73_251903_tester_oprogramowania

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach .................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy .......................................

2. Opis zawodu ................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie .............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1.  Przygotowywanie testów oprogramowania Kz1  .............   10
3.2.  Wykonywanie testów oprogramowania Kz2  ...................   11
3.3.  Opracowywanie wyników testów oprogramowania Kz3  .   12
3.4.  Kompetencje społeczne KzS  ..........................................   12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................. 13

5. Słownik ........................................................................................ 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy (KZiS

2010):

251903 Tester oprogramowania komputerowego

Grupa wielka 2 – Specjali

ci (w Mi

dzynarodowej Klasyfikacji Standar-

dów Edukacyjnych ISCED 2011 – poziom 6).

Grupa elementarna 2519 – Analitycy systemowi i specjali

ci do

spraw rozwoju aplikacji komputerowych gdzie indziej niesklasyfi-
kowani (w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów

ISCO-08 odpowiada grupie 2519 Software and applications developers
and analysts not elsewhere classified).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja J. Informacja i komunikacja, Dział 62.0. Działalno

ść

zwi

za-

na z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz
działalno

ść

powi

zana.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie: analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe) oraz głównie

wyników bada

analitycznych na 20 stanowiskach pracy w 9 przedsi

bior-

stwach (du

e – 7,

rednie – 1, małe − 1, w tym, usługowe − 8, finanse-

bankowo

ść

− 1) przeprowadzonych w marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Bartosz Czerniewski – PBConsult S.C. Chwesiuk Czerniewski

w Bielsku-Białej,

•

Krzysztof Hrynkiewicz – Very Nice Studio S.A. w Gdyni,

•

Jarosław Wojciechowski – 4commerce.pl w Pabianicach,

•

Tomasz Sułkowski – Instytut Technologii Eksploatacji – PIB w Ra-

domiu.

Ewaluatorzy:

•

Piotr Bereziewicz – Aberit Agencja Interaktywna w Rzeszowie,

•

Danuta Wojtkiewicz – Górno

ska Wy

sza Szkoła Handlowa

w Katowicach.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Tester oprogramowania komputerowego weryfikuje poprawno

ść

działania oprogramowania oraz raportuje wykryte bł

dy i niezgodno

ze specyfikacj

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Tester oprogramowania komputerowego weryfikuje poprawno

ść

działania programów komputerowych oraz raportuje wykryte bł

i niezgodno

ci ze specyfikacj

oprogramowania. Weryfikacja popraw-

nego działania mo

e odbywa

na ró

nych poziomach architektury

oprogramowania, obejmuj

c m.in. testy modułowe, integracyjne, testy

interfejsu u

ytkownika, jak równie

testy niefunkcjonalne, np. wydajno-

ci, bezpiecze

stwa czy ergonomii. Tester zajmuje si

tak

e przygoto-

waniem dokumentacji testowej: skryptów i scenariuszy testowych, bie-
rze aktywny udział w rozwijaniu procesów i procedur testowania oraz
weryfikuje poprawno

ść

wymaga

. Praca testera oprogramowania kom-

puterowego ma charakter indywidualny, jednak cz

sto współpracuje on

z członkami zespołu tworz

cego oprogramowanie oraz osobami odpo-

wiedzialnymi za okre

lenie wymaga

dla oprogramowania. Praca teste-

ra oprogramowania komputerowego stanowi istotny element procesu
tworzenia oprogramowania, decyduj

cy o jako

ci finalnego produktu.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Miejscem pracy testera oprogramowania komputerowego s

po-

mieszczenia biurowe, najcz

ęś

ciej w firmach produkuj

cych i wdra

cych oprogramowanie lub w jednostkach badawczo-rozwojowych.
W szczególnych przypadkach (np. testowanie oprogramowania bezpo-

rednio u klienta, testowanie beta) praca mo

e by

realizowana w innych

miejscach. Tester pracuje przy stanowisku komputerowym z dost

pem

do Internetu, obsługuje równie

urz

dzenia peryferyjne (drukarka, ska-

ner, czytniki kart itp.). Podstawowym narz

dziem pracy testera jest opro-

gramowanie specjalistyczne, zwi

zane bezpo

rednio z przebiegiem pro-

cesu testowania oraz oprogramowanie biurowe do wykonywania rapor-
tów. Pracuje zazwyczaj w systemie jednozmianowym, z okresami wyso-
kiej intensyfikacji. Tester oprogramowania komputerowego nara

