„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3 

                  

 

 

 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 

 

 
 
 
 
 

Jerzy Jon 

 

 
 
 
 
 
 

Posługiwanie się przepisami prawa pracy 315[01].Z3.01 

 

 

 

 

 
 
 

Poradnik dla nauczyciela  
 
 
 

 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1 

Recenzenci: 
mgr inŜ. Joanna Stępień 
mgr inŜ. Jan Siek 
 
 
Opracowanie redakcyjne:  
mgr Jerzy Jon 
 
 
 
Konsultacja: 
dr inŜ. Anna Kordowicz-Sot 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  315[01].Z3.01 
,,Posługiwanie  się  przepisami  prawa  pracy”,  zawartego  w  programie  nauczania  dla  zawodu 
technik bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2 

SPIS TREŚCI

 

 

1. 

Wprowadzenie 

3 

2. 

Wymagania wstępne 

4 

3. 

Cele kształcenia 

5 

4. 

Przykładowe scenariusze zajęć 

6 

5. 

Ćwiczenia   

10 

 

5.1. System ochrony pracy w Polsce 

10 

 

 

5.1.1 Ćwiczenia 

10 

 

5.2. Konwencje normy i uregulowania międzynarodowe  

w zakresie bezpieczeństwa pracy 

 

12 

 

 

5.2.1 Ćwiczenia 

12 

 

5.3. Przepisy prawa pracy 

13 

 

 

5.3.1 Ćwiczenia 

13 

 

5.4. Prawo układowe oraz zasady negocjowania i zawierania zbiorowych 

układów 

15 

 

 

5.4.1 Ćwiczenia 

15 

 

5.5. Normy prawne i przepisy dotyczące bezpieczeństwa  

i higieny pracy i ergonomii 

16 

 

 

5.5.1 Ćwiczenia 

16 

 

5.6. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, nadzór nad 

warunkami pracy 

17 

 

 

5.6.1 Ćwiczenia 

17 

 

5.7. Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy 

19 

 

 

5.7.1 Ćwiczenia 

19 

6. Ewaluacja osiągnięć uczniów 

21 

7. Literatura   

35 

 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3 

1. WPROWADZENIE 

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy  
w  zakresie  jednostki  modułowej  dotyczącej  postępowania  w  sprawach  posługiwania  się 
przepisami prawa pracy. 

W poradniku zamieszczone są: 

–

 

wymagania  wstępne  –  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  mieć  opanowane,  aby 
bez mógł problemów korzystać z poradnika dla ucznia do tej jednostki modułowej, 

–

 

cele  kształcenia  –  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  zdobędzie  podczas  pracy  
z poradnikiem, 

–

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

–

 

przykładowe  ćwiczenia  ze  wskazówkami  do  ich  realizacji,  zalecanymi  metodami 
nauczania oraz propozycją środków dydaktycznych umoŜliwiających ich realizację, 

–

 

ewaluacja osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzia pomiaru dydaktycznego, 

–

 

literatura. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  prowadzone  były  róŜnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem metody ćwiczeń i pokazu z wyjaśnieniem, a wykład powinien 
ograniczać  się  tylko  do  wyjaśnienia  organizacji,  zadań  i  uprawnień  słuŜby  bezpieczeństwa 
i higieny pracy. 

Formy pracy uczniów powinny być zróŜnicowane: praca indywidualna oraz zespołowa. 
Jednostka  modułowa  „Postępowanie  w  sprawach  wypadków  przy  pracy  i  chorób 

zawodowych”  zawarta  jest  w  module  315[01].Z4  „Zarządzanie  systemem  bezpieczeństwa 
i higieny pracy” i przedstawiona jest na schemacie. 

 

 

Schemat układu jednostek modułowych 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

–

 

stosować przepisy bhp i ochrony przeciwpoŜarowej, 

–

 

formułować  i  opracowywać  opinie  oraz  wnioski  na  podstawie  obserwacji  i  sprawozdań 
zdarzeń, 

–

 

charakteryzować struktury organizacyjne w zakładzie pracy, 

–

 

korzystać  z  róŜnych  źródeł  informacji:  dokumentacji  technicznej,  norm,  katalogów 
zapisywanych w formie papierowej i elektronicznej, 

–

 

posługiwać się komputerowym oprogramowaniem biurowym: edytorami tekstu, 

–

 

korzystać z zasobów Internetu, 

–

 

współpracować w grupie, 

–

 

prezentować efekty swojej pracy. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

5 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

–

 

scharakteryzować system ochrony pracy w Polsce, 

–

 

zanalizować i zinterpretować przepisy prawa pracy, 

–

 

określić  uprawnienia  pracowników  związane  z  warunkami  pracy  wynikające  ze 
zbiorowych układów pracy, 

–

 

opracować regulaminy pracy, zbiorowe układy pracy w części dotyczącej bezpieczeństwa 
pracy oraz instrukcje obsługi maszyn i urządzeń, 

–

 

ocenić  opracowane  w  przedsiębiorstwie  regulaminy  i  instrukcje  pod  katem  zgodności 
z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, 

–

 

opracować na podstawie dokonanej analizy naruszenia prawa pracy wnioski prewencyjne 
i polecenia do bieŜącej realizacji, 

–

 

przeanalizować  i  zinterpretować  przepisy  praw  dotyczące  bezpieczeństwa  i  higieny 
pracy, 

–

 

zastosować przepisy ogólne i branŜowe określające wymagania bezpieczeństwa i higieny 
pracy w realizowanym procesie technologicznym i organizacji pracy, 

–

 

ustalić stopień i skutki naruszenia prawa pracy u pracodawcy, 

–

 

ustalić odpowiedzialność za naruszenie prawa pracy, 

–

 

wdroŜyć zmiany w prawie pracy. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca ................................................................................................ 
Modułowy program nauczania:  

Technik bezpieczeństwa i higieny pracy 315[01] 

Moduł: 

 

 

 

Człowiek w procesie pracy 315[01].Z3 

Jednostka modułowa: 

Posługiwanie się przepisami prawa pracy 
315[01].Z3.01 

 
Temat:  Prawo układowe oraz zasady negocjowania i zawierania zbiorowych układów. 

