesienia. 

Anomalia wolnopowietrzna (Faya) wyrazi się wzorem 

o

wp

wp

R

g

A

γ

+

=

 

 
Redukcja Bouguera 

Przed redukcją

P

masy o gęstości  σ

Po redukcji

P

H

geoida

geoida

 
Redukcja Bouguera uwzględnia 

wpływ mas znajdujących się 
pomiędzy powierzchnią 

odniesienia a stanowiskiem. 
Zakładając,  że wysokość punktu 

wynosi H a gęstość utworów 
znajdujących się pomiędzy 
stanowiskiem a geoidą wynosi 

σ 

redukcja Bouguera jest równa 

 

σ

=

H

0419

,

0

R

B

 

background image

Podstawiając wysokość H w metrach i gęstość 

σ w gramach na centymetr

3

 uzyskamy wartość anomalii w 

miliGalach. Interpretując fizyczne redukcję Bouguera można przedstawić jako usunięcie mas o grubości H. 
 

Anomalia Bouguera będzie równa 

o

wp

B

B

R

R

g

Ag

γ

+

+

=

 

Anomalie Bouguera silnie związane z gęstością i topografią stanowią doskonałą pomoc dla geofizyków przy 
poszukiwaniach grawimetrycznych. Matematyczna interpretacja tych anomalii pozwala określić  głębokość, 

rozmiary, gęstość ciał zaburzających. 

 

Redukcja Poincarego-Prey’a 

 

A

g

f.p.Z.

- wartość

pomierzona

geoida

geoida

geoida

geoida

geoida

geoida

H

H

H

H

H

H

δ

g

t

g

δ

g

t

g

δ

g

t

g

δ

g

t

g

δ

g

t'

g

δ

 - poprawka

terenowa

t

δ

g

δ

g  - redukcja

Bouguera

B

B

δ

g

B

+ 2

δ

g

B

B

δ

g

δ

g

δ

g

F

F

δ

g  - redukcja

wolnopowietrzna

F

δ

g  - red. Bouguera

przywrócenia

płyty

+ 2

δ

g

B

δ

g

F

t'

- poprawka

przywrócenia

topografii

(+)

(-)

(+)

(-)

(-)

δ

g

t

Redukcja ta ma za zadanie obliczyć teoretyczną 
wartość przyspieszenia jakie zostałoby pomierzone na 

geoidzie wewnątrz mas Ziemi. Redukcja P-P składa się 
z następujących etapów: 

•  wygładzenie otoczenia wokół punktu pomiarowego 

(wprowadzenie redukcji terenowej) 

•  usunięcie mas zawartych między stanowiskiem a 

geoidą (redukcja Bouguera) 

•  przesunięcie punktu pomiarowego na geoidę 

(redukcja wolnopowietrzna) 

•  przywrócenie mas o wysokości H ponad geoidą 

(redukcja Bouguera) 

•  odtworzenie wpływu rzeźby terenu na punkt 

położony na już powierzchni odniesienia (redukcja 

topograficzna) 

 

Redukcję  tą można zapisać wzorem (pomijając 
redukcje terenowe) 

 

R

P-P

 = (0,3086 – 2 

⋅ 0,0419⋅σ)⋅H 

 

Redukcja Poicarego-Preya ma duże znaczenie w teorii 
niwelacji precyzyjnej. Stosuje się  ją przy systemie 

wysokości ortometrycznych.