background image

1

FIZJOTERAPIA OGÓLNA

SEMINARIUM I

SYSTEMATYKA ĆWICZEŃ 

W KINEZYTERAPII

FIZJOTERAPIA

FIZJOTERAPIA

KINEZYTERAPIA 

KINEZYTERAPIA 

FIZYKOTERAPIA 

FIZYKOTERAPIA 

MASA

MASA

Ż

Ż

LECZNICZY 

LECZNICZY 

balneoterapia, klimatoterapia

balneoterapia, klimatoterapia

terapia manualna

terapia manualna

el

el

ektrolecznictwo

ektrolecznictwo

leczenie polem elektromagnetycznym

leczenie polem elektromagnetycznym

ś

ś

wiat

wiat

ł

ł

olecznictwo

olecznictwo

laseroterapia

laseroterapia

krioterapia

krioterapia

termoterapia

termoterapia

hydroterapia

hydroterapia

Foto: www.fotosearch.com

RUCH I ĆWICZENIA JAKO BODŹCE NATURALNE 

ODDZIAŁUJĄ NA CAŁY 

ORGANIZM CZŁOWIEKA, 

A WPŁYWAJĄC KORZYSTNIE NA CZYNNOŚĆ

NARZĄDÓW WEWNĘTRZNYCH MOGĄ

ZWIĘKSZYĆ LUB PRZYWRÓCIĆ CHOREMU PEŁNĄ

SPRAWNOŚĆ FIZYCZNĄ.

background image

2

KINEZYTERAPIA



kinesis – ruch; terapia - leczenie



Całość zagadnień związanych
z leczeniem ruchem. 



Podstawą kinezyterapii są ćwiczenia 
o charakterze leczniczym, 
czyli 

GIMNASTYKA LECZNICZA

SYSTEMATYKA ĆWICZEŃ



KINEZYTERAPIA MIEJSCOWA



KINEZYTERAPIA OGÓLNA



METODY KINEZYTERAPEUTYCZNE

Kinezyterapia miejscowa



Prowadzona jest indywidualnie;



Obejmuje wszystkie lecznicze 
oddziaływania ruchu i środków 
pomocniczych, które dotyczą narządu, 
w którym jest umiejscowione schorzenie;



Nie ma wpływu na mechanizmy 
ogólnoustrojowej wydolności;



Jest ściśle powiązana z fizykoterapią 
i innymi pomocniczymi zabiegami 
o charakterze leczniczym.

background image

3

Kinezyterapia miejscowa



Ćwiczenia bierne



Ćwiczenia czynno-bierne



Ćwiczenia samowspomagane



Ćwiczenia czynne w odciąŜeniu



Ćwiczenia czynne wolne



Ćwiczenia czynne oporowe



Ćwiczenia czynne prowadzone

Kinezyterapia miejscowa

Inne formy oddziaływań:



Ćwiczenia redresyjne



Wyciągi redresyjne



Ćwiczenia synergistyczne



Ćwiczenia oddechowe



Ćwiczenia relaksacyjne



Ćwiczenia czynności samoobsługowych



Pionizacja i nauka chodzenia

Ćwiczenia bierne



Jest to rodzaj takiego 
ruchu, który jest 
bezpośrednio 
wykonywany przez 
terapeutę, ewentualnie 
przez specjalną 
aparaturę CPM czyli 
Continuous Passive
Motion

(szyna do ciągłego 

ruchu biernego).

Ruch odbywa się bez jakiejkolwiek pracy pacjenta.

background image

4

Ćwiczenia bierne

Ruch należy prowadzić       
w pełnym, o ile to 
możliwe, zakresie ruchu, 
do granicy bólowej.

Ćwiczenia bierne



Stabilizacja 
odcinka bliższego, 
tak by ruch był
wykonywany tylko 
w mobilizowanym 
stawie a nie 
przenoszony na 
inne ogniwa 
narządu ruchu.