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności negocjowania i zawierania zbiorowych układów. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

−

 

zdefiniować podstawowe określenia układu zbiorowego pracy, 

−

 

scharakteryzować zasady powstania układu zbiorowego pracy, 

−

 

wyjaśnić kogo dotyczy układ zakładowy pracy, 

−

 

wyjaśnić  niebezpieczeństwa  związane  z  nieprawidłowo  funkcjonującym  układem 
zbiorowym pracy. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

−

 

wykład, 

−

 

pokaz z objaśnieniem, 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−

 

praca w grupach 2  osobowych. 

 
Czas trwania: 2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

−

 

komputer z dostępem do Internetu, 

−

 

ustawa „Kodeks pracy”, 

−

 

plansze, zdjęcia, 

−

 

czasopisma związane z tematyką. 

 
Przebieg zajęć: 
1.

 

Nawiązanie do tematu zajęć, omówienie celów zajęć. 

2.

 

Przeprowadzenie  wykładu  uzupełnionego  pokazem  ilustracji,  fotografii,  prospektów 
o tematyce przewidzianej zakresem ćwiczenia. 

3.

 

Realizacja tematu: 

−−−−

 

uczniowie określają definicje układ zbiorowy pracy,  

−−−−

 

uczniowie określają cel zawarcia układu zbiorowego pracy, 

−−−−

 

uczniowie określają do czego zobowiązany jest układ zbiorowy pracy, 

−−−−

 

uczniowie  określają  w  jakich  miejscach  jest  tworzone  porozumienie  o  stosowaniu 
układu, 

−−−−

 

uczniowie określają rejestr układów, 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

7 

−−−−

 

uczniowie  określają  na  jakich  warunkach  powstają  ponadzakładowe  układy 
zbiorowe pracy. 

4.

 

Po  wykonaniu  wszystkich  czynności  związanych  z  wykonaniem  ćwiczenia  uczniowie 
dokonują samooceny wykonanego ćwiczenia,  

5.

 

Uczniowie wyjaśniają mocne i słabe strony wykonanego zadania, 

6.

 

Uczniowie  prezentują  własną  pracę  z  wykonanego  ćwiczenia  przed  nauczycielem  
i innymi grupami, 

7.

 

Nauczyciel  analizuje pracę uczniów określa poprawność wykonanego ćwiczenia wnosząc 
własne spostrzeŜenia i uwagi odnośnie wykonywanych czynności. 

8.

 

Zakończenie zajęć – podziękowanie za aktywny udział w zajęciach, poŜegnanie uczniów. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−

 

Ankieta  anonimowa  zwrotna  dotycząca  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

8 

Scenariusz zajęć 2 

 
Osoba prowadząca ................................................................................................ 
Modułowy program nauczania:  

Technik bezpieczeństwa i higieny pracy 315[01] 

Moduł: 

 

 

 

Człowiek w procesie pracy 315[01].Z3 

Jednostka modułowa: 

Posługiwanie się przepisami prawa pracy 
315[01].Z3.01 

 
 

Temat:    Nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, nadzór nad warunkami pracy. 

Cel  ogólny:  Charakteryzowanie  nadzoru  nad  przestrzeganiem  przepisów  prawa  pracy  oraz 

nadzoru nad warunkami pracy. 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

−−−−

 

Wymienić, kto jest odpowiedzialny za nadzór i kontrole przestrzegania prawa pracy, 

−−−−

 

wymienić organy sprawujące nadzór nad warunkami pracy, 

−−−−

 

określić zakres działania organów odpowiedzialnych za nadzór i kontrole przestrzegania 
prawa pracy, 

−−−−

 

określić zakres czynności organu sprawującego nadzór nad warunkami pracy. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna, 

−−−−

 

ć

wiczenie praktyczne, 

−−−−

 

pogadanka.  

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−−−−

 

praca indywidualna. 

 
Czas: 2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

−−−−

 

komputer z dostępem do Internetu, 

−−−−

 

ustawa „Kodeks pracy”, 

−−−−

 

plansze, zdjęcia, 

−−−−

 

czasopisma związane z tematyką. 

 
Plan zajęć: 
1.

 

Sprawy organizacyjne. 

2.

 

Uświadomienie uczniom celów zajęć i przedstawienie przebiegu zajęć. 

3.

 

Realizacja tematu.  

−

 

pogadanka: Kodeks pracy, 

−

 

pytania sprawdzające, 

−

 

ć

wiczenie. 

4.

 

Podsumowanie zajęć: 

−

 

Ocena poziomu osiągnięć uczniów i ocena ich aktywności. 

−

 

Ewaluacja zajęć. 

 

Ćwiczenie 

Przedstaw w formie opisowej zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej. 

Zaprezentuj wykonane ćwiczenie. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

9 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres, 

sposób  wykonania.  Nauczyciel  zwraca  uwagę  na  poprawność  i  dokładność  wykonania 
ć

wiczenia.  Podczas  wykonania  ćwiczenia  szczególną  uwagę  uczeń  powinien  zwrócić  na 

kolejność wykonania czynności. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  Państwowej  Inspekcji 
Sanitarnej, 

2)

 

zapoznać się z zadaniami i zakresem działania Państwowej Inspekcji Pracy, 

3)

 

przedstawić  w  formie  opisowej  zadania  i  zakres  działania  Państwowej  Inspekcji 
Sanitarnej, 

4)

 

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

indywidualne ćwiczenia, 

−

 

dyskusja dydaktyczna. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

Kodeks pracy, 

−

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

−

 

notatnik, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca Państwowej Inspekcji Pracy. 

 
Nauczyciel:  

−−−−

 

komentuje ewentualnie uzupełnia wypowiedzi uczniów,  

−−−−

 

ocenia wspólnie z uczniami wykonaną pracę i ich aktywność. 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:  
–

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności.  