ony jest

na schorzenia charakterystyczne dla pracowników biurowych pracuj

cych przed komputerem: wady postawy, wady wzroku, zwyrodnienia
narz

dów ruchu, tak

e na stres. W szczególnych przypadkach jego pra-

ca mo

e wi

z odpowiedzialno

finansow

(np. w aspekcie

zachowania poufno

ci). Zawód testera oprogramowania komputerowego

charakteryzuje si

umiarkowanym lub wysokim poziomem autonomii –

tester mo

e realizowa

zdefiniowany wcze

niej proces lub okre

wła-

sne procedury testowania.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Wykonywanie zawodu testera oprogramowania wymaga zdolno

logicznego, analitycznego i syntetycznego my

lenia oraz umiej

tno

komunikacji i współpracy w zespole. Tester powinien by

precyzyjny,

wykazywa

umiej

tno

organizacji pracy i post

powa

zgodnie

z okre

lonymi procedurami testowania. Dodatkowo z uwagi na nie-

sko

czony charakter procesu testowania, tester powinien posiada

umiej

tno

ść

zarz

dzania ryzykiem oraz okre

lania odpowiedniego prio-

rytetu dla wykonywanych zada

. Wskazane cechy charakteru to docie-

kliwo

ść

, elastyczno

ść

, twórcze podej

cie do rozwi

zywania problemów,

równie

nietypowych. Po

żą

dana jest równie

umiej

tno

ść

radzenia

sobie z monotoni

pracy przy zachowaniu wysokiego poziomu koncen-

tracji. W zakresie wymaga

psychofizycznych zawód ten wymaga od

wykonuj

cych go zdolno

ci do długotrwałej pracy przy komputerze

i znacznej odporno

ci na stres. Nie ma przeciwwskaza

, aby prac

w tym zawodzie wykonywały osoby niepełnosprawne ruchowo. Prze-
ciwwskazaniem do pracy w zawodzie s

dysfunkcje ko

czyn górnych

oraz powa

na wada wzroku.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Tester oprogramowania powinien posiada

wykształcenie wy

sze

pierwszego stopnia. Zawód mo

e by

wykonywany równie

przez hob-

bystów, samouków posiadaj

cych wykształcenie

rednie i wiedz

bran-

z zakresu tworzonego i rozwijanego oprogramowania. Do podj

cia

pracy w zawodzie testera wymagana jest biegła obsługa komputera,
znajomo

ść

procesu tworzenia oprogramowania i znajomo

ść

zyka an-

gielskiego w zakresie czytania ze zrozumieniem dokumentacji technicz-
nej. Zró

nicowane zakresy testów wyznaczaj

konieczno

ść

posiadania

przez testera odpowiedniej wiedzy, jak np. znajomo

ść

narz

dzi wspiera-

cych testowanie, j

zyków skryptowych, baz danych czy te

szczególna

wiedza bran

owa, której dotyczy testowane oprogramowanie.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Praca testera wymaga nieustannego poszerzania posiadanej wie-

dzy, zarówno w zakresie technologii informatycznych, z uwagi na ci

gły

post

p w tej dziedzinie, jak i specjalistycznej wiedzy bran

owej, której

dotyczy oprogramowanie. W ramach tego zawodu w zale

ci od

wielko

ci przedsi

biorstwa i profilu działalno

ci mo

liwa jest praca na

nast

puj

cych poziomach zaawansowania merytorycznego lub za-

dczego: tester, kierownik testów, analityk testów, techniczny analityk

testów. Potwierdzeniem posiadanych kompetencji w zawodzie testera
mo

e by

uzyskanie mi

dzynarodowych certyfikatów z zakresu testo-

wania oprogramowania na ró

nych poziomach zaawansowania, jak

równie

uzyskanie certyfikatów z zakresu tworzenia oprogramowania

lub certyfikatów bran

owych.

2.7. Zadania zawodowe

Z1.

Tworzenie planu testów, scenariuszy i przypadków testowych
(niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z2.

Wykonywanie testów funkcjonalnych (niezb

dne kompetencje: Kz2,

KzS).

Z3.

Wykonywanie testów niefunkcjonalnych (niezb

dne kompetencje:

Kz2, KzS).

Z4.

Wykonywanie testów strukturalnych (niezb

dne kompetencje: Kz2,

KzS).

Z5.

Wykonywanie testów automatycznych (niezb

dne kompetencje:

Kz2, KzS).