Obowiązuje zasada 
bezpośredniego 
oddziaływania          
(tzw. krótkich dźwigni).

Mechanizm pompy mi

Mechanizm pompy mi

ęś

ęś

niowej

niowej





fizjologiczny nap

fizjologiczny nap

ó

ó

r mi

r mi

ęś

ęś

ni na 

ni na 

ż

ż

y

y

ł

ł

y n

y n

ó

ó

(zaznaczony na rysunku czarnymi strza

(zaznaczony na rysunku czarnymi strza

ł

ł

kami) 

kami) 

nazywamy

nazywamy

pomp

pomp

ą

ą

mi

mi

ęś

ęś

niowo

niowo

-

-

zastawkow

zastawkow

ą

ą

Zamknięte zastawki i napór mięśni na żyłę - krew tłoczona jest "do góry". 

background image

5

Ćwiczenia bierne



Liczba powtórzeń powinna wynosić około 30   
(w każdej płaszczyźnie).



Ćwiczenia wykonujemy codziennie, średnio dwa 
razy na dzień.



Chwyt powinien być bezpieczny i pewny, 
niebolesny, wygodny dla pacjenta i terapeuty.

Ćwiczenia czynno-bierne



Ruch jest prowadzony biernie przez terapeutę,  
ale z zastrzeżeniem, że pacjent musi czynnie 
rozluźnić mięśnie. 



Fizjologicznym uzasadnieniem i celem tych 
ćwiczeń jest rozbicie „odruchowego koła bólu”.



Pozycja wyjściowa i stabilizacja takie, jak przy 
ćwiczeniach biernych.



Ruch prowadzony jest w niepełnym zakresie, 
którego wartości graniczne wyznaczają odczucia 
bólowe.

Ćwiczenia czynno-bierne



Ćwiczenia te prowadzi się w tempie bardzo 
wolnym. 



Liczba powtórzeń: od 10 do 15 w serii. 
Zaleca się 3 – 5 serii.



Ćwiczenia czynno-bierne należy prowadzić 
przy wspomaganiu środkami fizykoterapii.

background image

6

Ćw. samowspomagane



Ćwiczenia kombinowane -
dla chorych części ciała jest 
to działanie  o charakterze 
biernym przy sile mięśniowej
wg skali Lovetta 0 i 1.



Dla zdrowych kończyn, które 
przez system bloczkowo-
ciężarkowy prowadzą ruch
w porażonych częściach ciała 
są ćwiczeniami czynnymi, 
często oporowymi.

Ćw. samowspomagane



W ćwiczeniach samowspomaganych
używa się zestawu linkowo-bloczkowego, 
laski gimnastycznej lub ćwiczenia 
wykonywane są w formie autoredresji

.

Ćw. samowspomagane



Pacjent za pomocą siły 
mięśniowej kończyny zdrowej 
pomaga w wykonaniu ruchu 
w kończynie chorej lub też
gdy kończyna górna pomaga
w wykonaniu ruchu przez 
kończynę dolną. 



Pacjent ćwiczy bez pomocy 
terapeuty, bazując tylko na 
swojej sile mięśniowej.

background image

7

Ćw. czynne w odciążeniu



Prowadzone są w UGUL-u, podobnie jak niektóre 
ćwiczenia samowspomagane

.

Ćw. czynne w odciążeniu



Polegają na 

samodzielnym 

wykonywaniu ruchów 

w stawach przy 

odciążeniu ćwiczonego 

odcinka ciała.



Ruch prowadzony jest 

jednopłaszczyznowo, 

równolegle do podłoża

.