 

 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

5.  ĆWICZENIA 

 
5.1. System ochrony pracy w Polsce 

 
5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przeprowadź  analizę  praw  i  obowiązków  pracowników  w  zakresie  bhp  zapisanych  w  X 

rozdziale Kodeksu pracy. Zaprezentuj wykonane ćwiczenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczeń 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować treść rozdziału X Kodeksu pracy, 

2)

 

przeprowadzić analizę w formie opisowej praw pracowników w zakresie bhp zapisanych 
w Kodeksie pracy, 

3)

 

przedstawić analizę nauczycielowi, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

–

 

Kodeks pracy, 

–

 

przybory do pisania, 

–

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca systemu ochrony pracy w Polsce. 

 
Ćwiczenie 2 

Przeprowadź  analizę  prawa  i  obowiązki  pracodawcy  w  zakresie  bhp  zapisanych  w  X 

rozdziale Kodeksu pracy. Zaprezentuj wykonane ćwiczenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczeń 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować treść rozdziału X Kodeksu pracy, 

2)

 

przeprowadzić analizę w formie opisowej praw pracowników w zakresie bhp zapisanych 
w Kodeksie pracy, 

3)

 

przedstawić analizę nauczycielowi, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

komputer z dostępem do Internetu, 

–

 

Kodeks pracy, 

–

 

przybory do pisania, 

–

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca systemu ochrony pracy w Polsce. 

 
Ćwiczenie 3 

Przedstaw  wymagania  Kodeksu  pracy  związane  z  chorobami  zawodowymi.  Zaprezentuj 

wykonane ćwiczenie. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować treść rozdziału X Kodeksu pracy, 

2)

 

przeanalizować  rozporządzenie  Rady  Ministrów  z  dnia  30  lipca  2002  r.  w  sprawie 
wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania 
podejrzenia,  rozpoznania  i  stwierdzenia  chorób  zawodowych  oraz  podmiotów 
właściwych w tych sprawach, 

3)

 

przedstawić wymagania w formie pisemnej związane z chorobami zawodowymi, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

komputer z dostępem do Internetu, 

–

 

Kodeks pracy, 

–

 

przybory do pisania, 

–

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca systemu ochrony pracy w Polsce. 

 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

5.2. Konwencje normy i uregulowania międzynarodowe 

w zakresie bezpieczeństwa pracy 

5.2.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przeprowadź  analizę  w  formie  opisowej  zakresu  działania  najwaŜniejszych  organizacji 

międzynarodowych  ustanawiających  normy  z  zakresu  prawa  bezpieczeństwa  i  ochrony 
zdrowia pracowników. Zaprezentuj wykonane ćwiczenie. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  Konwencji  norm 
i uregulowań międzynarodowych w zakresie bezpieczeństwa pracy, 

2)

 

przeprowadzić analizę w formie opisowej zakresu działania najwaŜniejszych organizacji 
międzynarodowych  ustanawiających  norm  z  zakresu  prawa  bezpieczeństwa  i  ochrony 
zdrowia pracowników, 

3)

 

przedstawić analizę nauczycielowi, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

komputer z dostępem do Internetu, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

notatnik, 

−

 

literatura  z  rozdziału  7  dotycząca  Konwencji  norm  i  uregulowań  międzynarodowych 
w zakresie bezpieczeństwa pracy. 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

5.3. Przepisy prawa pracy 

5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  analizy  tekstu  Kodeksu  pracy  odpowiedz  na  pytania  związane  

z podstawowymi zasadami prawa pracy.  

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować tekst zawarty w rozdziale II działu pierwszego Kodeksu pracy, 

2)

 

wpisać w tabelę 1 odpowiedź „tak” lub „nie” na zawarte w niej pytania,  

3)

 

wpisać  w  tabelę  1  podstawę  prawną  decyzji  (numer  artykułu  i  paragraf  Kodeksu  pracy) 
na podstawie, której udzieliłeś takiej odpowiedzi. 

 
Tabela do ćwiczenia. Rozwiązywanie problemów dotyczących podstawowych zasad prawa pracy 

Podstawa 

prawna

 

Pytanie 

Odpowiedź 

tak, nie 

 

Czy państwo określa minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę? 

 

 

Czy, niepełnosprawność, rasa, wyznawana  religia, narodowość, przekonania 
polityczne, przynaleŜność związkową mogą być mogą być jakakolwiek 
dyskryminacja w zatrudnieniu?  

 

 

Czy pracodawca jest obowiązany do zapewnienia pracownikom 
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy?  

 

 

Czy  pracodawca  jest  obowiązany  ułatwiać  pracownikom  podnoszenie 
kwalifikacji zawodowych? 

 

 
 

Czy postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie 
powstaje stosunek pracy, mogą być mniej korzystne dla pracownika niŜ 
przepisy prawa pracy?  

 

 

Czy pracownicy i pracodawcy, w celu reprezentacji i obrony swoich praw 
 i interesów, mają prawo tworzyć organizacje i przystępować do tych 
organizacji? 

 

 

Czy waŜne są postanowienia umów o pracę i innych aktów, na podstawie, 
których powstaje stosunek pracy, naruszające zasadę równego traktowania  
w zatrudnieniu? 

 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

Kodeks pracy,  

−−−−

 

karta ćwiczeń. 

 
Ćwiczenie 2 

Przeprowadź  analizę  w  formie  opisowej  tekstu  z  Kodeksu  pracy  dotyczącej  mobbingu. 

Zaprezentuj wykonane ćwiczenie. 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować tekst artykułu 

 

94

3

  Kodeksu pracy dotyczący mobbingu, 

2)

 

przeprowadzić analizę w formie opisowej zakresu działania mobbingu, 

3)

 

odpowiedzieć na następujące pytania: 

−

 

co to jest mobbing, 

−

 

jakie prawa posiada pracownik, wobec którego stosowano mobbing, 

4)

 

przedstawić analizę nauczycielowi, 

5)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

Kodeks pracy. 