Z6.

Wykonywanie testów za pomoc

narz

dzi wspomagaj

cych

testowanie (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z7.

Opracowywanie dokumentacji testowej (niezb

dne kompetencje:

Kz1, Kz3, KzS).

Z8.

Raportowanie bł

dów (niezb

dne kompetencje: Kz3, KzS).

Z9.

Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepisami
BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska (niezb

dne kompetencje:

Kz1, Kz2, Kz3).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Przygotowywanie testów oprogramowania (potrzebne do wykona-

nia zada

: Z1, Z7, Z9).

Kz2 – Wykonywanie testów oprogramowania (potrzebne do wykonania

zada

: Z2, Z3, Z4, Z5, Z6, Z9).

Kz3 – Opracowywanie wyników testów oprogramowania (potrzebne do

wykonania zada

: Z7, Z8, Z9).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonania zada

: Z1

Z9).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 6

wła

ciwym dla wykształcenia wy

szego pierwszego stopnia w Europej-

skiej i Polskiej Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (gru-

pa wielka 2 i jej odpowiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód testera oprogramowania komputerowego:

1) w zakresie wiedzy: zna i rozumie w zaawansowanym stopniu fakty,

teorie, metody oraz zło

one zale

ci mi

dzy nimi w zakresie

funkcjonowania oprogramowania, w szczególno

ci przygotowania

i wykonywania jego testów;

2) w zakresie umiej

tno

ci: potrafi innowacyjnie wykonywa

zadania

zwi

zane z przygotowaniem, przeprowadzeniem i dokumentowa-

niem testów oprogramowania komputerowego oraz rozwi

zywa

zło

one i nietypowe problemy w zmiennych i nie w pełni przewidy-

walnych warunkach. Potrafi samodzielnie planowa

własne uczenie

przez całe

ycie, komunikowa

z zespołami twórców opro-

gramowania, uzasadnia

swoje stanowisko, posługiwa

zy-

kiem angielskim.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z7, Z9 wymaga posiadania kom-

petencji zawodowej Kz1.

3.1. Przygotowywanie testów oprogramowania Kz1

Wiedza  –  zna  i  rozumie  w  za-
awansowanym  stopniu  fakty,  teo-
rie,  metody  wykorzystywane  pod-
czas  przygotowania  testów  opro-
gramowania, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony
ppo

., ergonomii, ochrony

ro-

dowiska w zakresie przygoto-
wania testów oprogramowania;

−

proces tworzenia oprogramowa-
nia;

−

wybrane technologie tworzenia
oprogramowania;

−

architektur

testowanego opro-

gramowania;

−

funkcjonalno

testowanego

oprogramowania;

−

rodzaje, typy i poziomy testo-
wania;

−

techniki projektowania przy-
padków testowych;

−

standardy

tworzenia

planów

testów i zakresu innej dokumen-
tacji testowej;

−

wzorzec planu testów;

−

specyfik

bran

y, której doty-

czy oprogramowanie.

Umiej

tno

ci – potrafi innowacyj-

nie wykonywa

zadania zwi

zane

z przygotowaniem testów oprogra-
mowania, w szczególno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepisów

BHP, ochrony ppo

., ergonomii,

ochrony

rodowiska w zakresie

przygotowania testów oprogra-
mowania;

−

identyfikowa

warunki testowe;

−

definiowa

przypadki testowe;

−

tworzy

scenariusze testowe;

−

tworzy

plan testów;

−

identyfikowa

rodzaje,

typy

i poziomy testowania;

−

przygotowywa

dane testowe;

−

tworzy

dokumentacj

testow

;

−

korzysta

z wzorca planu te-

stów;

−

dokumentowa

poszczególne

etapy swojej pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z2, Z3, Z4, Z5, Z6, Z9 wymaga po-

siadania kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Wykonywanie testów oprogramowania Kz2

Wiedza  –  zna  i  rozumie  w  za-
awansowanym  stopniu  fakty,  teo-
rie,  metody  oraz  zło

one zale

no-

ci mi

dzy nimi w zakresie prze-

prowadzania testów oprogramo-
wania, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony
ppo

., ergonomii, ochrony

ro-

dowiska w zakresie przeprowa-
dzania testów oprogramowania;

−

narz

dzia wspomagaj

ce te-

stowanie (w tym narz

dzia do

zarz

dzania incydentami, na-

dzia do rejestracji post

pów/wyników testów, generato-
ry danych testowych);