Ćw. czynne w odciążeniu



Mają na celu 
przeciwdziałanie 
zanikom mięśni,
uzyskanie przyrostu ich 
siły, utrzymanie 
naturalnej elastyczności 
mięśni, zapobieganie 
przykurczom w stawie,  
zwiększenie zakresu 
ruchu  w stawie.

background image

8

Ćw. czynne w odciążeniu

Odciążenie uzyskuje się
poprzez:



podwieszenie ćwiczonej 
kończyny,



zmniejszenie tarcia 
o podłoże,



zanurzenie chorego 
w wodzie,



podtrzymywanie ćwiczonej 
kończyny rękami 
kinezyterapeuty.

Ćw. czynne w odciążeniu 

z oporem

Ćwiczenia te polegają
na wykonywaniu 
ruchów czynnych 
w warunkach 
odciążenia 
ćwiczonego odcinka 
ciała, z pokonaniem 
dodatkowego 
niewielkiego 
dawkowanego oporu.

Ćw. czynne wolne



Polegają na pokonaniu siły grawitacji 
aktywizowanej części ciała przy wykorzystaniu 
przez chorego siły własnych mięśni bez pomocy 
terapeuty.



Ruchy wykonywane są jednopłaszczyznowo, 
prostopadle do podłoża.



Tempo i czas wykonywania ćwiczeń dostosowane 
do funkcjonalnych możliwości chorego.



Wykonywane ruchy powinny być płynne             
i rytmiczne

.

background image

9

Ćw. czynne oporowe



Ćwiczenia, podczas 
których zespół 
mięśniowy pokonuje 
masę kończyny    
lub części ciała        
z dodatkowym 
obciążeniem 
zewnętrznym.

Ćw. czynne oporowe



Cele:

zmniejszenie zaników mięśniowych,
uzyskanie kompensacyjnych przerostów siły,
poprawa koordynacji nerwowo-mięśniowej,
zwiększenie wytrzymałości ćwiczonych mięśni.

Ćw. czynne oporowe



Dozowanie oporu może odbywać się przez:

- ręce terapeuty,
- obciążenie bezpośrednie,
- obciążenie pośrednie,
- urządzenia typu „Atlas”

background image

10

Ćwiczenia prowadzone



Terapeuta pomaga rozpocząć i zakończyć 
ruch, a pacjent wykonuje ruch w środkowym 
sektorze.



Ćwiczenia stosuje się w przypadkach słabych 
grup mięśniowych lub zaburzeń 
proprioceptywnych.



Ćwiczenia wykonuje się w pozycjach 
stabilnych i izolowanych.

Inne formy oddziaływań:

Ćwiczenia redresyjne



Odmiana ćwiczeń biernych.



Wykonywane są w celu zniesienia 
przykurczów i stawowych ograniczeń ruchu 
przy użyciu siły zewnętrznej, którą zawsze 
jest ręka terapeuty i uzyskania pełnej 
biernej ruchomości w stawie.



Prowadzone są pod osłoną leków 
przeciwbólowych, bezpośrednio po 
zastosowaniu zabiegów fizykalnych 
rozgrzewająco-rozluźniających

.

Ćwiczenia redresyjne



Mogą być prowadzone wyłącznie na za 
zgodą  i na zlecenie lekarza.



Wyniki redresji należy utrwalać przez 
wykorzystanie łusek i szyn ortopedycznych.



Odmianą ćwiczeń redresyjnych są 

wyciągi redresyjne.

background image

11

Ćwiczenia synergistyczne



Ćwiczenia wykorzystujące zjawisko synergii, 
czyli współdziałania zespołów mięśniowych 
oddalonych od siebie.



Wyróżnia się synergizmy bezwzględne 
(wrodzone, występujące u każdego 
człowieka) oraz względne (osobniczo 
zmienne, dlatego efekty terapeutyczne 
wykorzystujące synergizmy względne są 
nietrwałe).

Ćwiczenia oddechowe



Mogą stanowić odrębny program leczniczy  
(np. u pacjentów pulmonologicznych) lub są 
wplecione w określony program usprawniania 
ruchowego (np. w wadach postawy).



Ćwiczenia oddechowe mają na celu:

- nauczenie prawidłowej czynności oddychania,
- poprawę wydolności układu oddechowego, 
- kształtowanie klatki piersiowej.