−−−−

 

stanowisko z dostępem do Internetu, 

−−−−

 

notatnik, 

−−−−

 

przybory do pisania, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca przepisów prawa pracy. 

  

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

5.4. Prawo układowe oraz zasady negocjowania i zawierania 

zbiorowych układów 

5.4.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Dokonaj  analizy  w  formie  opisowej  ustaleń  przyjętych  w  układzie  zbiorowym  pracy. 

Zaprezentuj wykonane ćwiczenie. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące układu zbiorowego pracy, 

2)

 

przeprowadzić  analizę  w  formie  opisowej  ustaleń  przyjętych  w  układzie  zbiorowym 
pracy, 

3)

 

przedstawić analizę nauczycielowi, 

4)

 

zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

notatnik, 

−

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca prawo układowe oraz zasady negocjowania i zawierania 
zbiorowych układów  

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

5.5. Normy prawne i przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny 

pracy i ergonomii 

5.5.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przeprowadź  analizę  w  formie  opisowych  norm  prawnych  i  przepisów  dotyczących 

bezpieczeństwa i higieny pracy i ergonomii. Zaprezentuj wykonane ćwiczenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  norm  prawnych 
i przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy i ergonomii, 

2)

 

przeanalizować  normy  prawne  i  przepisy  dotyczące  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy 
i ergonomii, 

3)

 

przeprowadzić  analizę  w  formie  opisowej  norm  prawnych  i  przepisów  dotyczących 
bezpieczeństwa i higieny pracy i ergonomii, 

4)

 

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

notatnik, 

−

 

literatura  z  rozdziału  7  dotycząca  norm  prawnych  i  przepisów  dotyczących 
bezpieczeństwa i higieny pracy i ergonomii. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

5.6. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, nadzór 

nad warunkami pracy 

5.6.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Przedstaw  zadania  i  zakres  działania  nadzoru  i  kontroli  prawa  pracy.  Zaprezentuj 

wykonane ćwiczenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  nadzoru  i  kontroli  prawa 
pracy, 

2)

 

przeanalizować zadania i zakres działania nadzoru i kontroli prawa pracy, 

3)

 

przedstawić w formie opisowej zadania z zakresu nadzoru i kontroli prawa pracy, 

4)

 

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

Kodeks pracy, 

−

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

−

 

notatnik, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca nadzoru i kontroli prawa pracy. 

 
Ćwiczenie 2 

Przedstaw  zadania  i  zakres  działania  nadzoru  nad  przestrzeganiem  przepisów  prawa 

pracy. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  nadzoru  nad 
przestrzeganiem przepisów prawa pracy, 

2)

 

przeanalizować zadania i zakres działania nadzoru nad przestrzeganiem przepisów prawa 
pracy, 

3)

 

przedstawić w formie opisowej zadania i zakresu nadzoru nad przestrzeganiem przepisów 
prawa pracy, 

4)

 

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

Kodeks pracy, 

−

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

−

 

notatnik, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca nadzoru nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

5.7. Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy 

5.7.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Przedstaw zadania i zakres działania sądu pracy. Zaprezentuj wykonane ćwiczenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące sądu pracy, 
2)  przeanalizować zadania i zakres działania sądu pracy, 
3)  przedstawić w formie opisowej zadania i zakres działania sądu pracy, 
4)  dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

Kodeks pracy, 

−

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

−

 

notatnik, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca rozpatrywania sporów o roszczenie ze stosunku pracy. 

 
Ćwiczenie 2 

Przedstaw  zadania  i  zakres  działania  postępowania  pojednawczego.  Zaprezentuj 

wykonane ćwiczenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

wykonywania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać 

w 

materiałach 

dydaktycznych 

informacje 

dotyczące 

postępowania 

pojednawczego, 

2)

 

przeanalizować zadania i zakres działania postępowania pojednawczego, 

3)

 

przedstawić w formie opisowej zadania i zakres działania postępowania pojednawczego, 

4)

 

dokonać prezentacji wykonanego ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−

 

ć

wiczenia. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−

 

Kodeks pracy, 

−

 

stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu, 

−

 

notatnik, 

−

 

przybory do pisania, 

−

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca rozpatrywania sporów o roszczenie ze stosunku pracy. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Posługiwanie  się  przepisami 
prawa pracy” 

 

Test składa się z 20 zadań testowych wielokrotnego wyboru, z których: 

–

 

zadania 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, są z poziomu podstawowego 

–

 

zadania 5, 10, 11, 10 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny: 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego, 

–

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego, 

–

 

dobry – za rozwiązanie 16 zadań , w tym co najmniej  1 z poziomu ponadpodstawowego, 

–

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań  w  tym  co  najmniej  3  zadań  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. a, 3. b, 4. c, 5. d, 6. d, 7. a, 8. d, 9. c, 10. d, 11. a, 

12. c, 13. c, 14. a, 15. d, 16. c, 17. c, 18. a, 19. c, 20. d 

Plan testu 

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1. 

Zdefiniować pojęcie „wykładnia prawa” 

A 

P 

a 

2. 

Określić pojęcie mobbingu 

B 

P 

a 

3. 

Określić przypadki, w których  pracodawca 
moŜe  rozwiązać  umowę  o  pracę  bez 
wypowiedzenia z winy pracownika. 

B 

P 

b 

4. 

Określić  rodzaje  dokumentów  związane  ze 
stosunkiem 

pracy, 

które 

powinien 

gromadzić pracodawca 

B 

P 

c 

5. 

Ustalić składniki wynagrodzenia za pracę 

C 

PP 

d 

6. 

Wyjaśnić pojęcie wypadek przy pracy 

B 

P 

d 

7. 

Określić  czy  choroba  zalicza  się  do  chorób 
zawodowych 

B 

P 

a 

8. 

Określić zakres obowiązków PIP 

B 

P 

d 

9. 