−

zyki skryptowe umo

liwiaj

pisanie testów automatycznych;

−

zyki programowania umo

li-

wiaj

ce pisanie testów jednost-

kowych;

−

funkcje testowanego oprogra-
mowania;

−

rodowisko testowe (systemy

operacyjne, platformy sprz

to-

we, komponenty oprogramowa-
nia niezb

dne do działania te-

stowanego oprogramowania);

−

struktury danych (bazy danych,
pliki xml, csv itp.);

−

charakterystyki niefunkcjonalne
oprogramowania

(bezpiecze

stwo, wydajno

ść

, standardy u

teczno

ci, itp.);

−

specyfik

bran

y, której doty-

czy oprogramowanie;

−

rodzaje, typy i poziomy testowa-
nia.

Umiej

tno

ci – potrafi innowacyj-

nie wykonywa

zadania oraz roz-

zywa

zło

one i nietypowe

problemy pojawiaj

ce si

podczas

przeprowadzania testów oprogra-
mowania, w szczególno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepisów

BHP, ochrony ppo

., ergonomii,

ochrony

rodowiska w zakresie

przeprowadzania testów opro-
gramowania;

−

konfigurowa

narz

dzia wspo-

magaj

ce testowanie;

−

konfigurowa

rodowisko testo-

we;

−

obsługiwa

narz

dzia wspoma-

gaj

ce testowanie;

−

obsługiwa

testowane oprogra-

mowanie;

−

pisa

testy automatyczne;

−

pisa

testy jednostkowe;

−

uruchamia

testy automatyczne;

−

wykonywa

testy sprawdzaj

bezpiecze

stwo;

−

wykonywa

testy sprawdzaj

funkcje oprogramowania;

−

wykonywa

testy sprawdzaj

operacje

wykonywane

przez

oprogramowanie;

−

wykonywa

testy niefunkcjonal-

ne (np. wydajno

ciowe, obci

enia, ergonomii, współpracy

itp.).

Wykonanie zada

zawodowych Z7, Z8, Z9 wymaga posiadania kom-

petencji zawodowej Kz3.

3.3. Opracowywanie wyników testów oprogramowania

Kz3

Wiedza  –  zna  i  rozumie  teorie
i metody  wykorzystywane  podczas
opracowania  wyników  testów  opro-
gramowania, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

., ergonomii, ochrony

rodowiska w zakresie opra-

cowania wyników testów opro-
gramowania;

−

wzorce raportu testów (w tym
standardy opisuj

ce zawarto

ść

dokumentacji testowej);

−

narz

dzia wspomagaj

ce ra-

portowanie;

−

narz

dzia do tworzenia, wer-

sjonowania i archiwizacji do-
kumentacji;

−

oprogramowanie biurowe.

Umiej

tno

ci – potrafi innowa-

cyjnie wykonywa

zadania oraz

rozwi

zywa

problemy zwi

zane

z opracowaniem wyników testów
oprogramowania, w szczególno

potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepisów

BHP, ochrony ppo

., ergonomii,

ochrony

rodowiska w zakresie

opracowania wyników testów
oprogramowania;

−

zwi

ęź

le i precyzyjnie opisywa

wykryte niezgodno

ci;

−

korzysta

z oprogramowania

biurowego;

−

ytkowa

narz

dzia do rapor-

towania;

−

korzysta

z wzorców podczas

tworzenia raportów;

−

obsługiwa

narz

dzia do two-

rzenia, wersjonowania i archiwi-
zacji dokumentacji.

Wykonanie wszystkich zidentyfikowanych w standardzie zada

zawodowych wymaga posiadania kompetencji społecznych KzS.

3.4. Kompetencje społeczne KzS:

−

samodzielnie podejmuje decyzje w zakresie przygotowania i prze-
prowadzania testów, opracowania wyników, ponosi odpowiedzial-
no

ść

za skutki podejmowanych decyzji,

−

współpracuje z zespołami tworz

cymi oprogramowanie, krytycznie

ocenia działania własne oraz działania zespołów, z którymi współ-
pracuje,

−

prezentuje postaw

otwarto

ci w kontaktach z osobami odpowie-

dzialnymi za okre

lenie wymaga

dla oprogramowania,

−

kultywuje i upowszechnia wzory wła

ciwego post

powania w zakre-

sie testowania oprogramowania w

rodowisku pracy i poza nim.

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.