Ćwiczenia relaksacyjne



Mogą mieć charakter ogólny lub miejscowy.



Podczas wykonywania określonych ruchów 
lub odpowiednie ułożenie ciała uzyskuje się 
zmniejszenie napięcia mięśniowego.



Rozluźnieniu sprzyja wygodna pozycja 
wyjściowa.



Znaczne rozluźnienie ogólne lub miejscowe 
osiąga się w środowisku wodnym.

background image

12

SYSTEMATYKA ĆWICZEŃ



KINEZYTERAPIA MIEJSCOWA



KINEZYTERAPIA OGÓLNA



METODY KINEZYTERAPEUTYCZNE

Kinezyterapia ogólna



Opiera się na zdrowych, nieobjętych 
procesem patologicznym częściach ciała;



Ma na celu poprawę wszystkich 
składowych sprawności ogólnej; 



Prowadzona grupowo, w grupach 
jednorodnych pod względem jednostki 
chorobowej, wydolności ogólnej, wieku, 
płci;



Metodycznie zajęcia zbliżone są do lekcji 
wychowania fizycznego;

Kinezyterapia ogólna



Ćwiczenia ogólnousprawniające



Ćwiczenia gimnastyki porannej



Ćwiczenia w środowisku wodnym

background image

13

Ćw. ogólnousprawniające



Prowadzone są grupowo, najczęściej na sali 
gimnastycznej.



Oparte są na toku lekcyjnym lekcji wf, który 
składa się z trzech części: wstępnej, głównej         
i końcowej.



Pisemną dokumentacją toku lekcyjnego jest 
konspekt.



Kilka konspektów, które mają służyć do realizacji 
tego samego celu to osnowa lekcyjna.



Chorzy do grup powinni być dobrani z uwagi na 
czynniki funkcjonalne, fizyczne i psychiczne.

Ćw. gimnastyki porannej



Jej celem jest doprowadzenie do dziennej 
aktywności czynności narządów i organów 
pacjenta zwolnionych zgodnie z fizjologią 
przez odpoczynek nocny związany ze snem.



Ćwiczenia powinny być prowadzone przed 
poranną toaletą i śniadaniem, w dobrze 
przewietrzonych pomieszczeniach lub na 
świeżym powietrzu. 

Ćw. gimnastyki porannej



Ćwiczenia należy rozpoczynać od ruchów   
w małych stawach obwodowych i stopniowo 
uruchamiać większe stawy i grupy 
mięśniowe.



Tempo ćwiczeń wolne, ruchy obszerne, 
prowadzone w pełnym fizjologicznym 
zakresie, oparte na ćwiczeniach 
kształtujących.

background image

14

Ćwiczenia w wodzie



Ich celem jest podniesienie wydolności 
ogólnej ćwiczących.



Dominującymi formy ruchu są gry i zabawy 
w wodzie, ćwiczenia oddechowe i elementy 
nauki pływania.



Prowadzenie ćwiczeń w wodzie wymaga 
przestrzegania wielu warunków 
bezpieczeństwa.

SYSTEMATYKA ĆWICZEŃ



KINEZYTERAPIA MIEJSCOWA



KINEZYTERAPIA OGÓLNA



METODY KINEZYTERAPEUTYCZNE

Metody kinezyterapeutyczne



Powtarzalne, skuteczne i ekonomiczne 
schematy postępowania terapeutycznego, 
opracowane i stosowane dla danych 
jednostek chorobowych. Zwracają one 
głównie uwagę na przywrócenie ruchu jaki 
jest wykorzystywany w życiu codziennym.



Nie ma jednoznacznej systematyki metod 
kinezyterapeutycznych

.

background image

15

Metody kinezyterapeutyczne



Metody mechaniczne



Metody neurofizjologiczne



Metody edukacyjne

Dziękuję za uwagę!