Określić  zasadę  tworzenia  regulaminów 
pracy 

B 

P 

c 

10.  Ustalić,  do  kogo  naleŜy  rozstrzyganie 

indywidualnych  spraw  z  zakresu  prawa 
pracy 

C 

PP 

d 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

11.  Scharakteryzować 

problemy 

dotyczące 

podstawowych zasad prawa pracy 

C 

PP 

a 

12.  Określić wymiaru czasu pracy w przypadku 

jednomiesięcznego okresu rozliczeniowego 

B 

P 

c 

13.  Określić  artykuł  w  którym  określone  są 

podstawowe obowiązki pracodawcy 

B 

P 

c 

14.  Określić  który  artykuł  zawiera  prawa 

pracownika  w  zakresie  bezpieczeństwa 
i higieny pracy  

B 

P 

a 

15.  Określić 

kto 

odpowiada 

za 

stan 

bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie 
pracy 

B 

P 

d 

16.  Określić organ państwowego nadzoru  

i  kontroli  w  zakresie  bhp  oraz  prawnej 
ochrony pracy 

B 

P 

c 

17.  Określić 

co 

naleŜy 

do 

obowiązków 

pracownika w zakresie bhp  

B 

P 

c 

18.  Określić  co  naleŜy  do  obowiązków  osoby 

kierującej pracownikami w zakresie bhp 

B 

P 

a 

19.  Określić artykuł który dotyczy obowiązków 

pracodawcy  w  zakresie  bezpieczeństwa 
i higieny pracy  

B 

P 

c 

20.  Ustalić, do kogo naleŜy rozstrzyganie spraw 

indywidualnych  spraw  z  zakresu  prawa 
pracy  

C 

PP 

d 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem,  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Wyjaśnij uczniom cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Poinformuj uczniów o rodzaju zadań podanych w zestawie oraz o zasadach punktowania. 

4.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 

5.

 

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 

6.

 

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

8.

 

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się  czasie 
zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwe  odpowiedzi.  Tylko 
jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 35 min. 

Powodzenia 

 

Materiały dla ucznia: 

−

 

instrukcja, 

−

 

zestaw zadań testowych, 

−

 

karta odpowiedzi. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

  

 
1.  Wykładnia prawa jest to  

a)

 

ustalenie właściwego znaczenia obowiązujących przepisów.  

b)

 

dostosowanie prawa pracy do zmieniającej się sytuacji gospodarczo-politycznej.  

c)

 

stwierdzenie aktualności aktu prawnego. 

d)

 

dziedzina wiedzy zajmująca się regulaminami. 

 
2. Mobbing jest to  

a)

 

działania  lub  zachowania  dotyczące  pracownika  lub  skierowane  przeciwko 

pracownikowi,  polegające  na  uporczywym  i  długotrwałym  nękaniu  lub  zastraszaniu 
pracownika.

 

 

b)

 

stałe zagroŜenie utratą pracy.  

c)

 

praca  w  długotrwałym  i  uporczywym  stresie,  powodującym  pogorszenie  stanu 

zdrowia pracownika.  

d)

 

egzekwowanie 

przez 

pracodawcę 

prawidłowego 

wypełniania 

obowiązków 

pracowniczych. 

 
3.  Pracodawca nie moŜe rozwiązać umowę o pracę  bez wypowiedzenia z winy pracownika 

w przypadku  
a)

 

cięŜkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. 

b)

 

popełnienia  przez  pracownika  w  czasie  trwania  umowy  o  pracę  przestępstwa,  które    

uniemoŜliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeŜeli przestępstwo 
jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem. 

c)

 

zawinionej  przez  pracownika  utraty  uprawnień  kierowniczych,  w  razie  nieobecności 

pracownika  w  pracy  z  powodu  usprawiedliwionej  opieki  nad  dzieckiem  (w  okresie 
pobierania z tego tytułu zasiłku). 

d)

 

SpoŜywania alkoholu w miejscu pracy.  

 
4,  Dokumenty związane ze stosunkiem pracy, których nie musi gromadzić pracodawca to 

a)

 

dokumenty związane z ubieganiem się o zatrudnienie.  

b)

 

dokumenty związane z nawiązania stosunku pracy oraz przebiegu zatrudnienia. 

c)

 

dokumenty związane z wysokością wynagrodzenia u poprzedniego pracodawcy. 

d)

 

dokumenty związane z ustaniem zatrudnienia. 

 

5.

 

Wynagrodzenie za pracę nie składa się z 
a)

 

wynagrodzenia zasadniczego.  

b)

 

premii, nagród. 

c)

 

wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, wynagrodzenie urlopowe. 

d)

 

poŜyczki z kasy zapomogowo-poŜyczkowej.  

 

6.  Wypadkiem  przy  pracy  nie  jest  zdarzenie  nagłe  wywołane  przyczyną  zewnętrzną, 

powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą 
a)

 

podczas  lub  w  związku  z  wykonywaniem  przez  pracownika  zwykłych  czynności  lub 
poleceń przełoŜonych. 

b)

 

w autobusie w drodze z domu do pracy. 

c)

 

podczas  lub  w  związku  z  wykonywaniem  przez  pracownika  czynności  na  rzecz 

pracodawcy, nawet bez polecenia. 

d)

 

w  czasie  pozostawania  pracownika  w  dyspozycji  pracodawcy,  w  drodze  między 

siedzibą  zakładu  pracy  a  miejscem  wykonywania  obowiązku  wynikającego  ze 
stosunku pracy. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

7.  Za chorobę zawodową uwaŜa się 

a)

 

chorobę  określoną  w  wykazie  chorób  zawodowych,  jeŜeli  spowodowana  została 

wykonywaniem pracy w warunkach naraŜających na jej powstanie. 

b)

 

jeŜeli  została  spowodowana  wykonywaniem  pracy  w  warunkach  naraŜających  na  jej 

powstanie.  

c)

 

kaŜdą chorobę pracownika, jeŜeli wykonuje pracę w warunkach szkodliwych.  

d)

 

między innymi zatrucie pracownika substancjami chemicznymi podczas pracy. 

 
8.  Kontrola  w  zakresie  przestrzegania  przez  pracodawców  prawa  pracy,  przeprowadzana  

przez  inspektor PIP pracy moŜe nie objąć zagadnienia 
a)

 

dotyczące stosunku pracy.  

b)

 

wypłacania wynagrodzeń za pracę i innych świadczeń ze stosunku pracy.  

c)

 

badań lekarskich pracowników i szkoleń w zakresie bhp. 

d)

 

postępowania w sprawach stwierdzenia choroby zawodowej. 

 
9.  Regulamin  pracy  obowiązujący  w  zakładzie  moŜe  być  mniej  korzystny  dla  pracownika  

w porównaniu z przepisami zawartymi w kodeksie pracy  
a)

 

jeśli organizacje związkowe wyraŜą na to zgodę. 

b)

 

jeśli większość pracowników wyrazi zgodę na taki regulamin. 

c)

 

w Ŝądnym wypadku nie moŜe zaistnieć taka sytuacja. 

d)

 

jeŜeli pracodawca tak ustali. 

 
10.  Rozstrzyganie indywidualnych spraw z zakresu prawa pracy naleŜy do 

a)

 

inspektorów PIP.  

b)

 

Pracodawców. 

c)

 

inspektorów PIS. 

d)

 

sądów pracy. 

 
11. Nie jest prawdziwe stwierdzenie, Ŝe  

a)

 

pracodawca  jest  obowiązany  zapewnić  pracownikom  warunki  do  podnoszenie 

kwalifikacji zawodowych.  

b)

 

pracownicy  i  pracodawcy,  w  celu  reprezentacji  i  obrony  swoich  praw  i  interesów, 

mają prawo tworzyć organizacje i przystępować do tych organizacji. 

c)

 

niepełnosprawność,  rasa,  wyznawana  religia,  narodowość,  przekonania  polityczne, 

przynaleŜność  związkową  nie  mogą  być  jakąkolwiek  podstawą  do  dyskryminacji 
w zatrudnieniu.  

d)

 

państwo określa minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę. 

 
12. Podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie nie moŜe nastąpić u pracownika lub 

byłego  pracownika,  w  okresie  jego  zatrudnienia  w  naraŜeniu  zawodowym  lub  po 
zakończeniu pracy w takim naraŜeniu 
a)

 

przed 1 rokiem od stwierdzenia objawów. 

b)

 

w okresie 5 lat od stwierdzenia objawów. 

c)

 

po 10 latach od stwierdzenia objawów. 

d)

 

w ciągu miesiąca od chwili stwierdzenia objawów. 

 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

13.

 

Podstawowe obowiązki pracodawcy określa artykuł 
a)

 

211. 

b)

 

210. 

c)

 

207.  

d)

 

108. 

 
14.

 

Prawa pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zawiera artykuł 
a)

 

211 Kodeksu Pracy.  

b)

 

210 Kodeksu Pracy.  

c)

 

207 Kodeksu Pracy. 

d)

 

108 Kodeksu Pracy. 

 
15.

 

Za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie odpowiada 
a)

 

Nauczyciel praktycznej nauki zawodu. 

b)

 

KaŜdy pracownik. 

c)

 

KaŜda osoba kierująca pracownikami.  

d)

 

Pracodawca (właściciel zakładu).  

 
16.

 

Organem państwowego nadzoru i kontroli w zakresie bhp oraz prawnej ochrony pracy jest 
a)

 

Wojewoda. 

b)

 

Premier RP. 

c)

 

Państwowa Inspekcja Pracy.  

d)

 

NajwyŜsza Izba Kontroli. 

 
17.

 

Do obowiązków pracownika w zakresie bhp naleŜy 
a)

 

organizowanie pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy. 

b)

 

organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami bhp. 

c)

 

dbanie o naleŜyty stan maszyn i urządzeń oraz o porządek i ład na stanowisku pracy.  

d)

 

wykonywanie zaleceń Społecznego Inspektora Pracy.  

 
18.

 

Do obowiązków osoby kierującej pracownikami w zakresie bhp naleŜy 
a)

 

organizacja stanowiska pracy zgodnie z przepisami.  

b)

 

formułowanie zaleceń dla społecznego inspektora pracy.  

c)

 

dbać o ład i porządek na stanowisku pracy. 

d)

 

ułatwianie pracownikowi podnoszenia kwalifikacji zawodowych. 

 
19.

 

Obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy zawiera artykuł 
a)

 

211 Kodeksu pracy. 

b)

 

210 Kodeksu pracy. 

c)

 

207 Kodeksu pracy.  

d)

 

108 Kodeksu pracy. 

 
20.

 

Rozstrzyganie  sporów  z  zakresu  prawa  pracy  pomiędzy  pracownikiem  a  pracodawcą 
naleŜy do 
a)

 

Inspektorów PIP. 

b)

 

Pracodawców. 

c)

 

Inspektorów PIS.  

d)

 

Sądów Pracy.  

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko:………………………………………………………..... 
 

Posługiwanie się przepisami prawa pracy 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1 

a 

b 

c 

d 

 

2 

a 

b 

c 

d 

 

3 

a 

b 

c 

d 

 

4 

a 

b 

c 

d 

 

5 

a 

b 

c 

d 

 

6 

a 

b 

c 

d 

 

7 

a 

b 

c 

d 

 

8 

a 

b 

c 

d 

 

9 

a 

b 

c 

d 

 

10 

a 

b 

c 

d 

 

11 

a 

b 

c 

d 

 

12 

a 

b 

c 

d 

 

13 

a 

b 

c 

d 

 

14 

a 

b 

c 

d 

 

15 

a 

b 

c 

d 

 

16 

a 

b 

c 

d 

 

17 

a 

b 

c 

d 

 

18 

a 

b 

c 

d 

 

19 

a 

b 

c 

d 

 

20 

a 

b 

c 

d 

 

Razem:        

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

Test 2 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Posługiwanie  się  przepisami 
prawa pracy” 

 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

–

 

zadania 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego 

–

 

zadania 4, 6, 15, 17 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące 
oceny: 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego, 

–

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego, 

–

 

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

–

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  17  zadań  w  tym  co  najmniej  3  zadań  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 
Klucz  odpowiedzi:  1.a,  2.a,  3.a,  4.a,  5.b,  6.b,  7.c,  8.d,  9.d,  10.d,  11.a,  12.d, 

13.a, 14.c, 15.c, 16.b, 17.c, 18.a, 19.b, 20.d. 

 
Plan testu 

 

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1. 

Określić czynniki szkodliwe dla zdrowia 

B 

P 

a 

2. 

Określić  sposób  zgłaszania  podejrzenia 
choroby zawodowej 

B 

P 

a 

3. 

Określić 

organ, 

któremu 

zgłasza 

się 

podejrzenie o chorobie zawodowej 

B 

P 

a 

4. 

Ustalić organ wypłacający świadczenia 

C 

PP 

a 

5. 

Określić pojęcie prawo pracy 

B 

P 

b 

6. 

Ustalić 

gdzie 

będziesz 

szukał 

Rozporządzenia  Rady Ministrów 

C 

PP 

b 

7. 

Określić 

organ 

odpowiedzialny 

za 

zapewnienie orzeczenia lekarskiego 

C 

P 

c 

8. 

Określić  obowiązek  pracownika,  zgodnie 
z art. 211 pkt 5 K.p. 

C 

P 

d 

9. 

Określić pojęcie ergonomia 

B 

P 

d 

10.  Nazwać rodzaje regulaminu zakładowego 

A 

P 

d 

11.  Określić 

artykuł 

zawierający 

układy 

zbiorowe pracy 

B 

P 

a 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

12.  Określić  dział  zawierający  rozpatrywanie 

sporów o roszczenia ze stosunku pracy 

B 

P 

d 

13.  Określić artykuł dotyczący Sądów pracy 

B 

P 

a 

14.  Określić  artykuł  dotyczący  postępowania 

w razie wypadku 

B 

P 

c 

15.  Ustalić 

co 

obejmuje 

postępowanie 

powypadkowe 

C 

PP 

c 

16.  Wyjaśnić co wykonuje zespół wypadkowy 

C 

P 

b 

17.  Ustalić  w  ciągu  ilu  dni  od  uzyskania 

zawiadomienia  o  wypadku  sporządza  się 
protokół powypadkowy  

C 

PP 

c 

18.  Określić 

przez 

ile 

pracodawca 

jest 

obowiązany  przechowywać  dokumentację 
powypadkową 

B 

P 

a 

19.  Określić 

najwaŜniejsze 

organizacje 

międzynarodowe 

ustanawiające 

normy 

z zakresu  prawa  bezpieczeństwa  i  ochrony 
zdrowia pracowników 

B 

P 

b 

20.  Określić  środki  jakie  pracodawca  powinien 

podjąć  w  celu  zapewnienia  bezpieczeństwa 
i ochrony zdrowia pracowników 

B 

P 

d 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Wyjaśnij uczniom cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Poinformuj uczniów o rodzaju zadań podanych w zestawie oraz o zasadach punktowania. 

4.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 

5.

 

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 

6.

 

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

8.

 

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się  czasie 
zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test zawiera 20 zadań. Do kaŜdego zadania dołączone są 4 moŜliwe odpowiedzi. Tylko 
jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 35 min. 

Powodzenia 

 

Materiały dla ucznia: 

−

 

instrukcja, 

−

 

zestaw zadań testowych, 

−

 

karta odpowiedzi. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYHC 

 
1.  Czynniki szkodliwe dla zdrowia to 

a)

 

hałas,  nieodpowiednie  oświetlenie,  zapylenie,  promieniowanie,  związki  chemiczne, 
zwiększone obciąŜenie psychiczne i fizyczne. 

b)

 

ś

ciany i sufity. 

c)

 

podłoga i maszyny. 

d)

 

ruchome ściany. 

 
2.

 

Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonuje się  
a)

 

na formularzu. 

b)

 

za pośrednictwem kuriera. 

c)

 

mailem. 

d)

 

w obecności świadka. 

 

3.  Podejrzenie o chorobie zawodowej zgłasza się 

a) państwowemu inspektorowi sanitarnemu. 
b) właściwemu inspektorowi pracy. 
c) państwowemu Głównemu Urzędowi Statystycznemu. 
d) państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. 

 
4.  Świadczenia są wypłacane przez 

a)  Zakład Ubezpieczeń Społecznych. 
b) Główny Urząd Statystyczny. 
c) Państwowy Inspektorat Sanitarny. 
d) Państwową Inspekcje Pracy. 

 
5.  Prawo pracy to 

a) szczegółowe zasady. 
b) podstawowy akt prawny. 
c) przepisy zabezpieczające. 
d) przepisy wykonawcze. 

 
6.

 

Rozporządzenia  Rady Ministrów naleŜy szukać w 
a)

 

Monitorze Polskim. 

b)

 

Dzienniku Ustaw. 

c)

 

Kodeksie pracy. 

d)

 

poradniku. 

 
7.  Odpowiedzialnym za zapewnienie orzeczenia lekarskiego jest 

a) pracownik. 
b) księgowa. 
c) pracodawca. 
d) pracownik działu kadr. 

 
8.  Obowiązkiem pracownika, zgodnie z art. 211 pkt 5 K.p. jest poddawanie się badaniom 

a) wstępnym. 
b) okresowym. 
c) kontrolnym. 
d) wstępnym, okresowym i kontrolnym. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

9.  Ergonomia to 

a) dostosowanie maszyn, narzędzi do wymagań pracodawcy. 
b) dostosowanie materialnego środowiska i organizacji pracy do potrzeb klientów. 
c) dostosowanie Ŝycia do moŜliwości i ograniczeń człowieka. 
d)  dostosowanie  materialnego  środowiska  i  organizacji  do  optymalnych  warunków  dla 

pracownika. 

 

10.  Regulaminem zakładowym nie jest 

a)  Regulamin pracy. 
b)  Regulamin wynagradzania. 
c)  Regulamin premiowania. 
d)  Regulamin nagany. 

 
11.

 

Układy zbiorowe pracy zawarte są w artykule 
a)

 

238 Kodeksu pracy. 

b)

 

237 Kodeksu pracy. 

c)

 

172 Kodeksu pracy. 

d)

 

92 Kodeksu pracy. 

 

12.

 

Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy zawarte są 

a)

 

w dziale pierwszym Kodeksu pracy. 

b)

 

w dziale piątym Kodeksu pracy. 

c)

 

w dziale dziesiątym Kodeksu pracy. 

d)

 

w dziale dwunastym Kodeksu pracy. 

 
13.  Mowa o Sądach pracy jest w artykule 

a)  262 Kodeksu pracy. 
b)  300 Kodeksu pracy. 
c)  135 Kodeksu pracy. 
d)  92 Kodeksu pracy. 

 
14. Postępowanie w razie wypadku reguluje artykuł 

a)

 

92 Kodeksu pracy. 

b)

 

22 Kodeksu pracy. 

c)

 

234 Kodeksu pracy. 

d)

 

104 Kodeksu pracy. 

 
15.

 

Postępowanie powypadkowe nie obejmuje 
a)  zgłoszenia wypadku. 
b)  zabezpieczenia miejsca wypadku. 
c)  zeznawania tak aby uniknąć kary. 
d)  powołania zespołu powypadkowego. 

 
16.

 

Zespół powypadkowy nie wykonuje następujących zadań 
a)  oględzin  miejsca  wypadku,  stanu  technicznego  maszyn  i  innych  urządzeń 

technicznych, stanu urządzeń technicznych. 

b)  zaciera ślady wypadku 
c)  sporządza szkice, fotografie miejsca wypadku. 
d)  przesłuchuje, jeśli stan jego zdrowia na to pozwala poszkodowanego. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

17. Od dnia zawiadomienia o wypadku, naleŜy sporządzić protokół powypadkowy sporządza 

się nie później niŜ w ciągu 
a)  12 dni. 
b)  18 dni. 
c)  14 dni. 
d)  30 dni. 

 
18.  Dokumentację powypadkową pracodawca jest obowiązany przechowywać przez: 

a)  10 lat. 
b)  20 lat. 
c)  30 lat. 
d)  40 lat. 

 
19.  Do  najwaŜniejszych  organizacji  międzynarodowych  ustanawiających  normy  z  zakresu 

prawa bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników nie naleŜy 
a)  Międzynarodowa Organizacja Pracy. 
b)  Rada Państwowej Inspekcji Pracy. 
c)  Rada Europy. 
d)  Unia Europejska. 

 
20.  Do  niezbędnych  środki,  jakie  pracodawca  powinien  podjąć  w  celu  zapewnienia 

bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników nie naleŜy 
a)  zapobieganie ryzyku zawodowemu. 
b)  informowanie o niebezpieczeństwach podczas pracy. 
c)  szkolenie. 
d)  organizacja imprez sportowych. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko:………………………………………………………..... 
 

Posługiwanie się przepisami prawa pracy 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1 

a 

b 

c 

d 

 

2 

a 

b 

c 

d 

 

3 

a 

b 

c 

d 

 

4 

a 

b 

c 

d 

 

5 

a 

b 

c 

d 

 

6 

a 

b 

c 

d 

 

7 

a 

b 

c 

d 

 

8 

a 

b 

c 

d 

 

9 

a 

b 

c 

d 

 

10 

a 

b 

c 

d 

 

11 

a 

b 

c 

d 

 

12 

a 

b 

c 

d 

 

13 

a 

b 

c 

d 

 

14 

a 

b 

c 

d 

 

15 

a 

b 

c 

d 

 

16 

a 

b 

c 

d 

 

17 

a 

b 

c 

d 

 

18 

a 

b 

c 

d 

 

19 

a 

b 

c 

d 

 

20 

a 

b 

c 

d 

 

Razem:         

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35 

7.

 

LITERATURA 

 

1.

 

Gałusza  M.,  Langer  W.:  Wypadki  nie  tylko  przy  pracy  i  choroby  zawodowe.  Tarbonus, 
Tarnobrzeg 2004 

2.

 

Gałusza M.: Materiały dydaktyczne do szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i hieny pracy. 
Tarbonus, Tarnobrzeg 2005 

3.

 

Grądziel  P.:  Wypadki  przy  pracy  i  choroby  zawodowe.  Świadczenia  odszkodowawcze. 
Ośrodek szkolenia PIP, Wrocław 2005 

4.

 

Hansen A.: Bezpieczeństwo i higiena pracy. WSiP Warszawa 1998 

5.

 

Kodeks  pracy.  Państwowa  Inspekcja  Pracy,  Bezpieczeństwo  i  higiena  pracy  /  Edycja 
sądowa. Beck C.H, 2007 

6.

 

Koradecka D.: Bezpieczeństwo pracy i ergonomia. Tom I i II. CIOP Warszawa 1999 

7.

 

Rączkowski B.: BHP w praktyce. ODDK, Gdańsk 2007 

8.

 

Stefaniak E., i inni: Poradnik  Inspektora  BHP. Techniki i metody  pracy.  CEK sp. z o.o., 
Ś

wiecie 1999 

 
Akty prawne 
9.

 

Akty  prawne:  rozporządzenia  i  ustawy  wymienione  w  materiałach  nauczania 
zamieszczone 

w 

Internetowym 

systemie 

aktów 

prawnych: 

http://isip.sejm.gov.pl/prawo/index.html  

 
Strony internetowe 
Materiały  literaturowe  zamieszczone  na  stronie  internetowej  -  Centralny  Instytut  Ochrony 
Pracy (http://www.ciop.pl) 
www.ciop.pl 
 
Literatura metodyczna 
1.

 

Kornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom 2000 

2.

 

Szlosek F.: Wstęp do dydaktyki przedmiotów zawodowych. ITeE, Radom 2002